روز اول تيرماه، به عنوان روز تبليغ و اطلاع‌رساني ديني نام گذاري شده است. با توجه به اين كه كتاب نيز از رسانه‌هاي ماندگار و موثر به شمار مي‌رود، كارشناسان اين حوزه معتقدند اين شيوه تبليغات سالم‌ترين نوع تبليغ است زيرا در آن منافع انساني مطرح مي‌شود.ضمن اين كه در زمينه آسيب‌هاي اين شيوه بررسي‌هاي دقيق و كارآمدي صورت گرفته است./

 خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)-از آن روزی که ندای «يا ايها الرسول بلِّغ ما انزل اليک...» در جان پيامبر(ص) طنين انداز شد، تبليغ دين، پيش‌روی آنان که می‏خواهند احکام الهی را در زمين منتشر سازند، راهی روشن يافت.

اين در حالي است كه امروزه توليد انبوه ابزارهاى ارتباطى، ساخت پايگاه‏هاى عظيم اينترنتى و احداث صدها شبكه تلويزيونى و راديويى در دنيا، تنها با هدف انتقال صحيح و سريع اطلاعات، تجهيز نشده است و وراى فعاليت‏هاى اطلاع‏رسانى، هدايت‏خواسته‏ها و نيات سياسى نهفته است. دنياى رسانه جهانى، امروزه با خلاء اطلاع‏رسانى، افكار عمومى جهانيان را در چارچوب نيل به اهداف خاصى، هدايت مى‏كند و با بهره‏گيرى از امكانات «تكرار»، «گسترده‏» و «يكسويه‏» نظام اطلاع‏رسانى نوين را شكل مى‏دهد.

اطلاع‏رسانى در واقع نقش اساسى در فرايند جامعه‏پذيرى دارد و به انسان‏ها القا مى‏كند چگونه جهان را ببينند و آن را تفسير كنند. در ميان هزاران خبر و اطلاعات گسترده در شبكه‏هاى اطلاع‏رسانى جهان، به خوبى نقش «فرهنگ‏پذيرى‏» نمايان مى‏شود.

در فرايند اطلاع‏رسانى مستمر است كه انسان‏ها مى‏آموزند چه ملاك‏ها و معيارهايى را در زندگى فردى و اجتماعى به كار ببندند و از چه الگوها و روش‏هايى اجتناب كنند. در مهندسى افكار عمومى به خوبى بر كاركردها و زمينه‏هاى اطلاع‏رسانى تاكيد مى‏شود و در سايه گردش اطلاعات هدفمند است كه افكار عمومى در مسير «خواست قدرت‏» شكل مى‏گيرد.

دكتر اميدعلي مسعودي، نويسنده حوزه رسانه و رييس دانشكده ارتباطات دانشگاه سوره، در اين زمينه مي‌گويد: تبليغ و اطلاع‌رساني نوعي ارتباط براي رساندن پيامي است كه معنا دارد.

وي با اشاره به انواع تبليغات سياسي، تجاري و بي‌واسطه اظهار مي‌كند: در تبليغات سياسي اكثر احزاب و گروه‌ها براي تبليغ انديشه، نشر عقايد و پيشبرد سياست‌هاي خود از اين شيوه استفاده مي‌كنند. تبليغات تجاري نيز پيامي است درباره كالا يا خدمات كه در آن آژانس‌هاي تبليغاتي، به صورت واسطه‌اي ميان صاحبان كالا و مشتريان اين كار را انجام مي‌دهند، اما در تبليغات بي‌واسطه مردم حضور دارند و بدون واسطه عقايد ديني، خدمات انساني و انديشه‌‌هاي بشردوستانه را تبليغ مي‌كنند و ترويج مي‌دهند.

نويسنده كتاب «خلاصه‌نويسي در رسانه‌ها» با تاكيد بر اين‌كه در تبليغات ديني، مردم انديشه‌هاي ديني را گسترش مي‌دهند و اين نوع از تبليغات، سالم‌ترين نوع تبليغ است، مي‌گويد: در تبليغ ديني منافع مادي مطرح نيست و تنها منافع بشردوستانه و انساني مطرح است. همچنين آسيب‌ها و مشكلاتي كه در تبليغات تجاري و سياسي مطرح‌اند، در آسيب‌هاي تجاري اصلاح مي‌شوند اما همه اين تبليغات نيازهاي جامعه‌اند و بخشي از نيازهاي اجتماع را تامين مي‌كنند.

مسعودي منابع اصلي براي تبليغات ديني را باورهاي ديني و عقايد افراد به اديان و مذاهب مطرح مي‌كند و معتقد است: اين‌گونه تبليغات زمينه‌هايي را براي كمك به همنوعان، برگزاري آيين‌هاي مذهبي و گسترش فرهنگ ديني در جامعه فراهم مي‌كند.

