دومين روز «همايش بین‌المللی بزرگداشت اندیشه‌های جهانی مولانا جلال‌الدین بلخی، ديروز(يكشنبه) از سوي معاونت پژوهشي دانشگاه آزاد اسلامي واحد رودهن با حضور جمعي از صاحب‌نظران و دانشجويان حوزه‌هاي مرتبط در مركز دايرةالمعارف بزرگ اسلامي برگزار شد. در اين همايش بين‌المللي صاحب‌نظراني از تركيه، هندوستان، پاكستان و ... حضور داشتند و به ارايه مقالات برگزيده خود در بررسي ابعاد گوناگون احوال، آثار و شخصيت مولانا پرداختند./

به گزارش خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، مقالات ارايه شده اين نشست از سوي هيات رييس‌اي‌ متشكل از دكتر اصغر دادبه، مولف و مدرس حوزه انديشه، يونس جعفري، مدرس دانشگاه و محقق حوزه ادب و انديشه، محمد حسيني، استاد دانشگاه علامه طباطبايي و دكتر توفيق سبحاني، مولف و مدرس دانشگاه، داوري شدند.

در ابتداي اين برنامه، دكتر سليم مظهر، استاد و رييس دانشگاه پنجاب لاهور و از فعالان فرهنگستان زبان و ادب فارسي در مركز دايرةالمعارف بزرگ اسلامي، در زمينه «بررسي ترجمه‌هاي اردو از مثنوي» اظهار داشت: تاكنون 81 ترجمه رسمي از آثار مولانا به زبان اردو در پاكستان انجام شده است كه بيشترين اين ترجمه‌ها به كتاب مثنوي معنوي مولانا باز مي‌گردد. از اين ميان مي‌توان به مجموعه‌هايي با عنوان «الهام منظوم» و «پيراهن يوسفي» اشاره كرد.

وي دليل رونق يافتن و ترويج آثار مولانا در شبه قاره هند را فراهم بودن زمينه‌هاي مناسب براي گسترش زبان فارسي در بستر زمان خواند و بيان داشت: از دوره غزنويان تاكنون هيچ شاعر برجسته‌اي نبوده است كه به نوعي از آثار اين عارف(مولانا) پيروي نكند يا درباره اين اثر، مطلب و سروده‌اي نداشته باشد. علامه محمد اقبال لاهوري افتخار مي‌كرد كه از مريدان مولانا جلال‌الدين بلخي بود.

دكتر مظهر در ادامه به پيوندهاي زباني و فرهنگي ايران و پاكستان اشاره كرد و با بيان اين كه حتي سرود ملي كشورش كاملا به زبان فارسي است، گفت: بيش از نيمي از لغات زبان اردو را كلمات فارسي تشكيل مي‌دهند. در اين كشور متني ادبي‌تر خوانده مي‌شود كه به زبان فارسي نزديك‌تر باشد. در دنيا هيچ ملتي نيست كه ايران و ايرانيان را بيشتر از پاكستاني‌ها دوست داشته باشد. در اين زمينه و با هدف پيشرفت‌هاي گوناگون در حوزه‌هاي علمي و فرهنگي، نيازمند ارتباط‌هاي بيشتري ميان دو ملت ايران و پاكستانيم.

در ادامه، دكتر اصغر دادبه به عنوان دبير اين نشست، درباره مطالب عنوان شده اظهار كرد: ترديدي نيست كه نزديكي فرهنگي دو ملت از آرزوهاي مردان فرهنگي ماست. اگر نتوانيم با اين فرهنگ مشترك دربرابر تهاجمات فرهنگي بايستيم، باخته‌ايم. هنر ما در استثنايي بودن ادب ماست.

