جانشين دفتر پژوهش‌هاي نظري و مطالعات راهبردي نيروي دريايي ارتش جمهوري اسلامي ايران، گفت: گردآوري و ثبت اسناد و مدارك مربوط به نيروي دريايي و 8 سال دفاع‌مقدس، يكي از اهداف اين دفتر است. اين اسناد،‌ داراي طبقه‌بندي‌اند و اكنون بيش از 20 سال از قدمت آن‌ها مي‌گذرد. طبقه‌بندي بخشي از آن‌ها را تغيير داديم تا بتوانيم از آن‌ها در تدوین تقویم تاریخ دفاع مقدس (روز شمار جنگ) استفاده کنیم./

به گزارش خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، هفتم آذر ماه سالروز بزرگداشت نيروي دريايي ارتش جمهوري اسلامي ايران است. يكي از زيرمجموعه‌هاي اين نيروي نظامي، دفتر پژوهش‌هاي نظري و مطالعات راهبردي است كه وظيفه انجام تحقيق و انتشار كتاب‌هاي محوري نداجا را برعهده دارد.

به اين مناسبت، با ناخدا دوم ستاد ابوالفضل پروانه، جانشين دفتر پژوهش‌هاي نظري و مطالعات راهبردي نيروي دريايي ارتش(نداجا) به گفت‌وگو نشستيم.

دفتر پژوهش‌هاي نظري و مطالعات راهبردي نيروي دريايي ارتش(نداجا)، با چه هدفي تاسيس شد؟
 با رويكرد تحقيقات نظري در نداجا و كاربردي كردن اين تحقيقات. ما ايده‌ها و نظرات داخل و خارج از نيروي دريايي را با هدف پيشرفت نداجا گردآوري و كاربردي مي‌كنيم. حفظ آثار و نشر ارزش‌هاي دفاع‌مقدس، يكي از مهم‌ترين فعالیت‌های اين دفتر است كه براي ثبت تاريخ جنگ تحميلي و ماندگاري و انتقال آن به نسل‌هاي حال و آينده، در دفتر پژوهش‌هاي نظري و مطالعات راهبردي نداجا ساماندهي شده است. 

اين دفتر، زير شاخه‌هاي ديگري هم دارد؟
دفتر پژوهش‌های نظری و مطالعات راهبردی نداجا، دارای مدیریت كتب و نشريات، ‌پژوهش‌هاي فني، راهبردها و اطلاع‌رسانی است. در حال حاضر، مجوز انتشارات دفتر پژوهش‌های نظری و مطالعات راهبردی نداجا از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اخذ و همه کتاب‌ها و نشریات در موضوعات دفاع‌مقدس، تخصصی و علمی، توسط این دفتر چاپ می‌شوند. 

نيروي دريايي ارتش، نشريه مدوني منتشر مي‌كند؟
بله. فصلنامه‌ علمي ـ تخصصي پرطرفدار "سكان" به همت دفتر پژوهش‌هاي نظري و مطالعات راهبردي نيروي دريايي ارتش منتشر مي‌شود و سعي مي‌كنيم كه به مناسبت‌هاي مختلف مانند؛ هفته دفاع‌مقدس و هفتم آذر (روز نيروي دريايي) و ... به صورت ويژه‌نامه‌ منتشر شود. تاكنون 48 شماره از اين نشريه منتشر شده است. 

درباره آرشيو اسناد و مدارك نداجا هم توضيح دهيد.
گردآوري و ثبت اسناد و مدارك مربوط به نيروي دريايي و 8 سال دفاع‌مقدس، يكي ديگر از اهداف ما در دفتر پژوهش‌هاي نظري و مطالعات راهبردي نداجا ست. با توجه به اين‌كه اين اسناد،‌ داراي طبقه‌بندي اند و اكنون بيش از 20 سال از قدمت آنها مي‌گذرد، بخشي از آن‌ها را تغيير طبقه‌بندي داديم تا بتوانيم از آن‌ها در تدوین تقویم تاریخ دفاع مقدس (روز شمار جنگ) استفاده کنیم. 

