موافقت كتابداران انگليس با حذف ردهبندي سني كتابها
9 آبان 1387 ساعت 12:23
جمعي از ناشران، نويسندگان و كارشناسان امور فرهنگي در بريتانيا پيشنهاد دادهاند براي استفاده بهينه از كتابهاي منتشر شده در اين كشور، ردهبندي سني كتابها به طوركلي حذف شود. به دنبال اين پيشنهاد،گروهي از كتابداران نيز حمايت خود را از اين طرح اعلام كردند._
به گزارش خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا)، به نقل از بوك سلرز، مجموعه تخصصي اداره كتابخانههاي بريتانيا (CILIP)، حمايت كامل خود را از «عدم دستهبندي سني» كتابها اعلام كرد. اين به معني مخالفت با قرار گرفتن هر نوع رده بندي سني بر پشت جلد كتابهاي كودك است. كتابداران انگليس اعلام كردند از حمايت از طبقهبندي كتابها و توصيف اين كار به عنوان معرفي كتابهاي بالقوه مضر براي كودكاني كه ميتوانند از آنها استفاده كنند، دست برداشتند.
به گزارش گاردين، تريشيا آدامز، رييس گروه كتابداران جوان در اين موسسه در اين باره ميگويد: «هر چيزي كه بتواند مانعي بين كودك و كتاب فراهم كند، خود يك مشكل است.» او ميافزايد: «آنچه براي من اهميت دارد اين است كه يك كودك بدون توجه به رده بندي سني، كتابي را از كتابخانه انتخاب ميكند و به خانه ميبرد و بعد والدين او با خواندن آن مخالفت ميكنند و ميگويند اين كتاب براي كودكان هفت ساله است و تو 10 سالهاي.»
بر مبناي نظر آدامز، اين خود يك خطر بالقوه است چون خوانندگان ممكن است كتابهايي را كنار بگذارند كه در حقيقت با تواناييهاي آنها خيلي هم مناسب است. او از اين كه اين رده بندي به جاي راهنمايي كودكان موجب كنار گذاشته شدن كتابها شود احساس نگراني ميكند.
اين موسسه با انتشار يك بيانيه به آن دسته از والديني كه به كتابهاي قابل استفاده براي كودكانشان اطمينان ندارند، پيشنهاد ميكند از كتابدارها و فروشندگان كتاب در اين زمينه راهنمايي بخواهند.
آدامز ميافزايد براي من قابل درك است كه ناشران ميخواهند با ردهبندي سني كتابها، راه انتخاب كتاب را براي كودكان و والدين روشنتر كنند، اما موضوع اين است كه اين عمل چگونه انجام شود. اگر كتابي در قفسهبندي كتابها در قفسه خوانندگان نوپا قرار بگيرد، به معني يك رده سني نيست و اين براي طبقه بندي كودكاني كه آن را برمي دارند، انجام نشده است؛ بلكه از روي اين طبقهبندي فقط مي توان به اين نتيجه رسيد كه اين كتاب چه گروه سني را به عنوان مخاطب خود در نظر گرفته است.
به اعتقاد آدامز، كتابخانههاي عمومي بايد از طبقهبندي كتابها و نهادن آنها در قفسهها بر مبناي اين ردهبندي سني كه فكر مي كنند براي كودكان مناسب است، خودداري كنند. بيشتر كتابخانه ها، براي فاصله گرفتن از اين مشكلات كتابهاي كودكان را بر حسب امكاناتشان طبقهبندي و آنها را در كتابهاي تصويري، مراحل بالاتر، داستاني، يا نوجوانان طبقهبندي مي كنند. اين دسته بندي بيشتر از دسته بندي بر مبناي رده سني ميتواند در كتابخانهها مفيد باشد. تازه در بيشتر موارد اين ردهبندي روي ديوارهاي كتابخانهها باقي ميماند و براي طبقهبندي فردي اصلا به كار نميآيد.
