عليرضا دولتشاهي، لهستان‌شناس و مترجم زبان اسپرانتو: مارك اسموژينسكي در حوزه ترجمه آثار ادبي فارسي به زبان لهستاني كوشش‌ها كرد، از جمله ترجمه شعر بلند سهراب سپهري، «صداي پاي آب» كه سال 1993 ميلادي در شهر ووج انتشار يافت. از ديگر ترجمه‌هاي وي از فارسي به لهستاني مي‌توان به ترجمه «عقل سرخ» اشاره كرد كه در حقيقت نخستين معرفي شيخ‌ اشراق سهروردي به جهان لهستاني بود._

خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، عليرضا دولتشاهي، لهستان‌شناس و مترجم زبان اسپرانتو: مارك اسموژينسكي يازدهم ژوئن سال 1954 ميلادي برابر با سال 1333 خورشيدي در شهر ووج، شهري در ميانه لهستان كه ايرانيان آن را با نام لودز مي‌شناسند به دنيا آمد. او در سال 1976 ميلادي دانشنامه كارشناسي‌ارشد خود را در رشته زبان و ادبيات لهستاني از دانشگاه ووج دريافت كرد.

عنوان پايان‌نامه وي «جريان دگرگوني معنايي-زيباشناختي ترجمه‌هاي لهستاني اشعار گئورگ تراكل بود. در سال 1986 ميلادي نيز موفق به اخذ دانشنامه كارشناسي‌ارشد در رشته ايران‌شناسي از دانشگاه ورشو شد. عنوان پايان‌نامه او «كاركرد الگوهاي اساطيري در تعريف مفهوم حركت در نوشته‌هاي دكتر علي شريعتي» بود.

او در فاصله سالهاي 1984 تا سال 1989 به تدريس در انستيتو پژوهش‌هاي فرهنگي دانشگاه ووج مشغول بود. در اين دوره او به نگارش درباره فرهنگ و ادبيات ايران نيز مي‌پرداخت. او در سال 1989 ميلادي برابر با سال 1368 خورشيدي موفق به دريافت بورس تحصيلي از دولت ايران براي تحصيل در دوره دكتري زبان و ادبيات فارسي، در دانشگاه تهران شد. او در سال 1997 ميلادي برابر با سال 1376 خورشيدي با گذراندن پايان‌نامه‌اي با عنوان «تصحيح انتقادي و بررسي ساختار رمزي سيرالعباد الي‌المعاد سنائي غزنوي»، به راهنمايي دكتر شفيعي كدكني دفاع كرد.

مارك اسموژينسكي در زمينه ترجمه آثار ادبي فارسي به زبان لهستاني كوشش‌ها كرد، از جمله ترجمه شعر بلند سهراب سپهري، «صداي پاي آب»، كه سال 1993 ميلادي در شهر ووج انتشار يافت. از ديگر ترجمه‌هاي وي از فارسي به لهستاني مي‌توان به ترجمه «عقل سرخ» ياد كرد كه در حقيقت نخستين معرفي شيخ‌ اشراق سهروردي به جهان لهستاني بود.

واپسين كار وي ترجمه 32 غزل از ديوان شمس به زبان لهستاني بود. ترجمه‌اي كه هم‌زمان با سال مولانا (2008 ميلادي) انتشار يافت. وي هنگام تحصيل در تهران به سفارش مؤسسه تنظيم و نشر آثار حضرت امام خميني، وصيت‌نامه امام خميني را به زبان لهستاني ترجمه كرد. ترجمه‌اي كه تاكنون منتشر نشده است.
مارك اسموژينسكي در زمينه معرفي فرهنگ لهستاني به ايرانيان نيز كوشا بود. گذشته از ترجمه‌هاي پراكنده‌اي كه در مطبوعات فارسي زبان از ادبيات لهستاني منتشر كرد، ترجمه دفتري از سروده‌هاي شاعر نامدار لهستاني و برنده نوبل ادبي سال 1996 ميلادي، «شيمبورسكا» با عنوان «آدم‌ها بر پل» را در كارنامه خود دارد. اسموژينسكي با ايراد سخني در دانشگاه امام صادق، شايد جامع‌ترين سخنان را در زبان فارسي درباره مسلمانان لهستان ايراد كرد. مسلماناني كه پيشينه حضورشان در لهستان به شش سده مي‌رسد.
مارك اسموژينسكي پس از بازگشت به لهستان، در دانشگاه يالگونيان در شهر كراكوف لهستان كه در حقيقت دومين دانشگاه اروپا از نظر قدمت است، به تدريس پرداخت. او گذشته از برپايي سمينارهايي درباره ايران به تدريس عروض، تاريخ ادبيات، اسلام در ادبيات و تاريخ ايران و ترجمه فارسي از سال‌هاي 2000 تا 2009 ميلادي اشتغال داشته است. 

او موضوع تز فوق دكتري خود را پست مدرنيسم در ايران برگزيده بود و اين تز را با نگاهي به رمان ابوتراب خسروي به‌نام «رود راوي» مي‌نوشت. رماني كه در سال 2006 در دانشگاه آكسفورد نيز درباره آن سخنراني كرده بود.

مارك اسموژينسكي در 12 دسامبر 2009 برابر با 21 آذر 1388 درگذشت. مرگش بر اثر ابتلاء به آنفلانزا روي داد، هر چند كه دو سالي با سرطان خون دست به گريبان بود.

کد مطلب : 61774