شاهپور قجقي‌نژاد پژوهشگر و مردم‌شناس درباره كتاب «مردم‌نگاري شهرستان راور» به خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا) گفت: طبق برنامه‌هاي مصوب مردم‌شناسي در سال 82 پژوهش مردم‌نگاري شهرستان راور در استان كرمان در هفت منطقه انجام گرفت كه در انتخاب نقاط، تنوع قومي وجود نداشت اما تفاوت در شرايط اقليم‌ها در دل كوير بسيار جالب بود.

وي افزود: در نقاط كوهستاني، شيوه زندگي، معماري، مسكن و نقش آب و هوا در رفتار و معيشت انسان‌ها كاملا نمايان بود و در قلمرو تحقيق نيز جمعيت انساني از لحاظ ويژگي‌هاي قومي و نژادي يكسان اما برخي از مناطق خالي از سكنه بود.

اين پژوهشگر و مردم‌شناس ادامه دارد: اين مساله گروه را ملزم مي‌كرد قبل از پژوهش درباره انتخاب نقاط با مسوولان شهرستان راور مشورت كنند كه اين امر در دهستان‌ها نيز مستلزم پژوهش ديگري به‌شمار مي‌رفت.

وي به نام شهر راور اشاره كرد و گفت: در اين مردم‌نگاري تاريخ نام شهر راور با اسامي متعدد ذكر شده كه بيانگر قدمت و پيشينه اين شهر است و مردماني كه با سبك و سياق زندگي امروزي كاملا خو نگرفته‌اند.

قجقي‌نژاد يادآور شد: در بخش مسكن و معماري سنتي نيز با وجود تكنولوژي برق، از فضاهاي سرد در نگهداري خوارك بهره مي‌گيرند. زبان در برخي از مناطق تابع شرايط جغرافيايي است و هر اندازه به استان مجاور يعني يزد نزديك مي‌شويم تلفيقي از دو زبان رايج است.

وي افزود: شيوه زندگي در نقاط روستايي كاملا متحول نشده است و زن روستايي امروزه نيز در گوشه‌اي از اتاق و روي اجاقي از هيزم غذا مي‌پزد و با آسياب دستي گندم نرم مي‌كند.

اين پژوهشگر خاطرنشان كرد: برخي از مردم‌شناسان بر اين باورند تفاوت در شرايط اقليمي باعث گوناگوني فرهنگ و آداب و سنن مي‌شود كه در قرون گذشته ابن خلدون جامعه‌شناس عرب نيز آن را تحت عنوان نظريه محيطي بررسي كرده است.

وي در پايان سخنانش يادآور شد: اميدواريم كه با تلاش پژوهشگران تواناي اين مرز و بوم و پژوهشكده مردم‌شناسي كه با ثبت آداب و سنن در مناطق مختلف كشور زمينه را براي پژوهش‌هاي مردم شناسي مهيا كرده تا پژوهش‌ها استمرار يابند. 

از جمله موضوعات مورد نظر در اجراي اين طرح كه در اين مردم‌نگاري جمع‌آوري شده مي‌توان به محيط طبيعي، شرايط اقليمي، عوارض طبيعي مهم، جريان‌هاي عمده باد، پوشش گياهي، حيوانات غيراهلي، منابع آب و معادن اشاره كرد.

حوادث و وقايع مهم تاريخي، مكان‌هاي تاريخي و باستاني، وجه تسميه گروه‌هاي مذهبي، گروه‌هاي قومي، گروه‌هاي شغلي، خويشاوندي، شيوه‌هاي حل اختلاف و مديريت سنتي در بخش وضعيت اجتماعي اين كتاب گردآمده است.

همچنين راه‌ها و ارتباطات، خوراك، پوشاك، مسكن، كشاورزي، دامداري، شكار و ماهيگيري، متون و صنايع، شيوه‌هاي عرضه و توزيع توليدات، حمل و نقل سنتي، واحدهاي اندازه‌گيري، گاهشماري، طب سنتي، بازي‌ها، زبان و گويش، ادبيات شفاهي، آيين‌ها و ازدواج، مرگ، مراسم در طول يكسال شمسي، مراسم در طول يكسال قمري، مراسم موردي، هنرها، آوانگاري و... از جمله مطالب بخش ديگر از اطلس مردم‌نگاري راور به‌شمار مي‌رود.

«اطلس مردم‌نگاري راور» حاصل پژوهش ميداني است كه در مبحث مقدماتي آن از اطلاعات كتابخانه‌اي بهره جسته‌ است.
تحقيق محمد مكاري است كه با همكاري سيدهاشم حسيني توسط پژوهشكده مردم‌شناسي پژوهشگاه سازمان ميراث فرهنگي منتشر شده است.

اين رساله تحقيق شاهپور قجقي‌نژاد سرپرست گروه است كه با همكارن پژوهشي سعيده اعتصامي، رويا ارژنگ و سوده يزدي‌زاده انجام گرفته و از سوي پژوهشكده مردم‌شناسي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع‌دستي و گردشگري منتشر شده و در دسترس پژوهشگران و محققان قرار دارد.