استاد علوم سياسي دانشگاه تربيت معلم در نشست نقد و بررسي كتاب «دروغ‌هايي كه معلمم به من آموخت» گفت: جيمز دبليو لوون معتقد است برخي از مطالب مندرج در كتاب‌هاي تاريخي آمريكا، يا كاملا نادرست‌اند يا اثبات صحت و سقم آن‌ها امكان‌پذير نيست. به همين دليل شيوه‌هاي جديدي براي تدريس تاريخ پيشنهاد مي‌كند./

به گزارش خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا)، «دروغ‌هايي كه معلمم به من آموخت» نوشته جيمز دبليو لوون با ترجمه دكتر اميرمسعود شهرام‌نيا و اسماعيل اميني عصر يك‌شنبه (24 مرداد) در سراي اهل قلم موسسه خانه كتاب نقد و بررسي شد. در اين نشست حوريه سعيدي (منتقد)، دكتر اميرمسعود شهرام‌نيا (مترجم) و احسان عباسلو (دبير نشست) حضور داشتند و درباره كتاب «دروغ‌هايي كه معلمم به من آموخت» گفت‌وگو كردند.

دكتر اميرمسعود شهرام‌نيا، دكتراي علوم سياسي دانشگاه تربيت معلم، گفت: لوون در اين كتاب بحث تاريخي ندارد بلكه بر اساس اسناد و مستندات به وقايع تاريخي آمريكا اشاره مي‌كند و مي‌گويد بسياري از ديدگاه‌هاي آنان دروغ است.

وي مثالي در اين زمينه ارايه كرد و افزود: درباره هلن كلر فيلم‌ها و كتاب‌هايي نوشته شده ولي به بخشي از زندگي كلر كه ديدگاه سوسياليستي دارد، به كلي صرف نظر مي‌كند. بي‌طرفي در پژوهش و منابع تاريخي بسيار مهم است. نويسنده بسيار آشكار بر اساس مستندات به نگارش تاريخ دست يافته ولي بحث تاريخي نمي‌كند.

عضو هيأت علمي دانشگاه اصفهان خاطرنشان كرد: تاريخ‌نگاري آمريكا با مشكلاتي همراه است و كودكان علاقه‌اي براي مطالعه تاريخ ندارند. اين مسأله در سنجش با ايران نيز به اين نتيجه دست مي‌يابد كه ما نيز در آموزش تاريخ و پيشنيه تمدن كهن خود به كودكانمان كوتاهي كرده‌ايم.

وي افزود: مخاطب اين كتاب پژوهشگران تاريخ و تاريخ ملل است و اين ترجمه نياز كساني است كه به موضوع روابط بين‌الملل گرايش دارند. اين كتاب براي نخستين‌بار در سال 1999 ميلادي به كوشش استاد تاريخ دانشگاه آمريكا منتشر شده است. 12 كتاب درسي آمريكا كه مورد تدريس قرار گرفته‌اند، در اين كتاب گردآوري شده و نشان مي‌دهند هيچ يك حقيقت تاريخ را بيان نمي‌كنند و به نوعي، داستانند تا قهرمان‌پروري. نويسنده به حوادث و شخصيت‌هايي استناد مي‌كند كه در اين كتاب ذكر شده‌اند، ابتدا شيوه و بعد حقيقت‌ها را به تصوير مي‌كشد.

نويسنده كتاب «پارلمانتاريسم در ايران» خاطرنشان كرد: افراط و تفريط در تاريخ‌نگاري پسنديده نيست، بايد تاريخ يك كشور را بشناسيم. اين كتاب به ما مي‌گويد كه آمريكا به تاريخ چگونه مي‌نگرد و چه ديدگاهي دارد. خواندن اين كتاب نقد فضاي آمريكاست.

نويسنده كتاب «جهاني شدن و دموكراسي شدن در ايران» گفت: نويسنده اين كتاب مورد نقد و انتقادهاي بسياري قرار مي‌گيرد و باعث مي‌شود كه كتاب بسيار پر فروش و به 12 زبان زنده دنيا ترجمه شود. منتقدان استدلال‌‌ها و مستندات را نتوانستند تشكيك كنند بلكه بيشتر نقدها از نظر امنيت ملي بوده است.

شهرام‌نيا خاطرنشان كرد: لوون به دنبال تاريخ‌نگاري حرفه‌اي خود است و مي‌داند كه يك دانش‌آموز در كلاس‌هاي تاريخ بيشتر روساي جمهور آمريكا را مي‌شناسد و مي‌خواهد با اين موضوع برخورد كند تا كودكان با مسايل تاريخي كشورشان بيشتر آشنا شوند. 

