مريم مقيمي - شب آفريده شد تا انسان روح و تن را در بستر پرنياني زندگي رها كرده و آرامش خود را در خواب بدست آورد. بسياري از رؤياها چون بختكي بر جسم و جان انسان سنگيني مي‌كنند. بسياري ديگر گواهي بر حوادث و اتفاقات روزند و بخش ديگر پيشگويي اعجاز برانگيزي دارند. اما رؤياهايي براي انسان وجود دارد كه صدق آن‌ها شبهاي زندگي انسان را براي هميشه آفتابي نگه خواهد داشت. رؤياهايي كه همچون فرشته وحي پيام‌آوري بر آدمي‌اند. صاحب رؤياي صادقه در جاده زندگي‌ نمي‌ماند. رؤيايش چراغ راهش مي‌شود و شايد ميان‌بري، اين انسان با همه ندانسته‌هاي خويش دست در دست پيام رؤيايش مي‌گذارد تا بداند زندگي دنيا را چگونه به زندگي پس از مرگ پيوند زند. استاد احمد سياح يكي از همين انسان‌هايي است كه دست به دست فرشته پيام‌آور خود داد و پا جا‌ پاي طريحي گذاشت./

خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)- استاد احمد سيّاح متولد 1299 شمسي در خانواده‌اي مذهبي پا به عرصه وجود گذاشت. اجداد و وابستگان وي علاقه بسياري به ادبيات داشتند، از جمله ميرزا محمدعلي سيّاح صاحب خاطرات و سفرنامه‌هاي متعدد كه نشانگر آن است كه جهان را با وسائل آن دوره سير كرده و مرحوم آية‌ا... شيخ آقابزرگ طهراني، صاحب كتاب الذريعه، كه نسبت فاميلي با مادر ايشان داشتند. از سن 5 سالگي تا سال 1323 به تحصيلات جديد مشغول بوده و به سبب علاقه به علوم اسلامي و ادبيات، مدت 30 سال، شبانه‌روز با جديت مراتب علمي را طي كرده و ضمن تحصيل و كسب و كار، به تأليف و نشر و تحصيل دروس، ادبيات، منطق، اصول، فقه، فلسفه، كلام، حديث و تفسير نزد بزرگان زمان پرداخت، بزرگان و اعاظمي كه از گلستان هر يك، خوشه‌اي چيده، عبارتند از:
شيخ عرفان و حاج‌ سيدكاظم اصفهاني، استاد (جلال‌الدين همائي)، سيد محمود زرندي، سيدمحمد علي سبط الشيخ، سيد صدرالدين رضوي، حاج ميرزا ابوالفضل زاهدي قمي، مرحوم شيخ حسين كني، آية‌ا... حاج‌ عبدالرزاق قائني، علامه حاج ميرزا ابوالحسن شعراني، آيةا... محمدتقي آملي، آية‌ا... ميرزا محمدعلي شاه‌آبادي، آية‌ا... حاج سيدابوالحسن رفيعي قزويني، مرحوم ميرزا محمد تحصيلي.
از نظر تأليف و نشر، وي نخستين كسي بود كه فرهنگ عربي به فارسي و فارسي به عربي را بنيانگذاري كرد و غير از اين نيز تاكنون، حدود 50 اثر تأليف كرده است.
همچنين تفقداتي از جانب مراجع عِظام: آيةا... حكيم، آية‌ا... ميلاني، آية‌ا... رفيعي و همچنين از نويسندگان شهير؛ اقبال آشتياني، سعيد نفيسي، محمود شهابي مشمول وي شده و از متأخرين؛ استاد محمدتقي جعفري، استاد محمد تقي نقوي، استاد حسن حسن‌زاده آملي نيز بر فرهنگ وي تقريظ نوشته‌‌اند.

