خبرگزاری کتاب ايران (IBNA) - آخرين عناوين دین‌ :: نسخه کامل http://www.ibna.ir/fa/religion Thu, 22 Aug 2019 10:09:55 GMT استوديو خبر (سيستم جامع انتشار خبر و اتوماسيون هيئت تحريريه) نسخه 3.0 /skins/default/fa/normal3/ch01_newsfeed_logo.gif تهيه شده توسط خبرگزاری کتاب ايران (IBNA) http://www.ibna.ir/ 100 70 fa نقل و نشر مطالب با ذکر نام خبرگزاری کتاب ايران آزاد است. Thu, 22 Aug 2019 10:09:55 GMT دین‌ 60 جامعه‌ ما بر مسأله امام و ولایت آن گونه که باید واقف نیست http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/279825/جامعه-مسأله-امام-ولایت-گونه-باید-واقف-نیست حجت‌الاسلام والمسلمین سیدناصرالدین نوری‌زاده، دبیر اجرایی بنیاد غدیر تهران در گفت‌وگو با خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) درباره واقعه غدیر خم گفت: یکی از مهمترین حوادثی که در طول تاریخ اسلام و اواخر حیات پیغمبر(ص) رخ داده، عید غدیر خم است که در این مراسم حضرت علی(ع) جانشین برحق پیغمبر معرفی شدند و مهمترین سند بر حقانیت غدیر، آیاتی است که در این زمینه نازل شده از جمله آیه 3 و 67 سوره مائده. وی ادامه داد: در آیات قرآن آمده است که ای پیغمبر برسان به مردم آنچه از ناحیه پروردگارت بر تو نازل شده است که اگر این کار را انجام ندهی گویا رسالتت را انجام نداده‌ای، در رابطه با اینکه منظور قرآن کدام پیام است؟ همه مورخان و مفسران نقل کرده‌اند که در حجة الوداع در سال دهم هجری در هجدهم ذی الحجه بنابر برخی روایات، 124 هزارنفر حضور داشتند و طبیعتاً روایاتی که در رابطه با خطبه غدیر و معرفی حضرت علی(ع) به عنوان جانشین پیامبر نقل شده خیلی بیش از مواردی است که در کتاب‌ها ذکر شده است. وی اظهار کرد: علامه امینی حدیث غدیر را از 110 نفر از صحابه، 84 نفر از تابعین و از 360 دانشمند و کتب اسلامی نقل کرده است، غدیر یکی از قدیمی‌ترین روایات متواتر است که در متقن بودن آن هیچ شک و شبهه‌ای باقی نمی‌ماند بنابراین از حیث سند تاریخ‌نگاری اگر بخواهیم در رابطه با این واقعه سخن بگوییم آیات قرآن و جمعیت شاهد بر این حادثه شاهدان مستدل هستند. حجت‌الاسلام نوری زاده بیان کرد: شاهدان بسیاری اقرار کردند که در حجة‌الوداع همراه پیغمبر اکرم(ص) بودیم و مکان غدیر که چهارراهی است که مردم سرزمین حجاز را از هم جدا می‌کند و راهی به سمت مدینه در شمال، عراق در شرق، مصر در غرب و یمن در جنوب که محل تالابی بوده و پیامبر(ص) این مکان را انتخاب کرده و جهازی از شتران فراهم شد و پیغمبر بعد از حمد خدای تبارک و تعالی خبر از رحلت خود دادند که بزودی دعوت حق را لبیک می‌گویم و از میان شما می‌روم و حضرت پرسیدند درمورد من چگونه شهادت می‌دهید؟ و همه گفتند شهادت می دهیم که شما ابلاغ کردی پیام خدا را و خیرخواه ما بودی و در این مسیر جهاد کردی و خداوند جزای خیر بر شما عطا کند و باردیگر پیغمبر اقرار گرفتند که آیا صدای مرا می شنوید همه گفتند بلی بعد گفتند با این دو چیز گرانقدر که در میان شما به یادگار می‌گذارم چه خواهید کرد؟ سؤال کردند ای پیامبر کدام دو چیز؟ حضرت فرمودند ثقل اکبر(کتاب خدا) و خاندان و عترت من، بعد احساس کردند پیامبر دنبال شخصی می‌گردد و وقتی حضرت علی(ع) را می‌یابند، بالای جهازشتران که آماده شده بود می‌برند و دست امیرالمؤمنین را بلند کردند و این جمله را با صدای بلند فرمودند که چه کسی سزاوارتر از خود مؤمنین است بر جان‌های آنها و بعد فرمودند آیا من سزاوارتر و لایت بیشتری از خود شما بر جان‌هایتان ندارم و همه گفتند بلی یا رسول‌الله و حضرت این جمله را فرمودند که هرکسی که من مولای او هستم، علی مولای اوست، خدایا دوست بدار دوستداران علی را و دشمن بدار دشمنان علی را و یاری کن یاران علی را و خدایا حق را بر محور امیرالمؤمنین اجرا کن و به پادار و در انتهای خطبه اشاره کردند که شاهدان این پیام را به غایبان برسانند. به گفته این غدیرپژوه، امروزه هم ما موظف هستیم پیام پیغمبر اکرم(ص) را به همه برسانیم که پیام غدیر اگر در تاریخ رسانده می‌شد امروز شاهد این بودیم که شمشیری بر شمشیر اصابت نمی‌کرد و این همه ظلم و دشمنی را شاهد نبودیم اما حق امیرالمؤمنین انکار شد و اینگونه پیش آمد بر جامعه بشری که شاهد آن هستیم. دبیر اجرایی بنیاد غدیر تهران، کتاب «الغدیر» علامه امینی را متقن‌ترین کتاب برای جریان شناسی غدیر عنوان کرد و گفت: جامعه ما بر اهمیت مسأله امامت و ولایت آن گونه که باید واقف نیست، بنابراین راجع به بعد امامت و ولایت و بزرگترین نعمتی که خداوند به ما مرحمت کرده و اثرات این نعمت بر زندگی دنیوی و اخروی باید بیش از این کار کنیم و به این امر توجه داشته باشیم که حضرت فرمودند در میان شما قرآن و عترت را به امانت گذاشتیم و در کنار قرآن باید به عترت توجه کنیم که این دو از همدیگر جدایی نمی‌پذیرند. وی تصریح کرد: در رابطه با غدیر، کتاب‌های بسیاری نوشته شده و در برخی مؤسسات مثل بنیاد نهج البلاغه و بنیاد غدیر کتاب‌های تخصصی در این زمینه فراهم شده است، اما این حادثه از ابعاد مختلف نیازمند واکاوی است و همچنین به شبهاتی که در این زمینه مطرح می کنند باید پاسخ مستدل و متقن داده شود و اینگونه از جریان امامت و ولایت حفاظت کنیم. ]]> دین‌ Thu, 22 Aug 2019 03:30:00 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/279825/جامعه-مسأله-امام-ولایت-گونه-باید-واقف-نیست جلد دوم کتاب «سَلُونِی قَبْلَ أَن ْتَفْقِدُونِی» منتشر شد http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279809/جلد-دوم-کتاب-س-ل-ون-ی-ق-ب-ل-أ-ن-ت-ف-ق-د-ون-ی-منتشر به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، تحریر نهج البلاغه آیت‌الله جوادی آملی با عنوان «سلونی قبل ان تفقدونی»، شرح و تبیین فقرات خطبه‌ها، نامه‌ها و حکمت‌های نهج البلاغه است که این استاد برجسته حوزه علمیه این سلسله مباحث را از سال ۱۳۷۱ در خطبه‌های نماز جمعه شهر مقدس قم آغاز کردند و اکنون نیز پس از قریب به سه دهه همچنان در روزهای پنج شنبه در درس‌ اخلاق، ادامه دارد.   این شرح ترتیبی نهج‌البلاغه از همان ابتدا مورد توجه جامعه علمی و نخبگانی و همچنین بخش‌های فرهیخته عمومی قرار گرفت و اکنون انتظار جامعه حوزوی و دانشگاهی و همچنین عموم علاقه‌مندان به کسب معارف اهل بیت(ع) در خصوص تدوین و انتشار این مباحث در قالب مجموعه مجلدات به قلم این مفسر قرآن برآورد شده و جلد دوم از این مجموعه که دربردارنده شرح و تحریر خطبه‌های ۱۶ تا ۳۲ نهج البلاغه است به بهای ۷۳۰۰۰۰ ریال راهی بازار نشر شده است. علاقه‌مندان می‌توانند این کتاب را از اینجا به صورت اینترنتی خرید کنند. ]]> دین‌ Wed, 21 Aug 2019 07:45:21 