پربيننده ترين مطالب
  نسخه تلکس
  اخبار در تلفن همراه
  خروجيهای RSS
  سايتهای ديگر
داخلی مصاحبه ايبنا نوجوان

اين گفت‌وگو را پدر و مادرها هم بخوانند

  دانش‌نامه بخوانید، همه چیز بدانید!

9 مرداد 1389 ساعت 11:04
«افسانه طباطبایی» ویراستار علمي كتاب‌هاي آموزشي است. این ویراستار باسابقه، 16 سال در سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی ویراستار کتاب‌های درسی بوده و مدتی است به طور تخصصی، دانش‌نامه‌های کودکان و نوجوانان را در انتشارات طلایی ویرایش می‌کند. با او درباره‌ي دانش‌نامه و ویژگی‌های دانش‌نامه‌ی خوب صحبت كرده‌ايم.
ايبنا نوجوان: «افسانه طباطبایی» در تعريف «دانش‌نامه»‌ می‌گوید: «کتاب‌ها را از نظر بافت و ساخت به چند دسته طبقه‌بندی می‌کنیم. یکی از این انواع، کتاب‌های مرجع‌اند كه نگارش ارتباطی دارند. یعنی این نوع کتاب‌ می‌خواهد با مخاطب ارتباط برقرار کند و ضمن برقراری ارتباط، مجموعه‌ای از اطلاعات را به او ارائه دهد.
 
دانش‌نامه‌ها، کتاب‌های مرجعی هستند که بر اساس اطلاعات پايه‌اي مخاطب خودشان شكل مي‌گيرند. چند ویژگی‌ مهم آن‌ها را می‌توان زبان بسیار شفاف، چارچوب‌بندی علمی و کمک به نوجوان، از طریق یک وسیله‌ي ساده (اطلاعات روی کاغذ) دانست.» 

ویراستار دانش‌نامه‌های کودکان و نوجوانان، دانش‌نامه را یک مرجع عمومی تعریف می‌کند و می‌افزاید: «شما برای به‌دست آوردن اطلاعات خاصی، احساس نیاز می‌کنید و فکر می‌کنید از کجا می‌توانید این اطلاعات را به دست آورید. خيلي
دانشنامه‌ها راحت‌ترین روش دست‌یابی به اطلاعاتی است که به خاطر شما طبقه‌بندی شده و با توجه به آن‌چه که در مقدمه آن آمده، مشخص است که باید به کجا مراجعه کنید و به چه روشی اطلاعات مورد نیازتان را از دل آن بیرون بکشید
زود،  یک دانش‌نامه‌ به ذهنتان می‌آید. دانش‌نامه‌ها راحت‌ترین روش دست‌یابی به اطلاعاتی است که به خاطر شما طبقه‌بندی شده و با توجه به آن‌چه در مقدمه آن آمده، مشخص است که باید به کجا مراجعه کنید و به چه روشی اطلاعات مورد نیازتان را از دل آن بیرون بکشید.» 

متخصص ویرایش کتاب‌های درسی درباره‌ي ارتباط دانش‌نامه‌ها و کتاب‌های آموزشی می‌گوید: «دانش‌نامه‌ها همیشه پشتوانه‌ي متون آموزشی هستند. البته در دانش‌نامه‌نویسی هیچ‌وقت دانش‌آموزانی را که در سطح بالای تحصیلی هستند در نظر نمی‌گیرند؛ بلکه اطلاعات را در سطح متوسطی ارائه می‌دهند؛ اما خوب است که اطلاعات پایه‌ای در کتاب‌های درسی وجود داشته باشد و برای به‌دست آوردن اطلاعات بیش‌تر به دانش‌نامه‌ها مراجعه شود.
 
در بعضی از حوزه‌ها هم بچه‌ها هیچ زمینه‌ي ذهنی ندارند، ولی کنجکاوند. در چنین مواردی ممکن است آن‌ها حتی به اینترنت هم مراجعه کنند و روش دسترسی به اینترنت را هم بدانند؛ اما چیزی به دست نياورند. بنابراین احساس نیاز می‌کنند که به دانش‌نامه‌ها مراجعه کنند. 

