مراسم رونمايي از كتاب «رسانه شيعه؛ جامعه شناسي آيين‌هاي سوگواري حضرت اباعبدالله الحسين(ع)» اثر محسن حسام مظاهري با حضور كارشناسان و نويسنده اين كتاب شب گذشته در فرهنگسراي رسانه برگزار شد._

به گزارش خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، در اين مراسم كه  عصر روز گذشته(سه شنبه) در سالن شهيد آويني فرهنگسراي رسانه برگزار شد، سيدحسن ميركريمي، مدير چاپ و نشر بين‌الملل، استاد رحمت‌الله صديق سروستاني، استاد جامعه‌شناسي دانشگاه تهران، دكتر حسام‌الدين آشنا، مدير گروه ارتباطات دانشگاه امام صادق(ع)، ناصر هاشم‌زاده، محقق و پژوهشگر و محسن حسام مظاهري نويسنده كتاب «رسانه شيعه» حضور داشتند.

در ابتداي اين نشست، سيدحسن ميركريمي، مدير چاپ و نشر بين‌الملل، با اشاره به نظرات گوناگوني كه درباره اين كتاب وجود دارد، گفت: كتاب «رسانه شيعه» بيانگر دغدغه نويسنده و ناشر در ابلاغ پيام عاشوراست. 

سپس رحمت‌الله صديق سروستاني، استاد جامعه‌شناسي دانشگاه تهران، اظهار داشت: اميدوارم چراهايي كه درباره اين كتاب وجود دارد، در آينده رفع شوند و نويسنده اين اثر، با شخم ‌هابيلي خود تاريخ را در زمينه‌هاي سياسي، اقتصادي و فرهنگي زير و رو كند تا پاسخي جامعه‌شناسانه بيابد و به علاقه‌مندان سالار شهيدان ارايه دهد. 

در ادامه دكتر حسام‌الدين آشنا، مدير گروه ارتباطات دانشگاه امام صادق(ع)، با تاكيد بر اين ‌كه اين اثر، آغاز راهي است براي انجام تحقيقات بومي در يكي از مهمترين سازه‌هاي ديني مردم ايران و جهان اسلام، افزود: يكي از واقعيت‌هاي عزاداري در هويت ايرانيان اين است كه بدون وجود تحقيقات آغازگر و عميق نمي‌توانيم به عمق بيانات امام حسين(ع) پي‌ببريم. 

وي افزود: اهميت اوليه كار مظاهري، توجه به مسايل بنيادين فرهنگي است كه كمتر به آن پرداخته شده است. البته بايد بررسي شود 
كه پديده عزاداري، محرم و سوگواره‌ها را مي‌توان تنها با نگاه جامعه‌شناسي بررسي كرد يا به مطالعات مربوط به تاريخ‌هاي مذهبي دقيق‌تر و ميان رشته‌اي نياز دارد.
 
وي با اشاره به مضامين اين اثر گفت: هيات‌هاي عزاداري، رسانه شيعي نيستند، بلكه آيين‌هاي ديني‌اند و مولف مي‌تواند در چاپ‌هاي بعدي اين كتاب، رويكرد روايت‌شناسانه را در بررسي محتواي هيات‌هاي مذهبي بيشتر مورد توجه قرار دهد. 

سپس ناصر هاشم‌زاده، محقق و پژوهشگر، با انتقاد از اين كه اثر حاضر به اصلي‌ترين مساله كربلا كه موضوع معرفت شيعي است، به خوبي نپرداخته است، متذكر شد: اگر شيعه را از ديدگاه رسانه‌اي بررسي كنيم، شيعه به وسيله سوگواري شناخته نشده است، اگرچه سوگواري مي‌تواند نشانه‌اي از شيعه‌بودن و ارادتمندي به آل پيامبر(ص) باشد. 

وي افزود: تفاوتي كه نويسنده بين دين و دينداري قايل شده است، بايد كمي بيشتر بررسي شود.  ما به كسي مي‌گوييم ديندار كه به دين عمل كند و تفكيك بين اين دو كه در جامعه‌شناسي امروز صورت گرفته است، تفكيك درستي نيست و دور از صاحتي است كه بايد در آن به دين بپردازيم. دينداري و دين از هم جدا نيست و نمي‌توان گفت آيين‌هايي وجود دارد كه به دين ارتباط ندارد. 

هاشم‌زاده در ادامه اظهار داشت: نويسنده در كنار مخاطب‌شناسي هيات‌هاي مذهبي، مي‌توانست با ارزيابي انحرافات، ناهنجاري‌هاي موجود در هيات‌هاي مذهبي را مشخص كند و بگويد اين ناهنجاري‌ها از كجا و چگونه وارد آيين‌هاي عزاداري شده‌اند. 

در بخش پاياني اين نشست محسن حسام مظاهري، نويسنده اين كتاب، با اشاره به اين كه موضوع اصلي اين كتاب، برگرفته از تحقيقي دانشگاهي است كه وي سال 1381 انجام داده، بيان داشت: ويراست اول اين كتاب با عنوان «جستارهايي در جامعه‌شناسي هيات‌هاي مذهبي» به سفارش كميسيون اجتماعي دبيرخانه شوراي عالي انقلاب فرهنگي منتشر شد. در واقع اين كتاب ويراست سوم است كه  دو قسمت تاريخ تفصيلي و ديدگاه جامعه‌شناسانه به آن افزوده شده است. 

به گفته مظاهري، فصل اول اين كتاب به نقل احاديث و مقاتل مرتبط با موضوع مي‌پردازد و در آن مبحث‌هايي ناظر به احوالات شاهان و حاكمان هر دوره، مواضع عالمان و روحانيون شيعه و نسبت آنان با حكومت، فرهنگ عمومي گفتمان ديني غالب و وقايع سياسي ـ‌ اجتماعي مهم آورده شده است. 

وي بيان داشت: فصل دوم با عنوان «مفاهيم و كليات» به ارايه تعاريف و بررسي مفاهيم و مباحث كلي و زير بنايي كتاب اختصاص دارد. 

نويسنده اثر اظهار داشت: فصل‌هاي چهارم، پنجم، ششم و هفتم نيز به صورت تفصيلي و مجزا به بررسي چهارگونه «هيات‌هاي سنتي»، «هيات‌هاي انقلابي دوران جنگ»، «هيات‌هاي انقلابي دوران پس از جنگ» و «هيات‌هاي عامه پسند» پرداخته است. 

حسام‌مظاهري خاطر نشان كرد: در فصل هشتم، شبه هيات‌ها معرفي شده‌اند و به تمايز آن‌ها با هيات‌ها اشاره شده و در نهايت در بخش پاياني، با عنوان «جمع‌بندي و نتيجه‌گيري»، به تاملاتي نظري درباره هيات‌هاي مذهبي و آيين‌هاي سوگواري پرداخته شده و افق‌هاي جديدي در تحليل اين پديده گشوده شده است.

کد مطلب : 32449