چاپ اول كتاب «روش‌شناسي پژوهش در روان‌شناسي و علوم تربيتي» تاليف دكتر حسين لطف‌آبادي از سوي انتشارات پژوهشگاه حوزه و دانشگاه منتشر و روانه بازار نشر شد._

به گزارش خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا) از آنجا كه تدريس و پژوهش در روان‌شناسي و علوم تربيتي دچار كاستي‌هاي اساسي در بنيادهاي فلسفه علم و غفلت از به‌كارگيري روش‌هاي كيفي و تركيبي و گرفتار فقر نوآوري متناسب با فرهنگ ملي است، اين كتاب قصد دارد اين نقيصه را رفع كند و نگاهي جديدتر به اين مقولات مغفول مانده، بيندازد.

بر  اساس مطالب كتاب، جامعه روان‌شناسي و تعليم و تربيت ايران به نگرشي نو در روش‌شناسي پژوهش و به آثاري جديد براي تدريس روش‌هاي تحقيق در روان‌شناسي و علوم تربيتي نياز دارد. بررسي‌هاي انجام شده از وضعيت تدريس و پژوهش در روان‌شناسي و علوم تربيتي در دانشگاه‌هاي ايران حاكي از آن است كه هم آثار موجود درباره روش تحقيق، هم پايان‌نامه‌ها و رساله‌هاي كارشناسي ارشد و دكتري در روان‌شناسي و علوم تربيتي و هم مقالات علمي ـ پژوهشي در حوزه‌هاي گوناگون رواني ـ تربيتي دچار كاستي‌هاي اساسي در بنيادهاي فلسفه علم براي پژوهش، در استفاده يك جانبه از روش‌هاي پژوهشي كمي و آماري، در غفلت از به‌كارگيري روش‌هاي كيفي و تركيبي و گرفتار نبود نوآوري متناسب با فرهنگ ملي ايراني در تحقيقات روان‌شناسي و علوم تربيتي است. اين بررسي‌ها در جريان يك پژوهش مصوب دانشگاهي (در گروه روان‌شناسي پژوهشگاه حوزه و دانشگاه) با عنوان «روش‌شناسي پژوهش در روان‌شناسي» صورت گرفت و نتايج آن در اين كتاب و در سه مقاله علمي ـ پژوهشي انتشار يافت. 

كاستي‌هاي مذكور موجب شده است نويسنده افزون بر مقالات مذكور، به تدوين اين كتاب بپردازد و همراه با ارائه روش‌هاي كمي پژوهش در روان‌شناسي، روش‌هاي كيفي و تركيبي در پژوهش رواني ـ تربيتي را ارايه كند.

اين كتاب در شش فصل ارائه شده است. فصل اول به بررسي مسائل اساسي و فرايند پژوهش در روان‌شناسي مي‌پردازد و هفت موضوع  تحقيق چيست، چرا پژوهش مهم و ضروري است، مشكلات اساسي در پژوهش‌هاي كنوني، گام‌هاي اساسي در فرايند پژوهش، ملاحظات انساني و اخلاقي در پژوهش‌هاي روان‌شناسي و علوم تربيتي، دانش و مهارت‌هاي قبلي مورد نياز براي اجراي پژوهش و بررسي مسائل آموزش روش‌شناسي پژوهش در روان‌شناسي و علوم تربيتي در ايران را دربر مي‌گيرد.

فصل دوم با عنوان «رويكردهاي كمي و كيفي در پژوهش‌هاي روان‌شناسي و علوم تربيتي» موضوع‌هاي معنا و مفهوم رويكردهاي كمي و كيفي در پژوهش، تاريخ تحول رويكردهاي كمي و كيفي، شباهت‌ها و تفاوت‌هاي رويكردهاي كمي و كيفي، انواع طرح‌هاي پژوهشي در هر يك از رويكردهاي كمي و كيفي، تصميم‌گيري خردمندانه در به‌كارگيري رويكردهاي كمي و كيفي، بررسي و نقد و تفسير و ارزيابي گزارش‌ها و مقالات علمي روان‌شناسي و علوم تربيتي و فهرست سوالات براي ارزيابي گزارش‌هاي پژوهشي كمي و كيفي را بررسي كرده است.

