تدوين نخستين كتاب فارسي جهان در زمان اكبرشاه گورگاني
مشاور رییس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، دیروز(سه شنبه 20 بهمن ماه) در سومین نشست ایرانشناسی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران با اشاره به این که مدتي است نخستين کتاب فارسی جهان توسط کتابخانه ملی خریداری شده است، عنوان کرد: علت اصلي تاليف اين اثر تقاضاي اكبرشاه گورگاني، پادشاه هندوستان براي افزايش آگاهي از آيين مسيحيت بود./ به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، این نشست با حضور حجت الاسلام والمسلمین علی ابهری، رییس بخش ایرانشناسی و اسلامشناسی کتابخانه ملی ایران، دکتر نورالله مرادی، استاد دانشگاه و مشاور رییس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران و دکتر مجتبی امیری، استاد دانشگاه تهران در سالن همايش كتابخانه ملي برگزار شد.
در ابتداي اين برنامه دکتر نورالله مرادی، استاد دانشگاه و مشاور رییس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران با اشاره به این که مدتي پیش نخستين کتاب فارسی جهان با عنوان «زندگی حضرت عیسی(ع)» توسط کتابخانه ملی ایران خریداری شد»، گفت: در کتابخانه مجلس شورای اسلامی نیز نسخههايي از اين اثر وجود دارد.
وی با تاکید بر وظیفه آرشیوی کتابخانه ملی ایران، یادآور شد: کتابخانه ملی موظف بود این اثر را تهیه کند، اهمیت آن به دليل ترجمه کتاب به زبان فارسی است. این اثر نزدیک به 400 سال پیش برای نخستين بار به زبان فارسی ترجمه و سال 1602 میلادی در لایدن هلند به زبان لاتین منتشر شد.
دکتر مرادی با بیان این که «اين نوشتار شامل سه كتاب مجزا در يك مجموعه است»، تصريح كرد: دو مجموعه ديني از داستان حضرت مسيح(ع) به زبان فارسي، اثر «فرانسيس خاوير» كشيش هلندي در هندوستان و زندگي پتروس مقدس و يك مجموعه دستور زبان فارسي از بخشهاي گوناگون اين كتابند. اين تناقضات موجود در كتاب نشاندهنده موقعيت پيچيده و چند جانبه آن دوران است.
وی با اشاره به این که بخش دوم کتاب درباره زندگی پتروس مقدس با عنوان «داستان سن پترو» نگاشته شده است، بیان داشت: بخش سوم توسط شخصی به نام «ریو» درباره دستور زبان فارسي به لاتین ترجمه شده، اين اثر نخستین دستور زبان فارسی منتشر شده در جهان به شمار ميرود. در ترجمه لاتين، داستان زندگی حضرت مسیح(ع)، واژههاي «اما آلوده» توسط مترجم به عنوان «داستان حضرت مسیح(ع) اما آلوده» افزوده شده است.
مشاور رییس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران با تاکید بر این که این اثر در جنگ میان کاتولیکها و پروتستانها تالیف شده است، توضیح داد: نویسنده این کتاب فردی یسوئی است که کتاب را از دیدگاه پروتستانها نگاشته، مترجم نيز فردی کاتولیک مذهب است که «اما آلوده» را به نام کتاب افزوده است. این اثر در هنگامه سلطنت شاه عباس در ایران و اکبر شاه گورکانی در هندوستان تالیف شد.
وی هدف نهايي تالیف کتاب را تقاضای اکبرشاه برای افزایش آگاهی خود از دين مسیحیت دانست و عنوان کرد: در آن دوران زبان فارسی زبان رسمی دربار هند بود. این اثر در آغاز توسعه استعمار اروپا طی سالهای 1600 میلادی تالیف شد، لذا قرار گرفتن زبان فارسی در کنار داستان مسیح نوعی ابزار استعماری محسوب میشود.
دکتر مرادی با بیان این که «پیشنهادی مبنی بر چاپ جداگانه دستور زبان این کتاب به کتابخانه ملی و فرهنگستان زبان و ادب فارسی ارایه کرده است»، یادآور شد: این اثر میتواند برای مجموعهداران و علاقهمندان به این آثار مناسب باشد.
سپس دکتر مجتبی امیری، استاد دانشگاه تهران و معاون پژوهشی دانشکده مدیریت در تشريح مبحث «ایرانیشناسی؛ هندسه هویت ایرانی در عصر جهانیشدن» توضیح داد: ایرانیان به لحاظ ریشههای طبیعی و نژادی به اقوام آریایی وابستگی دارند و از لحاظ ساختمان فکری، فرهنگی، سنن و نهادهای اجتماعی به تمام اقوام بشر وابستهاند.
وی با اشاره به این که برای رهایی از جایگاه خردگرایی میتوان از اشعار فردوسی استفاده کرد، اظهار داشت: اسلام مجموعهاي از تعالیم (دین و آیین) است که از سوی پیامبر(ص) ارایه شده و مبتنی بر باورها، ارزشها و اعمال است. امامان و پیامبر(ص) مفسران و تبیینکنندگان تعاليم و ترجمان وحیاند.
دکتر امیری با اشاره به این که بسیاری از متون فلسفی، ممكن است كاربردي در زندگي افراد جامعه نداشته باشند، اظهار داشت: متاسفانه با توجه به این مساله، قرآن کریم نیز در کشور مهجور باقی مانده و تنها به قرائت محدود شده است، بنابراین نمیتوان انتظار رواج فرهنگ قرآنی را در کشور داشت.
سومین نشست ایرانشناسی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران روز (سه شنبه، 20 بهمن ماه) با حضور کارشناسان بخش ایرانشناسی و اسلامشناسی در اين مركز برگزار شد. کد مطلب : 62366 |