وي درباره آسيب‌هاي اين نوع تبليغ بيان مي‌كند: از جمله آسيب‌هاي جدي در اين نوع تبليغات مي‌توان به تبليغ خرافه، فرقه‌سازي و گسترش باورهاي نادرست اشاره كرد كه راهكار مبارزه با آن در دست رهبران ديني است كه در دين اسلام روحانيون وظيفه روشنگري و مشخص كردن مسير درست را بر عهده دارند و در ساير اديان نيز وظيفه رهبران ديني است كه از انحرافات جلوگيري كنند.

رييس دانشكده ارتباطات دانشگاه سوره از كتاب «در آمدي بر روش‌هاي تبليغي ائمه معصومين"ع"» اثر سيد عليرضا واسعي و تحقيق يكي از دانشجويان دانشكده علوم سياسي و ارتباطات موسسه شهيد محلاتي درباره «شيوه‌هاي تبليغي پيامبر(ص)» به عنوان آثار خوب در اين زمينه ياد مي‌كند و مي‌گويد: تاكنون به شيوه آكادميك در زمينه تبليغات اسلامي كمتر فعاليت شده، اما اكنون در دانشگاه‌ها تحقيقاتي آغاز شده كه مي‌تواند شروع مناسبي باشد و دستاوردهاي خوب و قابل توجهي همراه بياورد.

وي براي تبليغات ديني در جهان و جنبه بين‌المللي اين موضوع عنوان مي‌كند: در دنيا از دو جهت مي‌توان به اين حوزه پرداخت؛ اول، شاخه آكادميك و دوم، شاخه ارايه دستاوردها به حوزه علميه است كه منابع خوبي براي اين موضوع به شمار مي‌روند.

مسعودي اظهار مي‌دارد: دستاوردهاي حاصله در حوزه تبليغ ديني، در آينده به تعداد زيادي آثار مكتوب تبديل مي‌شود تا به دنيا عرضه شود زيرا اين شيوه تبليغات نياز جامعه جهاني است تا به عنوان شيوه‌اي سالم و كارآمد به سلامت انسان‌ها كمك كند.

سيدرضا نقيب‌السادات، عضو هيات رييسه همايش‌هاي تبليغات ديني پژوهشكده باقرالعلوم نيز در زمينه منابع تبليغات ديني به ويژه تبليغات اسلامي، اظهار مي‌كند: دين اسلام ملاحظاتي را براي تبليغات و انتقال پيام دين در نظر گرفته است. در زمان كنوني براي تبليغ دين، در كنار تكنولوژي‌هاي روز دنيا از ابزارهاي گذشته نظير كرسي‌هاي وعظ و مساجد كه به عنوان وسايل ارتباط ديني برشمرده مي‌شوند نيز استفاده مي‌شود.

وي درباره فعاليت و نقش مطبوعات در اين زمينه مي‌گويد: مطبوعات نيز در حد بضاعت خود وظيفه تبليغ و اطلاع‌رساني ديني را انجام مي‌دهند و اين مقوله بين نشريات گوناگون متفاوت و در نوسان است، زيرا مطالبي كه در رسانه‌ها و مطبوعات منتشر مي‌شوند، تابعي از خط مشي‌هاي مطبوعاتند.

نقيب‌السادات با اشاره به اين كه در زمينه آسيب‌شناسي‌هاي اين شيوه تبليغ تحقيقات بسياري صورت گرفته است، بيان مي‌كند: آسيب‌شناسي در زمينه‌هاي محتوا، اصول و قواعد و ابزار تبليغ، از جنبه گيرندگان پيام و تمايلات مخاطبان و آثار اجتماعي به لحاظ مثبت و منفي و اثرگذاري كوتاه مدت يا بلند مدت اين‌گونه تبليغات بررسي شده و با توجه به اين كه فعاليت تازه‌اي است، دستگاه‌هاي متعددي در اين زمينه همكاري مي‌كنند.

استاد دانشگاه در زمينه محيط بين‌المللي تبليغات ديني اشاره مي‌كند: هر تبليغي نياز به سازه‌هاي گوناگوني دارد و براي گسترش تبليغات در محيط‌هاي غير بومي بايد تجهيزات و اصول و قواعد موثر تبليغ در مناطق گوناگون جغرافيايي براي جلب مخاطب بيشتر بررسي شود.

نقيب‌السادات در پايان فعاليت‌هاي مجمع جهاني اهل بيت(ع) و كتاب‌هايي را كه دفتر حوزه علميه قم براي مبلغان ديني طراحي كرده است، منابع مناسبي براي اين تبليغات مي‌داند.

کد مطلب : 43230