حسن پارسايي معتقد است که نمايشنامه "‌خواب بي وقت حوريه" نوشته محمد چرمشیر، رويكرد ناتوراليستي دارد. يعني نویسنده به آنچه كه هست فكر مي‌كند نه به آنچه بايد باشد. بر اين اساس نوبتي بودن ديالوگ‌ها، نیز بيانگر وضعیت جنگی است.\

به گزارش خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا) ششمين جلسه از سلسله نشست‌هاي "در جست و جوي خاطره آفتاب"، با نقد و بررسي حسن پارسايي از نمايشنامه‌ جنگی محمد چرمشير با عنوان "‌خواب بي وقت حوريه" عصر دیروز (10 بهمن 88) در فرهنگسراي پايداري برگزار شد. 

پارسايي در ابتدا با اشاره به انواع نمايشنامه اظهار داشت: در كل 2 نوع متن نمايشنامه؛ داستاني كه با كمك قصه منظور خود را بيان كند و متون نمايشي بدون داستان، وجود دارد. تفاوت داستان نمايشنامه‌اي با قصه مستقل در اين است كه در نمايش، داستان و قصه در خدمت ارايه بيان دراماتيك اند و نبايد محور قرار گيرند.

وي ادامه داد: داستان، زيرمجموعه‌اي براي بيان دراماتيك بر روي صحنه نمايش است. در واقع دلالت‌هاي داستاني بايد از طريق نمايش به مخاطب ارايه شوند. همچنين درباره نمايشنامه‌هاي بدون داستان نيز، موقعيت و تمركز به نمايش شكل مي‌دهند. زيرا از عناصر موجود در صحنه براي بيان معاني خاص استفاده مي‌شود. در واقع نمايشنامه‌نويس به وسيله اين موقعيت لايه‌هاي محتوايي را به صورت پس‌زمينه‌اي برابر با ارزش‌هاي داستان ارايه مي‌كند.

حسن پارسايي با بيان اين مقدمه، درباره نمايشنامه "خواب بي وقت حوريه" خاطر نشان كرد: اين نمايشنامه با توجه به پرداختن به موقعيت‌هاي؛ بسيار ايستا، بي‌حركت و تهي از حادثه، بر خلاف تصور مخاطب براي مواجهه با صحنه‌هاي عجيب و پر تحرك، در گروه دوم متون نمايشنامه‌اي مي‌گنجد. در واقع، نمايشنامه "خواب بي وقت حوريه" در بي‌حادثگي، خود حادثه است.

اين منتقد با اشاره به قصه نمايشنامه گفت: در اين داستان 2 زن منتظر؛ يكي در انتظار همسرش كه راننده جاده است و ديگري در انتظار همسري كه به جبهه رفته، حضور دارند. در اين ميان شخصيتي به نام "سرهنگ"، كه با مهرباني در صحنه‌هاي مختلف براي اين زنان غذا مي‌آ‌ورد، نقش‌آفريني مي‌كند.

پارسايي در ادامه تصريح كرد: نويسنده اين اثر با تمثيلي از روز عاشورا و استفاده از خورش قيمه، غذايي كه هر روز توسط سرهنگ براي زنان تهيه مي‌شود، نشان می دهد که جنگي در ميان است. بر همين اساس محمد چرمشير، نویسنده نمايشنامه "خواب بي وقت حوريه" غيرمستقيم به حقيقت پرداخته و وجه زيبايي شناختي طعام، از ديدگاه هنرمند معنادار مي‌شود.

وي درباره رويكرد نويسنده در اين اثر اظهار داشت: رويكرد چرمشير ناتوراليستي است. يعني به آنچه كه هست فكر مي‌كند نه به آنچه بايد باشد. بر اين اساس ديالوگ‌هاي متن، تركيبي از اين رويكرد و زبان در بيان تئاتر اند.

پارسايي اضافه كرد: نويسنده در پايان نمايشنامه نيز با طراحي عروسي در پشت جبهه و صداي هواپيما و توپ‌هاي ضد هوايي، به وجود جنگ اشاره مي‌كند. همچنين چرمشير با اشاره به قطع شدن برق، جريان زندگي در ايام جنگ را نشان مي‌دهد و بدون استفاده از لشگركشي و تيراندازي، جنگ را قابل فهم كرده است.

اين منتقد با اشاره به عدم توضيح و شناخت نسبت به سرهنگ در نمايشنامه خاطر نشان كرد: اين كه بدون توضيح، فهم تمام مطالب به عهده مخاطب قرار گيرد، مشكل عمده اين اثر است.

وي درباره نوبتي بودن ديالوگ‌هاي اين نمايشنامه گفت: اين نوع ديالوگ نيز مانند، تاكيد بر فعل در متن جنگي، از ويژگي‌هاي اين قبيل متون است. نوبتي بودن ديالوگ‌ها، بيانگر يك اتفاق است. فرصتي براي گزافه‌گويي نيست. حتي ممكن است با جملات پاياني فرصت از راویان گرفته شود. بنابراين نوبتي صحبت كردن از ويژگي‌هاي وضعیت جنگی است.

نشست نقد و نمايشنامه جنگي "خواب بي وقت حوريه" نوشته محمد چرمشير، عصر ديروز (دهم بهمن 88) در فرهنگسراي پايداري برگزار شد.

کد مطلب : 61307