هفتمين جلد كتاب «فرهنگ قرآن» نوشته آيت‌الله اكبر هاشمي رفسنجاني و محققان مركز فرهنگ و معارف قرآن از سوي موسسه بوستان كتاب به چاپ سوم رسيد.\

به گزارش خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، اين اثر، معجم معنايي معارف و مفاهيم قرآن كريم است كه به شيوه‌هاي نو و بي‌نظير و به صورت الفبايي‌ ـ موضوعي به رشته تحرير درآمده است.

فرهنگ قرآن، در بردارنده موضوعات متعدد و متنوع قرآني است كه علاوه بر نقش اطلاع‌رساني در زمينه معارف قرآن، نوعي تفسير موضوعي به شمار مي‌آيد.

اثر پربرگ «فرهنگ قرآن» كليد راهيابي آسان قرآن‌پژوهان به موضوعات و مفاهيم قرآن كريم است. سنگ نخست اين بناي رفيع به همت آيت‌الله هاشمي رفسنجاني نهاده شد. وي در پس اين انديشه و باور كه چينش آيات، در ذيل واژگان قرآني ما را به همه معارف قرآن رهنمون نمي‌سازد، طرحي نو در افكندند. در اين طرح، كاخي سر بر آورد كه بسي بلندتر از معجم‌هاي لفظي قرآن است، زيرا با نگاهي فراگير، آيات به صورت روشمند در ذيل موضوعات طبقه‌بندي شده‌اند.

فراهم آوردن چنين معجمي كه بسيار فراتر از معجم‌هاي لفظي است و به صورت جامع و آسان، اطلاعات و آموزه‌هاي قرآني در هر موضوع را در اختيار مخاطب قرار مي‌دهد، كاري بس دشوار، ظريف و نيازمند تبيين قواعد و اصولي است تا انتخاب مدخل، (موضوع) برداشت‌ها و طبقه‌بندي به صورت هماهنگ انجام شوند.

از اصول گوناگوني در شكل‌دهي اين اثر اسفاده شده است كه از آن ميان مي‌توان به «اصول و ضوابط مدخل‌گزيني» اشاره داشت. در اين روش، ملاك انتخاب در مدخل‌ها، قرآني بودن و داشتن اطلاعات ـ ‌هرچند اندك ‌ـ است، به طوري كه ذيل برخي از مدخل‌ها، يك آيه يا حتي بخشي كوتاه از يك آيه جاي دارد. در فارسي و يا عربي بودن، بيشتر به شناخته بودن آنها براي مخاطبان فارسي زبان توجه شده است. 

همچنين اعلام مصرح در قرآن و اعلام غير مصرح كه بر اساس روايات و كتاب‌هاي تفسير و اسباب نزول، مراد اشاره‌هاي قرآن‌اند، مدخل قرار گرفته‌اند. موضوعات علوم قرآن كه در قرآن كريم به آنها اشاره شده باشد و از معارف قرآني قلمداد شود، مانند محكم و متشابه و نسخ مدخل قرار گرفته‌اند.

دومين بخش «اصول و ضوابط برداشت از آيات» به شمار مي‌رود كه در آن موضوعات با روش خاصي دسته‌بندي شده‌اند. در اين روش در برداشت از آيات به چينش و نظم كنوني آنها توجه شده چنان كه برخي روايات، نظم فعلي آيات را توقيفي مي‌دانند. در برداشت‌ها از روايات شان نزول و روايات تفسيري نيز استفاده شده‌اند، البته مشروط به آن كه با مباني شناخته شده ديني سازگاري داشته باشد. 

در برداشت‌ها مبنا اين بود كه ظاهر كلمات قرآن بر اساس فهم عرف، داراي حجيت و قابل استناد باشند. دعوت قرآن از مردم براي انديشه‌ورزي در آيه‌هاي خود و توصيه به آنان براي عمل به مفاد آنها، همچنين رواياتي كه مسلمانان را به مراجعه به قرآن و سنجش روايات بر اساس آيات دعوت مي‌كند، دليل گويايي بر اين مبناست.
 
«اصول و ضوابط طبقه‌بندي اطلاعات» از ديگر اصول تدوين اين مجموعه محسوب مي‌شود كه در آن مدخل‌ها به صورت الفبايي تنظيم شده‌اند. در ذيل مدخل‌ها سرفصل‌هاي اصلي و عناوين فرعي به روش الفبايي جاي دارند. 

لازم به ذكر است كه جلد هفتم «فرهنگ قرآن» با كلمه «بيابان» آغاز و با كلمه «ترور» به پايان مي‌رسد.

چاپ سوم كتاب «فرهنگ قرآن» را موسسه بوستان كتاب در شمارگان 1500 نسخه، 540 صفحه و بهاي 110000 ريال راهي بازار نشر كرده است.

کد مطلب : 71369