در نشست بررسي اشتراك منابع نسخ خطي در كتابخانهها مطرح شد بانك اطلاعات الكترونيك، رمز ماندگاري نسخههاي خطي است
| 18 ارديبهشت 1388 ساعت 11:45 |
«ناصر گلباز» مدير و طراح بانك اطلاعات نسخههاي خطي ايران، در نشست "اشتراك منابع نسخ خطي در كتابخانههاي كشور" كه پنج شنبه (17 ارديبشهت) در كارنامه نشر برگزار شد، گفت: نسخههاي خطي متعلق به همه بشريت و بانك اطلاعات الكترونيكي رمز ماندگاري نسخههاي خطي است./ به گزارش خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)،به نقل از ستاد خبري سراي اهل قلم، «ناصر گلباز» در ابتداي اين نشست گفت: «نسخههاي خطي ارزشمندي در ايران فهرستنويسي شده كه منحصر به فردند و ايران افتخار ميكند كه بيشترين فعاليت درباره فهرستنويسي نسخههاي خطي را داراست. 100 سال گذشته بزرگمردي به نام «آقا بزرگ تهراني» فهرستنويسي را آغاز كرد و فهرست مشتركي به فارسي و عربي ارايه داد.»
وي افزود: «برخي از نسخههاي خطي به دليل اهميت و ارزشي كه دارند، امانت داده نميشوند و حتي نميتوان آنها را براي يك بار از مخزن بيرون آورد، ما بايد كوشش كنيم كه به صورت الكترونيك نسخههاي خطي را گردآوري كنيم.»
وي به ديجيتالي كردن منابع كهن اشاره كرد و اظهار داشت: «ديجيتالي كردن كتابهاي ناياب، بحثي است كه گوگل آن را آغاز كرد و نسخههاي خطي ديجيتالي شده را در اختيار كاربران قرار داد.»
«گلباز» به نسخههاي خطي كتابخانه مجلس اشاره كرد و يادآور شد: «دكتر «رسول جعفريان» حركت ارزشمندي را در كتابخانه مجلس شوراي اسلامي آغاز كرده و نسخههاي خطي اين كتابخانه توسط نسخهپژوهان اسكن شده است. 13 هزار نسخه خطي اسكن شده و اميد است كه تا پايان تيرماه سالجاري، بقيه نسخههاي خطي اين كتابخانه اسكن شده و در اختيار پژوهشگران قرار گيرد.»
وي به سايت آقا بزرگ تهراني اشاره كرد و گفت: «نسخههاي خطي در سايت www.aghabozorg.ir جمعآوري شده كه علاقهمندان ميتوانند به اين سايت مراجعه و اطلاعات فهرست نسخههاي خطي را مشاهده كنند زيرا تمام فهرستها در كنار هم و به صورت درهم قابل جستوجو ست.»
وي به علت نامگذاري اين سايت اشاره كرد و افزود: «علت عمده انتخاب اين نام براي سايت فهرست نسخههاي خطي، اين است كه صد سال از تدوين كتاب «الذريعه» نوشته شيخ آقا بزرگ تهراني ميگذرد، اين كتاب مهمترين دايرهالمعارف در حوزه كتابشناسي شيعه است.»
وي در ادامه سخنانش خاطرنشان كرد و گفت: «در بخش تصاوير امكان ديدن مستقل تصاوير و مقايسه آنها وجود دارد و ميتواند سرآغاز تحقيقات نسخهشناسان باشد و كاربران ميتوانند به راحتي از بانك اطلاعات نسخههاي خطي، به سايت دانشگاه تهران مراجعه كنند. البته اين سايت در مرحله آزمايش قرار دارد و در مراحل بعدي كوشش ميكنيم آن را پويا و روزآمد كنيم.»
وي تأكيد كرد: «نسخههاي خطي هويت، فرهنگ و تمدن ايراناند و پيشينه مكتوب هر كشوري محسوب ميشوند و ما بايد كوشش كنيم كه آسيب و آفتي به نسخههاي خطي وارد نشود.»
وي به ويژگي الكترونيك و بانك نسخههاي خطي اشاره كرد و افزود: «با ارايه بانك نسخههاي خطي، كاربر و پژوهشگر مجبور نميشود كه به كتابخانه آستان قدس رضوي يا سازمانهاي ديگري مراجعه كند بلكه با مراجعه به بانك نسخههاي خطي ميتواند نسخه خطي مورد نياز خود را بيابد.»
سپس «سوسن اصيلي» مسوول بخش خطي كتابخانه دانشگاه تهران گفت: «كتابخانه مركزي دانشگاه تهران قديميترين مركز است كه كار گردآوري نسخههاي خطي را آغاز كرد . «مجتبي مينوي» و «محمدتقي دانشپژوه» مأمور شدند كه از طرف دانشگاه تهران به كشورهاي اروپايي بروند و نسخههاي خطي فارسي و عربي را تهيه كنند و به دانشگاه بياورند.»
وي در ادامه سخنانش افزود: «هماكنون مجموعه بينظيري از نسخههاي خطي در اين مركز گردآوري شده كه امروزه برخي از مراجعان، همان محققان آمريكايي و اروپايي اند. اين شروع مسأله و گردآوري نسخههاي منابع خطي در كتابخانه دانشگاه تهران بود.»
مسوول بخش خطي كتابخانه دانشگاه تهران يادآور شد: «بانكهاي اطلاعات، اطلاعرساني وسيعي را در زمينه شناسايي نسخههاي خطي آغاز كردهاند و كاربران ميتوانند بدون مراجعه به مراكز از اطلاعات نسخههاي خطي استفاده كنند.»
وي به مبادله نسخههاي خطي اشاره كرد و گفت: «مبادله نسخههاي خطي بايد طبق سياستهايي صورت گيرد و هر مركزي نسخههاي خطي الكترونيك را طبق قراردادهاي مشخصي ارايه دهد.»
سخنران ديگر اين نشست «فتحالله كشاورز» مسوول بخش خطي كتابخانه ملي ايران بود، وي به ساماندهي و گردآوري نسخههاي خطي اشاره كرد و گفت: «در گذشته به دست آوردن نسخههاي خطي بسيار سخت بود ولي اكنون اين مسأله به راحتي امكانپذير است و از يك نسخه، نسخههاي متعددي را نيز ميتوان گردآوري كرد.»
وي در ادامه سخنانش به دغدغههاي نسخهپژوهان اشاره كرد و گفت: «اكنون دغدغه تمام كساني كه با نسخههاي خطي در ارتباطند اين است كه به اشتراك متن دست يابند و در اطلاعرساني به يك معيار مشترك برسند.»
«كشاورز» به آسيبشناسي نسخههاي خطي اشاره كرد و افزود: «براي آسيبشناسي نسخههاي خطي بايد شرايط جهاني روز را در نظر بگيريم و سهولت و سرعت هر چه بيشتري را اتخاذ كنيم.»
مسوول بخش خطي كتابخانه ملي ايران افزود:«نسخههاي خطي ويژگيهاي خاصي دارند و بايد حقوق مادي و معنوي آن مطرح شود. كتابخانهها نگهدارنده منابع خطي اند و اطلاعات را مانند محصول و كالا ارايه ميدهند.»
«كشاورز» به نسخههاي خطي اشاره كرد و گفت: «در نسخههاي خطي به حقوق مادي و معنوي اثر اهتمام ميورزيم و حتما بايد ماخذ آن رعايت شود. اكنون نيز در حال تدوين دستورالعمل هستيم تا به يك دستور واحد برسيم و بتوانيم ضوابط درستي را به كاربران ارايه دهيم.» کد مطلب : 39704 |