گنجهاي: كتاب هم از انتقال سبك مشكاتيان عاجز است
داود گنجهاي نوازنده، درباره سبك منحصربهفرد پرويز مشكاتيان و آثار آموزشي مكتوب وي گفت: «مشكاتيان مبدع بزرگي در تغييرات ريتم در سبك نوين موسيقي ايراني است و شيوه نوازندگي منحصربهفرد او نميتواند از طريق كتابهاي آموزشي و پژوهشياش بهطور كامل منتقل شود.» گنجهاي نوازنده، آهنگساز، مدرس موسيقي ايراني و عضو شوراي عالي موسيقي در گفتوگو با خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا) درباره پرويز مشكاتيان، آهنگساز و سنتورنواز پيشكسوت كه صبح 30 شهريور در سن 54 سالگي بر اثر ايست قلبي درگذشت، گفت: مرحوم مشكاتيان يك هنرمند خلاق، پر احساس و كمنظير بود. از زماني كه با او در دانشگاه تهران آشنا شدم، شاهد اين بودم كه خيلي سريع بين ما جا افتاد. چون بسيار باهوش بود.
وي ادامه داد: او از يك خانواده فرهنگي بود و پدر و مادرش اديب بودند. در مسافرتها و كنسرتهايي كه در داخل و خارج كشور داشتيم نيز، بسيار خوش درخشيد و جايگاه ويژهاي در مركز حفظ و اشاعه موسيقي نزد چهرههايي چون شجريان، مقدسيان و عليزاده پيدا كرد. گنجهاي تصريح كرد: مرحوم مشكاتيان در آن دوران خيلي زود اوج گرفت و در مركز موسيقي و دانشگاه جزء خواص شد. او تكنيك را بسيار خوب ميدانست و از معدود سنتورنوازاني بود كه سنتور را دقيق و بهدرستي كوك ميكرد. او به قول جليل شهناز(نوازنده تار) ساز را نميزد؛ بلكه مينواخت.
وي همچنين به خدمات شايان مشكاتيان به فرهنگ اصيل موسيقي ايران اشاره كرد و آثار فاخر و ماندگاري از وي همچون اثر «چهارگاه» او با همراهي استاد شجريان، «خزان»، «نوا» و «صبح است ساقيا قدحي پر شراب كن» را نام برد.
گنجهاي در ادامه توضيح داد: نود درصد آثار مشكاتيان بر خلاف ديگران كه معمولا يك يا دو اثر از آنان ماندگار ميشود، ماندگار هستند؛ بهويژه زماني كه با استاد شجريان و گروه كامكارها كار ميكردند. مرحوم مشكاتيان از هوش و حافظه بسيار بالايي برخوردار بود. هنرمند هميشه آثارش را از خداوند وام ميگيرد و عشق هرگز در دفتر نباشد.
وي همچنين درباره كتابهاي آموزشي مشكاتيان گفت: مشكاتيان مبدع بزرگي در تغييرات ريتم در سبك نوين موسيقي ايراني است و شيوه نوازندگي منحصربهفرد او نميتواند از طريق كتابهاي آموزشي و پژوهشياش به طور كامل منتقل شود و فقط شاگردان او ممكن است تا حدي به اين سبك آشنا شده باشند؛ ضمن اينكه هيچگاه نميتوان دانش موسيقي، بهويژه موسيقي شرقي را با خط نت به كسي انتقال داد و ايجاد رابطه معنايي و فلسفي با استاد است كه ميتواند روح نوازندگي او را به شاگرد منتقل كند.
به اعتقاد گنجهاي، مشكاتيان گام به گام با موسيقي امروز ايران همراه و همقدم بود و به دليل بدعتگذارياش در موسيقي كلاسيك، جوانان به او گرايش و اشتياق خاصي داشتند. احساسات مشكاتيان هنگام نواختن سنتور كنترل نشده و ناب بود و آثار بداهه بسياري داشت كه بعدها مكتوبشان كرد.
گنجهاي اظهار كرد: مشكاتيان در «چهار مضراب» و «ضربي» نيز مكتوبات ارزشمندي دارد. او همچنين بداههنواز بسيار عالي و نغمه پرداز بسيار خوبي بود و شعر را خوب ميشناخت و با عروض و قافيه و روح موسيقي معنوي آشنا بود.
وي درباره اهميت آثار مشكاتيان گفت: آثار مشكاتيان از چند جهت حايز اهميت هستند. او در تمام مقولات از جمله پژوهش در حوزه موسيقي تبحر داشت؛ ولي مسئلهاي كه از هرچيز ديگر مهمتر است اين است كه يك نوازنده بر روي سن چه ميكند. بهقول آقاي پيرنياكان مرحوم مشكاتيان در نواختن سنتور اعجوبه بود.
اين عضو خانه موسيقي ادامه داد: من يكي از دلايل ذكاوت آن مرحوم را در اقليمي ميدانم كه در آن پرورش يافته. موسيقي خراسان شمالي و جنوبي به طور قطع بر او تاثيرگذار بوده، همچنين خانواده فرهيختهاي كه داشته به پيشرفت سريع او بسيار كمك كرده است.
گنجهاي در انتها گفت: مشكاتيان قلم بسيار خوبي هم داشت و بسيار كتاب ميخواند و معاشرينش هم اغلب از ادبا، فضلا و شعرا بودند.
پرویز مشکاتیان، موسیقیدان، مدرس دانشگاه و پژوهشگر موسیقی، ديروز دوشنبه 30 شهريور در سن ۵۴ سالگی بر اثر ایست قلبی درگذشت. مشکاتیان، کتابهای فراوانی در زمینه سنتور و موسیقی ایرانی تالیف کرده که از میان آنها میتوان به آثاری چون: «بیداد: دونوازی سنتور»، «پیروزی: چهارگاه»، «گلآوا: قطعاتی برای سنتور» و «۲۰ قطعه برای سنتور» اشاره کرد.
داود گنجهاي نوازنده و آهنگساز، از دوستان نزديك پرويز مشكلاتيان، از بدو تاسیس مرکز حفظ و اشاعه موسیقی به تدریس و تحقیق در این مرکز مشغول بوده است. وي از اکثر استادان نامآشنا و برجسته در رشتههای مختلف هارمونی –سلفژ-ردیف نوازی –ردیف آوازی بهره برده است. گنجهاي همه فعالیت خود را در زمینه تدریس متمرکز کرده است و علاوه بر کارهای هنری در تولید آثار موسیقايی، مديريت مراكز مختلفي چون مرکز حفظ و اشاعه موسیقی را بر عهده داشته است. کد مطلب : 50372 |