گسترش فرهنگ كتاب‌خواني به فعاليت سازمان‌هاي مردمي نياز دارد.

به گزارش خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، عصر ديروز، بيست و سوم آبان ماه، نشست «كتابخانه برويم يا نرويم؟» با حضور نسرين دخت عماد خراساني، استاد و مشاور كتابداري، لطف الله ساغرواني، مدير نشر هرمس، محمد رضا يوسفي، نويسنده، مه سيما پورشهرياري، استاد روان‌شناسي و اصغر مهاجري، استاد جامعه شناسي در جمع علاقه مندان حوزه كتاب از ساعت در تالار شريعتي كتابخانه حسينيه ارشاد برگزارشد.

در ابتداي نشست، محمدرضا يوسفي، نويسنده، با اشاره به شمارگان كتاب‌هاي منتشر شده در كشور از سطح پايين فرهنگ كتاب‌خواني ايرانيان به عنوان يك فاجعه ملي يادكرد و توضيح داد: در كشوري با 70ميليون جمعيت كه 20ميليون نفر آن‌ها كودك و نوجوان هستند، شمارگان دو هزار نسخه‌اي يك فاجعه بزرگ است.

وي كمبود نويسنده حرفه‌اي در جوامع جهان سوم از جمله ايران را از عوامل ايجاد كننده اين فاجعه دانست و تصريح كرد: نويسنده حرفه‌اي در حوزه هاي مختلف از جمله كودك و نوجوان بسيار اندك است.

اين نويسنده نظام آموزشي و فعاليت‌هاي فرهنگيngo ها را از عوامل تعيين كننده سطح مطالعه در هر جامعه دانست و تاكيد كرد: نهادهاي دولتي كشور ما نتوانسته‌اند در حوزه كتاب‌خواني نقش كارآمد و كافي ايفاكنند.

وي توضيح داد: با وجود اين‌كه نهادها و سازمان‌هاي دولتي از جمله شهرداري و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي با كمك‌هاي خود در حوزه كتاب‌خواني و فرهنگ مطالعه موثرند؛ ولي راه حل معضل كمبود سطح مطالعه با ايجاد تشكل‌هاي مردمي از سوي افراد دلسوز حوزه فرهنگ امكان ‌پذير است.

در اين جلسه، مهرناز خراسانچي، مدير كتابخانه حسينيه ارشاد اظهار داشت: كتابداري علمي ميان رشته‌اي است به گونه‌اي كه كتابدار بايد همه علوم را بداند تا بتواند با مخاطب و مراجعه كننده خود ارتباط كارآمد برقرار كند.
وي ادامه داد: شناسايي مخاطب،‌ مجموعه لازم براي ارايه خدمت و توانمدي در برقراري ارتباط موثر از اركان اصلي كتابداري است.

خراسانچي تاكيد كرد: يكي از دلايل مطرح شده در جامعه براي پايين بودن سطح مطالعه، اقتصاد و قيمت كتاب است. در حالي كه اگر قيمت بالاي كتاب دليل اصلي افت فرهنگ كتاب‌خواني باشد، بايد تعداد مراجعان كتابخانه رشد مي‌كرد. به عنوان مثال كتابخانه حسينيه ارشاد به عنوان كتابخانه عمومي كه در محلي پرجمعيت قرار گرفته مراجع قابل قبولي ندارد.

وي در بخشي از سخنان خود اظهار داشت: آموزش فرهنگ از جمله كتاب‌خواني از دوران كودكي به صورت غير مستقيم ايجاد مي‌شود.

همچنين، دكتر مه‌ سيما پور شهرياري سخنران ديگر نشست، با يادآوري اين نكته كه فطرت مطالعه به صورت عميق در هر انسان وجود دارد، اشاره كرد: در آيات و احاديث شريف به ضرورت مطالعه اشاره‌‌هاي بسياري شده است.

وي نقش خانواده را درارتقاي فرهنگ مطالعه كودكان و نوجوانان تعيين كننده عنوان كرد و گفت: در اين زمينه خانواده نسبت به عوامل ديگر اهميت بيش‌تري دارد.

پورشهرياري تاكيد كرد: عادت به مطالعه بايد از دوران كودكي و حتي دوران جنيني ايجاد شود. مطالعه و يادگيري امر اكتسابي است كه عادت به آن ابتدا درخانواده سپس مدرسه و نهادهاي ديگر ايجاد مي‌شود.

