حسن محمودي، منتقد گفت: رمان "شطرنج با ماشين قيامت" با نيم نگاهي فلسفي و در بستر جنگ، زندگي انسان‌ها را روايت مي‌كند. اين روايت‌ها نشان از طراحي هدفمندي دارند و متن فارغ از حركت به سمت كليشه‌هاي جنگ است.\

به گزارش خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا) نهمين جلسه از سلسله نشست‌هاي "در جست و جوي خاطره آفتاب"، عصر ديروز، 8 اسفند 88، با محوريت نقد و بررسي رمان "شطرنج با ماشين قيامت" و با حضور حسن محمودي، نويسنده، روزنامه‌نگار و منتقد ادبي در فرهنگسراي پايداري برگزار شد.

در اين نشست تعداد مخاطبان اندك و با رمان "شطرنج با ماشين قيامت" ناآشنا بودند. همچنين به جاي بررسي لايه ‌به لايه اين اثر، كلياتي از ادبيات دفاع مقدس بيان شد.

حسن محمودي، با بيان مقدمه‌اي درباره جوايز كسب شده توسط اين رمان و تاكيد بر نگاه متفاوت "شطرنج با ماشين قيامت" به جنگ، درباره قصه اين كتاب اظهار داشت: وقايع اين رمان در آبادان و 3 روز از روزهای محاصره اين شهر توسط نيروهای ارتش متجاوز صدام اتفاق می‌افتد.

وي در ادامه تصريح كرد: راوي اين كتاب پسر نوجواني است كه نقش ديده‌بان را در آبادان به عهده دارد. در كنار اين راوي، شخصيت‌هايي با نام‌ها و عناوين؛ گيتي و دخترش و مهندس، حضور دارند كه به نحوه و نوع زندگي آن‌ها و پيوندشان با جنگ پرداخته شده است. در واقع در اين اثر با نيم نگاهي فلسفي و در بستر جنگ، زندگي انسان‌ها روايت مي‌شود.

اين منتقد ادبي با اشاره به در دست داشتن طرح از پيش تعيين شده و هوشمندانه حبيب احمدزاده براي اين رمان، درباره صفحات ابتدايي آن گفت: نويسنده، كتاب را با 3 روايت آغاز مي‌كند. در ابتدا با بيان روايتي از تورات، چگونگي هبوط حضرت آدم را بيان كرده است. سپس با روايتي از انجيل، به كساني كه به حضرت مسيح(ع) خيانت كردند، پرداخته و در قدم آخر با اشاره به قرآن، توصيفي از دوزخ و بهشت را ارايه داده است. اين روايت‌ها نشان از طراحي هدفمند حبيب احمدزاده دارند.

نويسنده كتاب "از 14 سالگي مي‌ترسم"، از اصطلاحات "شلخته بودن" و "اطناب" براي وصف متن رمان "شطرنج با ماشين قيامت" استفاده كرد و اظهار داشت: گرچه ممكن است اين خصايص سبب خستگي مخاطب شوند، اما با اين وجود متن فارغ از حركت به سمت كليشه‌هاي جنگ است.

وي با اشاره به وجود شخصيت‌هاي متفاوت به عنوان ويژگی اين رمان و آميختگي بخش‌هايي از كتاب "شطرنج با ماشين قيامت" با طنز، درباره يكي از نقاط ضعف اين اثر تصريح كرد: در اين كتاب ذهن راوي، ذهن نويسنده است كه با سن اين نوجوان هم‌خواني ندارد و با ساده‌ترين مفاهيم درگير مي‌شود. با اين وجود به دليل فاصله‌اي كه نويسنده با راوي ايجاد مي‌كند، شخصيت اصلي دچار افراط نمي‌شود.

سپس محمودي به بيان نكاتي درباره ادبيات دفاع مقدس پرداخت و گفت: يك نقطه ضعف ادبيات جنگ ما اين است كه ديده‌ها، شنيده‌ها و تجربيات نسلي كه در روزهاي جنگ نوجوان و جوان بودند، بيان نمي‌شود و نقطه ضعف ديگر این که تعداد نويسندگان ادبيات دفاع مقدس، محدود است.

نويسنده مجموعه داستان "وقتي آهسته حرف مي زنيم" در پايان اظهار داشت: برخي شاهكارهاي ادبيات جنگ، تك داستان‌هاي افرادي است كه نويسنده جنگ نيستند. در واقع در يك داستان كوتاه، يك لحظه از جنگ را ديده و دغدغه‌اي را بيان کرده‌اند.

رمان "شطرنج با ماشين قيامت" تاکنون جوایز ادبی شهيد حبيب‌غنی‌پور، قلم زرين و اصفهان را کسب کرده و تقدير كتاب سال دفاع مقدس و نامزدی جایزه كتاب سال جمهوری اسلامی ايران را به دست آورده است.

این رمان علاوه بر ترجمه به زبان های انگليسي و آلبانیایی، هم اكنون توسط کریستوف بالایی و محمد الامین در حال ترجمه به زبان‌هاي فرانسه و عربي است.

متن فارسي رمان "شطرنج با ماشین قیامت" كه براي اولين‌بار در سال 1385 توسط انتشارات سوره مهر منتشر شده، تاكنون به چاپ 14 رسيده است.

کد مطلب : 63574