کاغذ و نمایشگر، رقابت یا رفاقت
مدیا کاشیگر، نویسنده و مترجم: نمیتوان کتمان کرد که قدرت، وسعت و توانایی ادبیات اینترنی، هرگز به پای ادبیات کاغذی نمیرسد. حتی من با اندکی احتیاط عنوان میکنم که در خارج از ایران نیز همینگونه است. به عنوان مثال بضاعت ادبیات فرانسه و یا ادبیات ایالات متحده بر روی اینترنت نیز توان رقابت با ادبیات کاغذی این کشورها را ندارد. هرچند اینترنت و دنیای مجازی به وسعتی باور نکردنی دستیافته، اما در حوزه ادبیات، اینترنت در رقابت با کاغذ به وضوح شکست خورده است._ خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، مدیا کاشیگر: نمیتوان کتمان کرد که قدرت، وسعت و توانایی ادبیات اینترنی، هرگز به پای ادبیات کاغذی نمیرسد. حتی من با اندکی احتیاط عنوان میکنم که در خارج از ایران نیز همینگونه است. به عنوان مثال بضاعت ادبیات فرانسه و یا ادبیات ایالات متحده بر روی اینترنت نیز توان رقابت با ادبیات کاغذی این کشورها را ندارد. هرچند اینترنت و دنیای مجازی به وسعتی باور نکردنی دستیافته، اما در حوزه ادبیات، اینترنت در رقابت با کاغذ به وضوح شکست خورده است.اما با تمام این احوال، نباید از این پدیده غافل ماند. تکنولوژی ارتباطات با سرعتی بی نظیر به حرکت خود ادامه میدهد و به همهجا رسوخ کرده است. امروزه ما وارد مرحله جدیدی به نام «دموکراسی آفرینش» شدهایم. دنیایی که در آن هر مدعی میتواند بیافریند و برای خلق اثر ادبی و یا هنری خود نیازمند مراحل خاصی نیست. همچنین هر فرد میتواند اثر خود را بدون واسطه به مخطابین احتمالی عرضه کند و با ایشان در تماسی نزدیک قرار بگیرد. «دموکراسی آفرینش»، در پی خود انسان معاصر را با پدیده دیگری به نام «دموکراسی مصرف» آشنا کرده است. هر مدعی هرآنچه را که خلق میکند، در معرض دیدگاه عموم میگذارد و مخاطب آزادانه انتخاب میکند که به سراغ کدامین برود.حال باید دید که این اسب رام نشدنی تکنولوژی ارتباطات را چگونه به خدمت ادبیات در آوریم و از این فضای آزاد به کدامین شکل سود بجوییم.
چه بسیارند فارسی نویسان اینترنتی که از این فضای مجازی برای انتشار دستنوشتهها، سرودهها و قطعههای ادبی و گاه بیادبی خود بهره مند میشوند. اضافه است که اگر بخواهیم در حسن این کار سخن بگوییم که همه بدان پی برده و بسیاری در این راه مشغولند.
اکنون نوبت آناست که به مباحثی چون مخاطب و محتوا و آینده بپردازیم. در این مجال اندک، همان کافی که از مخاطب گله، از محتوا ابراز عدم اطلاع کافی و برای آینده اعلام امیدواری کنم.
بسیاری از صفحات ادبی اینترنت، کم مخاطب و یا بیمخاطب هستند. شاید بتوان گفت ۹۵٪ وبلاگهای ادبی فارسی مخاطب خود را نیافتهاند. حتی همه آنها که خود مینویسند، نمیخوانند یا به قدر کافی نمیخوانند.
در باره محتوا نمیتوان به کل همه را راند و یا از همه تمجید کرد. گوناگونی در این حوزه فراوان است و در توان من نیست که همه را بشناسم و جمعبندی ارایه دهم.
اما از آینده این پدیده باید گفت که جای امیدواری فراوان است. از جمله اینکه فرهنگ مناسب جا افتاده بر این است که انتشار اینترنتی آثار ادبی، رقیب کاغذ نیست و بلکه حامی آن است. من خود چندی پیش بنا به علتی موفق به انتشار یکی از رمانهای خود به نام «مینا از خواب بیدار شد» نشدم و ترجیح دادم نسخه کامل را آن در اینترنت منتشر شود. اکنون بعد از انتشار کاغذی این رمان متوجه شدهام که این تصمیم من مشوقی شد برای مخاطب که نسخه کاغذی را نیز تهیه کند و شاهد تجدید چاپ چندباره این کتاب هستم.
در نهایت اینکه تنها مشکلی که به نظر میرسد ماندگاری زبان است. وسعت اینترنت و توانایی هر فرد برای انتشار اثر خود، به این گمان دامن زده است که زبان و ادبیات در معرض تهدید قرار دارد. من به نوبه خود و در نظری کاملا شخصی، باید اذعان کنم که خطری احساس نمیکنم. این دموکراسی است که در نهایت زبان نوین خود را بر پایههای زبان پیشین بنا خواهد کرد و پیش خواهد راند.
کد مطلب : 49341 |