«پوشش مردم هرمزگان» كه اكنون جلد نخست آن درباره پوشش زنان چاپ و منتشر شده است، آگاهي‌هاي گرانبها و يگانه‌اي را درباره فرهنگ مردم هرمزگان عرضه مي‌كند. اين كتاب نتيجه تحقيقات 15 ساله مولف آن محمد خطيبي‌زاده است.\

به گزارش خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا)، «پوشش مردم هرمزگان» تلاشي ضروري براي شناخت و آشنايي با فرهنگ بخشي از مردم ايران است كه در 10 قسمت فراهم شده است. اين قسمت‌ها شامل توضيحاتي است درباره لچك، جلبيل، برقع، پيراهن، شلوار زنانه، كفش، چادر، زيورآلات زنان، لوازم تزيينات لباس مردم هرمزگان و نيز توضيحي درباره «چرخ سينگر» در بندرعباس كه به تناسب موضوع، لابه‌لاي مطالب گنجانده شده است. 

تحقيقات كتابخانه‌اي و ديدار و پرس‌وجو از آگاهان محلي، بخشي از شيوه پژوهشي محمد خطيبي‌زاده، نويسنده كتاب، براي نگارش اثر خود بوده است. پس از پيش‌گفتار كوتاه كتاب، توضيحاتي درباره «لچك»، پارچه‌اي كه زنان بر سر مي‌كنند، آمده است. نخست معاني واژگاني لچك به‌دست داده شده است، سپس از بافت لچك و انواع آن و آنگاه روش پوشيدن لچك ياد شده است. 

به همين گونه، شرح سودمندي درباره «جلبيل» در بخش دوم كتاب مي‌توان ديد. جلبيل يك نوع پارچه توري سياه رنگ است كه دختران و زنان بندري روي لچك مي‌پوشند. در ادامه، جلبيل‌هاي مشهور بندري با شرح و توضيح دقيق، معرفي شده‌اند. برخي از انواع جلبيل عبارت است از «جلبيل كليبي چي» كه برگرفته از نام يكي از روستاهاي شهرستان ميناب است، «جلبيل جزيره‌اي» كه در كارگاه‌هاي بافندگي جزيره قشم تهيه مي‌شود، «جلبيل كزين» كه از جنس ابريشم سفيد است و جلبيل‌هاي متنوع ديگر. 

«برقع» شايد آشناترين نوع پوشش مردم هرمزگان براي ديگران باشد، چرا كه اشاره‌هاي فراواني به اين پوشش در متن‌هاي فارسي ديده مي‌شود. خطيبي‌زاده در كتابش، تعاريف برقع را از منابع مختلف مي‌آورد و نحوه بستن برقع را توضيح مي‌دهد، سپس از جنس برقع (شيله) ياد مي‌كند. نوشته او درباره روش دوختن برقع بر آگاهي‌هاي خواننده مي‌افزايد. چند نكته تاريخي و ادبي نيز در پايان اين بخش آورده شده است. 

«پيراهن» از ديگر پوشش‌هايي است كه بخشي از كتاب خطيبي‌زاده به آن اختصاص دارد. زنان هرمزگاني از انواع پيراهن‌هايي استفاده مي‌كنند كه نشان‌دهنده فرهنگ، باور و آراستگي آن‌هاست. يكي از انواع اين پيراهن‌ها «كندوره» است كه نويسنده درباره آن مطالب خواندني را عرضه كرده است. توضيح كوتاهي نيز درباره چرخ سينگر و چگونگي ورود آن به بندرعباس، در پايان اين بخش از كتاب آمده است. 

«شلوار زنان هرمزگان»، پوشاكي است كه زير جامه يا دامن قرار مي‌گيرد و انواع گوناگوني دارد. آن‌ها از «شلوار ودويي» كه خود گونه‌هاي متنوعي دارد، «شلوار گلابتوني» و نمونه‌هاي ديگر استفاده مي‌كنند. توضيحات نويسنده در اين باره، گوناگوني پوشش زنان هرمزگاني را نشان مي‌دهد. 

