غلامرضا ابراهيمي خوسفي، مسوول كتابخانه آيت‌الله طباطبايي يزد: اهميت كتاب به عنوان يكي از مهمترين ابزار انتقال فرهنگ وتمدن بشري بر هيچ كس پوشيده نيست وامروزه يكي از شاخص‌هاي رشد وتوسعه جوامع، ميزان سرانه مطالعه وكتابخواني است ._

خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، غلامرضا ابراهيمي خوسفي، مسوول كتابخانه آيت‌الله طباطبايي يزد: اهميت كتاب به عنوان يكي از مهمترين ابزار انتقال فرهنگ وتمدن بشري بر هيچ كس پوشيده نيست وامروزه يكي از شاخص‌هاي رشد وتوسعه جوامع، ميزان سرانه مطالعه وكتابخواني است. در دنياي معاصر، كتاب علاوه بر كارايي سنتي (گسترش انديشه وعلم )به عنوان يك رسانه از كارايي‌هاي ديگري از جمله كاركردهاي فرهنگي وسياسي و اجتماعي برخورداراست .

كتاب و كتابخواني در دنياي امروز يكي از ضروريت‌هاي جوامع بشري به شمار مي‌رود و هنگامي كه عادت به مطالعه و كتاب از دوران كودكي آغاز شود،  مشكلات اجتماعي كمتر خواهد شد‌. خوشبختانه امروزه در كشور ما كتاب براي كودكان ونوجوانان به شكل يك نياز شناخته شده درآمده است اما متوليان امر كودك ونوجوان هنوز برنامه اجرايي مشخص و مدوني در اين باره تدوين نكرده اند‌.

كودكان ونوجوانان علاقه زيادي به مطالعه كتاب‌هاي غير درسي نشان مي‌دهند و كتابخانه‌هاي عمومي به عنوان اماكني پويا و پر جنب وجوش براي اهل مطالعه و كتاب مي‌توانند پاسخگويي مناسب براي اين علاقه باشند و نقش اساسي در ايجاد عادت مطالعه در كودكان ونوجوانان برعهده بگيرند؛ نقشي كه اكنون كمرنگ وحتي مي توان گفت بيرنگ است‌. 

شايد در ابتدا اين پرسش در ذهن خواننده ايجاد شود كه متوليان اصلي امر كودك ونوجوان، آموزش و پرورش و كانون‌هاي پرورش فكري كودكان هستند، پس چرا بايد كتابخانه هاي عمومي اين نقش را برعهده بگيرند؟
در پاسخ به اين اشكال بايد گفت، يكي از دلايل اصلي اين امر، گستردگي كتابخانه‌هاي عمومي و همچنين استفاده بيشتر اولياي كودكان ونوجوانان از اين كتابخانه‌ها ست كه امكان ارايه خدمات به بزرگسالان و كودكان ونوجوانان را به طور همزمان فراهم مي‌كند و اگر كودك ونوجواني كه  همراه بزرگتر خود به كتابخانه مراجعه كرده است بتواند نياز خود به كتاب را رفع كند و كتابخانه بتواند در كنار ارايه خدمات به بزرگسالان متناسب با گروه سني وي كتاب ارايه كند، مي توان اميدوار بود نه تنها در آينده به عنوان فردي علاقه‌مند به كتاب و مطالعه مطرح شود، بلكه به عنوان اهرمي براي فشار به بزرگترها و كشاندن آن‌ها به كتابخانه تبديل شود و اين امر اگر به صورت جدي و مستمر دنبال شود، مي‌توان اميدوار به ايجاد نسلي كتابخوان وعلاقه‌مند به مطالعه بود.

مدارس و كانون‌هاي پرورش فكري كودكان به عنوان متوليان اصلي امر كودك ونوجوان بايد نقش اساسي در ايجاد عادت مطالعه در كودكان ونوجوانان بر عهده بگيرند، اما به گفته مسوولان آموزش وپرورش كشور بيشتر مدارس در مقاطع مختلف درسي يا فاقد كتابخانه هستند و يا كتاب ومكاني مناسب براي كتابخانه ندارد كه بتواند پاسخگوي نيازهاي دانش آموزان در زمينه‌هاي مختلف تحقيق و پژوهش باشد. اين موضوع دانش آموزان را راهي كتابخانه‌هاي عمومي مي‌كند و اگر اين كتابخانه‌ها نيز نتوانند پاسخگوي مناسب براي آن‌ها باشند روحيه پژوهشگري و مطالعه در كودكان ونوجوانان كمرنگ مي‌شود و به مرور نوجوانان پر انرژي و فعال دچار سر خوردگي از امر تحقيق و پژوهش خواهند شد.