وي جاي كتاب‌هاي جالب توجه براي كودكان را در بازار نشر ما خالي دانست و گفت: در مقايسه كتاب‌هاي تاليفي خود با آثار كشورهاي پيشرفته درمي‌يابيم كه آثار ما تخيل و سطح دانش اندكي دارند.

اين روان‌شناس در عين حال اظهار داشت: عوامل اقتصادي، اجتماعي و سياسي مختلف در اين زمينه موثرند.

به گزارش ايبنا، نسرين دخت عماد خراساني، مشاور و استاد كتابداري با تاكيد بر اين‌كه كتابخانه عمومي در هزاره جديد محل كسب اطلاعات نيست خاطرنشان كرد: ايجاد معرفت و به‌سازي شخصيت رسالت كتابخانه در عصر خرد و انديشه است.

وي با انتقاد از نظام آموزش و پرورش به دليل نبود فعاليت جدي در اين حوزه گفت: در دنياي علم گذشته، تمدن ايرانيان در عرصه كتابت و كتاب‌خواني بالا بوده است. كتيبه‌هاي داريوش و آثار به‌جاي مانده از تالار آپادانا گوياي اين مساله است.

سپس دكتر اصغر مهاجري، جامعه ‌شناس، با بيان اين مطلب كه جامعه ايران نانويساست توضيح داد: با وجود گسترش علوم در غرب كه از مرحله ارتباط و تمدن شفاهي سينه به سينه به ادبيات و تمدن كتبي وارد شدند هنوز صنعت كتابت در جامعه ايراني رشد نكرده است.

وي ادامه داد: ميانگين مكاتبه‌هاي خانواده‌هاي ايراني نسبت به مكالمه‌هاي تلفني صفر در برابر 100است. كساني كه دست به قلم نمي‌شوند هنوز به عصر كتاب قدم نگذاشته‌اند.

مهاجري با تاكيد بر نقش نگارش و كتابت در توسعه هر جامعه گفت: از سوي ديگر بسياري از سكانداران و متوليان فرهنگي جامعه ما دغدغه كتاب‌خواني ندارند. اين مساله در كنار دروني نشدن ارزش ابزارهاي مادي كتاب‌خواني از عوامل ضعف ما هستند.

لطف الله ساغرواني، مدير نشر هرمس نيز ضمن بيان ويژگي‌هاي كتاب در مواردي چون بالا بردن سطح ارزش‌ها، انتقال آگاهي و ... خاطرنشان كرد: از عوامل بازدارنده در مراجعه به كتابخانه‌هاي عمومي پايين بودن سطح آثار بازار نشر است. هنوز آثار بزرگ تاريخ علم در حوزه ادبيات، فلسفه و علوم تخصصي در جامعه ما منتشر نشده‌اند.

وي ادامه داد: كتاب‌هاي موجود در كتابخانه‌هاي عمومي از نظر محتوا هنوز نيازهاي مخاطبان را برآورده نمي‌كنند.

ساغرواني به نظام آموزشي جامعه ايران اشاره كرد و افزود: از سوي ديگر دانش‌ آموز در اختاپوس نظام آموزشي به گونه‌اي گرفتار است كه فرصت تنفس ندارد. جواني كه بايد جواني كند و فرصت مطالعه آزاد و تفكر داشته باشد روبات تست زن شده است.

مدير نشر هرمس همچنين به رسانه‌هاي گروهي و مطبوعات داخلي كشور اشاره كرد و گفت: در ستون معرفي كتاب روزنامه‌ها و نشريه‌ها به محتوا و ارزش دروني آثار پرداخته نمي‌شود و اغلب فقط نام نويسنده، شمارگان و نام ناشر را معرفي مي‌كنند.

اين ناشر فضاي حاكم بر كتابخانه‌ها، دغدغه‌هاي مالي كتابداران و سطح آگاهي اندك برخي از مسوولان كتابخانه‌ها را از عوامل موثر در كاهش مراجعه مخاطبان به كتابخانه عنوان كرد.

برگزاري جلسه پرسش و پاسخ بخش پاياني نشست «كتابخانه برويم يا نرويم؟» بود.

کد مطلب : 11416