يوسفعلي ميرشكاك: شرط اول نويسندگي، خونسردي نسبت به سوژههاست
يوسفعلي ميرشكاك در نشست نقد و بررسي كتاب "با سرودخوان جنگ در خطه نام و ننگ" گفت: اغلب نويسندگان در حال نگارش اثرشان تحت تاثير سوژه قرار گرفته و در كار محو ميشوند. اين موضوع اشكال عمده ادبيات جنگ است. اين در حالي است كه شرط اول نويسندگي خونسردي نسبت به هر سوژه است.\ به گزارش خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا) کتاب "با سرودخوان جنگ در خطه نام و ننگ" اثر نادر ابراهیمی، عصر ديروز (6 مهر 88) به مناسبت هفته دفاع مقدس، در قالب سومین جلسه از سلسله نشستهای پاتوق کتاب از سوی دفتر نشر معارف، با همکاری نشریه هابیل مورد نقد و بررسي قرار گرفت.
نويسندگان و پژوهشگران؛ یوسفعلی میرشکاک و محمدرضا جوادي یگانه، سخنرانان این نشست بودند و به بررسي نوع نويسندگي نادر ابراهيمي و ادبيات دفاع مقدس پرداختند.
ميرشكاك با اشاره به سبك نگارش ابراهيمي در كتاب "با سرودخوان جنگ در خطه نام و ننگ" اظهار داشت: در اين اثر هوشياري ابراهيمي به چشم ميخورد. همچنين تقليد، در هيچ يك از كتابهاي وي ديده نميشود. در واقع ابراهيمي در آثارش به هيچكس جز خودش نزديك نميشود. وي با اشاره به پيام آثار ابراهيمي با موضوع جنگ تصريح كرد: ابراهيمي در بسياري از كتابهايش مفاهيم سنگين را بيان كرده و از جمله در كتاب "مردي درتبعيد ابدي"، پا را فراتر از اديبات گذاشته است. پيام مهم اين قبيل آثار براي نويسندگان عرصه جنگ عدم تقليد و تاثيرپذيري است. به اين معني كه اغلب نويسندگان در حال نگارش اثرشان تحت تاثير سوژه قرار گرفته و در كار محو ميشوند. اين موضوع اشكال عمده ادبيات جنگ است. اين در حالي است كه شرط اول نويسندگي خونسردي نسبت به هر سوژه است.
ميرشكاك با اشاره به نويسندگان امروز دفاع مقدس گفت: امروزه رمان جنگ را كساني خواهند نوشت که شايد هيچ نسبتي با جنگ نداشته و بدون تجربه آن حتي خاطرهاي از جنگ نداشته باشند. آنها با تخيل خود داستان جنگيشان را ميسازند.
وي با اشاره به نبود تداوم در ادامه راه نويسندگان اظهار داشت: نويسندگاني مانند؛ نادر ابراهيمي، مرتضي آويني و مرتضي مطهري بدون عقبه و تداوم ماندهاند. ابراهيمي در بخشي از كتاب "با سرودخوان جنگ در خطه نام و ننگ" آورده است: "روزي بايد بنشينم و ابراهيم همت را بنويسم". اما امروزه نويسندهاي نيست تا آرزوي نافرجام ابراهيمي را برآورده كند. ميرشكاك درباره تاثير كتاب "با سرودخوان جنگ در خطه نام و ننگ" خاطر نشان كرد: كسي كه هيچ نسبتي با جنگ نداشته باشد با خواندن اين اثر با جنگ درگير ميشود. اين نتيجه از كتاب نويسندهاي حاصل ميشود كه رزمنده نبوده است.
وي در پايان سخنانش، درباره مميزيها گفت: انسان ايراني بامميزيهاي 4 گانهاي مواجه است. سياسي، اخلاقي، عرفي و ارگانی كه از نظر من در عرصه ادبيات هيچ مميزي جز مميزي سياسي توجيه ندارد.
محمدرضا جوادي يگانه، ادامه نشست نقد و بررسي كتاب "با سرودخوان جنگ در خطه نام و ننگ" را از سر گرفت و اظهار داشت: از پيش از انقلاب تاكنون تکليف همه نويسندگان با موضوعات مختلف، حتي جنگ مشخص است. بنابراين نبايد براي نويسنده در نوشتن موضوعاتي مانند جنگ تعيين تكليف كرد. در واقع كتابي كه بدون انگيزه دروني نوشته شود، از ارزش چنداني برخوردار نيست.
وي درباره نگارش رمان با موضوع جنگ تصريح كرد: رمان، تجربههاي فردي است كه به صورت تفصيلي بيان ميشوند. پس اگر بخواهيم رمان جنگ بنويسيم با نگارش چند صفحهاي از آن، موضوع به مسايل حاشيهاي كشيده ميشود. زيرا براي نوشتن رمان بايد به احساسات پرداخته شود. در نتيجه پرداختن به ادبيات جنگ بهتر از رمان آن است. زيرا رمان توانايي ندارد آنچه را كه به لفظ نميآيد، در قالب تفصيل بیان کند.
در ادامه نشست نقد و بررسي كتاب "با سرودخوان جنگ در خطه نام و ننگ"، فرزانه منصوری، همسر نادر ابراهیمی، در باره وي گفت: ابراهيمي از ابتداي جنگ به حضور در خط مقدم علاقه داشت. تا اينكه توانست به همراه كمال تبريزي و ابراهيم حاتميكيا، به جبهه برود. حاصل اين سفر، كتاب "با سرودخوان جنگ در خطه نام و ننگ" شد كه هميشه برايش تازگي داشت.
وي با اشاره به حال و هواي ابراهيمي در حين نگارش اين اثر اظهار داشت: آنچه مینوشت میخواند و گریه میکرد. دلش برای رزمندگان میسوخت و نوشتههایش را بارها و بارها با صدای بلند میخواند تا بتواند از درستی واژههایی که به کار گرفته بود، مطمئن بشود.
منصوري در پايان گفت:نادر خودش را روشنفکر نمیدانست. انقلاب را دوست داشت و به جمهوری اسلامی اعتقاد داشت. ولی این باعث نمیشد که اعتراضی نکند. نادر هرگز محافظه کار و حد وسط نبود.
كتاب "با سرودخوان جنگ در خطه نام و ننگ" اثر نادر ابراهیمی، عصر ديروز، (6 مهر ماه) به مناسبت هفته دفاع مقدس در قالب سومین جلسه از سلسله نشستهای پاتوق کتاب و از سوی دفتر نشر معارف، با همکاری نشریه هابیل مورد نقد و بررسي قرار گرفت. کد مطلب : 50858 |