رييس كتابخانه مجلس با اشاره به اين كه گردهم آمدن دوستانه پژوهشگران و مشتاقان كتاب، يكي از وظایف مستحب كتابخانه‌هاست، معتقد است: كتابخانه‌هاي بزرگ بايد محيطي را براي پژوهشگران برجسته فراهم سازند كه آنها اين فضا را خانه دوم خود بدانند و با دريافت تسهيلات ویژه پژوهشي خدمات متقابلي را به اين مراكز عرضه دارند.\

حجت‌الاسلام دكتر رسول جعفريان در گفت‌وگو با خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، درباره ظرفيت‌هايي كه كتابخانه‌هاي بزرگ مي‌توانند براي خدمات بيشتر به مخاطبان اصلي و دايمي خود ارايه دهند، اظهار داشت: كتابخانه‌هاي بزرگ و مركزي كه دارای فضاهای بزرگ و منابع با ارزش و کهن هستند، نظير كتابخانه ملي، مجلس، ملك، دانشگاه تهران و ... بايستي ارتباط عده‌اي از پژوهشگران حرفه‌اي را با خود مداوم و نهادينه كنند.

وي ادامه داد: اين ارتباط بايد طوري باشد كه پژوهشگر زماني كه به آن مجموعه قدم مي‌گذارد، حس كند جايگاه ويژه‌اي در این کتابخانه دارد و مانند يك مراجعه‌كننده معمولي نيست كه کتابی بگیرد و بازپس دهد. همچنين بايد احساس كند كه اينجا به گونه‌اي خانه دوم اوست، زیرا پژوهشگر به دلیل کار مداومش با کتاب، صاحب حق ویژه در این فضاهاست. حتی ممكن است نتوانيم فضاي مجزايي را در اختيار این قبیل پژوهشگران قرار دهيم، اما در دفاتر اصلي، اتاق روابط‌ عمومي، بخش خطي‌ و ... مي‌توانيم اين افراد را محترم شماريم و تسهيلات بیشتری در اختیار آنان قرار دهیم.

موسس و رييس كتابخانه تاريخ اسلام شهر قم با تاكيد بر اين كه «بايد راه‌حلي پيدا كنيم تا ارتباط پژوهشگران را با كتابخانه‌هاي مرجع نزديكتر سازيم» گفت: اين اقدام چند ويژگي و مزيت عمده دارد كه از آن ميان مي‌توان به تبديل شدن كتابخانه به پاتوقي براي پژوهشگران كه نيازمند خدمات ويژه‌اي هستند، اشاره كرد. البته امكانات كتابخانه متعلق به همه است و انحصار به عده خاصي ندارد، اما بايد براي محققان برجسته تسهيلات ويژه‌اي قايل شد، چرا كه آنها از جمله افرادي هستند كه در حين تحقيق و مطالعه خود، كمك‌هاي مناسبي مي‌توانند به ساير مراجعان كتابخانه داشته باشند.

حجت‌الاسلام دكتر جعفريان گفت: همچنان كه تجربه نشان داده است، در كتابخانه‌اي كه نيروي فني متخصص وجود ندارد يا اندك است، اگر عده‌اي پژوهشگر در آن مركز حضور داشته باشند، علاوه بر كارهاي تحقيقاتي خود به ديگران نيز كمك مي‌كنند و در ملاقاتي كه ميان اين دو دسته از مراجعان صورت مي‌گيرد، سایر دانشجویان و محققان را راهنمايي خواهند كرد. این افراد می‌توانند بسیاری از پرسش‌های فنی اصحاب مطالعه و تحقیق را که جوان هستند، پاسخ دهند.

وي ادامه داد: اكنون در بخش خطي كتابخانه مجلس چنین فضایی وجود دارد و نيروهای پژوهشگر به مراجعان پاسخ مي‌دهند و آنها را راهنمايي مي‌كنند.

نويسنده كتاب «اطلس شيعه» يادآور شد: بايد چنين فضايي را در كتابخانه‌هاي بزرگ‌ گسترش دهيم. در گذشته برخی از ناشران يك روز در هفته ناهار مختصري به ميهمانان پژوهشگر خود مي‌دادند و محفلی هفتگی داشتند. این تماس‌های مداوم می‌تواند پژوهشگران را در جریان کارهای همدیگر قرار دهد. شبيه به اين پاتوق میان پژوهشگران را به صورت منظم می‌توان در قم در منزل برخی از مراجع و اهل فن مشاهده کرد. به عنوان نمونه تعداد حدود 20 تا 30 محقق عصرها، ساعتی قبل از مغرب، در خانه یکی از مراجع مي‌آيند و مباحث علمی را مطرح می‌كنند.