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279809/جلد-دوم-کتاب-س-ل-ون-ی-ق-ب-ل-أ-ن-ت-ف-ق-د-ون-ی-منتشر «سیمیا»؛ سفری تاریخی به تاریخ زیسته مومنان و شیعیان ایرانی http://www.ibna.ir/fa/doc/book/279791/سیمیا-سفری-تاریخی-تاریخ-زیسته-مومنان-شیعیان-ایرانی به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، کتاب «سیمیا» دومین مجلد از رمان ولادت است که سعید تشکری پیش از این منتشر کرده است و روایتی داستانی در حاشیه هجرت امام رضا (ع) از مدینه به مرو را روایت می‌کند. در مجلد نخست از رمان ولادت داستان زندگی دو شبان خراسانی که یکی کاتب و دیگری صحاف است روایت می‌شود که  فرزند خوانده‌های خود را که در ویرانه‌های شوش دانیال پس از دیدار با مولای خود امام موسی کاظم (ع) در پی کشتاری که عباسیان برای تاراج پارسیان انجام داده‌اند می‌یابند و آنها را از بدو طفولیت در وصیتی مکتوب به نام هم می‌خوانند. پس از سال‌ها آن دو فرزند با عنوان لیلا و هاتف اکنون پس از سال‌ها و مرگ این کاتب و صحاف با هم ازدواج می کنند اما پرسش ساده آنها از خود این است: ما که هستیم؟ و چرا فرزند مولای پدرانشان ولیعهد تازه عباسیان است؟ لیلا و هاتف برای یافتن پاسخ خود و ازدواج با یکدیگر به مدینه می‌روند تا حقیقت امام هشتم شیعیان را بیابند و زندگی خود را آغاز کنند. رسیدن آنان به مدینه مصادف است با هجرت اجباری حضرت امام رضا (ع) به مرو‌. اکنون هاتف و لیلا یکی در پی امام هشتم به سفر می‌رود و یکی با حضرت معصومه همراه می‌شود.   تشکری در این رمان ماجرای این دو جوان را از فراز دیگری از زندگی آنها ادامه می‌دهد. هاتف در زندان مامون اسیر است و جوانی به نام سیاح در طلب ازدواج با دختر آن‌هاست و برای جلب اذن پدر دختر، هاتف و دیدار با نعمان برادر خود که هر دو اسیر زندان مامون هستند از قم راهی بغداد می‌شوند. نعمان سر سودایی دارد و می‌خواهد دل به زندگی پیش رویش ببندد اما هاتف در راه و مسیر خود سخت دلبسته است و تصمیم دارد پس از آزادی از زندان نیز کماکان به مسیر پیش از این آمده در ارادت و تبعیت از امام خود ادامه دهد و در این راه است که او در میان دو راهی طلب دختر هاتف و شروط او و همراهی با برادرش و در پی زنگی رفتن دست و پا می‌زند.   سعید تشکری در مجلد دوم از رمان تحسین شده ولادت، سبک نوشتاری شگفت‌انگیز خود در مجلد نخست از این روایت را تکرار کرده است. داستان او از سویی فخامت زبانی نمایش‌نامه‌هایش را در بر می‌گیرد و از سوی دیگر مخاطبش را با خود در دل سفری تاریخی به درون تاریخ زیسته مومنان و شیعیان ایرانی در دل تاریخ می‌برد. روایت او روایتی است گیرا و پرآب چشم و در عین‌حال فخیم از پیوند میان فرهنگ و ذهن و اندیشه ایرانی با فرهنگ اهل بیت (ع) و کندکاوی در راز و رمز شیفتگی آنان به منش و سیره امام هشتم (ع).   کتاب نیستان «سیمیا» را در 128 صفحه و با قیمت 28000 تومان منتشر کرده است. ]]> دین‌ Wed, 21 Aug 2019 06:20:06 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/279791/سیمیا-سفری-تاریخی-تاریخ-زیسته-مومنان-شیعیان-ایرانی یادگار ارادت مردم دشتستان به اهل بیت(ع) http://www.ibna.ir/fa/doc/book/279781/یادگار-ارادت-مردم-دشتستان-اهل-بیت-ع خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، کتاب مولودنامه امیرالمؤمنین علی (ع) منسوب به ابومخنف لوط بن یحیی ازدی که نشر کلام ماندگار با حمایت حوزه هنری استان بوشهر آن را به تازگی با ترجمه محمدتقی موسوی و تصحیح حسین مهتدی منتشر کرده است، با موضوع آفرینش پیامبر (ص) و امام علی (ع) قبل از خلقت حضرت آدم (ع) شروع می شود و سپس به داستان ولادت امام علی (ع) تا هجرت ایشان از مکه به مدینه و ازدواج ایشان با حضرت فاطمه الزهرا (س) می‌پردازد.   