تمام اين اسناد،‌ گزارش و ابلاغيه‌اند يا اين‌كه كالك، نقشه و عكس هم در ميان آن‌ها ديده مي‌شود؟
بيشتر اين اسناد، شامل مكاتبات دوران جنگ‌اند. البته در كنار آن نیز مشغول آماده‌سازي آرشيو عكس‌های دفاع‌مقدس بوده و در این زمينه با انتشار فراخوان و ابلاغ بخشنامه به مناطق و پايگاه‌های تابعه نداجا و بازنشستگان نيروي دريايي،‌ در حال گردآوري عكس‌هاي مربوط به دوران جنگ هستيم. 

اسناد موجود در دفتر پژوهش‌هاي نظري و مطالعات راهبردي نداجا، چه مقطع زماني از جنگ را دربر مي‌گيرند؟
این مدارک از اول فروردين‌ماه 1359،‌ يعني شش ماه قبل از آغاز رسمي جنگ را شامل شده و تا پايان سال 1367 ادامه پيدا مي‌كند. چون نيروي دريايي ارتش با توجه به شواهد و قرائن، احتمال وقوع جنگ را احساس کرده و قبل از آغاز جنگ، در حالت آماده باش بسر می‌برد.

 پس نيروي دريايي هم احتمال وقوع جنگ را احساس كرده بود.
بله. رزمندگان ما 67 روز پس از شروع جنگ، عمليات غرور آفرین مرواريد را انجام دادند، سكوهاي البكر و العميه را منهدم كردند و دو سوم نيروي دريايي دشمن را از بين بردند كه اين نشان‌دهنده آمادگي نداجا در روزهاي آغاز تجاوز عراق به ايران بود و نيروي دريايي ارتش، راهبرد نیروی دریایی عراق را در 67 روز اول جنگ شكست داده و تکلیف جنگ در صحنه دریا را یکسره کرد. 

برنامه خاصي براي اسناد آن روزها داريد؟
متاسفانه تاكنون ماموريت‌هاي نيروي دريايي در دوران دفاع ‌مقدس، براي مردم به خوبی بازگو نشده است. به همين دليل، تدوين "تقويم تاريخ دفاع‌مقدس نداجا" را به همت گروه پژوهشی دفاع‌مقدس دفتر پژوهش‌هاي نظري و مطالعات راهبردي نيروي دريايي آغاز كرديم كه جلد نخست آن با موضوع "زمينه‌هاي بروز جنگ" منتشر شده و پيش‌بيني مي‌كنيم كه تا 32 جلد ادامه پيدا كند.

 وقايع و روزشمار منعكس شده در اين كتاب، شامل چه مباحثي مي‌شوند؟ آيا تنها به جنبه‌هاي نظامي توجه شده است؟
انهدام بیش از دو سوم نیروی دریایی دشمن در ابتدای جنگ، انهدام دو پایانه مهم نفتی البکر و العمیه که بزرگترین منبع اقتصادی دشمن محسوب می‌شد، قطع خطوط مواصلاتی دشمن و جلوگیری از واردات و صادرات کالا، باز نگه‌داشتن خطوط مواصلاتی خودی، حماسه دفاع 34 روزه تکاوران نیروی دریایی در خرمشهر و بسیاری از عملیات‌های دیگر نداجا، در این مجموعه به رشته تحریر در خواهند آمد که نشان از حفظ سیادت نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران بر پهنه آب‌های نیلگون خلیج همیشه فارس و تنگه‌ راهبردی هرمز در آن زمان دارد. 

گويا نيروي هوايي، به دليل پيش‌بيني احتمال درگيري با عراق،‌ طرح عمليات كمان 99 را از پيش آماده كرده بود. طرح عمليات مرواريد هم همين گونه بود؟
بله. پیش‌بینی طرح عملیات مروارید از قبل آماده شده بود.

 روزشمار جنگ، چه مقطع زماني از جنگ را دربرمي‌گيرد؟
روزشمار جنگ، از اول فروردين سال 1359، يعني قبل از آغاز رسمي جنگ، تا پایان جنگ را دربر دارد. 