سپس دكتر كاووس حسن‌لي، استادان دانشگاه شيراز و مولو‌پژوهي كه تأليفاتي در اين حوزه دارد، درباره مقاله خود با عنوان «رفتارهاي هنري در رباعيات مولانا» با اشاره به اين كه رباعيات حجمي از كارها و آثار مولوي است كه از ديدگاه هنري كمتر درباره آن كار شده است، عنوان كرد: جان آتش گرفته مولانا لجظه به لحظه در خانه تن او شعله‌ور مي‌شد و از هر روزني كه مي‌يافت، شعله بر مي‌كشيد. روح سرگشته مولوي خود را به در و ديوار قفس تن مي‌زد و او را لحظه‌اي آرام نمي‌گذاشت، سماء يك نمايش نيست، اين حركات، تكان‌هاي تن آتش‌گرفته عاشق است و سخناني كه او در اين حالات بيان مي‌كرد، اسراري‌اند كه بر اثر التهاب آتش عشق در قالب كلماتي آهنگين مي‌جوشند. اين‌ها شعر نيستند، بلكه نشانه‌هايي از روح به غليان در آمده عارف‌اند كه از ديگ وجودي او در قالبي از غزل و رباعي ريخته مي‌شوند.

وي ادامه داد: مولانا سخني ديگر گونه مي‌آفريد، چون دنيا را ديگر گونه مي‌ديد. از ديگر ويژگي‌هايي كه در آثار او ديده مي‌شود، اين كه در حين لذت بردن از زندگي، همه را به شاد زيستن دعوت مي‌كند و مرگ براي او شيرين است. كلام او همچنان انديشه‌هايش پي‌درپي‌اش، در زايش و نوگرايي‌اند و تكراري در آنها ديده نمي‌شود.

حسن‌لي، مولانا را به دليل زبان‌شناسي و شناخت معرفتي‌اش، ايستاده بر بام زبان و ادب فارسي توصيف كرد و يادآور شد: انديشه‌هاي مولانا در تمامي آثارش فربه‌اند، اما رفتارهاي هنري او نظير سازش دادن ناسازگاري‌ها با يكديگر تأثير اين زيبايي‌ها را دو چندان مي‌كند. استدلال‌هاي هنري مولانا در رباعيات، بيان روايات داستاني كه در آن تمامي عناصر يه داستان اعم از راوي، شخصيت، گره حسي و موضوعي و ... وجود دارند، رفتارهاي زيباشناسانه در بلاغت زبان، سادگي و صميميت بيان و گفت‌وگو با توده مردم، در رباعيات مولانا فراوانند.

وي با بيان اين كه بسياري از ريشه‌هاي مكتب وقوع در اشعار مولانا وجود دارد، متذكر شد: او گاهي يك تصوير را در آيينه قرينه مي‌سازد و آن را تكرار مي‌كند و اين موضوع يكي از ويژگي‌هاي سبكي مولاناست.

در ادامه سيد محمدعلي سجادي، از پژوهشگران حوزه مولوي‌شناسي، به قرائت مقاله‌اش با عنوان «پنبه وسواس بيرون كن زگوش» پرداخت و غرض نهايي «عرفان» از نگاه مولانا را رسيدن به اطمينان قلبي عنوان كرد.

سپس دكتر مهدي ماحوزي، مدير گروه دكتراي زبان و ادبيات فارسي دانشگاه آزاد رودهن و رييس كميته علمي اين همايش، دو مقاله خواندني از سوي صاحب‌نظران اين حوزه كه به دليل بيماري و مسافرت از حضور در اين همايش بازمانده بودند را معرفي كرد.

او از دكتر تقي ‌پورنامداريان و مقاله‌اي كه درباره «مُثُل و جهان مُثُل» نوشته و تفكرات افلاطون را با آراي شيخ اشراق در اين زمينه پيوند داده و از نگاه مولانا به آن پرداخته است، قدرداني كرد و گفت: استاد محمد جواد شريعتي ـ ساكن استان اصفهان ـ در مقاله خود با عنوان «پيوندهاي مردم با مولانا» از ديگر صاحب‌نظراني به حساب مي‌آيد كه با نگاهي ويژه، موضوعي جديد را در آثار مولانا بررسي كرده است.

در خاتمه اين نشست، پروفسور «ريحانه خاتون» از كشور هندوستان، محققق و پژوهشگر حوزه مولوي‌شناسي، مقاله خود رابا نام «مولوي‌شناسان در هند»  با معرفي كتاب‌ها و فرهنگ‌نامه‌هاي مشهوري كه با استناد به اين اثر زبان فارسي يا درباره آن تأليف شده‌اند، ارايه داد.

گزارش پاياني اين همايش متعاقبا ارسال خواهد شد.

کد مطلب : 55629