آن‌گونه که مصحح کتاب در مقدمه آن گفته است: «مردم جنوب ایران به دلیل عشق و علاقه وافری که همواره نسبت به اهل‌بیت پیامبر داشته‌اند همواره موقوفاتی را برای گرامی داشت یاد امامان خود وقف می‌کردند. در این میان مردم شهرستان دشتستان و به‌خصوص بخش مرکزی آن‌که شغل بیشتر آنان کشاورزی و نخل­داری است قسمتی از نخلستان‌های خود را وقف ائمه اطهار نموده‌اند تا در ایام شهادت و ولادت این بزرگواران هزینه نمایند. یکی از جلوه‌های این کار فرهنگی برگزاری مراسم مولود‌خوانی برای پیامبر اکرم (ص)، امام علی (ع) و امام زمان (عج) است. مردم این خطه علاوه بر پیش‌بینی و تعیین موقوفات مالی برای این کار، ازنظر علمی نیز مقدمات این مراسم را فراهم آورده‌اند؛ چراکه برای این کار فرهنگی اقدام به نوشتن کتاب‌هایی نمودند. قدمت این کار فرهنگی به سال‌های بسیار دور که تاریخ دقیق آن مشخص نیست برمی‌گردد.»   در این زمینه سه نسخه خطی به نام‌های مولود‌نامه حضرت محمد (ص)، مولود‌نامه حضرت امیرالمؤمنین علی (ع) و مولود‌نامه صاحب‌الزمان (عج) در بخش مرکزی شهرستان دشتستان و به‌طور مشخص در شهر دالکی و روستاهای هم‌جوار آن وجود دارد. بر اساس روایت ساکنان قدیمی این منطقه، نخستین بار سنت مولودی‌خوانی در روستای قدیمی سرکوردان آغاز شده و بعدها به روستاهای هم‌جوار گسترش یافته است اما آنچه اکنون از این مراسم‌های سنتی باقی‌مانده است فقط در چند نقطه از این منطقه است: در شهر دالکی و برخی روستاهای اطراف آن و در سال‌های اخیر در برخی نقاط شهر وحدتیه.   مهتدی گفته است: «امروز این سنت حسنه همچون گذشته در میان مردم این مناطق پابرجا است و هرساله چند شب قبل از ولادت آن عزیزان و روز ولادتشان در حسینیه‌ها و اماکن مقدس گرد هم جمع می‌شوند و یکی از قاریان به سبکی خاص که از روزگاران قدیم برجای‌مانده است، اقدام به قرائت این کتاب‌ها می‌کند و حاضران با شنیدن نام پیامبر اکرم (ص)، امیرالمؤمنین (ع) و صاحب‌الزمان (عج) با صدای بلند ذکر «صلّ الله علیه وآله وسلّم» را بر زبان جاری می‌کنند و قاری کتاب نیز دراثنای قرائت خود عبارت «علی محمّد جَدّ الحسنين الف صلاة و سلام و علیک یا رسول الله» را تکرار می‌کند و مردم با شنیدن این کلام به تشویق و ابرازی شادی می‌پردازند.»     کتاب «مولودنامه امیرالمومنین» تلاشی برای ترجمه و تصحیح یکی از همین متونی است که در مراسم مولودی‌خوانی است. بر اساس مقدمه نسخه، یکی از خیرین شهر دالکی به نام کربلایی شهسوار فرزند ملا به شخصی به نام محمدتقی موسوی پیشنهاد ترجمه کتاب مولودیه امیرالمؤمنین اثر ابومِخنَف لوط بن یحیی ازدی را می‌دهد و او نیز اقدام به ترجمه آن کتاب می‌کند و اکنون حسین مهتدی اثر را تصحیح و تحشیه کرده و به چاپ رسانده است.   کتاب مولودنامه حضرت امیرالمؤمنین علی (ع)، مزايا و خصائصی قابل توجهی دارد و همچنين مورد اعتراضات و انتقادات عديده بوده است. نثر مسجمع مترجم دلنشین و جذاب است. مترجم در خلال ترجمه خود اشعاری را متناسب با متن آورده است که این نشان می­دهد که او از ذوق شعری بالایی برخوردار بوده است. این اشعار در کمال دقت سروده شده است. از این ابیات فقط چند بیت است که از مترجم نیست که در پاورقی هر بیت به این مطلب اشاره‌شده است.    