شب محمود درويش چهارم بهمن‌ماه سال گذشته به همت مجله بخارا در خانه هنرمندان ايران برگزار شد. با توجه به درگذشت اين شاعر مقاومت، "ايبنا" اين گزارش را منتشر مي كند.در اين نشست، درويش به عنوان مظهر نبوغ، نوآوري و خلاقيت شاعرانه معرفي شد.\

به گزارش خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا) به نقل از روابط عمومي مجله بخارا، شب محمود درويش از سري شب‌های بخارا چهارشنبه چهارم بهمن ماه سال گذشته در تالار بتهوون خانه هنرمندان برگزار شد. 

در آغاز اين مراسم بخشي از فيلم مستند "سفر به فلسطين" به نمايش درآمد و سپس علي دهباشي مدير مجله بخارا در معرفي محمود درويش چنين گفت: محمود درويش در 13 مارس 1941، در دهكده‌اي از فلسطين به نام "بروه " متولد شد. اين "بروه" همان است كه ناصر خسرو از آنجا گذر كرده و نوشته است: «به دهي رسيدم كه آن را بروه مي گفتند. آنجا قبر عيش و شمعون عليهما السلام را زيارت كردم .»

وي ادامه داد: اسرائيلي‌ها اين دهكده را به آتش كشيدند و محمود درويش شش ساله بود كه مجبور شد به همراه خانواده اش به لبنان پناهنده شود. سرانجام پس از مقاومت هاي بسيار اين دهكده از دست اسرائيلي ها خارج شد و هنگامي كه اهالي وارد دهكده شدند همه چيز از بين رفته بود. 

دهباشي يادآور شد: محمود درويش در جايي مي‌گويد "به ياد دارم كه شش ساله بودم. در دهكده‌اي آرام و زيبا زندگي مي‌كرديم. خوب به ياد دارم در يكي از شب‌هاي تابستان كه معمولاٌ عادت اهل ده است كه روي پشت بام بخوابند، مادرم ناگهان مرا از خواب بيدار كرد و ديدم كه داريم با صدها تن از مردم دهكده در ميان بيشه‌ها فرار مي‌كنيم. گلوله‌هاي سربي از روي سر ما مي‌گذشت ...".
 
سردبير بخارا افزود: درويش بعدها در مبارزات مردم فلسطين شركت كرد و اين زماني بود كه 14 سال بيشتر نداشت. در شهر حيفا به زندان افتاد و از آن پس مرتب گرفتار پليس بود و مدت‌ها بايد به طور مرتب خود را هر هفته به پليس معرفي مي‌كرد. در سال 1970 براي ادامه تحصيل به مسكو سفر كرد و پس از مدتي به قاهره بازگشت. او نخستين مجموعه شعرش را در سال 1960 با عنوان " گنجشك هاي بي بال " منتشر، و

با مجموعه دومش " برگ‌هاي زيتون " جاي خود را در شعر فلسطين و جهان عرب باز كرد. 

به گفته دهباشي، محمود درويش چند سال عضو كميته اجرايي سازمان آزادي بخش فلسطين بود. درويش همچنين رئيس اتحاديه نويسندگان فلسطيني، و نيز بنيان‌گذار يكي از مهم‌ترين فصلنامه‌هاي ادبي و مدرن جهان عرب به نام " الكرمل " بود. درويش همراه با ژاك دريدا ، پي ير بورديو و چند تني ديگر " پارلمان بين المللي نويسندگان " را تأسيس كردند.
 
وي سخنانش را با گفته‌اي از دكتر شفيعي كدكني درباره محمود درويش به پايان برد: دكتر شفيعي كدكني مي‌نويسد: "اگر يك تن را براي نمونه بخواهيم انتخاب كنيم كه شعرش با نام فلسطين همواره تداعي مي‌شود، محمود درويش است ."
 
موسي اسوار مترجم و استاد ادبيات عرب نيز در اين مراسم با تاكيد بر آنكه مكتب ادبي شاعران امروز فلسطين به دو نسل ادبي 1936 و 1948 باز مي‌گردد، گفت: براي شناخت بهتر نسل شاعران امروز آن بايد بر اين پيشينه آگاهي يافت. 

وي افزود: برجسته‌ترين شاعر امروز فلسطين بي شك محمود درويش است كه به او لقب شاعر نخست مقاومت را داده‌اند. گرچه محمود درويش را به عنوان شاعر مقاومت مي‌شناسند، نبوغ، نوآوري و خلاقيت شاعرانه درويش او را در شمار بزرگان شعر معاصر عرب قرار داده است.
 
