به دنبال دیجیتالی شدن كتابهاي کمیاب مجادله کتابخانهداران با گوگل بالا گرفت
تصمیم گوگل برای در دسترس قرار دادن نسخه اسکن شده کتابهای قدیمی که دیگر منتشر نمیشوند، باعث مناقشات زیادی شده است و کتابداران با آن مخالفت کردهاند.\ به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) به نقل از «نشنال پابلیک ریدیو» و «لایبرری ژورنال»، چند هفته قبل قسمت کتاب موتور جستوجوی گوگل موسوم به «گوگل بوک» اعلام کرد قصد دارد نسخه دیجیتالی کتابهای كمياب را که مدتی از انتشار آنها گذشته است و اكنون فقط در کتابخانهها وجود دارند، در دسترس کاربران خود قرار دهد.
این اقدام به کاربران امکان میدهد کتابهایی را ببينند كه یافتن آنها بسیار دشوار است، ولی جدای از مناقشاتی که بر سر میزان سهم پرداختی گوگل به ناشران و نویسندگان به وجود آمده، کتابداران نیز با این اقدام مخالفت کردهاند. «رابرت دارنتون» رییس کتابخانه دانشگاه هاروارد، از کتابدارانی است که دیدگاههای او درباره «گوگلبوک» طی هفتههای اخیر بحثهای زیادی را بر انگیخته است. دارنتون ضمن اعلام مخالفت با این طرح گوگل گفت: اقدام گوگل این اصل اساسی را که دانش باید آزاد و در دسترس همگان باشد، نقض میکند. به علاوه، دارنون معتقد است گوگلبوک از این طریق موقعیتی انحصاری در زمینه کتابهایی که تاریخ انتشار آنها گذشته ولی نویسندگان آنها هنوز حق مالکیت معنوی بر آنها دارند، پیدا میکند و این موضوع خطرناک است.
با این وجود برخی معتقدند انتقادهایی که کتابخانهداران بر انحصار گوگل وارد میکنند، بیشتر ریشه در حمایت دانشگاهها از کتابخانههایی دارد که برایشان سودآور است.
«دان آگین» نویسنده آمریکایی میگوید: برای مثال دانشگاه هاروارد در حوزه مجموعه کتابهایش دارای نوعی انحصار است. دانشگاههای پرینستون، استانفورد، شیکاگو و برخی دیگر نیز وضعیتي مشابه دارند.
به عقیده او، اگر گوگل مجموعه کتابهای دانشگاهها را دیجیتالی كند و آنها را در اختیار همگان قرار دهد، کتابخانهداران دانشگاهها انحصار خود را از دست ميدهند و سودی را که از طریق این انحصار به دست میآورند، از دست خواهند داد.
آگین اضافه میکند: تفاوت بین نمونه گوگل با نمونهاي که اكنون کتابخانهها دنبال میکنند این است که مدل کتابخانه دیجیتالی گوگل که بزرگترین کتابخانه موجود خواهد بود، از طریق یک رايانه در تمام کتابخانههای عمومی آمریکا در دسترس عموم است، ولی دسترسی به کتابخانههای دانشگاهها فقط برای کسانی ممکن است که میتوانند وارد دانشگاه شوند یا برای آن وجه پرداخت کنند.
با این حال، دستاندرکاران امور چاپ و نشر معتقدند، این که گوگل از همین ابتدا برای کسانی که میخواهند از کتابخانه دیجیتالی آن استفاده کنند، حق عضویت تعیین کرده، نشان میدهد گوگل بر اساس پیشبینیها در بلند مدت به سمت انحصار پیش خواهد رفت. کد مطلب : 34914 |