هاتف در نقد و بررسي «نيزن جذامي و باد» گفت: تکنیک؛ آنچه شاعر را محکوم میکند
| 7 ارديبهشت 1389 ساعت 16:44 |
حامد هاتف، شاعر و منتقد ادبي، در نشست نقد و بررسي كتاب «نيزن، جذامي و باد» گفت: گلبياني در شعر خود بيشتر بر حوزه زبان متمركز است و همین تمرکز، از قدرت شعرهایش در حوزه تصویر میکاهد. آنچه در شعر او بهعنوان تکنیک شاعرانه باید تحسین شود، همان چیزی است که در نگاه برخی منتقدان ممکن است او را به سنتگرایی متهم کند._ به گزارش خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، حامد هاتف، شاعر و منتقد ادبی، گفت: نوع برخورد سعدي گلبياني با زبان نسبت به حوزه تصويرپردازي، بسيار سختهتر و سنجيدهتر است. وی با توجه به قدرت و توان ذاتی كه در حوزه تصويرپردازی دارد، تلاش خود را بيشتر بر حوزه زبان متمركز كرده است و اين تمركز، به ناچار سبب کمرنگ شدن توجهش به حوزه تصویرپردازی شده است.
وي افزود: در برخي از شعرهاي اين كتاب استفاده از تركيبهاي صفت و موصوف، مضاف و مضافاليه به صورتي بوده است كه يک سوي تركيب عيني است و سوي ديگر ذهني، اين باعث ايجاد تصاويری میشود که اگر مصر باشیم با توجه به مکاتب ادبی غرب آنها را در یک مکتب بگنجانیم، باید بگوییم این تصاویر متعلق به حوزه سورئاليسماند. این که ما در شعرهای خود تا چه حد از اينگونه تركيبها استفاده كنيم، مشخصکننده نقش آنها در شعر ماست.
اين منتقد ادبي با اشاره به اين كه چگونگي استفاده شاعر از اینگونه تركيبها، او را شاعری متفاوت ميكند، عنوان كرد: بر ای مثال چنانچه با دو طرف این ترکیبها به صورت توصيفی برخورد ميشد، جايگاه بهتري در شعر پيدا ميكردند.
وي در ادامه خاطرنشان كرد: برخي از تركيبهاي اين كتاب به درستي انتخاب شدهاند. نميتوان گفت هميشه استفاده از تركيبهايي كه يك سوي آنها ذهني است به ترکیبی دور از ذهنتر و لزوما «شاعرانهتر» منجر میشود. مخاطبان شعر امروز کمحوصلهاند و ترکیبهای دور از ذهن و غریب را به سختی درک میکنند. در نتيجه چنين شعرهايي تنها براي منتقدان و شاعران حرفهاي سروده ميشود. يك شاعر براي اين كه شعري خواندني ارايه دهد بايد حوصله نسل امروز را در نظر بگيرد. البته میتواند بر موضع خود اصرار ورزد و از هر تکنیکی که میپسندد استفاده کند؛ ولی در این صورت باید خود را برای «خوانده نشدن» آماده کند.
هاتف با اشاره به اين كه پاره پارههاي اشعار اين كتاب به لحاظ تكنيكي بسيار قدرتمندند، عنوان كرد: انتظار ميرود تمام شعرهای اين كتاب چنين ويژگيهايي داشته باشند؛ اما در نيمي از آنها قدرت گلبياني به چشم نميآيد.
وي با بيان اين كه گلبياني بین سطرهای خود شکافهایی باقی میگذارد، گفت: او این شکافها را با محتویات خامی که از به قول کولهریج از حوزه ارجاع تخیل اولیه میگیرد، پر میکند. روش او با روش شاعری چون مهرداد صمدی در مجموعه «با دنکیشوت از این جاده گذشتیم» متفاوت است. صمدی بین بندهای شعرش مغاکهایی در نظر میگرفت که پریدن از روی آنها بسیار سخت بود. ولی گلبیانی با زبان محاوره و محتویات خامی که از حوزه تخیل اولیه میگیرد، این مغاکها را پر میکند.
این شاعر تاکید كرد: برخي از شعرهاي اين كتاب ريتم ندارند، ريتم اشعار هنگام اديت نهايي شاعر ايجاد ميشود و به دليل اين كه گلبياني در برخي موارد وسواس زيادي به خرج ميدهد و از كنار مسايل ديگر به راحتي ميگذرد، تمام شعرهايش از كيفيت لازم (از نظر ریتم و موسیقی) برخوردار نیستند.
وي با اشاره به اين كه اگر از آرايههایی چون جناس زياد استفاده شود، عدهاي از منتقدان ما را به كلاسيك بودن متهم ميكنند و شاعر را صرفا به دلیل بهرهگیری از یک تکنیک کلاسیک به عنوان شاعری مدرن نخواهند شناخت، اظهار داشت: مشكل ديگر برخي اشعار اين كتاب تکرار بيش از حد برخی كلمات در يك سطر است. با آنكه اين تكرارها به شعر وزن میدهند، ولی باز همان مشکلی را ایجاد میکنند که درنتیجه تاکید بیش از حد بر آرایههایی چون جناس ایجاد میشود.
وي در پايان سخنانش با اشاره به مشكلات ويرايشي كتاب عنوان كرد: زمان تغيير لحن اشعار، نوع فونت كلمات تغيير نميكند و بر خلاف معمول كه بين دو سطری كه لحن در آنها تغيير کرده يک خط فاصله ميگذارند، در اين كتاب حتي فاصله بين چنین سطرهایی نيز رعايت نشده است. کد مطلب : 67945 |