استاد احمد سيّاح مي‌گويد: «منزلمان واقع در چهارراه سيروس، پشت منزل آية‌ا... بهبهاني بود. قبل از دبستان به مكتب مي‌رفتم. به سن دبستان كه رسيدم، وارد مدرسه فرهنگ شدم و تا كلاس ششم در آن جا درس خواندم. دوره دبيرستان را تا كلاس نهم در مدرسه‌اي در خيابان ري خواندم و بعد از آن به دبيرستان دارالفنون رفتم و در سال 1319 ديپلم گرفتم. بعد از ديپلم وارد حوزه و مشغول تحصيل علوم حوزوي شدم و 30 سال درس خواندم. حوزه‌اي كه در آن مشغول به تحصيل بودم، در تهران، مسجد سپهسالار آن زمان پشت كوچه مروي بود. هر روز صبح با چند نفر از هم درسي‌ها مي‌رفتيم و درس مي‌گرفتيم بعد از آن به طور خصوصي نزد علما مي‌رفتم. مدتي در مسجد سيد عزيزالله خدمت آقا سيد كاظم مرتضوي، مغني‌مطول و بعد در منزل شخصي مرحوم شعراني و نيز نزد مرحوم رفيعي، ديگر دروس حوزوي را مي‌خواندم. دروس حوزه را در سال 1345 به پايان رسانم و بعد از اين دوره، شروع به مطالعه و نوشتن كردم. مبحث لغت را كه ابتدا به عنوان فرهنگ جامع از سال 1325 شروع كرده بودم، تا سال 1340 تكميل كردم. بعد، طي 3 سال مطالبي را به آن اضافه كردم و حدود 3 سال هم فعاليت بيشتري انجام دادم كه به صورت دايرة‌المعارفي كه الآن هست، به چاپ رسيد.

گفتگوي ايبنا را با استاد احمد سياح بخوانيد.

نخستين كتابتان همين لغت بود؟
نخستين كتابم قيافه‌شناسي و ترجمه‌اي از فيزيونومي جرجي‌زيدان است كه در سال 1330 انجام دادم و بعد از آن لغت و ...
حدود 8 كتاب هم علاوه بر تأليف و ترجمه، تصحيح كردم؛ مثل خلاصه تفسيرالميزان؛ همچنين تاريخ انبياء و تاريخ اسلام عمادزاده و كتاب حضرت فاطمه(س).

چرا بعد از ديپلم وارد حوزه شديد؟
به ادبيات حوزوي علاقه زيادي داشتم. به همين خاطره حوزه را ادامه دادم، اما لباس روحانيت نپوشيدم زيرا شغلم كسب و كار بود.

چرا وارد حوزه ترجمه شديد و به اين موضوعات پرداختيد؟
اتفاقاً در جلسه‌اي در مدرسه امام‌خميني(ره) در قم، همين سؤال را از من پرسيدند و عرض كردم، بدون هيچ سابقه‌اي در عالم رؤيا ديدم كه به من گفتند: «تو به پيروي از طريحي برو» پرس‌وجو كردم كه طريحي چه كتابي دارد؟ گفتند 3 كتاب، يكي منتخب در مراثي و ديگري مجمع‌البحرين كه موضوع آن لغت است. فكر كردم كه منظور آن خواب، همين موضوع لغت است و من بايد در همين مسير از طريحي پيروي كنم، اين بود كه اين كار را آغاز كردم و اين ورود، به حساب آن خواب بود كه البته در همان سال به زيارت امام رضا(ع) رفتم و از ايشان تقاضا كردم تا از خدا بخواهد و من در اين كار موفق شوم كه اجابت شد و اين كتاب تا به حال چهل بار به چاپ رسيده است. 

از كتاب‌هاي ديگرتان بگوييد.
در معجزات و پيشگويي‌هاي چهارده‌معصوم(ع) و قرآن نوشتم كه 3 بار چاپ شده. دو هزار حديث را ترجمه كرده‌ام و نيز زندگاني چهارده معصوم(ع) را با دقت تمام نگاشته‌ام و در آن مطالبي است كه ديگران به آن توجه كرده‌‌اند.

چه مطالبي؟
بايد خود كتاب را بررسي كرد تا معلوم شود. مثلاً راجع به كلمات رسول خدا(ص) و تطبيق آن با آيات به طور مفصل بحث شده و از اين قبيل.

