به اعتقاد گروه کتابداری و اطلاعرسانی دانشگاه تربیت مدرس، انتخاب محلي مناسب براي تاسيس كتابخانهها، نشانه توجه به فرهنگ كشور است.\
دکتر محمد حسنزاده، استادیار گروه کتابداری و اطلاعرسانی دانشگاه تربیت مدرس در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) با بیان این مطلب خاطرنشان کرد: از آنجا كه هر نهاد اجتماعي قرار است محل مراجعه مخاطبان و ارباب رجوع خود باشد، بايد در يك مكان مناسب و در دسترسي آسان داشته باشد. استقرار در يك محل مناسب موجب ميشود كه افراد به راحتي بتوانند در زمان مورد نياز به آن مراجعه كنند.
وي با بيان اين مطلب كه كتابخانههاي عمومي به عنوان يكي از مراكز و نهادهاي فرهنگي نيز از اين قاعده مستثني نيستند و حتي نسبت به ساير مراكز و نهادها ارجحيت نيز دارند، افزود: البته در اين زمينه موانع و مشكلاتي وجود دارد كه ضرورت مكانيابي را بيش از پيش آشكار ميكند. يكي از مشكلات و چالشهاي اساسي، گسترش و توسعه شهرهاست كه موجب تغيير و تحولاتي در مكان كتابخانهها ميشود. به عنوان نمونه ممكن است نقطهاي از شهر كه صبغه مسكوني داشته و كتابخانهاي نيز در آنجا مستقر بوده است با تبديل به يك منطقه تجاري، موقعيت آن كتابخانه عمومي را تضعيف كند؛ چرا كه در يك منطقه تجاري بيشتر به يك كتابخانه اختصاصي نياز داريم تا عمومي. در نتيجه كتابخانهها عموما در مكان مناسب خود قرار نميگيرند.
دكتر حسنزاده يادآور شد: مشكلات ديگري نيز وجود دارد كه از آن جمله ميتوان به عدم دورانديشي براي مكان استقرار يك كتابخانه اشاره كرد كه باعث ميشود در آينده، كتابخانهاي كه ظاهرا در مكاني خوب ساخته شده است، با تغييرات فيزيكي شهر و خيابان محل استقرار خود، از اهميت وجودي آن كاسته شود. به اين ترتيب امكان توسعه آن كتابخانه نيز سختتر مي شود، مخاطبان اقبال زيادي به كتابخانه نشان نميدهند و يا در دسترسي به آن دچار مشكل ميشوند.
مدير گروه
با توجه به شرايط شهرنشيني و الزامهاي آيندهانديشي، بايد مكان يابي كتابخانهها به مثابه يك نهاد فرهنگي با دقت و با استفاده از روشهاي علمي انجام گيرد
پژوهشي ترويج علم در مركز تحقيقات سياست علمي كشور افزود: امروزه با توجه به شرايط شهرنشيني و الزامهاي آيندهانديشي، بايد مكان يابي كتابخانهها به مثابه يك نهاد فرهنگي با دقت و با استفاده از روشهاي علمي انجام گيرد.
وي در پاسخ به اين پرسش كه آيا عناصر و مولفههايي از سوي استاندارد جهاني «ايفلا» براي مكانيابي كتابخانهها در نظر گرفته شده است؟ گفت: در همه استانداردها و رهنمودهايي كه براي كتابخانهها از سوي سازمانهاي مختلف تدوين شده است، يك اصل مشترك درباره مكان انواع مختلف كتابخانهها وجود دارد. كتابخانه بايد در محلي باشد كه مراجعان با سطوح مختلف توانمندي بتوانند به راحتي به آن دسترسي داشته باشند.
به گفته دكتر حسنزاده، كتابخانههاي عمومي بايد در مركز محل مورد نظر قرار گيرد، در زير زمين يا طبقههاي بالا نباشد، سر و صداي زياد و گوشخراش در نزديكي كتابخانه احساس نشود، به لحاظ فضاي محيطي از جذابيت برخوردار باشد و معماري كتابخانه صبغه فرهنگي و نوآورانه داشته باشد. همچنين دسترسي با وسايل نقليه عمومي و شخصي به راحتي انجام بپذيرد، رعايت حال معلولان و اقشار آسيبپذير جامعه مورد توجه قرار گرفته باشد. هر اندازه اين كيفيتها بيشتر رعايت شود، مراجعه و استقبال مردم به كتابخانه افزايش مييابد. البته از كيفيت خدمات و محتواي خدمات نبايد غفلت شود. يك كتابخانه با ظاهر خوب ولي با محتواي ضعيف نميتواند پاسخگوي نيازهاي اقشار مختلف جامعه باشد.
عضو هيات علمي دانشگاه تربيت مدرس تصريح كرد: مكان فيزيكي كتابخانه و جايي كه كتابخانه در آن مستقر است ميتواند به عنوان عامل مكمل براي ارايه خدمات موثر باشد. توزيع جغرافيايي مناسب نيز نقش بهسزايي ايفا ميكند. در اين زمينه لازم است تناسب تعداد كتابخانهها با سطح سواد، فرهنگ و مولفههاي ديگر اجتماعي رعايت شود و نيز توزيع كتابخانهها به نسبت جمعيت انجام پذيرد. جايگاه مكاني برجسته براي يك كتابخانه ميتواند عاملي جاذب براي مخاطبان باشد. در مقابل فرسودگي و در حاشيه قرار گرفتن مكان فيزيكي كتابخانه عمومي نيز به همان اندازه ميتواند يك عامل دافع تلقي شود.
بخش ها
عناوين همه اخبار
پربيننده ترين مطالب
مصاحبه 
ايبنا نوجوان 
جانمايي مناسب كتابخانهها، نشانه توجه به فرهنگ كشور است