فصل سوم به طرح‌هاي كمي در پژوهش‌هاي رواني ـ تربيتي اختصاص يافته و اين طرح‌ها را در مقوله‌هاي طرح‌هاي پيمايشي، طرح‌هاي رابطه‌اي تحقيق (علّي، مقايسه‌اي و همبستگي) و طرح‌هاي آزمايشي بيان كرده است.

فصل چهارم كتاب با عنوان طرح‌هاي كيفي در پژوهش‌هاي رواني ـ تربيتي، درباره هشت نوع از اين طرح‌ها بحث كرده است كه عبارت‌اند از: مطالعه موردي، طرح‌هاي روايتي، نظريه زمينه‌اي، روش تاريخي، قوم‌شناسي، پديدارشناسي، تحقيق در عمل(يا اقدام‌پژوهي) و تحليل گفتمان.

در فصل پنجم كه عنوان «رويكردها و طرح‌هاي تركيبي در پژوهش‌هاي رواني ـ تربيتي» دارد، درباره رويكردها و طرح‌هاي تركيبي در پژوهش، انواع طرح‌هاي تركيبي(شامل طرح‌هاي تركيبي چند جانبه، طرح‌هاي تركيبي تبييني، و طرح‌هاي تركيبي اكتشافي)، ويژگي‌هاي اصلي طرح‌هاي تركيبي، و گام‌هاي اجرايي در طرح‌هاي تركيبي، بحث شده است.

فصل ششم «نياز جامعه روان‌شناسي و تعليم و تربيت ايران به نگرشي نو در روش‌شناسي پژوهش» را بررسي كرده و در آن به تشريح موضوعات وضعيت پژوهش‌هاي روان‌شناسي، وضعيت‌ كتاب‌هاي درسي روش تحقيق، كاستي‌هاي فلسفه علم در پژوهش‌هاي رواني ـ تربيتي، نمود تعارض سنت و تجدد در پژوهش‌هاي رواني‌ ـ تربيتي، ميانه‌گزيني در مقابل مغالطه‌كاري سكولاريستي و ضد سكولاريستي، خردگرايي مينوي و علمي به عنوان بنيان پژوهش‌هاي رواني ـ تربيتي، روش‌ پژوهشي اصيل و خلاق در روان‌شناسي و علوم تربيتي، و ضرورت تغيير در برنامه‌هاي درسي روش تحقيق پرداخته است.

به اعتقاد مولف، انتظار مي‌رود اين كتاب بتواند نگرشي عميق‌تر و وسيع‌تر به روش‌شناسي پژوهش در روان‌شناسي و علوم تربيتي در اختيار دانشجويان و پژوهشگران و استادان جوان اين درس كه معمولا آمادگي ذهني و رواني بيشتري براي رشد و پيشرفت علمي دارند، بدهد و زمينه‌ساز آثار علمي ارزشمندتر در روش تحقيق و پژوهش‌هاي علمي محكم و ثمربخش در روان‌شناسي و علوم تربيتي باشد.

از منابع مورد استناد مولف در تدوين اين اثر مي‌توان كتاب‌هاي روش تحقيق در تعليم و تربيت، راهنماي تحقيق و ارزشيابي در روان‌شناسي و علوم تربيتي، روش‌هاي پژوهش در روان‌شناسي باليني و مشاوره، مباني پژوهش در علوم تربيتي و ساير زمينه‌هاي وابسته، روش‌هاي تحقيق در علوم تربيتي، روش‌هاي پژوهش در علوم تربيتي، روش‌هاي تحقيق در علوم رفتاري، وضع و شرايط روح علمي، مقدمه‌اي بر فلسفه علم، شناخت روش علمي در علوم رفتاري، پايه‌هاي پژوهش در علوم رفتاري، راهنماي عملي پژوهش‌هاي تربيتي و ... را نام برد.

چاپ اول كتاب «روش‌شناسي پژوهش در روان‌شناسي و علوم تربيتي» در شمارگان 1000 نسخه، 232 صفحه و بهاي 27000 ريال راهي بازار نشر شد.

کد مطلب : 45654