خبرگزاری کتاب ايران (IBNA) - پربيننده ترين عناوين کودک و نوجوان :: نسخه کامل http://www.ibna.ir/fa/children Tue, 20 Nov 2018 18:01:48 GMT استوديو خبر (سيستم جامع انتشار خبر و اتوماسيون هيئت تحريريه) نسخه 3.0 /skins/default/fa/normal3/ch01_newsfeed_logo.gif تهيه شده توسط خبرگزاری کتاب ايران (IBNA) http://www.ibna.ir/ 100 70 fa نقل و نشر مطالب با ذکر نام خبرگزاری کتاب ايران آزاد است. Tue, 20 Nov 2018 18:01:48 GMT کودک و نوجوان 60 حال خوش خواندن در بچه‌ها وجود ندارد و باید آن را ایجاد کرد/ کتابخوانی امری اضافی نیست، بخشی از برنامه‌های روزانه ماست http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/267774/حال-خوش-خواندن-بچه-ها-وجود-ندارد-باید-ایجاد-کتابخوانی-امری-اضافی-نیست-بخشی-برنامه-های-روزانه-ماست خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)- ملیسا معمار: پنج روز از بیست‌وششمین دوره هفته کتاب با شعار «حال خوش خواندن» سپری شده است. 26 دوره یعنی 26 سال. 26 سال است که با هدف تاکید بر اهمیت کتابخوانی در کشور، هفته کتاب و بسیاری برنامه‌های مرتبط دیگر برگزار می‌شود و درباره اهمیت این موضوع در کشور صحبت می‌شود، از مسئولان مختلف و کارشناسان گرفته تا خبرگزاری‌ها و رسانه‌ها، همه و همه می‌گویند کتاب خوب است، کتاب بخوانید، کودکانتان را به کتاب خواندن عادت دهید و ... اما چقدر از این حرف‌ها و شعارها عملی شده، تا چه اندازه حال خوش خواندن در مردم ایجاد شده است، آمار کتابخوانی چه تفاوتی کرده، چقدر از بچه‌ها از دوره کودکی با کتاب خواندن مانوس شده‌اند و بسیاری پرسش‌های دیگر که ذهنم را به خود مشغول کرده‌ است. براین اساس به سراغ فرهاد حسن‌زاده رفتیم، تا با او گپ‌وگفتی داشته باشیم در این زمینه. فرهاد حسن‌زاده از نویسندگان نام‌آشنای ادبیات کودک و نوجوان است که نامش یادآور آثاری همچون «ماشو در مه»، «هستی»، «زیبا صدایم کن»،‌ «این وبلاگ واگذار می‌شود» و «کوتی کوتی» است. نویسنده‌ای که به عنوان نامزد نهایی جایزه هانس کریستین اندرسن انتخاب شد و توانست لوح یادبود این جایزه را دریافت کند. فرهاد حسن‌زاده فقط یک نویسنده نیست، او سال‌های زیادی از عمرش را صرف معاشرت با کودکان و نوجوانانی کرده که مخاطبان اصلی آثارش هستند. سال‌ها حضورش در برنامه دوپنجره کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، حضور در مدارس و برگزاری کارگاه‌های آموزش داستان‌نویسی، نمونه‌ کوچکی از فعالیت‌های اوست. در ادامه گفت‌وگوی مرا با این نویسنده نام آشنا می‌خوانید.   شما از نویسندگان مطرح در حوزه کودک و نوجوان هستید که اغلب مخاطبان شما را می‌شناسند، چگونه با بچه‌ها ارتباط برقرار می‌کنید؟ معمولا در کلاس‌های دوپنجره کانون پرورش فکری با بچه‌ها رودررو بوده‌ام و به پرسش‌های آنها پاسخ داده‌ام. تعدادی کلاس داستان‌نویسی هم داشته‌ام که باحضور کودکان و نوجوانان علاقه‌مند برگزار شده است. در مجله دوچرخه هم ارتباط قوی و پررنگی با بچه‌ها داشتم. علاوه براین حضور پررنگی هم در مدارس داشته‌ام.   