سپس ناصر زراعتي مدير خانه هنر و ادبيات گوتنبرگ درباره مجموعه شعر "در محاصره " محمود درويش و نيز فيلم مستند و خاطره ديدار با محمود درويش سخن گفت. زراعتي سخنانش را با اين شعر از درويش آغاز كرد : 

" اگر باران نيستي ، عزيز دلم !
درخت باش ،
سرشار از باروري .. درخت باش !
و اگر درخت نيستي ، عزيز دلم !
سنگ باش ،
سرشار از رطوبت .. سنگ باش !
و اگر سنگ نيستي ، عزيز دلم !
ماه باش ،
در روياي عروست .. ماه باش "
{ چنين گفت زني
در تشيع جنازه فرزندش } 

زراعتي اين گونه ادامه داد: وقتي نسخه‌اي از ترجمه فارسي كتاب "در محاصره" مجموعه شعر محمود درويش و يك كپي از فيلم مستند "نويسندگان مرزها، سفر به فلسطين" با زيرنويس فارسي را به عنوان سوغات به دوستم علي دهباشي دادم ، پيشنهاد كرد شبي به ياد و به نام اين شاعر فلسطيني برگزار شود. و اين همزمان بود با تدارك شب اورهان پاموك . 

زراعتي در ادامه سخنانش به نوشته خود و ابراهيم مشعري در سرآغاز ترجمه فارسي رمان "رقص چنگيز كهن" نوشته رومن گاري اشاره كرد: ترجمه اين كتاب به ملت ستمديده و مبارز فلسطين كه سال‌هاست در برابر صهيونيست‌هاي اشغالگر و اربابان‌شان پايمردانه ايستاده‌اند و براي به دست آوردن آزادي دليرانه مي‌جنگند، با احترام و فروتني پيشكش مي‌شود.

وي خاطرنشان كرد: نويسنده ( رومن گاري) در پايان اين رمان خواندني، خطاب به قهرمان داستان خود كه روح يك بازگر كمدي يهودي است كه به دست نازي‌ها كشته شده مي‌گويد "تو ديگر بايد از صحنه خارج شوي. حالا نوبت سياهان آمريكا و فلسطيني‌ها و عرب‌هاست." 

زراعتي تاكيد كرد: ما در مقدمه اين كتاب نوشتيم كه رومن گاري در رمان ديگري به وضعيت اسفبار سياهان آمريكا پرداخت، اما افسوس كه فرصت نيافت درباره فلسطيني‌هاي آواره نيز داستاني بنويسد.
 
زراعتي با اشاره به ديدار خود با محمود درويش در نمايشگاه كتاب اظهار داشت: وقتي محمود درويش را در نمايشگاه ديدم و نسخه‌اي از ترجمه فارسي "در محاصره " را به او دادم، روي جلد كتاب را نگاه كرد و با تعجب گفت "اين عكس من است !" گفتم اين هم كتاب شماست، به فارسي. كتاب را ورق زد و با تعجب بيشتري پرسيد "مگر شعرهاي من به فارسي هم درآمده؟" برايش توضيح دادم كه ما ايرانيان سال‌هاست او و بعضي از شاعران و نويسندگان فلسطيني را مي‌شناسيم.

وي به شرح نكاتي درباره فيلم مستند "سفر به فلسطين" پرداخت و گفت: اين فيلم ساخته سمير عبدالله و خوزه راينس است. در سال 2002 قرار بر اين بود كه محمود درويش در گردهمايي نويسندگان جهان شركت كند. شهر محل اقامت او "رام الله" در محاصره اسرائيلي‌ها قرار گرفت. در اين فيلم مي‌بينيم كه چند تن از برندگان جايزه نوبل ادبيات از كشورهاي مختلف تصميم مي‌گيرند به ديدار محمود درويش به فلسطين بروند. در اين فيلم نويسندگان بزرگ جهان همراه محمود درويش از شهرها و محله‌هاي فلسطين ديدار مي‌كنند و آثار بمباران و حمله نيروهاي اسرائيلي را مي‌بينند. 

زراعتي اظهار داشت: در اين فيلم نظريات نويسندگان بزرگ جهان همچون ساراماگو ، ماركز ، سوينگا ، توني موريسون و ... را در مورد فلسطين مي‌شنويم. البته به هنگام مشاهده فيلم جاي خالي نويسنده يا شاعري ايراني در ميان اين جمع به خوبي احساس مي‌شود. كاش روايتي هم به زبان فارسي در اين مستند مي‌بود. 

در انتهاي اين نشست، بخشي ديگر از فيلم "سفر به فلسطين" به نمايش درآمد.

کد مطلب : 24182