درباره «كفش» و ديگر پوشش‌هاي مورد استفاده در هرمزگان نيز مي‌توان مطالب خواندني يافت. يكي از آن پاپوش‌ها، «ملكي» نام دارد. «گيوه»، «قبقاب» يا كفش چوبي، «نعلين»، «كوش» كه كفشي پشت باز و جلو بسته است، از ديگر انواع كفش است. نويسنده از ياد نمي‌برد كه درباره «كفش‌هاي مدل جديد در بندرعباس» هم اطلاعاتي در اختيار خواننده قرار دهد. 

بدين سان خواننده به بخش‌هاي مياني كتاب مي‌رسد، يعني آن‌جايي كه خطيبي‌زاده از چادر و گونه‌هاي آن سخن مي‌گويد. نويسنده توضيح مي‌دهد كه زنان بندري، بنا بر باورهاي ديني خود، چادر را در موقعيت‌هاي مختلف به چند شيوه مي‌پوشند. آن‌گاه اين شيوه‌ها را كه عبارتند از كول زدن، لا نيم لا زدن، بلوطه زدن، سرحدي و كمر بسته، تشريح مي‌كند. 

«زيور آلات زنان هرمزگان» بخشي ديگر از انواع پوشش آن‌هاست. در كتاب خطيبي‌زاده از اين زيور آلات نام برده مي‌شود زيور آلات روي لچك، نيم تاج، پيشاني بند طلا، گوشواره، پتري كه زيوري است براي بيني، بلاخ كه دايره قفل مانند طلايي است براي آراستن بيني، چانه بند طلا، گلوبند طلا، سينه ريز، خلخال و نمونه‌هاي فراوان ديگر. 

«تزيينات شلوار» نيز در كتاب «پوشش مردم هرمزگان» ياد مي‌شود. مانند زري دوزي، خوس دوزي كه نوارهاي نقره‌اي باريكي است بر روي پارچه‌هاي توري ريز بافت. در پايان كتاب نيز تصاوير رنگي ديدني از انواع پوشش‌ها و شيوه به‌كارگيري آن‌ها آمده است. ضمن آن كه تصاوير مناسب و گوياي ديگري از پوشش مردم هرمزگان در سراسر كتاب ديده مي‌شود. 

«پوشش مردم هرمزگان» كه اكنون جلد نخست آن درباره پوشش زنان چاپ و منتشر شده است، آگاهي‌هاي گرانبها و يگانه‌اي را درباره فرهنگ مردم هرمزگان عرضه مي‌كند. اين كتاب نتيجه تحقيقات پانزده ساله مولف سخت‌كوش آن است. نثر رسا و توضيحات باريك‌بينانه و دقيق مولف، بر ارزندگي و سودمندي كتاب افزوده است. 

«محمد، فرزند حاج عبدالله خطيبي‌زاده امام جمعه «سورو»، اجداد پدري‌اش از آذربايجان به فين بندرعباس آمده و مدتي در آن‌جا ساكن شدند. بعد از فين به «سورو» كوچ كردند. اجداد مادري‌اش هم از «حسن لنگي»، كه روزگاري جزو هرمز قديم بود از طريق كوه پچوك به سورو آمدند. جد بزرگ وي كه امام جمعه و قاضي سورو بود، صلاح ديد كه بين دو خانواده پدري و مادري‌اش ازدواج صورت بگيرد و بدين ترتيب اولين نتيجه اين ازدواج محمد خطيبي‌زاده بوده است. 

وي دوره ابتدايي را در دبستان ملي حاج محمد دانشمند و دوره متوسطه را در دبيرستان ابن سينا گذراند. در يازده سالگي فعاليت‌هاي ورزشي را آغاز كرد و رشته دوميداني را برگزيد. از سي سال پيش كار تحقيقاتش درباره آموزش و پرورش استان هرمزگان، ايران و جهان را شروع كرد كه بعد از تكميل به صورت برنامه‌هاي راديويي و تلويزيوني به مدت چهار سال از صدا و سيماي استان هرمزگان پخش شد و اين تحقيقات در سه جزوه چاپ و منتشر شده و جزوه ديگر آن به زودي چاپ خواهد شد. 

كتاب «پوشش مردم هرمزگان » نوشته محمد خطيبي‌زاده را انتشارات ايلاف در شيراز و با شمارگان 3 هزار نسخه چاپ و پخش كرده است. بهاي كتاب پنج هزار تومان است. كتاب حاضر نتيجه تلاشي 15 ساله است و جلدهاي بعدي اين كتاب به زودي چاپ خواهد شد.

کد مطلب : 76218