به گفته دكتر فدايي، صرف اختصاص بودجه پژوهشي كتابداري و اطلاع‌رساني به سازمان‌ها بدون نظارت بر چگونگي هزينه آن بي‌نتيجه است._

دكتر «غلامرضا فدايي»، در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا) با بيان اين مطلب عنوان كرد: «از آنجا كه پژوهش‌هاي انتخابي توسط دانشجويان رشته كتابداري و اطلاع‌رساني بر محور ضرورت انتخاب مي شود بنابراين دانشجوياني كه تنها به فارغ التحصيلي در كوتاه‌ترين زمان مي‌انديشند، موضوع هاي تكراري و كم ارزش را انتخاب مي‌كنند. از سوي ديگر استادان اين رشته همزمان ناچارند كه در كنار تدريس و پژوهش خود راهنمايي دانشجويان متعدد را بپذيرند و چون فرصت كافي ندارند به آنچه دانشجو تحويل مي دهد، اعتماد مي‌كنند. سرانجام اين پروژه ها حبس شدن در قفسه كتابخانه ها است.»

رييس گروه كتابداري و اطلاع‌رساني دانشگاه تهران، افزود: «براي كاربردي كردن پايان نامه‌ها بايد فاصله دانشگاه با سازمان‌ها و موسسه‌هاي مربوط برداشته شود. نيازها شفاف شوند و دانشجويان از طريق همكاري با موسسه‌هاي تحقيقاتي باري را ازدوش پژوهش كتابداري بردارند. در عين حال در صورتي كه موسسه ها و سازمان ها معاونان پژوهشي كارآزموده نداشته‌باشند، نمي‌توانند به خوبي مسايل و مشكلات خود را تبيين كنند در چنين شرايطي موضوع پيشنهادي سازمان‌ها به دانشگاه‌ها، از سوي گروه هاي آموزشي موردپذيرش واقع نمي شود.»

به اعتقاد وي، نبود پايگاه‌هاي اطلاع‌رساني شفاف كه وقت و نيروي پژوهش‌گر را به جاي پژوهش گرفتار جست و جو مي كند، مانع بزرگي است، از سوي ديگر از آنجا كه در سطح داخلي و بين‌المللي بيش از آن‌كه به پژوهش اهميت داده شود، به درآمد حاصل از پژوهش توجه مي‌شود، پژوهش كتابداري و اطلاع رساني نيز مانند ديگر رشته‌ها، با ضعف اساسي روبه رو ست.

دكتر «فدايي»، در پاسخ به اين پرسش كه سطح پژوهش دانشجويان كتابداري ايران تا چه اندازه قابل قبول است؟ با تاكيد بر اين‌كه هر چه دوره تحصيلي بالاتر باشد، توقع بالاتر است، گفت: «دانشجوياني را سراغ داريم كه در سطح كارشناسي كارهاي پژوهشي با ارزشي عرضه مي‌كنند. دانشجويان كارشناسي ارشدي نيز داريم كه پايان‌نامه آن‌ها در سطح دكتراست. البته پژوهش دانشگاهي كتابداري ايران با محدوديت هاي بسياري روبه روست.»

عضو كميته برنامه‌ريزي كتابداري و اطلاع‌رساني وزارت علوم، در ادامه به خبرنگار ايبنا توضيح داد: «زمان تحقيق دانشجويان خصوصا در دوره كارشناسي ارشد اندك است. دانشجويي كه وارد دوره كارشناسي ارشد مي‌شود، خصوصا اگر بلافاصله از دوره كارشناسي وارد اين مقطع شده باشد، هنوز با الفباي تحقيق آشنا نيست. به علاوه از عهده مساله يابي برنمي آيد. بسياري از داشنجويان در سال دوم تحصيل كارشناسي ارشد هنوز نمي‌توانند مساله پيدا كنند و دنبال موضوع‌ هستند. در دوره هاي دكترا وضع به گونه‌اي ديگر است. بيشتر دانشجويان دكتري، شاغل‌اند يا انگيزه و مشغوليت‌‌هاي ديگري دارند. بنابراين وقف كافي را به پژوهش اختصاص نمي‌دهند.»

وي خاطرنشان كرد: «متاسفانه دانشجويان در كوران كارنمي توانند از امكانات پژوهشي استفاده كنند. همچنين كمّي كردن كل‌ها و اصرار بر ارسال مقاله‌ها به نشريه‌هاي جهاني ISI و ناديده گرفتن ساير ارزش‌ها رقابت را ناسالم مي‌كند. همچنين با اين‌كه در پژوهش بومي‌سازي تبليغ مي شود،‌ عملا مشاهده مي شود كه كارهاي پژوهشي كه تقليدي از كشورهاي ديگر نباشند، بي‌اعتبارند. از طرف ديگر اگرچه به تازگي هر دستگاهي نيازهاي پژوهشي خود را مطرح مي‌كند، اين نيازها با آنچه در دانشگاه مطلوب است، هماهنگي ندارند.ـ

دكتر فدايي در پاسخ به اين پرسش كه شرايط پژوهش كتابداري و اطلاع‌رساني كشور ما تا چه‌ اندازه در ورود ما به آموزش تخصصي موثر است؟ گفت: «كتابداري امروز ما به لحاظ كمّي و كيفي رشد خوبي يافته است. فارغ‌التحصيلان اين رشته مي‌توانند خلا‌هاي آموزشي و پژوهشي ما را پر كنند البته به اين شرط كه شتابزده عمل نكنند. برگزاري نشست‌هاي مختلف ميان فارغ‌التحصيلان جوان اين رشته براي بررسي دقيق مسايل پژوهشي كشور بدون دغدغه سياسي و سازماني در اين زمينه موثر است.»

اين پژوهش‌گر معتقد است: «كتابداري و اطلاع‌رساني ايران داراي توانمندي‌هاي بسياري است. گروه كتابداري دانشگاه تهران سال‌ها پيش پيشنهاد دانشكده شدن اين گروه را با بيش از هفت رشته تخصصي مطرح كرده است.»

وي توضيح داد: «اين دانشكده مي‌تواند گروه‌هاي «مرجع و خدمات اطلاع‌رساني»، «آرشيو و نسخ خطي»، «مديريت و بهره‌وري اطلاعات و ارتباطات»، «فن‌آوري اطلاعات»، «چاپ و نشر»، «فلسفه كتابداري و اطلاع‌رساني» و «مشاوره در كتابداري و اطلاع‌رساني» را در مقاطع مختلف كارشناسي تا دكترا داير كند.»

دكتر غلامرضا فدايي، سال 1377 درجه دكتراي خود را با ارايه پايان نامه «بررسي وضعيت كتابخانه، موزه و مركز اسناد مجلس و ارايه طرحي براي بهينه‌سازي آن» از واحد علوم و تحقيقات دريافت كرد. وي اكنون مدير گروه كتابداري و اطلاع‌رساني دانشگاه تهران، عضو هيات تحريريه مجله پژوهشكده اسناد و عضو كميته برنامه‌ريزي در حوزه كتابداري و اطلاع‌رساني وزارت علوم، تحقيقات و فناوري است.

از جمله آثار مكتوب دكتر فدايي مي‌توان به كتاب‌هاي«آشنايي با نسخ خطي و آثار كمياب»، «مديريت يادنامه‌ها» و «گزيده كتابشناسي توصيفي اسلامی» و ... اشاره كرد.
 هفته پژوهش از امروز آغاز شده است و تا 27 آذرماه ادامه دارد.   

کد مطلب : 30632