اسناد منعكس شده در كتاب "تقويم تاريخ دفاع‌مقدس نداجا" تحليل و تشريح هم شده‌اند؟ 
در ابتداي كتاب، زمينه‌هاي بروز جنگ ايران و عراق در تاريخ (گذشته، معاصر و پس از انقلاب) مطرح شده است. هدف صدام از تجاوز به خاك ايران، راه‌يابي به آب‌هاي آزاد بود. او تصور مي‌كرد كه به دليل وقوع انقلاب در ايران، ارتش در حال اضمحلال است. اما نيروهاي مسلح ما (ارتش، سپاه و ‌بسيج مردمی) با اقدامي غير قابل تصور دشمن بعثی، 8 سال در مقابل ارتش متجاوز صدام مقاومت كردند. 

نويسندگان كتاب "تقويم تاريخ دفاع‌مقدس نداجا" را چگونه انتخاب كرده‌ايد؟
در حال حاضر ناخدا يكم علي جعفري جبلي و ناخدا يكم مجيد منصوري، دو نفر از پيشكسوتان نيروي دريايي كه در مناطق عملياتي حضور داشته‌اند، مشغول نگارش اين مجموعه كتاب‌ها هستند. 

تدوين روزشمار جنگ، توسط دو نفر بسيار دشوار است. آيا قصد جذب نويسنده نداريد؟
بله. علاوه بر جذب دو پیشکسوت مذکور که از فعالان عرصه دفاع مقدس‌اند،‌ از ساير كارشناسان و كارشناسان ارشد و پیشکسوتان نداجا در پيشبرد سريع‌تر تدوين اين مجموعه نيز استفاده خواهیم کرد. 

به جز انتشار مجموعه 32 جلدي "تقويم تاريخ دفاع‌مقدس نداجا"، آيا كتاب‌هاي مرتبط با تحليل عمليات‌هاي دريايي را نيز در دست تدوين داريد؟
در حوزه تحليل عمليات دفاع‌مقدس، تعدادی از پيشكسوتان و فرماندهان دوران دفاع‌مقدس، مشغول نگارش اين‌گونه كتاب‌ها هستند كه تا پايان سال 1388 تعدادی از آن‌ها چاپ خواهند شد و تا اين لحظه دو كتاب با عناوين "حماسه‌هاي جاويد" و "طليعه پيروزي" با شمارگان 1000 نسخه در مرحله چاپند. 

در حوزه‌هاي تخصصي هم اثري در دست انتشار داريد؟
كتاب‌هايي چون "پزشكي غواصي و زير سطحي" ترجمه دكتر معصومي، مجموعه سه جلدی "ايمني در دريا"، "بیوسنسورهای نوری" و ... با هدف ارتقاي سطح آموزش كاركنان نيروي دريايي، تدوين و منتشر شده اند. نيروي دريايي،‌ يك نيروي کاملاً تخصصي است. ما بايد دانش کارکنان را افزايش دهيم. وقتي آگاهي کارکنان، افزايش پيدا كند، به طور یقین ضريب اطمينان در تمامی ابعاد بيشتر مي‌شود. 

برخي از نويسندگان برجسته دفاع‌مقدس مانند؛‌ فيروز زنوزي جلالي، در دوران دفاع‌مقدس،‌ جزو پرسنل نيروي دريايي ارتش بوده‌اند، آيا برنامه خاصي براي جذب آنان داريد؟
پيش از اين، فراخواني براي جذب نويسنده منتشر كرده بوديم و پیشکسوتانی چون دریادار دوم داریوش ضرغامی، دریادار دوم محسن پیرایش، امير كرم‌الله رضايي و ناخدایکم مجید منصوری ‌از اين مقوله استقبال كردند. اما اگر نويسندگان دیگری نیز‌ تمايل به همكاري داشته باشند، ما هم از آن‌ها استقبال خواهيم كرد.

اگر نويسنده‌اي در شهرستان، كتابي درباره نقش نيروي دريايي درجنگ بنويسد، آيا بايد مورد تاييد شما قرار گيرد و سپس منتشر شود؟
اگر گروه پژوهشي دفاع‌مقدس، ‌كتاب را تأييد كند، انتشارات دفتر پژوهش‌هاي نظري و مطالعات راهبردي نداجا نيز آن را منتشر خواهد كرد. اما اگر مایل به چاپ کتاب در انتشارات دیگری باشند باید به تايید سازمان حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس برسد.