خانم ویراستار از تنوع در بازار دانش‌نامه‌‌ها خوشحال است: «پدر و مادرها نگاه خوبي به دانش‌نامه‌ها دارند و برای اطلاعات دادن به بچه‌هایشان احساس نياز می‌کنند. تنوع در بازار دانش‌نامه‌ها هم خوشحال‌کننده است. اصلاً هم نگران‌کننده
ممکن نوجوان به تنهایی نتواند دانش‌نامه‌ي خوبی انتخاب کند و نیاز به راهنمایی و کمک بزرگ‌ترها داشته باشد
نیست که دانش‌نامه‌ به زبان بد ترجمه شده است، اتفاقاً با این روش، افراد قدرت انتخاب پيدا می‌كنند و به سمت اثری می‌روند که زبان بهتری دارد و بهتر گردآوری شده است. 

خیلی از این دانش‌نامه‌ها غلط علمی دارند.
چون به نظر خيلي از ناشران، هر چیزی که در کشورهاي خارجی تدوین می‌شود درست است و می‌شود همین الان آن را ترجمه و بدون هیچ تغییری روانه‌ی بازار کرد!» 

طباطبایی که مدتی است دست‌اندرکار تهیه‌ی دانش‌نامه است به بچه‌ها توصیه می‌کند برای خرید دانش‌نامه‌ها از بزرگ‌ترها کمک بگیرند و خیلی به ظاهر کتاب‌ها اهمیت ندهند. او می‌گوید: «ممکن نوجوان به تنهایی نتواند دانش‌نامه‌ي خوبی انتخاب کند و نیاز به راهنمایی و کمک بزرگ‌ترها داشته باشد. آن‌ها هم باید به این توجه کنند که این کار تألیف است یا ترجمه؟ اگر ترجمه است، بومی‌سازی (هماهنگي با فرهنگ كشور) شده است؟ اگر تألیف است توسط گروه نويسندگان تألیف شده است یا توسط يك فرد؟ چون الان زمان تألیف فرهنگ به روش یک نفره گذشته است. اگر ترجمه است، از روی چه منبعی ترجمه شده و منبع تا چه حد معتبر است؟» 

ویراستار کتاب‌های درسی و علمی نوجوانان،
من به بچه‌ها توصیه می‌کنم کتاب بخوانند. بچه‌ها باید بدانند که می‌توانند پاسخ سؤالاتشان را با مراجعه به کتاب‌ها پیدا کنند
ساختار زبانی را یکی دیگر از ویژگی‌های مهم دانش‌نامه‌ها می‌داند و درباره‌ي اشتباهات رایج در دانش‌نامه‌ها می‌گويد: «در خیلی از دانش‌نامه‌ها نمایه‌ها غلط است. مثلاً اسم نویسنده، کتاب و یا هر دو غلط نوشته شده است. اگر برخی از اشکالات دانش‌نامه‌ها حل نشود، زيان مطالعه‌ی آن بیش از فواید آن است. چون اگر اطلاعات غلطی را در ذهن مخاطب قرار بدهید و بعد بخواهید اطلاعات درست شده را وارد ذهنش کنید، باید نخست مبنای قبلی را خراب کنید و این، کار بسیار سختی است. به همین خاطر لازم است، دانش‌نامه‌هایی را انتخاب کنیم که تردید کم‌تری در اطلاعات علمی‌اش داشته باشیم.» 

من به بچه‌ها توصیه می‌کنم کتاب بخوانند. بچه‌ها باید بدانند که می‌توانند پاسخ سؤالاتشان را با مراجعه به کتاب‌ها پیدا کنند.» 

درباره‌ی «افسانه طباطبایی» بيش‌تر بدانيم: او لیسانس ادبیات فارسی و دو فوق لیسانس ادبیات نمایشی و زبان انگلیسی دارد. این ویراستار باسابقه 16 سال در سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی ویراستار کتاب‌های درسی بوده و چندی است به‌طور تخصصی، دانش‌نامه‌های کودکان و نوجوانان را در انتشارات طلایی، ویرایش می‌کند. 
کد مطلب : 76305
ارسال اين مطلب به دوستان دريافت فايل مطلب نسخه قابل چاپ
افسانه طباطبايي
افسانه طباطبايي
تايپ فارسیتايپ انگليسی
آدرس ايميل :
نظر شما :
نمايش آدرس ايميل