يكي ديگر از دلايل اصلي كه آموزش و پرورش كشور را از ايفاي نقش اساسي در اين امر باز مي دارد، اين است كه هنوز مطالعه مطالب و كتاب‌هاي محدود درسي و نمره محوري‌، محور اصلي آموزش و پرورش است و مطالعه غير درسي براي ايجاد درك بهتر و ايجاد خلاقيت در كودكان ونوجوانان به عنوان نياز اصلي شناخته نشده است. همچنين هنوز برنامه مشخص و مدوني براي بيرون رفتن از اين پيله از جانب آموزش و پرورش كشور ارايه نشده است‌.

اما كانون‌هاي پرورش فكري كودكان ونوجوانان نيز با وجود تلاش‌هاي خوب و قابل تقدير مسوولان ومربيان هنوز نتوانسته است آنطور كه شايد و بايد نقش قابل چشمگيري در ايجاد عادت مطالعه در كودكان ونوجوانان داشته باشد و شايد دليل اصلي اين امر گسترده نبودن مراكز كانون و نيز سايرفعاليت‌هاي فرهنگي وهنري متنوع اين مراكز باشد.

بنابراين كتابخانه‌هاي عمومي به دليل گستردگي اين مراكز وتخصصي بودن خدمات آن‌ها در زمينه كتاب و امكان ارايه خدمات به طور همزمان به گروهاي سني مختلف ومراجعه بيشتر مردم (اقشار و طبقات مختلف ) مي‌توانند با ايجاد راهكارهاي مناسب نقش اساسي در ايجاد عادت مطالعه در كودكان ونوجوانان برعهده بگيرند.

راهكارهاي زير براي رسيدن به اين نقش اساسي مي تواند مفيد باشد:
- تجهيز همه كتابخانه‌هاي عمومي به بخش كودك ونوجوان
- برگزاري دوره‌ها و كارگاه‌هاي آموزشي كوتاه مدت در زمينه كودك ونوجوان براي كتابداران علاقه‌مند به امر كودك ونوجوان
- ايجاد ارتباط مستمر و متقابل با مراكز آموزشي خصوصا مراكزپيش دبستاني، ابتدايي و راهنمايي و دعوت مستمر از آن‌ها براي شركت در جشن‌هاي كتاب و بازديد از كتابخانه‌ها
- برگزاري مسابقه‌هاي مختلف مقاله نويسي‌، قصه نويسي و كتابخواني و... توسط كتابخانه‌ها براي ايجاد انگيزه مطالعه و كتابخواني
- برگزيدن و معرفي كوچكترين كتابخوان‌هاي نمونه كتابخانه و تقدير از آن‌ها در جشن‌هاي هفته كتاب
-  برنامه‌هاي شاد ومناسب چون برگزاري جشن كودكان كتابخوان با همكاري مراكز آموزشي و كانون‌هاي پرورش فكري كودكان ونوجوانان
- تشويق و ترغيب اعضا به آوردن كودكان ونوجوانان خود به كتابخانه
- معرفي مرتب و مستمركتا‌بهاي جديد كودك ونوجوان توسط كتابخانه 

كتاب دوست ويار مهربان بچه‌ها در هر شرايطي مي‌تواند به حس كنجكاوي كودكان ونوجوانان پاسخ مثبت دهد. كتاب پاسخ بيشتر پرسش‌ها و مشغله‌هاي فكري كودكان ونوجوانان را در خود نهفته است. با كتاب همان داناي بي زبان و آرام مي‌توان به حس كنجكاوي كودكان ونوجوانان پاسخي قانع كننده داد. كتاب مرجعي است كه با كودكان به زبان خودشان صحبت مي‌كند  پاي حرف‌هايشان مي‌نشيند پرسش‌هايشان را با نرمي و لطافت و بدون عجله مي‌شنود وپس از گوش دادن پاسخي مطمئن ، دقيق و قانع كننده ارايه مي‌كند.

 اگر بتوانيم به عنوان يك كتابدار نقشي را كه ساير مراكز كودك ونوجوان نتوانسته اند در ايجاد عادت مطالعه در كودكان ونوجوانان به خوبي ايفا كنند، بر عهده بگيريم و اين نقش را به عنوان يك وظيفه ونياز قبول كنيم مي‌توانيم اميدوار باشيم كه در آينده كتابخانه‌هايمان از حالت قرائت خانه بيرون آيند و زنگار كتاب‌هاي كتابخانه‌هايمان زدوده شود.  

کد مطلب : 61493