درباره دايرة‌المعارفي كه تهيه كرده‌ايد بگوييد.
لغت‌نامه را در 3 جلد انجام داده‌ام. شامل همه علوم و رؤس آن شامل رجال اسلام و تاريخ تولد و فوت و تأليفاتشان است. ديگر اينكه امكنه ايران و كره زمين در آن آمده. رودها، كوه‌ها، شهرهاي مهم و همه اين‌ها كه در ايران وجود دارند، حتي همه روستاها در آن ذكر  و نيز اصطلاحات علمي و ديني در آن بيان شده است. 

و كتاب ديگر؟
بعد از آن، سه جلد اصول عقايد نوشته‌ام با عناوين، انديشه در آفرينش آفريدگار، انديشه در رسالت انبياء و اوليا و انديشه در ماوراء عالم. 

اين كتاب‌ها را بر چه مبنايي نوشته‌‌ايد؟
براساس و مبناي آيات قرآن و اخبار.

درباره سيره اهل‌بيت عليهم‌السلام نوشته‌ايد، چه انگيزه‌اي باعث فعاليت شما در اين زمينه شد؟
علاقه‌. ائمه معصومين عليهم‌السلام اولياءالله ‌اند و ما همه به آنان علاقه‌منديم. من علاقه‌مندم كه نوشته‌ام و آناني هم كه خريدند و مي‌خوانند، علاقمندند. خريد اين كتاب زياد بوده و در نمايشگاه كتاب امسال هم بسيار زياد خريداري كردند.

بين ائمه‌معصومين عليهم‌السلام درباره زندگي حضرت مهدي(عج) هم نوشته‌ايد. درباره ايشان در اديان ديگر هم اعتقادي وجود دارد. نظر شما در اين مورد چيست؟
تفاوت زياد است. در اسلام حضرت مهدي(عج) شخصيت بارزي است كه نظير ندارد. حضرت مسيح(ع) با مقام نبوتي كه دارد، تابع حضرت مهدي(عج) است و پشت سر او نماز مي‌خواند. آن زمان كه اكثريت جمعيت كره زمين را مسيحيان تشكيل داده‌اند، به حضرت مهدي(ع) ايمان مي‌آورند. زيرا معتقدند حضرت مسيح(ع) زنده‌ است و در آسمان چهارم زندگي مي‌كند. البته اين معجزه‌اي است مثل تولد آن حضرت كه معجزه بود. به جز مسيحيان اديان ديگر هم به وجود يك منجي عالم معتقدند. در كتابي كه احوالات حضرت صاحب‌الزمان مهدي(عج) را نوشته‌ام، از كتاب‌هاي ساير اديان هم آورده‌ام. در كتابي از براهمه نقل شده، در آخر‌الزمان پس از آن كه جهان پر از ظلم و جور شد و از اسلام جز نامي به علت فسق مردم و حسد حاسدان نماند، بزرگواري از نسل حضرت محمد(ص) ظهور مي‌كند و شرق و غرب عالم را خواهد گرفت. در كتاب ارمياي تورات باب دوازدهم. چاپ لندن صفحه 113 آمده، پس از جنگ عمومي كه قبل از ظهور مصلح بزرگ واقع مي‌شود، ايماني براي كسي باقي نماند. در همان باب، وعده پادشاه عادلي را مي‌دهد كه مالك روي زمين مي‌شود. ديگر شعياي نبي در انتهاي تورات مي‌گويد براي خداوند روزي است كه هر چه عالي است، فرود مي‌آيد و پست مي‌شود و نيز در باب سيزدهم خود مي‌گويد: روز خداوند نزديك است. در كتاب زبور داوود، مثل تورات و انجيل جهانيان را به وجود مصلحي بشارت مي‌دهد.انجيل نيز در بعضي از فصول از پادشاهي سخن مي‌گويد كه همه جهان را مسخر مي‌كند كه مرغان جهان از پاره‌هاي گوشت دشمنان او سير مي‌شوند. در آيات قرآن و روايات در دين اسلام هم كه از اين موضوع سخن بسيار آمده است. 

