كتابخانه‌هاي ديجيتالي به هيچ وجه نمي‌خواهند جايگزين كتابخانه‌هاي سنتي و چاپي شوند بلكه در كنار كتابخانه‌هاي چاپي و سنتي به فعاليت مشغولند و به سمت نرم‌افزاري و مكانيزه پيش مي‌روند.

به گزارش خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا) و به نقل از ستاد خبري سراي اهل قلم، نشست «چالش‌هاي راه‌اندازي كتابخانه‌هاي ديجيتال در ايران» به منظور بررسي چالش‌ها و ارائه پيشنهادات و راهكارها، عصر روز سه‌شنبه 18 ارديبهشت ماه با حضور دكتر «حسين غريبي»، مهندس «حميد موسويان»، «مهدي عليپور حافظي»، «مازيار پرويزي» و جمعي از كتابداران و علاقمندان با اجرا داريوش مطلبي در «كارنامه نشر» سراي اهل قلم بيستمين نمايشگاه بين‌المللي كتاب تهران برگزار شد. 

در ابتداي نشست «داريوش مطلبي» دبير جلسه و سردبير «كتاب ماه كليات» به ديجيتالي شدن كتابخانه‌ها اشاره كرد و گفت: در سال‌هاي اخير ديجيتالي كردن كتابخانه‌ها و ارائه منابع الكترونيك از طريق سازمان‌هاي بسياري صورت مي‌گيرد و سازمان‌هاي مربوطه در تلاشند امكاناتي را براي كاربر به وجود بياورند. 

وي در ادامه به تعريف كتابخانه الكترونيكي اشاره كرد و افزود: كتابخانه ديجيتال به شكل بسيار ساده در حقيقت مكاني است كه منابع اطلاعاتي را به صورت الكترونيكي در اختيار كاربر قرار مي‌دهد، همچنين كتابخانه‌هاي ديجيتالي بايد در سطحي باشند كه افراد بتوانند به آن دسترسي داشته باشند. 

سردبير كتاب ماه كليات به دانش‌ كتابداري در اين زمينه اشاره كرد و افزود: كتابخانه ديجيتالي بايد از زواياي مختلف مورد بررسي قرار گيرد كه چه وظايفي از لحاظ دانش كتابداري و مديريتي و هم از لحاظ حقوقي و مسائل كپي‌رايت بر عهده دارد. 

سپس دكتر «حسين غريبي» رئيس پژوهشگاه اطلاعات و مدارك علمي ايران گفت: كتابخانه ديجيتال ابعاد متفاوتي از فناوري اطلاعات، پوشش فناوري اطلاعات و تسهيلات سازمان بر عهده دارد. 

وي در ادامه افزود: كتابخانه‌هاي ديجيتالي رويكردهاي متفاوتي دارند كه بحث جايگزيني، پشتيباني، آگاه‌سازي، نوآوري و بحث دگرگون‌سازي را مطرح مي‌كند و در حوزه خودكارسازي، كاربر به فناوري اطلاعات و كاهش هزينه‌هاي كتابخانه‌اي دسترسي پيدا مي‌كند. 

رييس پژوهشگاه اطلاعات و مدارك علمي ايران به تأثير فناوري اطلاعات اشاره كرد و يادآور شد: فناوري اطلاعات براي كاربران و كتابداران مؤثر است به نحوي كه آنان در بخش كاربري نيز مي‌توانند نيازهاي جديد اطلاعاتي را بررسي كند. 

وي به كتابخانه‌هاي تركيبي در اين زمينه پرداخت و خاطرنشان كرد: كتابخانه‌هاي تركيبي كتابخانه‌هايي هستند كه هم كتاب‌هاي چاپي و دستي دارند و هم منابع ديجيتالي را در اختيار كاربر قرار مي‌دهند. 

سپس «مهدي عليپور حافظي» عضو هيأت علمي دانشگاه آزاد و كارشناس كتابخانه‌هاي ديجيتال گفت: طبق بررسي‌هاي انجام شده بسياري از مراكز اين ادعا را دارند كه بعضي از كتابخانه‌هاي خود را ديجيتالي مطرح كنند. اما كتابخانه‌هاي چاپي و سنتي در مسير حركتي خود مراحل خاصي را پيگيري مي‌كنند كه به منابع الكترونيكي نزديك شوند. 

وي در ادامه افزود: كتابخانه‌هاي ديجيتالي به هيچ وجه نمي‌خواهند جايگزين كتاب‌هاي دستي و چاپ شوند آنها به كار خود مشغولند و منابع الكترونيكي را نيز در اختيار دارند. 

«مازيار پرويزي» نماينده كتابخانه ملي ايران و مدير پروژه كتابخانه ديجيتالي كتابخانه ملي به كتابخانه‌هاي ديجيتالي امريكا اشاره كرد و گفت: كتابخانه‌هاي ديجيتالي امريكا به دهه 80 برمي‌گردد كه مجموعاً 24 ميليون دلار براي شش كتابخانه الكترونيكي در امريكا سرمايه‌گذاري و به عنوان يك حركت انفجاري مطرح شد. 

وي به كتابخانه‌هاي ديجيتالي ايران اشاره كرد و افزود: در ايران به علت تحقيقاتي كه در اين زمينه انجام شده، كتابخانه ملي توانسته از سيستم سنتي به خودكار، خودكار به الكترونيكي و الكترونيكي به مجازي حركت كند و نرم‌افزارهايي را در اين زمينه ارائه دهد. 

نماينده كتابخانه ملي ايران به ديگر كتابخانه‌هاي ديجيتالي پرداخت و خاطرنشان كرد: به جز كتابخانه ملي ايران نمود عيني كتابخانه ديجيتالي را در پژوهشگاه اطلاعات و مدارك علمي ايران مي‌بينيم، همچنين نبايد از تلاش‌هايي كه در كتابخانه آستان قدس رضوي انجام شده، چشم‌پوشي كرد. 

مهندس «حميد موسويان» مدير اطلاع‌رساني كتابخانه مجلس به e-book ها اشاره كرد و گفت: هر فايلي كه بتوان آن را در PC مشاهده كرد e-book ناميده مي‌شود. 

سپس به مزاياي e-book ها اشاره كرد و افزود: از مزاياي e-book ها اين است كه ديگر وضعيت حمل كتاب مطرح نخواهد بود، تمام شدن كتاب، هزينه كم، امكان مطالعه كتاب در تاريكي، امكان اشتراك نشريات، مشاهده كتاب با اندازه فونت مورد نظر از ديگر مزاياي e-book ها است. 

وي در ادامه به ديگر مزاياي e-book ها پرداخت و خاطرنشان كرد: نويسنده مي‌تواند خود كتاب‌هايش را منتشر كند، همچنين امكان دسترسي به واژه‌ها با ديكشنري و لغت‌نامه از مزاياي ديگر آن است و امكان به روز كردن رفرنس‌ها و امانت دادن كتاب ديجيتال را نيز در دسترس كاربر قرار مي‌دهد. 

مدير اطلاع‌رساني كتابخانه مجلس به كتابخانه مجلس اشاره كرد و يادآور شد: كتاب‌هاي خطي، نشريات قديمي، كتاب‌هاي چاپ سنگي و سربي و اسناد حتي اسناد مجالس شوراي ملي و اسلامي اسكن شده و به زودي از سوي كتابخانه مجلس منتشر خواهد شد.

کد مطلب : 3345