مدارس دولتی یا غیردولتی؟ هم مدارس دولتی و هم مدارس غیرانتفاعی. البته چون مدیران مدارس دولتی محافظه کاری و سختگیری می‌کنند، حضور نویسندگان در این مدارس کمرنگ است اما معلمان خوبی هم که دغدغه کتابخوانی داشته‌اند در این مدارس حضور دارند که مدیران را راضی کردند تا جلساتی با حضور نویسنده‌ها برگزار شود.     برخورد بچه‌ها در این جلسات با شما چگونه است؟ برخورد بچه‌ها بستگی به مربی کتاب‌خوانی و معلمی دارد که با بچه‌ها ارتباط دارند. اگر بچه‌ها از قبل کتاب موردنظر را بخوانند، می‌توانند در این جلسات اظهار نظرهای موثری کنند، در غیر اینصورت معمولا بچه‌ها از نویسنده سوالات کلیشه‌ای می‌پرسند.   باتوجه به اینکه شما در کارگاه‌ها و جلسات مختلف ارتباط زیادی با بچه‌ها دارید، آیا حال خوش خواندن در بین کودکان و نوجوانان ما وجود دارد؟ به نظر من حال خوش خواندن در بین بچه‌ها وجود ندارد و باید آن را به‌وجود آوریم. وقتی خواندن کتاب به بهانه‌های مختلف مثلا کتاب گران است یا بچه‌ها درس دارند یا افزایش بازی‌های کامپوتری از برنامه‌های روزانه زندگی حذف می‌شود، نشان‌دهنده موضوعی است که به غلط در جامعه ما جا افتاده است و آن هم این است که کتاب خواندن کار اضافه‌ای است. درحالی‌که اگر کودکان و نوجوانان اهمیت کتابخوانی را درک کنند و به فواید آن پی ببرند، خودبه‌خود به سوی کتاب‌خوانی پیش می‌روند.   چگونه این درک و فهم را در بچه‌ها ایجاد کنیم؟ چند نهاد وجود دارند که در ایجاد این درک و فهم و کلا حال خوش خواندن تاثیر دارند. اولین نهاد، خانواده‌ها هستند. وقتی بچه‌ها ببینند که والدین‌شان بخشی از اوقات خود را صرف کتاب خواندن می‌کنند یا در خانه وقتی را به خواندن گروهی و دسته‌جمعی اختصاص می‌دهند. نهاد بعدی که در این زمینه موثر است مدرسه و آموزش و پرورش است که باید کتابخوانی را جدی بگیرند و کتابخانه‌های مدارس را احیا کنند اما نباید کتاب خواندن را به عنوان تکلیف ارائه کنند، این کار باید با ترفندهایی مانند شعر و بازی و نمایش و موسیقی همراه باشد. همچنین رسانه‌های جمعی که بچه‌ها با آن‌ها سروکار دارند مانند صدا و سیما باید مملو از حس خوش خواندن باشد در قالب نمایش، فیلم و مستند. باید برای بچه‌ها جا بیافتد که کتابخوانی امری اضافی نیست بلکه بخشی از برنامه‌های روزانه ماست. از طرفی ناشران هم سهم زیادی برای کتابخوان کردن جامعه دارند. برخی ناشران هنوز هم براساس همان روش‌های سنتی رفتار می‌کنند، وارد فضای مجازی نمی‌شوند و تحرکی در این زمینه ندارند درحالی‌که وقتی می‌بینیم همه بچه‌ها گوشی موبایل دارند و به این فضا دسترسی دارند، آن‌ها هم باید ویترین‌شان را به این فضا گسترش دهند. امروزه دیگر ویترین شامل تمام دنیای مجازی است و دیگر معنای گذشته که محدود می‌شد به یک مغازه را ندارد و ناشران باید با استفاده از روش‌های جدید علاوه بر تبلیغ آثارشان، خواندن را هم ترویج کنند.     نهادهای مدنی و خودجوش در این زمینه چه تاثیری داشته‌اند و چقدر در ایجاد حال خوش خواندن موثر بوده‌اند؟ نهادهای مدنی هم در طول سال‌های گذشته حرکت‌هایی در این زمینه انجام داده‌اند، ولی در مقیاس جمعیت بالای 20 میلیون کودک و نوجوان و جوان موجود در کشور، حرکت‌ها کند و آهسته است. شایسته است نهادهای مدنی که با دغدغه کتاب و کتابخوانی به شکل جزیره‌ای درحال فعالیت هستند، بهم بپیوندند و حمایت شوند، اینگونه، تاثیرات بهتر و بیشتری دارند. البته تا حدودی جام باشگاه‌های کتابخوانی الان این کار را انجام می‌دهد و نهادهای مرتبط با کتابخوانی را شناسایی می‌کند و در یک شبکه قرار می‌دهد و برایشان برنامه کتابخوانی می‌گذارد ولی فکر می‌کنم همه نهادها به این شبکه متصل نشده‌اند. این کار باعث می‌شود از تجربیات هم استفاده کنند و دوباره کاری نکنند.   نویسندگان به عنوان خالقان آثار، در ایجاد حال خوش خواندن چه نقشی دارند؟ نویسندگان وقتی اثری خوب خلق کنند که برای کتاب خواندن جذاب باشد اولین کلید را در این زمینه می‌زنند. وقتی هم که اثر منتشر می‌شود اگر نویسندگان در بین مخاطبانشان حضور داشته باشند، می‌توانند تا حدی این پازل را تکمیل کنند و علاوه بر کتابخوانی، بچه‌ها را به نوشتن هم تشویق کنند و حال خوش نوشتن را در کنار حال خوش خواندن در بچه‌ها ایجاد کنند.   به نظر شما نویسندگان کشورمان چقدر در این کار موفق بوده‌اند؟ چشم‌انداز کلی از این مساله ندارم. اما فکر می‌کنم در این زمینه خوب عمل نکرده‌ایم و فاصله داریم. حال خوش خواندن یک شعار نیست و نیازمند ایجاد زمینه‌ها و زیرساخت‌هایی برای حضور بیشتر نویسندگان در مدارس هستیم. البته در بعضی مدارس ابتکاراتی دیده‌ام که در ایجاد حال خوش خواندن موثر است مثلا در یکی از مدارس کلاس درس را تبدیل به یک مینی کافی شاپ کرده‌ بودند و در کلاس، پیشخوان و تعدادی صندلی گذاشته بودند و بچه‌ها می‌نشستند و درباره کتاب بحث می‌کردند. همچنین مدرسه‌ای بود که هرسال جشنواره کتاب برتر برگزار می‌کند و تعدادی کتاب وجود دارد که بچه‌ها می‌خوانند و کتاب برتر را مشخص می‌کنند و در جلسه‌ای با حضور نویسنده کتاب از او تقدیر می‌شود.   شما در سایر کشورها حضور داشته‌اید و از کتابخانه‌ها، نمایشگاه‌های کتاب و ... بازدید کرده‌اید، از فضای حاکم در آنجا و اینکه با چه روش‌هایی توانسته‌اند حال خوش خواندن را در بین بچه‌ها ایجاد کنند، بگویید. اخیرا ارمنستان بودم. در آن‌جا کتابخانه‌ای وجود دارد که حدود 85 سال قدمت دارد و هرروز چند سری از بچه‌ها را از مدارس به این کتابخانه می‌آورند. در این کتابخانه با حضور نویسنده‌ها برای بچه‌ها نمایش و برنامه‌هایی اجرا می‌شود که به کتاب خواندن علاقه‌مند شوند. از سویی این حضور همیشگی است و منحصر به مناسبت‌های خاص مانند هفته کتاب نیست و این مساله خیلی مهم است. همچنین وقتی در نمایشگاه‌های خارجی شرکت می‌کنم می‌بینم افرادی با لباس شخصیت‌های داستان‌های مورد علاقه بچه‌ها حضور دارند و نمایش اجرا می‌کنند و این کمک می‌کند به ایجاد حال خوش خواندن.     چگونه می‌توانیم حال خوش خواندن را در بچه‌های ایرانی ایجاد کنیم؟ باید چنین فضا و کتابخانه‌ای در ایران وجود داشته باشد و چنین برنامه‌ای هم در دستور کار آموزش و پرورش باشد و نویسندگان هم طبق برنامه برای دیدار با بچه‌ها در کتابخانه دعوت شوند تا در بین مخاطبان باشند. اما اینکه نویسندگان در مناسبت‌هایی مانند هفته کتاب معمولا به مدارس دعوت می‌شوند و برنامه‌هایی برای آن‌ها می‌گذارند و این برنامه‌ها صرفا منحصر به هفته کتاب شود، یا محدود به تهران شود، خوب نیست. باید با شناخت از دنیای کودکان و نوجوانان که همه چیز را از دریچه بازی و شادی می‌بینند، حال خوش خواندن را در آن‌ها ایجاد کنیم. مثلا با اجرای برنامه‌های نقالی و قصه‌گویی که جزء سنت‌های خودمان است، می‌توانیم این حس را تداوم می‌بخشیم.   حال خوش خواندن را با مطالعه چه کتابی تجربه کرده‌اید؟ کتاب «صدسال تنهایی» را در سن نوجوانی خواندم، فضای رئالیسم جادویی این کتاب، حس خوبی به من داد. کتاب دیگری هم به عنوان «ماجرای عجیب سگی در شب» را بعدا خواندم که حال خوبی به من داد به خاطر شخصیت متفاوت این رمان که دچار سندرم بود و همه جا با من بود و او را حس می‌کردم بااینکه از نظر فرهنگی متفاوت بودیم.   اگر بخواهید نوجوانی را راهنمایی کنید که بتواند حال خوش خواندن را تجربه کند چه توصیه‌ای به او می‌کنید؟ می‌گویم «کتاب نخوان که چیزی یاد بگیری کتاب بخوان که چیزهای بد را فراموش کنی، به سفر بروی و به لحظه حال برسی».     ]]> کودک و نوجوان Mon, 19 Nov 2018 08:07:02 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/267774/حال-خوش-خواندن-بچه-ها-وجود-ندارد-باید-ایجاد-کتابخوانی-امری-اضافی-نیست-بخشی-برنامه-های-روزانه-ماست بیانیه مرکز مطالعات ادبیات کودک دانشگاه شیراز درباره‌ تهیه‌ پرونده‌ بین‌المللی برای برخی نویسندگان http://www.ibna.ir/fa/doc/note/267913/بیانیه-مرکز-مطالعات-ادبیات-کودک-دانشگاه-شیراز-درباره-تهیه-پرونده-بین-المللی-برخی-نویسندگان خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در پی تصمیم دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی راهبردی معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مبنی بر آماده‌سازی پرونده‌های کاری 10 نویسنده ادبیات کودک و نوجوان کشور و دعوت این دفتر از مرکز مطالعات برای ارائه نام‌های مورد نظر خویش، شورای پژوهشی مرکز با مراجعه به فهرست‌های موجود در گروه‌های پژوهشی «کتاب‌های تصویری» و «رمان نوجوان» نام 10 نویسنده را برای معاونت یادشده ارسال کرد. دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی نیز پس از دریافت نظر نهادهای گوناگون فهرست نهایی خود را منتشر کرد. اینک که انتشار این فهرست موجب برانگیخته شدن پرسشهایی از سوی برخی نویسندگان گرامی ادبیات کودک کشور شده است مرکز مطالعات ادبیات کودک وظیفه خویش می­داند ملاک‌ها و شیوه‌های خود را برای پیشنهادهایی که در پاسخ به نامه یادشده فرستاده در معرض داوری همگان قرار دهد: 1. در مرکز مطالعات ادبیات کودک دانشگاه شیراز طرحی پژوهشی به انجام رسیده است که در آن کلیه آثار در زمینه رمان و داستان نوجوان، کتاب‌های تصویری تألیفی، کتاب‌های بازنگاری (آثار تصویری بازآفرینی و