درباره نام‌گذاري ائمه‌معصومين عليهم‌السلام و اينكه هر نامي تجلي صفات خداوند است، ‌بگوييد.
بله، حضرت‌ اميرالمؤمنين(ع) را خداوند نام‌گذاري كرد. وقتي حضرت متولد شد، ندايي آمد: «انا علي اعلي و هذا عبدي علي حيدر». همين طور درباره حضرت فاطمه(س). پيامبر از خداوند خواست كه نام او را بگذارد و خداوند نامش را فاطمه خواند. همچنين امام حسن مجتبي(ع) و حسن خلق ايشان. حضرت امام صادق(ع) و صدق خداوندي كه در ايشان است. «الاسماء من الاسماء» در روايت داريم كه اسامي از آسمان و از سوي خداوند تعيين مي‌شوند، لذا براي هر يك اسمي و لقب و كنيه‌اي است كه هريك با شخصيت ايشان مطابق است. حضرت امام حسين عليهم‌السلام بر اثر اعمالي كه داشتند، سيدالشهدا لقب گرفتند. يا حضرت سجاد(ع) در سجده هزار بار لا اله الا الله حقا حقا مي‌گفتند و حضرت صادق نيز با صدق رواياتي كه اكنون همه منابع شيعه از ايشان و از امام باقر(ع) است.

با پژوهشي كه در زندگي ائمه‌عليهم‌السلام داشته‌ايد، تأثير اين بزرگان را بر زندگيتان چگونه مي‌بينيد؟
الآن، هفته‌اي يك بار در منزلمان مجلس براي ائمه‌معصومين عليهم‌السلام برپاست و حدود 80 سال است كه ذكر مصيبت و احاديث و روايات و تفسير در منزلمان برگزار مي‌شود. ديگر اينكه به بركت وجود ائمه‌عليهم‌السلام، هفت بار به مكه معظمه مشرف شدم. همچنين براي زيارت امامان معصوم عليهم‌السلام و حضرت رسول(ص) و امام رضا(ع) سفر كرده‌ام.

چقدر تجربه برآورده شدن حاجات از سوي ائمه‌معصوم داشته‌ايد؟
اگر مصلحت نبود خير من را خواسته‌اند؛ اما معمولاً خواستم و گرفتم. توسل به حضرت ابوالفضل العباس(ع) و واسطه قراردادن ايشان براي برآمدن حاجات از سوي خداوند بسيار مجرب است. معمولاً براي هر حاجتي يكي از ائمه معصومين(ع) را واسطه قرار مي‌دهيم تا شفيع ما نزد خداوند باشند. اين بزرگان آبرومندند، حاجت‌خواستن از خود ائمه به قول آقا ميرزا احمد آشتياني، نوعي شرك است زيرا ائمه‌عليهم‌السلام هم بنده و مخلوق خداوند، اما معصومند و براي انجام هر كاري اجازه خداوند را دارند. 

درباره عرفان هم كار كرده‌ايد؟
بله، يكي از استادان من از استادان امام‌خميني(ره) هم بودند. مرحوم آقا ميرزا محمدعلي شاه‌آبادي كه البته در زمان جواني استاد امام (ره) و در زمان پيري استاد من بودند. مصباح‌الانس قونوي كه كتابي است درباره عرفان، همراه با فرزندش محمدآقا نزد ايشان درس ‌گرفتيم.

درباره ابن‌عربي به عنوان عارف بزرگ اهل سنت بگوييد.
اتفاقاً الآن شعري مي‌خواندم از ابن عربي كه نشان مي‌دهد او شيعه بوده وي مي‌گويد: «اذا دارالزمان علي حروف» يعني اگر زمان را به حروف درآوريم در 1430 كه به حروف مي‌شود غلت. «بسم‌ا... فالمهدي و قاما» به نام خدا مهدي قيام مي‌كند. «اذا دارالحروف عقيم و صومه» وقتي حروف را بعد از صوم يعني ماه رمضان قرار دهيم. «فقرأ الفاطمي منه سلاما» ـ از من ابن عربي به فاطمي كه امام زمان است سلام. آيان اين شخص مي‌تواند شيعه نباشد؟ 

به چه موضوعاتي براي مطالعه علاقه‌منديد؟
ادبيات، اخبار قرآن و روايات، اشعار و ... كتابي دارم كه گلچين اشعار شعراست. 

