خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، بهروز كهريز، نويسنده و روزنامه‌نگار: كانون پرورش فكری كودكان و نوجوانان امسال هم مانند سال‌های گذشته با اسباب‌بازی‌ها و وسایل كمك‌آموزشی بسیار در نمایشگاه كتاب شركت كرده بود؛ كاري كه ناشران ديگر هم بايد انجام دهند...

خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، بهروز كهريز، نويسنده و روزنامه‌نگار: چند روز پیش، كتاب هفته (شنبه 2 خرداد 1388) را می‌خواندم. در صفحه‌ 14 این نشریه، گزارشی با عنوان «نیاز كتاب كودك و نوجوان به ویترین» به چاپ رسیده بود. گزارشگر با تعدادی از ناشران و از جمله با آقای محسن یگانه، مدیر اجرایی انجمن فرهنگی ناشران كودك و نوجوان سخن گفته بود كه مدیریت سالن كودك بیست و دومین نمایشگاه بین‌المللی كتاب را نیز بر عهده داشت.

مصاحبه شونده، در پاسخ به این پرسش كه چرا كانون پرورش فكری كودكان و نوجوانان امسال هم مانند سال‌های گذشته با اسباب‌بازی‌ها و وسایل كمك‌آموزشی بسیار در نمایشگاه شركت كرده بود، می‌گوید: «قطعاً اگر كانون یك ناشر خصوصی بود، مانع فعالیتش می‌شدیم؛ اما با توجه به سابقه كانون و شرایط ویژه‌اش نمی‌توانیم ضوابطی را كه برای دیگر ناشران در نظر گرفته‌ایم، درباره كانون اعمال كنیم.»

از این‌كه این حرف‌ها را نقل كردم، قصد ندارم بگویم چرا برای یك ناشر به‌صرف دولتی بودن، حقی در نظر گرفته است كه به یك ناشر خصوصی داده نمی‌شود. البته اگر با شنیدن این حرف‌ها، ناشری چنین گله‌ای از گوینده بكند، من به او حق می‌دهم.

اما من این یادداشت را به قصد دیگری نوشته‌ام. من به عكس می‌خواهم بگویم، ما نباید به صرف عرضه‌ محصولات فرهنگی یك ناشر، چه كانون و چه غیر كانون، به جاي تشويق و پشتيباني، درصدد برآییم تا با او مقابله كنیم. شايد همين نگاه است كه باعث شده است تا صنعت نشر در كشور ما به رشد لازم دست پيدا نكند. (لطفاً يك بار ديگر به عنوان گزارشی كه بهانه من برای نوشتن اين مقاله شده است، توجه كنيد تا ضرورت اين نكته را عميقاً احساس فرماييد.)
من چند جای دیگری هم نوشته‌ام. معمولاً مؤسسه‌های فرهنگی موفق دنیا، تك محصولی نیستند. مشكل كشور ما نیست؛ تقریباً در هیچ جای دنیا، انتشار یك محصول به تنهایی سودمند نیست. این مؤسسه‌ها برای سودآور كردن كار خود، به تولید انواع محصولات فرهنگی روی می‌آورند.

ناشران كتاب و مجله‌، خصوصاً آن‌ها كه در حوزه‌ كودك و نوجوان كار می‌كنند، برای سودآور كردن مؤسسه‌های خود باید از تك‌محصولی رها شوند و به تولید محصولات متنوع فرهنگی رو آورند. مثلاً یك مؤسسه‌ فرهنگی باید بتواند افزون بر كتاب و مجله، بازی فكری، كارت تبریك، برچسب، سررسيد، نوشت‌افزار، عروسك و حتي تي‌شرت تولید كند.

این كار دو حسن بزرگ دارد. یكی آن‌كه هزینه‌ تمام شده‌ خدمات كاهش می‌یابد. تولید یك محصول، به حداقلی از فضا و امكانات نیازمند است كه با افزایش عنوان و تنو ع محصولات، این فضا و امكانات لزوماً به همان نسبت اولیه افزایش نمی‌یابد. مثلاً وقتی مكانی را برای آماده‌سازی یك نشریه تدارك می‌بینیم، شاید در همان مكان بتوانیم نشریه‌های دوم و سوم یا كتاب‌ها و سی‌دی‌هایی را هم آماده كنیم. در این صورت قیمت تمام شده كم می‌شود و شايد برای مؤسسه صرف كند حتي برای عرضه‌ محصولات خود يك فروشگاه اختصاصي تدارك ببیند. حسن دوم كار در این است كه این مؤسسه‌ها جذابیت بیشتری برای مشتریان پیدا می‌كنند. هیچ كس بدش نمی‌آید به یك فروشگاه برود و ضمن خرید كتاب، مجله، سی‌دی، كیف و قلم و دفتر هم تهیه كند. به نظر شما چرا كانون پرورش فكری می‌كوشد محصولات خود را به نمایشگاه كتاب بیاورد؟ آیا به این خاطر نیست كه به استقبال مشتریانش دامن می‌زند؟ ناشرانی مانند كانون در كشور ما كم اند. حتماً باید تدابیری اندیشید كه این ناشران به‌صورت قانونی گسترش یابند و بیشتر شوند.

کد مطلب : 41436