نشست «بررسي نقد ادبيات ديني كودك و نوجوان» عصر روز دوشنبه با حضور ابراهيم حسن‌بيگي، ‌حسن فتاحي و سيدعلي‌محمد رفيعي در موزه ملي قرآن كريم برگزار شد.

به گزارش خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا)، سيدعلي‌محمد ‌رفيعي در آغاز اين نشست با بيان اين‌كه در نقد ادبيات ديني در حوزه محتوا و ساختار است،‌ گفت: مهم‌ترين موضوع درحوزه محتوا، اين است كه موضوع مورد نظر در حوزه دين قرار مي‌گيرد يا نه!

اين منتقد كتاب‌هاي ادبيات ديني اولين گام در نقد ادبيات ديني را بررسي محتواي آن دانست و اظهار داشت: در اين بخش، منتقد بايد بررسي كند كه آيا مفاهيم مطرح شده صحت، اصالت و سنديت دارد و آيا دين محسوب مي‌شود يا نه.

وي با اشاره به بحث قالب در نقد ادبيات داستاني ديني نيز گفت: در اين بخش بايد راهكارها و ساختارهاي انتقال محتوا به مخاطب كه يكي از بزرگ‌ترين مباحث در حوزه كتاب‌هاي ديني است، بررسي شود.

‌‌ حسين فتاحي، نويسنده كتاب‌هاي ادبيات ديني نيز در اين نشست با ارائه تعريفي از ادبيات ديني اظهار داشت: اين حوزه همان طور كه از نامش پيداست،‌ موضوعات ديني را در قالب ادبيات با زبانی شیوا بيان مي‌كند.

وي با بيان اين‌كه در كليات داستان‌نويسي ادبيات ديني مشكلي نيست،‌ گفت: توجه به جزئيات ادبيات ديني،‌ يكي از نكاتي است كه معمولا از ديد منتقدان و نويسندگان دور مي‌ماند.

فتاحي ادامه داد:‌ وقتي به جزئيات اين حوزه وارد مي‌شويم، اما و اگرهاي بسياري پيش روي منتقد قرار مي‌گيرد، مثل اين‌كه آيا مطالب كتاب از منبع معتبري انتخاب شده است، آيا بر اصل موضوع منطبق است و‌ آيا از نظر تاريخي برداشت درستي از آن شده است، كه مي‌توان تمامي اين موضوعات با جزئي‌نگري بررسي كرد.

وي با بيان اين‌كه بيش‌تر مردم با كليات دين آشنا هستند، افزود: بارها و بارها درباره موضوعات و وقايع اسلام در مناسبت‌هاي مختلف بحث شده است و مردم با آن‌ها آشنا هستند،‌ اما آيا واقعا با جزئياتي كه گاهي بسيار تاثيرگذارند نيز آشنا هستند؟

وي به نقش پررنگ نويسندگان اشاره و عنوان كرد: وظيفه بازگويي مسايل جزئي به عهده نويسندگاني است كه در اين حوزه قلم مي‌زنند،‌ اين افراد مي‌توانند با تحقيق و تفحص در كتا‌ب‌ها و حوزه‌هاي مختلف دين جزئيات را نگارش و با ساختاري زيبا به مخاطب منتقل كنند.

فتاحي در ادامه پيشنهاد تهيه اصول و ساختار تاليف كتاب‌هاي ادبيات ديني را ارائه كرد و گفت: با مشخص بودن اصول و ساختار كتاب در اين حوزه نويسنده مي‌تواند به قالب و ساختار نوشتاري بپردازد.

همچنين ابراهيم حسن‌بيگي، يكي ديگر از نويسندگان اين حوزه نيز با بيان اين‌كه فرهنگ نقد در جامعه، فرهنگي بيمارگونه است، اظهار داشت: نقدهاي امروزي در جامعه، ‌نقد سالم، علمي و منطقي نيست و به جاي آن دعوا و تسويه حساب‌هاي شخصي و گروهي جايگزين مفهوم واقعي آ‌ن است.

وي با اشاره به اين‌كه، نقد در حوزه ادبيات ديني كودكان عموماً براي اوليا،‌ مربيان و نويسندگان كودك انجام مي‌شود، عنوان كرد: آنچه كه از آن غفلت شده است،‌ نقد كتاب كودك براي كودكان ـ يعني مخاطبان اصلي اين كتاب‌ها ـ است. كودك بايد نقد كتاب سن خود را بخواند و پس از آن كتاب را خريداري كنند، با اين كار هم كودكان با نقد كتاب آشنا مي‌شوند و هم در انتخاب كتاب آزادي بيش‌تري دارند.

حسن‌بيگي در ادامه با بيان اين‌كه ادبيات ديني، عهده‌دار بالاترين و زيباترين مفاهيم است،‌ گفت: با وجود شاخصه‌هاي بسيار قوي در اين حوزه، به عنوان يك نويسنده در اين حوزه به موضوع نقد در ادبيات ديني خوش‌بين نيستم و فكر نمي‌كنم‌ جرياني اتفاق بيفتد كه نويسنده‌ها بتوانند كار خود را اصلاح كنند. 

وي افزود: به عنوان يك نويسنده كودك دوست دارم، ‌منتقد در نوشته‌هايم‌ نكته‌هاي تازه و قابل قبول را عنوان كند و در مقابل نقاط ضعف را بيان كند تا بتوانم آثار بعدي خود را اصلاح كنم.

سيدعلي محمد ‌رفيعي در ادامه اين نشست با بيان اين‌كه نويسندگان مي‌توانند در آثارخود نكته‌اي از زندگي بزرگان ديني را بيان كنند، افزود: براي مثال حضرت ابراهيم(ع) كه مورد امتحان‌هاي زيادي از سوي خداوند قرار گرفته است، محتوا و پيام‌هايي را با خود دارد كه مي‌توان با تركيب در قالب زندگي آدم امروز آن‌ها را بيان كنيم.

اين منتقد حوزه ادبيات ديني تصريح كرد: نويسنده ادبيات ديني بايد حوزه خود را به خوبي بشناسد و از آن اطلاع و آگاهي كامل داشته باشد، زيرا تا زماني كه نويسنده شناخت درستي از موضوع ديني نداشته باشد، نمي‌تواند اصل مطلب را به درستي به مخاطب خود منتقل كند.

علي‌رفيعي افزود: همچنين نويسنده بايد براي حرفي كه به زبان مي‌آورد دليل و برهان داشته باشد، زيرا اگر داستانش علمي و مستند نباشد به مشكل برمي‌خورد.
به گفته وي، مطالعه جامع و كامل و اطلاع از حوزه‌هاي دين مي‌تواند فرد را در نگارش ادبيات داستاني كمك كند.

حسن فتاحي نيز به داستان‌هاي قرآني به عنوان يك منبع قابل استناد اشاره كرد و گفت: در قرآن داستا‌ن‌هاي بسياري از زندگي ائمه يا بزرگان دين آمده است، اما اين موضوع‌ها در بيان با محدوديت روبه‌رو بوده است كه نويسنده ادبيات ديني وظيفه دارد، در احاديث، روايات و نوشته‌هاي تاريخي، همچنين منابع موثق جست‌وجو و مسايلي را بيان كند كه تا به حال گفته نشده است.

در پايان اين نشست نيز حسن‌بيگي بار ديگر نقش نويسندگان را مهم ارزيابي كرد و گفت: در نگارش ادبيات داستاني بايد تصوير ائمه و شخصيت‌هاي ديني به گونه‌اي روايت شود كه به تصوير زندگي در زمان حاضر نزديك باشد.

کد مطلب : 7519