خودتان شعر مي‌گوييد؟
خير 

به كدام شاعر علاقمنديد؟
به پنج شاعر اوليه يعني فردوسي، سعدي، مولوي، حافظ و نظامي. در دايرةالمعارف، اشعار نظامي را بسيار ذكر كرده‌ام و نيز در اصول عقايد 3 جلدي هم از اشعارش گفته‌ام.

چقدر مطالعه داشته‌ايد و داريد؟
با داشتن شغلي كه براي معاش دارم، صبح و شب و آخر شب تا نزديك صبح، 20 سال مشغول «لغت» بودم و جمع‌آوري مي‌كردم. گاهي براي يك لغت يك هفته معطل مي‌شدم، به كتاب‌هاي بزرگي مثل تاج العروس و لسان العرب رجوع كرده و با كمك مرحوم شعراني، كه استادم بود، به پيداكردن لغت مي‌پرداختيم. همان‌طور كه گفتم 3 سال مشغول كتاب 14 معصوم(ع) شدم بعد ترجمه 2200 حديث را شروع كردم كه پيشگويي‌هاي پيشوايان نام دارد و پيش‌گويي‌هاي 14 معصوم(ع) اخبار و احاديث و درباره امام زمان(عج) است. همچنين، سه سال مشغول 3 جلد اصول عقايد بودم. همه اين زمان‌ها، مشغول مطالعه بوده و هستم.

اين كتاب‌ها مخاطب عام دارند يا خاص؟
فقط كتاب لغت براي استفاده اهل لغت است و براي آنها كه مي‌خواهند ترجمه عربي را بدانند و اهل علم‌اند و كتاب‌هاي ديگر، براي عموم مردم است.

نخواندن چه كتاب‌هايي را سفارش مي‌كنيد!
كتاب‌هاي ضد دين.

نظرتان درباره خواندن رمان چيست؟
من خواندن آن را پيشنهاد نمي‌كنم. به نظرم خيلي مفيد نيستند. البته بعضي از كتاب‌هاي رمان هم هستند كه مسايل آموزشي دارند، اما در كل وقت انسان را تلف مي‌كنند.

نظرتان درباره مسأله ولايت چيست؟
اين مسأله جزء عقايد ماست. ما معتقديم كه معصومين عليهم‌السلام ولي‌‌اند. براي خداوند هفتاد و سه اسم است كه يكي مخصوص خود اوست و به كسي نداده اما هفتاد و دو اسم را به پيامبر آخرالزمان و اولياء او داده است. در كتاب مجمع البحرين از امام‌باقر و امام‌صادق عليهم‌السلام نقل است كه اسم‌ا... الاعظم ثلاث و السبعون حرفاً و ... اسم خداوند 73 حرف است كه 2 تا از آن را به عيسي(ع) داده‌كه با همان 2 حرف به اذن خداوند مرده را زنده مي‌كرد. 4 تا از آن حروف را به موسي و 8 حرف را به ابراهيم بخشيده. 15 حرف را به نوح و 25 حرف را به آدم داده. اما هفتاد و دو تا را به محمد(ص‌) كه از ايشان به ائمه‌معصومين(ع) منتقل شده عطا كرده است. اين بزرگان داراي ولايت مطلقه‌اند يعني به اذن خداوند مي‌توانند هر كاري كه بخواهند در عالم انجام دهند. درخصوص ولايت اميرالمؤمنين، خطبه غدير را ترجمه كردم و علاوه بر ترجمه اشعار، صغير اصفهاني را هم در كنارش آورد‌ه‌ام. 

