"عبدالله كوثري" مترجم گفت: " ادبيات آمريكاي لاتين بين كشورهاي اين منطقه مشترك است و رنگ و بوي ملي چنداني ندارد؛ زيرا آبشخور اين ادبيات مشترك است."

به گزارش خبرنگار خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا)، عبدالله كوثري، مترجم، كه عصر چهارشنبه (25 بهمن ماه) به مناسبت روز جهاني داستان كوتاه در ميزگرد چشم انداز داستان كوتاه در ايران و جهان سخن مي گفت، با تاكيد بر اين مطلب افزود:" اين اشتراك به اين دليل است كه در اين كشورها، در فرهنگ و زبان قبل از ايجاد مرزهاي قراردادي مشترك بوده اند و اين پيوند جرياني نسبتاً آگاهانه دارد."

كوثري شاعر معاصر، با اشاره به تاريخ شكل گيري ادبيات در آمريكاي لاتين گفت:" سرگذشت داستان كوتاه در آمريكاي لاتين تا مدت ها با ادبيات و رمان در اين كشور يكي بوده است. پس از كشف قاره و با ورود استعمار اسپانيا به منطقه آمريكاي جنوبي مي توان از ادبيات آمريكاي لاتين نيز سخن گفت. نفوذ فرهنگ اروپايي به اين منطقه همراه بود با تلاش هايي براي شناخت فرهنگ اين بخش از آمريكا توسط اروپاييان و افراد تحصيل كرده بومي."

 اين مترجم، "وقايع نگاري، سرگذشت ها و روايت ها و ماجراهاي ملاحان را منابع اوليه داستان كوتاه و حتي رمان در آمريكاي لاتين" معرفي و اظهار كرد: " در دوره استعمار از قرن 16 تا قرن 19 فعاليت ادبي به عنوان فعاليت خودآگاه ملي شكل نگرفته بود و كارها صورت گرفته نيز بيشتر تقليد از نوع اروپايي بود." 

كوثري افزود: " از قرن 19 ميلادي حركتي خودآگاه شكل گرفت كه توسط افرادي تقويت مي شد كه به سراسر اروپا، خصوصاً فرانسه سفر كرده بودند. براي اين دسته ادبيات، يك فعاليت جدي و مستمر است. وظيفه ادبيات هم بيان هويت اين ملت ها و حتي ابداع هويت، در داستان ها است. زبان نيز در اين دوره از آرايه هاي دوران استعمار پاك شده است." 

به عقيده كوثري، "نمونه بارز اين دوره "«سارمينتو»ي آرژانتيني است. بحث اصلي او تقابل تمدن اروپايي و توحش بومي و هواداري از فرهنگ اروپايي است." 

وي افزود: " «ريكاردو پالما» هم از «سارمينتو» تاثير مي گيرد و به خلق داستان واقعي ملي مي‌پردازد، داستاني كه عناصر آن را از فرهنگ بومي اخذ كرده است." 

اين مترجم با اشاره به آثار« ماشادو دآسيس»، تصريح كرد: " در اين دوره تحت تاثير سبك اروپايي، نگارشي رمانتيك از وقايع جريان غالب را به دست دارد. سبك رمانتيسيم با نگاهي كه به آرمان هاي آمريكاي لاتين، كه به دنبال هويت يابي است، همخواني دارد." 

وي ادامه داد: " اولين نويسنده اي كه نظم رمانتيك را به هم مي زند « دآسيس » است. او از فرهنگ فرانسوي فاصله گرفته و حتي ناتوراليسم «ايمل زولا» را هم نقد مي كند. او شايد اولين كسي باشد كه با نگاهي موشكافانه مباني نگرش ناتوراليستي را نقد كرده و نوعي رئاليسم را به وجود مي آورد كه بر كندوكاوهاي رواني و پيچيدگي هاي انساني تاكيد دارد." 

