پربيننده ترين مطالب
  نسخه تلکس
  اخبار در تلفن همراه
  خروجيهای RSS
  سايتهای ديگر
داخلی گزارش ادبيات

گزارش سخنرانی فرحزاد در مدرسه تابستانی زبان‌شناسی

  نقد ترجمه از دیدگاه تحلیل انتقادی گفتمان

10 مرداد 1388 ساعت 12:17
فرزانه فرحزاد، استاد دانشگاه علامه طباطبايي در مدرسه تابستانی زبان‌شناسی که در سنندج برگزار شد، سه‌شنبه ۶ مرداد، درباره نقد ترجمه بر اساس تحلیل گفتمان انتقادی سخن گفت. به باور وی، در ايران ترجمه از سه ديدگاه مورد نقد واقع مي‌شود: نقد زیبایی‌شناختی، نقد آموزشی و نقد ویرایشی.\
به گزارش خبرگزاري کتاب ايران (ايبنا)، دکتر فرزانه فرحزاد، استاد دانشگاه علامه طباطبايي در سخنراني خود در کارگاه ترجمه‌شناسي مدرسه تابستاني زبانشناسي که در دانشگاه کردستان برگزار شد، نقد ترجمه را از ديدگاه تحليل گفتمان انتقادي بررسي کرد.

فرحزاد ابتدا به تعريف تحلیل انتقادی گفتمان پرداخت: به گفته روت ووداک، انتقادی یعنی هیچ چیز را بدیهی فرض نکردن، پیچیدگی‌ها را باز کردن، با تقلیل‌گرایی و تعصب و دو قطبی‌نگری مبارزه کردن، درباره خود فکر کردن، آشکار کردن ساختارهای محو مناسبات قدرت و ایدئولوژی‌ها در انواع متن، آشکار کردن موضع‌گیری‌های ایدئولوژیک در متن و چاره جویی. در واقع، رويکرد انتقادی نه به معنی منفی‌نگری، بلکه به معنای نقد است.

وی در ادامه، اهداف رويکرد انتقادي را برشمرد: تحلیل انتقادی گفتمان به مسائل اجتماعی می‌پردازد و مناسبات قدرت همواره در گفتمان تکرار می‌شوند.‌ گفتمان، جامعه و فرهنگ را تشکیل می‌دهد و کنش ایدئولوژیکی دارد. علاوه بر آن، گفتمان تاریخی است؛ یعنی در طول تاریخ شکل می‌گیرد. رابطه میان متن و جامعه هم مستقیم نیست؛ بلکه واسطه‌ای دارد که همان گفتمان است. تحلیل گفتمان، تفسیری و تبیینی است و گفتمان نوعی کنش اجتماعی است.

این زبان‌شناس در ادامه آورد : آنچه در تحلیل انتقادی گفتمان مهم است اين است که متن مورد نظر چه موضعی دارد؟ این موضع‌گیری به نفع و به ضرر چه کسانی است؟ و عواقب این موضعگیری که گفتمان را به مناسبات قدرت مربوط می‌کند، چیست؟

به اعتقاد فرحزاد، سطوح تحليل عبارتند از: واژگان، سطح دستور، تصاویر، رنگ‌ها، صفحه چینی و صدا.  

وی در ادامه به مدل‌هاي نقد ترجمه در اروپا اشاره کرد که برخي از آنها عبارتند از: مدل کاتارینا رایس در دهه 1970 هدف‌مدار است و بر اساس هدف سفارش‌دهنده ترجمه،‌ هدف ترجمه و هدف مترجم انجام مي‌شود و اساس آن،‌ مقابله و غلط و درست بودن است. ولی مدل جولیان هاوس در دهه 1970 متن‌مدار و سلیقه‌ای است و اساس آن هم مقابله و غلط و درست بودن است.

به گفته این استاد دانشگاه، رویکرد توروپ در دهه نخست قرن بیست و یک، تاکيد بر نوع نقد ترجمه دارد: نقد تاریخی-ادبی، ‌نقد اطلاعی، نقد بازارسنجی،‌ نقد نوآوری‌ها، نقد خواننده‌مدار، نقد نظری، ‌نقد شیوه ترجمه، ‌نقد کیفی و‌ نقد شخصی در اين رويکرد قرار مي‌گيرد.

فرزانه فرحزاد در پايان به بررسي نقد ترجمه در ايران پرداخت و خاطرنشان کرد که نقد ترجمه بر سه اساس انجام مي‌شود: نقد زیبایی‌شناختی که متن‌مدار است و نقد ویرایشی که بر اساس روانی و عرف‌های ترجمه انجام مي‌گيرد و نقد آموزشی.

دکتر فرزانه فرحزاد استاد مطالعات ترجمه دانشگاه علام طباطبايي است. از آثار او  مي‌توان به نگارش كتاب «نخستين درس‌هاي ترجمه»،«ترجمه متون ساده» و «ترجمه متون پيشرفته» و گردآوري «مجموعه مقالات دو هم‌انديشي ترجمه‌شناسي» و ترجمه «فرهنگ توصيفي اصطلاحات مطالعات ترجمه» اشاره كرد.
کد مطلب : 46354
ارسال اين مطلب به دوستان دريافت فايل مطلب نسخه قابل چاپ
دکتر فرزانه فرحزاد
دکتر فرزانه فرحزاد
خبرنگار :
تايپ فارسیتايپ انگليسی
آدرس ايميل :
نظر شما :
نمايش آدرس ايميل