بازنویسی)، شعر کودک و نوجوان و مقاله­‌های منتشر شده در سال‌های 1357 تا 1390 بررسی و منتخب این آثار رتبه‌بندی و برگزیده شده‌اند. 2. در فرایند انجام این پژوهش گروه‌های پژوهشی مرکز ملاک‌های نقد و بررسی آثار را در هر یک از موارد یادشده تدوین و در انتخابهای خویش به کار گرفته‌اند.   3. مرکز مطالعات تا کنون در دو جشنواره کتاب‌های تصویری تألیفی (1395) و کتاب‌های بازنگاری (1397) با بررسی بیش از 3 دهه فعالیت (از 1357 تا 1390) در زمینه‌های نویسندگی، تصویرگری، مدیریت هنری و  نشر، برگزیدگان را به خانواده محترم ادبیات کودک کشور معرفی کرده است. این انتخاب‌ها بر اساس ملاک‌های پیش‌گفته صورت گرفته است. 4. ملاک‌های مرکز برای بررسی کتاب‌های تصویری در نشستی که از سوی انجمن تصویرگران ایران (1396) برگزار شد ارائه گردیده است. همچنین مبانی نظری ملاک‌های یادشده در مقاله‌ای که از سوی گروه کتاب‌های تصویری مرکز منتشر شده (مجله مطالعات ادبیات کودک، شماره 11) آمده است. این ملاک‌ها به زودی در وبگاه مرکز مطالعات نیز منتشر خواهد شد. 5. ملاک‌های بررسی آثار بازنگاری نیز به زودی در مجله مطالعات ادبیات کودک منتشر می­شود و در وبگاه مرکز نیز اعلام خواهد شد. نوع نگاه مرکز مطالعات به وضعیت ادبیات کودک کشور و همچنین به طور مشخص درباره رمان نوجوان ایران و کتاب‌های تصویری ایرانی در نشریات و مجموعه­‌های معتبر جهانی ادبیات کودک منتشر شده است. مرکز مطالعات ادبیات کودک دانشگاه شیراز با دعوت از همه صاحب­نظران برای نقد ملاک‌ها و تمام آثار منتشرشده­ خود، امیدوار است فضای نقد و دیالوگ در ادبیات کودک ایران روزبه­روز گشاده‌تر شود. ادبیات کودک معرفتی چندصدایی است و بنابر این طبیعی است که دست‌اندرکاران این معرفت نیز (چه خالقان آثار و چه منتقدان و نظریه‌­پردازان) صداهای ویژ­ه خود را داشته باشند و با احترام به آداب دیالوگ در همه زمینه‌ها به بحث و گفت‌وگو بپردازند و از این رهگذر زمینه پیشرفت هرچه بیشتر ادبیات کودک ایران در عرصه‌های ملی و جهانی را فراهم آورند.   ]]> کودک و نوجوان Tue, 20 Nov 2018 07:35:00 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/note/267913/بیانیه-مرکز-مطالعات-ادبیات-کودک-دانشگاه-شیراز-درباره-تهیه-پرونده-بین-المللی-برخی-نویسندگان ادبیات و پیشگیری از خشونت http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/267927/ادبیات-پیشگیری-خشونت خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)_ فرهاد حسن‌زاده/ نویسنده کودک و نوجوان: از نظر من شکل‌گیری خشونت در انسان‌ها دلایل متعددی دارد که زنجیروار به هم پیوسته هستند. پرداختن به ریشه‌های این خصلت کار جامعه‌شناسان و روانشناسان است تا به ابعاد علمی و فلسفی به آن بپردازند. اما از منظر من بسیاری از مشکلات و گرفتاری‌های جوامع در حال رشد ناشی از جهل و ناآگاهی، بی‌خردی، باورهای غلط و الگوهای رفتاری کلیشه شده است. ادبیات و هنر می‌تواند این کلیشه‌ها را به چالش بکشد، پیرامون آن پرسش ایجاد کند و تلنگری بزند. اگرچه معتقدم نویسنده