حكايت «ايرانيان و قرآن» در نمايشگاه هجدهم قرآن كريم
ناظر علمي مجموعه «ايرانيان و قرآن» از ارايه مجلدات تازهاي از اين اثر در هجدهمين دوره نمايشگاه قرآن خبر داد و گفت: با وجودي كه تمامي منابع ديني به زبان عربياند، ايرانيان از اعراب پيشي گرفته، به بزرگترين مفسران و شارحان معارف دين اسلام تبديل شدهاند./ علي اوجبي در گفتوگو با خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، ايرانيان را از بزرگترين مترجمان، مفسران، حافظان و قاريان قرآن از ديرباز تاكنون برشمرد و گفت: اين گفته ريشه در تعصبات قومي ندارد، بلكه مستندات تاريخي گواه آن است كه دانشمندان ايراني نه تنها در حوزههاي علوم تجربي نظير پزشكي، مهندسي و شيمي و علوم محض نظير رياضيات و هندسه سرآمد بودند، بلكه در حوزه معارف ديني و دانشهاي عقلي نيز نقشي فراوان داشتند.
وي افزود: با وجود زبان عربي معارف ديني، ايرانيان فارسيزبان، گوي سبقت را از همتايان عرب خود ربودند و به بزرگترين مفسران و شارحان بدل شدند. به لحاظ زماني نيز نخستين تفاسير متعلق به ايرانيان است، كيفيت و رويكرد نوين مفسران ايراني را نيز بايد به اين ويژگي افزود.
معاون فرهنگي موسسه خانه كتاب ادامه داد: شاخصترين تفاسير اهل سنت و شيعه متعلق به انديشمندان ايراني است. تفاسيري مانند «كشاف» زمخشري و «جامعالبيان» طبري از اهل سنت و «مجمعالبيان» طبرسي و «تبيان» شيخ طوسي از شيعه، نمونههايي از منابع تفسيري ارزنده به شمار ميآيند.
وي همچنين ايرانيان را مبدع شيوههاي تفسيري دانست و گفت: شيوههاي تفسيري نظير ادبي، روايي، كلامي، فلسفي و عرفاني نيز توسط مفسران ايراني خلق شدهاند. مهمترين تفسيري كه به شيوه قرآن به قرآن نوشته شده نيز متعلق به علامه طباطبايي در دوران معاصر است.
اوجبي درباره مجموعه چهل جلدي «ايرانيان و قرآن» اظهار داشت: اصل اين طرح از سوي «اكبر ثقفيان» از پژوهشگران حوزه قرآنپژوهي به معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ارايه شد كه پس از تصويب، انتشار آن را خانه كتاب بر عهده گرفت.
معاون فرهنگي خانه كتاب افزود: از آن جايي كه تمامي آثار منتشره اين موسسه زير نظر معاونت فرهنگي قرار ميگيرند، به عنوان ناظر علمي در انتشار اين مجموعه همكاري داشتم.
وي سير تاريخي را معيار تنظيم مجلدات اين مجموعه برشمرد و خاطرنشان كرد: اما به ناچار هر جلدي كه آماده ميشود به دست چاپ سپرده خواهد شد و نميتوان در چاپ نيز همان ترتيب را رعايت كرد.
اوجبي خاطرنشان كرد: دو جلد از اين مجموعه به مقدمه و دو جلد نيز به موخره اختصاص يافتهاند. در دو جلد مقدمه، تفسير و روشهاي آن و علوم قرآني معرفي شدند. مجلدات موخره نيز شامل اطلاعرساني و نمايههاي موضوعياند.
وي اين مجموعه را نخستين مجموعهاي برشمرد كه به بررسي و معرفي مفسران و قرآنپژوهان ايراني پرداخته است و درباره چگونگي انتخاب مفسران گفت: در اين مجموعه تمامي تفاسير ايراني كه از ابتدا تاكنون به چاپ رسيدهاند، معرفي شدهاند و هيچ گونه ترجيحي براي انتخابشان وجود نداشت، اما درباره مفسران معاصر، به دليل محدود بودن مجموعه به چهل مجلد، دست به گزينش زديم و به اين ترتيب تفاسيري نظير تفسير امام خميني(ره)، تفسير نمونه، تسنيم، نوين و پرتوي از قرآن برگزيده شدند. البته اين گزينش به معناي كمارزش بودن ساير تفاسير معاصر نيست.
اوجبي جوانان و دانشجوياني را كه در آغاز راه پژوهش قرار دارند به عنوان مخاطبان اين مجموعه معرفي كرد و گفت: با توجه به نياز اين مخاطبان، فصل نخست كتابهاي مجموعه به معرفي مفسران اختصاص دارند. درونمايه تفسير، شيوه مفسران، منابع مورد استفاده و جايگاه مفسران در ميان ساير همتايانشان نيز موضوعاتي است كه در فصول بعدي به آنها پرداخته ميشود.
وي اين مجموعه را نيازمند بازبيني و تكميل در چاپهاي بعدي دانست و خاطرنشان كرد: تمامي تفاسير اين مجموعه در يك سطح نيستند، اما به دليل محدوديت زماني ناچار به چشمپوشي از چنين موضوعي بوديم. قصد داريم در چاپهاي بعدي اين ضعف را با توجه به بازخورد نظر مخاطبان و كارشناسان برطرف كرده، نويسندگان صاحبنظر ديگري را جايگزين كنيم.
تفاسير قمي، جامعالبيان طبري، كشفالاسرار ميبدي، نسفي، كشاف زمخشري، مجمعالبيان طبرسي، روضالجنان ابوالفتوح، محيط اعظم سيدحيدر، زبده البيان مقدس اردبيلي، صافي ـ اصفاي فيض كاشاني، پرتوي از قرآن سيدمحمود طالقاني، تاريخ قرآن راميار و قاريان و حافظان ايراني عناويني از مجموعه «ايرانيان و قرآن»اند كه در هجدهمين نمايشگاه بينالمللي قرآن از سوي غرفه خانه كتاب عرضه شدهاند. کد مطلب : 79230 |