حوريه سعيدي، كارشناس ارشد تاريخ دانشگاه تهران سخنران بعدي نشست بود. وي به نام كتاب اشاره كرد و گفت: عنوان كتاب بسيار جذاب است و اين گمان به ذهن بيننده مي‌آيد كه خيلي جانبدارانه نوشته شده است و به نظر نمي‌رسد كه مي‌خواهيد يك كتاب تاريخي بخوانيد. يعني به دليل ترجمه سليس و روان آن احساس خستگي نمي‌كنيد.

وي كه كتاب «تحفه‌المظفريه» را در دست نگارش دارد، افزود: نويسنده كتاب به چالش‌هايي كه در آموزش تاريخ آمريكا وجود دارد اشاره مي‌كند و معتقد است كه دانش‌آموز از كلاس درس تاريخ فرار مي‌‌كند و اين كلاس برايش خسته‌كننده است. بي‌علاقگي به تاريخ امري مسري است، ما مي‌بينيم كه مخاطبان به بناها و فيلم‌هاي تاريخي علاقه‌مندند ولي چرا به كلاس‌هاي تاريخ علاقه‌اي نشان نمي‌دهند. عدم توجه به ريشه‌هاي تاريخي و تنها نقل آن باعث خستگي كلاس‌هاي تاريخي مي‌شود.

عضو هيأت علمي اسناد كتابخانه ملي خاطرنشان كرد: لحن مقتدرانه و عامرانه مطالب درسي كتاب جاي پرسش را خالي مي‌كند و زمينه كنكاش را از دانش‌آموز مي‌گيرد. نويسنده معتقد است كه اين 12 كتاب پنجره‌اي است كه به جهان دانش‌آموزان نگريسته‌ام. نويسنده بيشتر گرايش چپ دارد و به نظر مي‌‌آيد كه با رويكرد نويسنده و انديشه‌هاي سوسياليستي روبه‌رو ايم.

سعيدي يادآور شد: نويسنده كتاب بر اين مسأله تأكيد دارد كه چرا در كتاب‌هاي درسي تاريخي، برخي منابع را حذف مي‌كنند و در پاسخ مي‌گويد علاوه بر حذف منابع تاريخي علل ديگري نيز مي‌تواند توجيه كننده اين مسأله باشد. وي معتقد است كه كودكان ما مدل‌هاي واقعي براي الهام گرفتن ندارند و از بحث علت و معلول در تاريخ سر در نمي‌آورند.

اين پژوهشگر تاريخ يادآور شد: وقتي تاريخ مكتوب مي‌شود شما موظفيد وقايع را درست بنويسيد ولي از واقعيات فاصله مي‌گيريد. يكي از چالش‌هاي تاريخ‌نگاري اين است كه از علوم مرتبط مانند سياسي، اجتماعي، زبان‌شناسي و... بهره نمي برند كه بتوانند مسأله را به درستي بيان كنند. تحليل تاريخي در تاريخ‌نگاري بسيار مهم است.

وي افزود: سير تاريخي اي كه مولف بيان مي‌كند درباره تاريخ‌نگاري آمريكا حفظ شده و تاريخ‌نگاري در خدمت سياست درمي‌آيد. نويسنده با كمك زبان‌شناسي مفهوم تاريخي را بيان مي‌كند. در اين كتاب مي‌بايست به موضوعات اشاره شود تا بتوانيم دقيق‌تر اين مسأله را بيان كنيم. نويسنده از كودكان آمريكايي مي‌خواهد تا با افراد مسن گفت‌وگو كنند تا تاريخ زنده شود و آن‌ها را به كتابخانه‌ها هدايت مي‌كند تا با كتاب به شكل ملموس ارتباط پيدا كنند.

سعيدي به برشمردن بخش‌هاي مختلف كتاب پرداخت و توضيحاتي در اين باره ارايه داد و گفت: "يك جاي كار ايراد دارد"،" احمق‌سازي از طريق تدريس و فرايند قهرمان‌سازي"، "اهميت واقعي كريستف كلمب"،" حقيقت مربوط به نخستين عيد شكرگزاري"، "چشمان سرخ"، "برباد رفته و نژادپرستي پنهان در كتاب‌هاي درسي تاريخ آمريكا"،" جان براون و آبراهام لينكلن"،" سرزمين فرصت‌ها"،" تماشاي برادر بزرگ‌تر"،" در تار و پود خاطرات"،" پيشرفت، مهم‌ترين دستاورد ماست"،" چرا تاريخ اين‌گونه تدريس مي‌شود؟"،" نتيجه اين‌گونه تدريس تاريخ چيست؟" از جمله بخش‌هاي مختلف اين كتاب تاريخي اند."

وي به بخش پاياني كتاب با نام دروغ‌هاي آينده و كاري كه بايد در قبال آن‌ها انجام شود، اشاره كرد و گفت: مقصود نويسنده در اين بخش از كتاب اين است كه منتظر دروغ‌هاي آينده تاريخ آمريكا باشيد تا درو‌غ‌هاي ديگري نوشته شود.

کد مطلب : 78543