به‌طور مطلق درمانگر نیست. یکی از وظایف ادبیات نشان‌دادن است؛ نشان دادن با زبان کلمات و کمک گرفتن از استعاره‌ها و نشانه‌ها و تصویرهای ذهنی و عینی. نویسنده، مشاهده‌گری بی‌طرف است که وظیفه‌اش نشان دادن است. وظیفه‌اش قضاوت و طرفداری و حکم‌دادن نیست. او درست مثل یک رادیولوژیست است که از اندام معیوب عکس می‌گیرد و محل شکستگی استخوان‌ها را نشان می‌دهد. یا مثل متخصص سونوگرافی و آزمایش‌‌گرهایی است که توده بدخیم را نشان می‌دهند. (البته اگر ممیزان و دلواپسان نگویند نویسنده سیاه‌نمایی می‌کند.) اما ادبیات کودک و نوجوان علاوه بر تشخیص می‌تواند نقشی پیشگیرانه داشته باشد؛ یعنی خلق آثاری که فضای خشونت‌آمیز موجود را تلطیف کند. اساسا نمی‌توان خشونت را نابود کرد، اما می‌توان کاری کرد که زمینه‌های بروز آن از بین برود؛ همانطور که نمی‌توان جنگ را نابود کرد، اما می‌توان ریشه‌ها‌ی رفتاری را که به جنگ می‌انجامد، خشکاند. می‌توان جاده‌هایی که به سمت دوستی و مهرورزی و عشق می‌رود عریض‌تر کرد. می‌توان به کودکان یاد داد که به‌جای رقابت کور و سبقت‌های بی‌حاصل با هم و در کنار هم حرکت کنند. می‌توان به آنها گوشزد کرد که به تفاوت‌ها باید احترام گذاشت و هرجا بی‌عدالتی و نقصی می‌بینند باید بر زبان آورند. می‌توان به آنها توان «نه» گفتن و کنترل خشم را آموخت. ادبیات می‌تواند کاری کند که کودکان و نوجوانان چهره واقعی خود را ببینند و بشناسند. یا کاری کند که به تصویرسازی از چهره آرمانی خود بپردازند. می‌توان آثاری خلق کرد که قهرمانانش خنثی نباشند و برخلاف جریان رود خروشان خشونت حرکت کنند؛ آثاری که در آن مخاطب به شکل نامحسوسی تأثیر بپذیرد و آموزش ببیند. با کتاب‌هایی که پیامشان بخشش، ازخودگذشتن و عدالتخواهی، گفت‌وگو و در عین ‌حال مدارا باشد. 🔆 روزنامه همشهری/یکشنبه ۲۷ آبان ۱۳۹۷ ]]> کودک و نوجوان Tue, 20 Nov 2018 04:57:17 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/267927/ادبیات-پیشگیری-خشونت جشن امضای سه اثر از مصطفی رحماندوست http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/267914/جشن-امضای-سه-اثر-مصطفی-رحماندوست به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) کتاب نیستان با همکاری شهر کتاب فرشته، جشن امضای سه اثر از مصطفی رحماندوست را جمعه ۲ آذرماه در شهر کتاب فرشته برگزار می‌کند. در این جشن از سه کتاب «شاخه‌ها در باد، ریشه‌ها در خاک» با تصویرگری یگانه یعقوب‌نژاد، «سفید بود، سفید تنها بود» با تصویرگری مریم حسنی، «این تری زی، آن تری زی» با تصویرگری فرهاد جمشیدی رونمایی می‌شود. در این مراسم مصطفی رحماندوست، تصویرگران کتاب‌ها، علاقه‌مندان داستان کودک و نوجوان و بچه‌های اهل مطالعه حضور خواهند داشت. جشن امضای این سه اثر،  ساعت ۱۶جمعه ۲ آذر ماه، در شهر کتاب فرشته؛ واقع در خیابان شریعتی، پایین تر از پل صدر، پلاک ۱۶۷۱ برگزار می‌شود. ]]> کودک و نوجوان Tue, 20 Nov 2018 14:26:56 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/267914/جشن-امضای-سه-اثر-مصطفی-رحماندوست