نيروي دريايي ارتش، كتابخانه تخصصي دارد؟
بله. در اين كتابخانه بيش از 12هزار عنوان كتاب با موضوعاتي چون تاريخي و ادبيات، در كنار كتاب‌هاي تخصصي دريايي و کتاب‌هاي مرتبط با حوزه دفاع‌مقدس به کارکنان نداجا عرضه مي‌شود. ضمن اين‌كه پايان‌نامه‌هاي افسران دوره كارشناسي ارشد و یک نسخه از تحقیقات محققان را هم در اين كتابخانه نگهداري مي‌كنيم.

نداجا در سراسر كشور، چند كتابخانه دارد؟
تمام مناطق و پایگاه‌های تابعه نداجا با توجه به گستردگی آن منطقه يا پایگاه، دارای یک کتابخانه علمی و تخصصی‌اند. 

پايان‌نامه‌هاي منتخب را در قالب كتاب منتشر و اگر محققي براي تدوين كتاب يا پايان‌نامه به اسناد دفتر پژوهش‌هاي راهبردي نياز داشته باشد، از او حمايت مي‌كنيد؟
تاكنون هيچ پايان‌نامه‌اي به صورت كتاب منتشر نكرده‌ايم، اما اگر پژوهشگري به مطالعه اسناد و پایان‌نامه‌های موجود در کتابخانه نياز داشته باشد، پس از سیر مراحل اداری او را مورد حمايت قرار مي‌دهيم. 

نسبت به نيروي دريايي سپاه پاسداران، كه تاكنون كتاب‌هاي بيشتريي درباره جنگ تحميلي منتشر كرده، به نظر شما دليل كم‌كاري نيروي دريايي ارتش در حوزه نشر كتاب‌هاي جنگ چيست؟
نيروي دريايي ارتش، با تدوين مجموعه 32 جلدي "تقويم تاريخ دفاع‌مقدس نداجا"، شروع خوبي را براي تبيين نقش خود در جنگ تحميلي رقم زده است. حساسيت و وسواس ما براي چاپ كتاب، بسيار زياد است. تمام سعی و تلاش ما این است که اطلاعات صحیح و کاملی درباره جنگ منتشر شود. به نظر من، كتاب‌هاي مرتبط با دفاع‌‌مقدس بايد از سطح کیفی بالایی برخوردار باشند تا مخاطب از خواندن آن‌ها بهره لازم را ببرد و اطلاعات کافی كسب كند. 

كتاب‌هاي تدوين شده در سازمان‌هاي ديگر مرتبط با دريا، مانند؛ شركت نفت، بايد مورد تاييد شما قرار گيرند؟
خير. اما براي تدوين كتاب درباره مواردی از قبیل چگونگي اسكورت كاروان‌ كشتي‌هاي سازمان بنادر، شركت نفت و كشتي‌راني در دوران جنگ، با آن‌ها تعامل خوبی داریم.

چشم‌انداز انتشارات دفتر پژوهش‌هاي نظري و مطالعات راهبردي را چگونه مي‌بينيد؟
تقريبا" حدود 10 تا 15 جلد كتاب ديگر در حوزه دفاع‌مقدس، به همت اين دفتر در حال تدوين است كه در آينده‌اي نزديك منتشر خواهند شد و امیدواریم بتوانیم گام‌های بهتری را در جهت روشنگری اذهان عمومی برداریم.

*به عنوان سوال آخر، آيا كتاب‌هاي درسي دانشكده دريايي هم به روز مي‌شوند؟ چون برخي دانشجويان از قديمي بودن كتاب‌هاي درسي گله‌مندند.
از قبل درباره‌ بازنگری کتاب‌هاي موجود، اقدامات خوبی شده و بایستی با جدیت بیشتر و با توجه به فن‌آوری‌های روز، این مهم ادامه یابد.

کد مطلب : 55803