مدرسه، ابزاري اقتصادي است
نويسنده كتاب «فلسفه آموزش و پرورش» گفت: مدرسه در دنياي معاصر به عنوان ابزاري براي آماده كردن افراد براي كار در جوامع توسعه يافته فعاليت ميكند، بنابراين مدرسه رفتن يك سرمايهگذاري اقتصادي محسوب ميشود كه تأمين معاش را در پي خواهد داشت. اين امور مدرسه را از هدف اصيل انسانسازي دور كردهاست.\ داوود معنويپور در گفتوگو با خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، درباره اثرش گفت: اين كتاب ديدگاههاي فلسفي، عرفاني، جامعهشناسي و روانشناسي را درباره رسالت مدرسه از طريق بررسي نظرات صاحبنظران بررسي كرده است.
وي درباره لزوم نوشته شدن چنين اثري گفت: با توجه به اين كه مدرسه، نهاد رسمي تعليم و تربيت شناخته ميشود و سالانه حدود يك چهارم درآمد هر كشور را به خود اختصاص ميدهد، پرداختن به رسالت اين نهاد و وظيف آن، امري ضروري به نظر ميرسد.
اين نويسنده، تلفيق رويكردهاي چهارگانه و تركيب نظرات چهل صاحبنظر اين حوزهها را يكي از اهداف اين اثر برشمرد و گفت: با استفاده از اين ديدگاهها، به دنبال شاخصبندي رسالت نهاد مدرسه از آنها بودم.
معنويپور ادامه داد: شاخصهاي رسالت مدرسه با مصاحبه ميداني در بخش ديگري از كتاب مورد قضاوت دانشآموزان، معلمان و والدين به عنوان مصرفكنندگان نظام مدرسي قرار گرفتند و سپس قضاوتها و نظرات آنان با صاحبنظران اين حوزه تطبيق داده شد تا ميزان همخواني آنها با يكديگر به دست آيد.
وي درباره نتايج اين تحقيق گفت: نتيجهاي كه از كل پژوهشهاي اين اثر به دست آمده، حاكي از آن است كه ميان نظام فعلي مدرسه و آنچه صاحبنظران تعليم و تربيت انتظار دارند، تناقضها و تعارضاتي وجود دارد. به عنوان مثال، صاحبنظران نقش مدرسه به عنوان عاملي براي تأمين اقتصاد و معاش دانشآموزان را كمرنگ و ضعيف قلمداد ميكنند، در حالي كه امروزه يافتن شغل و تأمين معاش يكي از اولويتهاي رفتن به مدرسه محسوب ميشود.
اين نويسنده افزود: انديشمندان و نظريهپردازان تعليم و تربيت، انسانسازي و تقويت قوه اجتماعي و اخلاقي را طريقي معرفي ميكنند كه مدرسه بايد آن را طي كند، اما با كمي توجه درمييابيم كه ميان آنچه هست و آنچه بايد باشد، فاصله بسياري وجود دارد و اكنون روال كاملا برعكس طي ميشود.
وي درباره دليل فاصله گرفتن مدارس از رسالت راستينشان گفت: مجموعهاي از عوامل متعدد در اين مساله نقش دارند كه يكي از مهمترين آنها ساختار اجتماعي است. مدرسه در دنياي معاصر با هدف تغيير افراد و آماده كردن آنها براي كار در جوامع توسعه يافته امروزي فعاليت ميكند و به عنوان يك ابزار به كار ميرود.
معنويپور ادامه داد: در دنياي امروز، مدرسه رفتن نوعي سرمايهگذاري اقتصادي است و متأسفانه اين بخش از آن بسيار پررنگ شده است. دانشآموزاني كه وارد مدرسه ميشوند، انتظار دارند در قبال تحصيلات، منافع اقتصاي نصيبشان شود، در حالي كه در دنياي غيرصنعتي گذشته، مدرسه تنها جايگاهي براي رشد و تعالي انسانها تلقي ميشد.
اين نويسنده با بيان اين كه هدف اقتصادي كه افراد از مدرسه رفتن دنبال ميكنند، براي بسياري از آنان محقق نميشود، گفت: با اين وجود، محرك تعداد زيادي از متقاضيان نظام مدرسي، همين هدف است. شاهد اين مدعا آن كه تاكنون بارها جمله «برو درس بخوان تا كاري پيدا كني» را از زبان افراد مختلف شنيده باشيم.
معنويپور درباره آموزش و پرورش كشورمان گفت: به عنوان كشوري در حال توسعه كه در حال آزمون و خطاست، بايد هزينههايي براي توسعهيافتگي بپردازيم كه اين هزينه را نسل مدرسهرو جامعه ميپردازند.
وي افزود: اكنون هزينههاي گزافي براي تعليم و تربيت صرف ميشود كه متأسفانه خروجي آن متناسب با هزينهها نيست. حل اين مشكل هم به زمان نياز دارد. همچنين جامعه ما به دليل ايدئولوژيك بودن، رسالتهاي متفاوتي را براي مدرسه در پي دارد. آنچه در نظام آموزشي برخي كشورهاي در حال توسعه پررنگ ميشود، با جامعه ما در تناقضاند و به همين دليل ممكن است به سردرگمي دانشآموز بيانجامد.
وي در پايان گفت: بايد رسالت روشنتري از نظام آموزشيمان ارايه كنيم. تغيير زيرساختهاي اجتماعي و اقتصادي نيز ميتواند در راستاي نزديك كردن مدرسه به رسالتاش موثر واقع شود.
چاپ نخست كتاب «فلسفه آموزش و پرورش: رسالت مدرسه در رويكردهاي فلسفي، عرفاني، روانشناختي و جامعهشناختي» در 320 صفحه و بهاي 64000 ريال از سيو انتشارات دوران منتشر شد. کد مطلب : 78324 |