مخالفت با راهنماي سني موجود در كتابها كه از سوي ناشران صورت ميگيرد، از اوايل امسال و از سوي انجمن نويسندگان آغاز شد. اين مخالفت به مبارزهاي انجاميد كه فيليپ پولمن رهبري آن را بر عهده داشت، با سياستهاي طبقه بندي سني مخالفت مي كرد و آن را بيش از هر چيز موجب جلب توجه خوانندگان جوانتر به ديگر كتابها ميدانست.
اين مبارزه تا آنجا پيش رفت كه بيش از 800 نويسنده انگليسي به صف حمايت از آن پيوستند. نويسندگاني چون تري پرچت، جي.كي.رولينگ و مايكل روزن از آن جملهاند.
اگر چه بيشتر ناشران كتابهاي كودك از ابتداي پاييز امسال اين رده بندي را به صورت 5 به بالا، 7 به بالا، 9 به بالا، 11 به بالا و 13 به بالا يا نوجوان به كار بردهاند، اما برخي ناشران ديگر مثل بلومزبري كه ناشر كتابهاي هري پاتر است به چنين اقدامي دست نزدهاند. از همين رو آدامز معتقد است بحث و گفتوگو براي مجاب كردن ناشران هنوز بايد تا مدت ها ادامه داشته باشد. براي همين او اعتقاد دارد كه بايد به اين موقعيت كه ناشران كجا به اين كار مبادرت مي ورزند و كجا نه، خاتمه داد.
كيت بوستوك از انجمن ناشران ميگويد ناشران قصد دارند در ماه آينده به گفتوگوهاي جدي تري با كتابدارها بپردازند. او ميافزايد ما از شنيدن نظرات ديگران خوشحال ميشويم. او معتقد است ناشران به اين دليل از رده بندي سني استفاده مي كنند كه به مردمي كه واقعا نمي دانند چه كتابهايي را بايد انتخاب كنند كمك كرده باشند.
ماه گذشته وزير امور كودكان «اد بالز» در اين زمينه هشدار داد و خواستار اين شد كه والدين «در جستوجوي راهي براي حل درگيري بين كتابدارها و آموزگاراني باشند كه درباره اين موضوع حساسيت به خرج ميدهند.»
بيانيه كامل موسسه چنين است:
موسسه از هدف «عدم دستهبندي سني كتابها» پشتيباني ميكند و معتقد است رده بندي سني كتابها نامفيد و حتي بالقوه مضر است و از استقبال كودكان به كتابخواني به اين دلايل ميكاهد:
1. كودكان و نوجوانان در سنين مختلف رشد مي كنند. با ردهبندي كتاب ها از نظر سن ممكن است برخي از بچه ها فكر كنند كه آن كتابي كه واقعا براي آنها مفيد است، براي آنها خيلي ناكافي است و به اين ترتيب آنها اين كتابها را مي گذارند و به سراغ چيزهاي ديگر ميروند. از سوي ديگر، برخي از خوانندگان كه ميتوانند از كتابهاي جديتر استفاده كنند و از اين توانايي برخوردارند، فكر ميكنند اين كتابها برايشان سنگين است.
2. تجربه كتاب خواندن فردي نشان ميدهد بچهها خودشان آن چه را نياز دارند ممكن است انتخاب نكنند و به صورت درهم كتابهاي مختلفي از سطوح مختلف را بخوانند. در اين موارد والدين و ديگران كه درباره كتابهاي مناسب براي كودكانشان اطمينان ندارند مي توانند از فروشندگان كتابفروشيها و كتابداران كه هم از تجربه و هم تخصص در اين زمينه برخوردارند، براي انتخاب كمك بخواهند.
3. از همه مهمتر اين كه نيازها و علاقه هر كودك با ديگري تفاوت دارد و بايد مورد توجه قرار بگيرد. در كتابخانه ها، در فروشگاههاي كتاب، و به وسيله آموزگاران، در سايه دانش امروزي، مي توان براي يافتن شيوه هاي متناسب براي هر فرد، بسيار بهتر از سيستم هاي ردهبندي عمل كرد. اميدواريم اين مبارزه به نتيجه برسد و مطمئنيم شما هم از انجمن كتابداران حمايت خواهيد كرد.