براي نسل جوان امروز سخني بگوييد.
بهترين راه براي دوري از انحراف، اين است كه طريق بياموزند و اين طريق اهميت به نماز است. خداوند اين همه نعمت به ما ارزاني داشته و تنها چيزي كه از ما خواسته، اطاعت است. همه ما و نيز جوانان بايد اطاعت خداوند را داشته باشيم. خدا ما را از يك نطفه پست بوجود آورد و زندگي بخشيد و چندين سال عمر داد كه خالق خود را بشناسيم. همه لحظه‌هاي ما روي حساب است دو فرشته و ملك‌اند كه همين كلمه‌اي كه از دهانمان خارج مي‌شود را مي‌نويسند و روزي هم خواهد آمد كه از همه اين لحظه‌ها و رفتارها و كردارها و گفتارها بازخواست خواهند كرد. جوان بايد بداند و بفهمد كه فقط طريق خداوند راه نيكي و نجات است. اگر اين را بداند، خلاف نمي‌كند. نبايد همه چيز را همين زندگي چهار روزه بداند كه بعد هم تمام مي‌شود. اين زندگي ادامه دارد و فناپذير نيست؛ دوره‌اي در اين دنيا و بعد هم دوره‌اي بعد از مرگ تا روز قيامت كه روح به اين جسم منتقل شود. همين بدن كه دست و پا و گوش و چشم ... اينهاست، براي هر عملي در آن جا شهادت مي‌دهد. 

الآن اگر اين حرفها به برخي از جوانان گفته شود، شايد آن را كهنه و قديمي بدانند و نپذيرند.
بله و به اين علت است كه با دين فاصله گرفته‌اند و بسياري از ما بزرگترها مقصريم كه جوان را خوب با دين آشنا نكرده‌ايم. در مدارس بايد دقت زيادي شود. وقتي بچه‌ها از كانون خانواده جدا مي‌شوند و وقت زيادي از زندگي خود را در مدارس مي‌گذرانند، در آن جا بايد به آنها دين همراه علم آموزش داده شود. در عين حال، خود جوان هم بايد مواظب خودش باشد و سعي كند به راه كج نرود. در كنار مسووليتي كه پدر و مادر و معلم و مدرسه دارند، تكيلف و وظيفه خود را بداند.

سفارش شما به دختران جوان چيست؟
خودشان را از نامحرم حفظ كنند؛ اگر كار بيرون برايشان الزام دارد، فقط به كارشان برسند و با نامحرم مزج نشوند و به اين موضوع اهميت بدهند. خداوند در قرآن مي‌فرمايد در مورد نامحرم مرض‌هايي در دلهايشان وجود دارد. دختران جوان خودشان را از نامحرم حفظ كنند.

تأليفات
فرهنگ سيّاح ـ (در سه مجلد)
دائرة‌المعارف سيّاح ـ (در سه مجلد)
فرهنگ بزرگ جامع نوين (ترجمه المنجد) با اضافات ـ (دو مجلد)
فرهنگ دانشگاهي (1) عربي به فارسي ـ (ترجمه المنجد الابجدي)
فرهنگ دانشگاهي (2) (فارسي به عربي)
فرهنگ دانش‌آموز ـ (عربي به فارسي، فارسي به عربي)
زندگاني چهارده معصوم عليهم‌السلام ـ (دو مجلد)
معارف عاليه‌اي در پيشگوئيهاي پيشوايان ـ (2200 حديث)
چهل حديث، شناخت امام مبين، حضرت‌علي بن ابيطالب(ع)
چهل حديث، شناخت امام عصر حضرت قائم(عج)
منتخب الاحاديث
گنجينه يا كشكول سيّاح ـ (چهار مجلد)
همياران ابا عبدا... الحسين(ع)
بحثي از ولايت
گلچين اشعار (جمع‌آوري اشعار از يكصد ديوان)
گناهان بزرگ
آئينه باطن يا قيافه‌شناسي (ترجمه فراسة الحديث جرجي زيدان)
نماز يا رابطه بين خلق با خالق
تصحيح ترجمه خلاصه تفسيرالميزان (چهار مجلد)
انديشه‌اي در آفرينش در شناخت معبود يكتا
انديشه‌اي در رسالت انبياء و اولياء
انديشه‌اي در ماوراء عالم
مقدمه بر گلچين نوائي
مقدمه بر ديوان محتشم كاشاني
مقدمه‌ بر ديوان جيحون يزدي
تصحيح تفسير اطيب ‌البيان از آية‌ا... طيب (چهارده مجلد)
تصحيح تاريخ انبياء از عمادزاده
تصحيح قصص الانبياء سيد نعمت‌ا... جزائري
همچنين تفقداتي از جانب مراجع عظام: آية‌ا... حكيم؛ آية‌ا... ميلاني.

کد مطلب : 55392