نمونه‌ای از نسخه خطی کتاب از دیگر ویژگی­‌های این کتاب استناد به آیات قرآن کریم و روایت معتبر است؛ به‌طوری‌که رابطه بینامتنی بسیار زیادی را در اشعار و نثر این کتاب می‌توان دید. در این کتاب به برخی اساطیر ایرانیان نیز اشاره‌شده است: در آن میانه شیری است که شیرِ گردون از بیم سرپنجه‌اش شکم بر گاوِ زمین نهاده است.   مواردی که به عنوان ایراد و انتقاد به کتاب وارد شده از این دست است که این مولودنامه بخش کوتاهی از زندگانی امام علی (ع) یعنی از تولد تا زمان هجرت حضرت از مکه به مدینه و ازدواج ایشان با حضرت فاطمه (س) را در برمی­گیرد و به دیگر بخش‌­ها زندگی ایشان نپرداخته است. همچنین در برخی موارد متن از حالت مسجع، خارج و به صورت غیر مسجع تغییر می‌یابد و یکدستی متن از میان رفته است. همچنین در برخی موارد اشعاری که در این کتاب بکار رفته است از نظر عروضی دچار مشکلات وزنی است که به این موارد در ذیل هر شعر اشاره شده است و نیز از مجموع ابیاتی که در این کتاب آمده است در چند مورد اشعار از مترجم نیست بلکه مربوط به دیگر شاعران است که در متن به آن اشاره شده است.   کتاب «مولودنامه حضرت امیرالمومنین علی (ع)»، منسوب به ابو مخنف لوط بن یحیی ازدی با ترجمه محمدتقی موسوی و تصحیح حسین مهتدی از سوی نشر کلام ماندگار با حمایت حوزه هنری استان بوشهر، در 300 نسخه و با قیمت 38500 تومان در سال 1398 منتشر کرده است. ]]> دین‌ Wed, 21 Aug 2019 05:44:48 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/279781/یادگار-ارادت-مردم-دشتستان-اهل-بیت-ع ​نمایش کلمات قصار حضرت علی (ع) در موزه کتاب و میراث مستند ایران http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279792/نمایش-کلمات-قصار-حضرت-علی-ع-موزه-کتاب-میراث-مستند-ایران به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، موزه کتاب و میراث مستند سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران نمایشگاهی با عنوان «مرقع 6021» برگزار کرده است. در این نمایشگاه 60 تصویر از مرقّع خوشنویسی از آیات قرآنی، احادیث امامان معصوم (ع)، دعاهای معروف و برخی کلمات قصار امام علی (ع)، به خط خوشنویسان نامدار ایرانی، «میرزا احمد نیریزی» و زین‌العابدین اشرف‌الکتاب اصفهانی به نمایش درآمده‌ است. این مرقّع به صورت متن حاشیه با کاغذهای رنگارنگ و جدول‌کشی، کمنداندازی و حاشیه‌سازی با نقوش اسلیمی و گل و برگ ختایی آراسته شده و عبارات نورانی آن به خط نسخ به شیوه چلیپایی نگاشته شده و میان آن‌ها طلااندازی شده‌است. این اثر با شماره 6021  در موزه ملّی ملک نگهداری می‌شود و از نظر خط استادانه و گوناگونی آرایه‌ها بسیار ممتاز است.   احمد بن شمس‌الدین محمّد نیریزی یا میرزا احمد نیریزی، زاده 1087 هجری قمری، ملقب به سلطانی از بزرگترین خوشنویسان خط نسخ و کاتبان قرآن در سده دوازده هجری (اواخر حکومت صفوی) است.   او بانی شیوه خاصی در خط نسخ است که مورد استقبال خوشنویسان پس از او قرار گرفت و به نسخ ایرانی شهرت یافته‌است. وی به مناسبت کتابت برای شاه سلطان‌حسین صفوی برخی از آثارش را با عبارت «سلطانی» رقم یا امضاء می‌کرده‌است.    