حجت‌الاسلام دكتر رسول جعفريان با اشاره به اين كه كتابخانه مجلس در دو سال گذشته كوشيده است بیش از سی میهمانی کوچک در حد صبحانه برای شماری از میهمان پژوهشگر فراهم کند، گفت: برخی از شرکت‌کنندگان از چهره‌های فرهنگی و نویسنده بودن و برخي نيز براي نخستين بار بود که از کتابخانه مجلس بازدید می‌کردند، اكنون اندکی از آنها در شمار همکاران حاشیه‌ای ما در آمدند.

وی افزود: برپايي چنين محافل صميمي يا پاتوق‌هاي كتاب، فوايد پيش‌بيني نشده و غيرمنتظره‌ای هم دارد که یکی از آنها تمایل آنان برای اهدای اسناد یا برخی از نسخ خطی است.

دكتر جعفريان درباره پاتوق شدن كتابخانه‌هاي مرجع براي پژوهشگران، نويسندگان و محققان حرفه‌اي با تأکید بر این که پاتوق شدن نباید به بهاي بی توجهی به مراجعه کنندگان عمومی باشد، گفت: درهاي كتابخانه مجلس به روي همه به ويژه براي محققان برجسته و ويژه باز است و معتقديم كه بايد به آنها خدمات ويژه‌اي ارايه كنیم. اين مركز اغلب از پژوهشگران حرفه‌اي هزينه ارايه خدمات و نسخه‌هاي خطي را دريافت نمي‌كند، چرا كه مي‌دانيم محققان از جمله افراد ثروتمند جامعه نيستند. آنها در شمار صاحبان حق‌اند و متقابلا مي‌توانند خدمات ويژه‌اي را به ما و ديگر مخاطبان مراكز پژوهشي ارايه دهند. آنها مي‌توانند كارهاي اين مراكز را نقد كنند و راهكارهاي پيشنهادی برای بهبودی کار کتابخانه داشته باشند.

رييس كتابخانه مجلس گفت: «خانه كتاب» نيز مي‌تواند تبديل به پاتوقي برای محققان شود و خدماتي را به محققان و نويسندگان ارايه دهد. اين رفت و آمدها نتايج فراواني دارد كه ارايه مشورت و بيان آخرين دستاوردها، رفع سوالات و ابهامات از جمله آنهاست. بسياري از محققاني كه در خانه‌اند و دلشان مي‌گيرد بايد اين امید و حس را داشته باشند كه مي‌توانند در ميانه روز قدم زنان به سمت كتابخانه محلشان بيايند و ساعاتي را در قالب تفريح، مراجعه و بررسي در كنار يكديگر بگذرانند.  

اين نويسنده و مدرس تاريخ اسلام معتقد است: اين موضوع كه حتي پاتوق علمي در تهران نداريم، مايه تاسف است. پاتوقي كه شعرا، نسخه‌شناسان يا داستان‌نويسان و ... در آنجا گرد هم جمع شوند، اگر امکان درست کردن بنايي براي اين كار نیست، مي‌توان به نوعي كتابخانه‌ها را پاتوق اين پژوهشگران ساخت. ما به فضاهاي بيشتري نظير «شهر كتاب‌ها» نياز داريم كه همه مراجعان، نيازمند خريداري كتاب نباشند و با مطالعه بخشي از اثر به بحث و مبادله آراء درباره آن بپردازند. حتي كتابفروشي‌هاي نيز مي‌توانند بخشي از كار كتابخانه‌ها را انجام دهند و به مراجعان اجازه مطالعه قسمتي از آثار را مطالعه کنند.

رييس كتابخانه، موزه و مركز اسناد مجلس شوراي اسلامي تصريح كرد: ما همچنين طرحي به عنوان «كتاب‌فروشي، كتابخانه» نياز داريم كه تلفيقي از هر دو باشد. در كتابخانه‌هاي اصلي شهر نيز بايد اين پاتوق‌ها را ايجاد كنيم. ايجاد يك سالن ورزشي كوچك براي سلامتي روح و جسم و كمك به گشودگي فكر يكي از نتايج آن است. حداقل مي‌توانيم اتاق پژوهشمان را تا حدي تجهيز كنيم تا مراجعان با فراغ بال بيشتري به مطالعه، پژوهش و تحقيق بپردازند.

کد مطلب : 79125