كوثري با بيان اين‌كه " داستان كوتاه در آمريكاي لاتين زودتر از رمان شكل گرفته و اولين آن در سال 1846 در شيلي نوشته شده است"، تصريح كرد: " در نيمه دوم قرن 19 مي توان از قالب داستان كوتاه به صورت مشخص سخن گفت. قالبي كه « دآسيس» نماينده برجسته آن است." 

"از آغاز قرن بيستم، تا نيمه اين قرن، نويسدگاني چون «اوراسيو كيروگا»، «راملو گايه گوس» هستند كه هر دو قبل از بورخس فعاليت داشتند. در اين دوره توجه به طبيعت به عنوان يك عنصر سازنده و زنده در فضاي داستان مطرح است؛ چيزي كه ما در ادبيات ايران تنها به عنوان يك عنصر فرعي به كار برده ايم." 

‌كوثري با بيان اين مطلب، افزود: " در نيمه دوم قرن بيستم مجموعه داستان هاي «بورخس» موثر واقع مي شود، البته در كنار او، نويسندگاني چون « ميگل انخل آستورياس» نيز هستند كه جريان رئاليسم جادويي را دامن مي زنند و آثارشان بر سوررئاليسم فرانسه نيز موثر واقع مي شود." 

كوثري در ادمه سخنانش به نويسندگان داستان كوتاه در دوران معاصر آمريكاي لاتين پرداخت و در بين اين نسل از حضور پر رنگ زنان داستان نويسي چون « كريستينا پري روسي» ياد كرد. 

فن آوري هاي نوين، داستان كوتاه را متحول كرده است

"محسن سليماني" مترجم نيز در اين نشست با اشاره به ساختار داستان كوتاه، به منشاء آن در آمريكاي شمالي و جهان پرداخت. 

وي گفت: " طي دهه هاي اخير با تحولاتي كه در حوزه وب و فضاي سايبر (الكترونيكي) ايجاد شده، داستان كوتاه نيز در اين حوزه تحولان ژرفي يافته است." 

به عقيده  سليماني استفاده از سيستم هاي چند رسانه اي از جمله تصاوير و اصوات در كنار ارجاع هاي متني و فرامتني امكانات جديدي را در حوزه داستان كوتاه به وجود آورده است." 

وي در بخش ديگري از سخنانش با اشاره به اين تحولات، به جريان پست مدرن در داستان كوتاه نيز پرداخت و از ساختارهاي رايج در اين گونه ادبي نيز سخن گفت.

حضور چشمگير زنان در حوزه داستان كوتاه 
"محمدرضا گودرزي" نيز در اين ميزگرد درباره داستان كوتاه در ايران سخن گفت و به ارائه آمار مربوط به جشنواره داستان كوتاه در زاهدان پرداخت. 

وي گفت: "با رويكردي جامعه شناختي مي توان از تحليل داده هاي به دست آمده از جشنواره داستان كوتاه زاهدان به نتايج جالبي رسيد. آثار رسيده به اين جشنواره نشان داد كه حضور زنان در حوزه داستان نويسي رشد كرده و چشم گير است." 

گودرزي در تحليل معناي داستان ها به 4 مفهوم «توجه به حوزه عمومي»، «توجه به حوزه اجتماعي»، «توجه به حوزه خصوصي عام» و «توجه به حوزه خصوصي شخصي» اشاره و تصريح كرد: " براي خلق داستان، زنان به حوزه اجتماعي و حوزه خصوصي عام علاقه بيشتري داشته و مردان نيز به حوزه عمومي و حوزه عمومي شخصي توجه بيشتر نشان مي دهند. " 

اين منتقد ادبي در بخش ديگري از سخنان خود، به دلايل تفاوت ديدگاه ها داستان نويسان ايران پرداخت و از ضعف هاي داستان نويسان نيز سخن گفت. مسائلي چون "داشتن گرايش هاي روان پريشانه"، "ابهام در بيان جريان اصلي داستان"، "ناآگاهي به سنت ها و فرهنگ و تاريخ بومي" و... از جمله مواردي بود كه گودرزي برآنها صحه نهاد.

کد مطلب : 310