میرزا احمد نیریزی به بزرگترین خوشنویس خط نسخ شهرت دارد امّا شکسته‌نستعلیق و نستعلیق را هم خوش می‌نوشته‌است. در واپسین سال پادشاهی صفویان (۱۱۴۷ قمری) اثری از او در دست نیست و از سال ۱۱۴۸ قمری (آغاز پادشاهی نادرشاه) تنها دو قطعه خط از او بازمانده‌است. ظهور میرزای نیریزی در شیوه نسخ و ثلث تحوّل و نهضتی جدید به وجود آورد که دنباله‌اش تا سده چهارده هجری امتداد داشت. سرانجام این خوشنویس بلندآوازه، در 1155 هجری قمری در اصفهان دار فانی را بدرود گفت.   زین العابدین بن محمّدتقی اصفهانی (۱۱۸۷–۱۳۰۰ه‍. ق/۱۷۷۳–۱۸۸۲م) معروف به اشرف‌الکتّاب از استادان مسلم خط نسخ در سده سیزدهم هجری و از خوشنویسان دربار ناصرالدین شاه قاجار بود. اشرف‌الکتّاب عمری طولانی داشته و تذکره‌نویسان سن وی را بیش از صد سال و حداقل ۱۰۲ سال ذکر کرده‌اند که ظاهراً تا سنین بالا هم به کتابت و مشق اشتغال داشته‌است. او بنا به نقلی در سال ۱۲۹۶ یا قولی دیگر ۱۳۰۰ قمری درگذشته‌است.   این نمایشگاه که در چارچوب همکاری مشترک میان موزه کتاب و میراث مستند ایران با موزه ملی ملک برپا شده تا 14 شهریورماه سال جاری ادامه دارد؛ علاقه‌مندان می‌توانند همه روزه در ورودی موزه سازمان در ساختمان کتابخانه ملی از آن دیدن کنند. ]]> دین‌ Wed, 21 Aug 2019 05:18:19 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279792/نمایش-کلمات-قصار-حضرت-علی-ع-موزه-کتاب-میراث-مستند-ایران پیامبر را مدتی پس از خطبه غدیریه به شهادت رساندند http://www.ibna.ir/fa/doc/report/279779/پیامبر-مدتی-خطبه-غدیریه-شهادت-رساندند به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) روز دوشنبه بیست‌وهشتم مرداد ماه 1398، در آستانه عید غدیر، در سرای اهل قلم خانه کتاب ایران، سیمین ولوی دانشیار ادبیات عرب دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی و عطاالله افتخاری استادیار ادبیات عرب دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، درباره «نقش غدیر و ولایت در صیانت از کیان انقلاب اسلامی، با تکیه بر نهج‌البلاغه و خطبه غدیر» سخن گفتند.   در ابتدای این برنامه، سیمین ولوی با اشاره به انواع ولایت گفت: ولایت دو نوع است؛ ولایت تکوینی که رابطه علت و معلولی را شامل می‌شود و بر مبنای این رابطه هر علتی ولی و سرپرست معلول خویش است. نوع دیگر ولایت نیز ولایت تشریعی است. این نوع از ولایت مبتنی بر قانون و قاعده است.   وی در ادامه گفت: ولایت در قرآن کریم اولاً و بالذات مختص به خداوند است و این ولایت مطلقه الهی در درجه بعدی مختص به خلیفه‌الله الاعظم، پیامبر اسلام (ص) قرار داده شده است. شناخت خداوند مقرون به شناخت وجود پیامبر است و حتی از حضرت آدم نقل است که ایشان از مسیر نور پیامبر اسلام توانست به دیدار خداوند نائل شود.   به گفته ولوی، پیامبر با چنین جایگاهی درباره امام علی (ع) گفته است، علی برای من مانند هارون برای موسی است، جز آنکه پس از من پیامبری نخواهد آمد. امیرالمومنین نیز در خطبه 192 نهج‌البلاغه نزدیکی خود به پیامبر را این‌گونه توصیف می‌کند که «من به دنبال پیامبر راه می‌رفتم به مانند بچه‌ شتری که به دنبال مادرش می‌رود و پیامبر هر روز پرچمی را برمی‌افراشت و من را وا می‌داشت که از او پیروی کنم.» همچنین در همان خطبه از پیامبر نقل می‌کنند که «تو آنچه من می‌شنوم را می‌شنوی  آنچه می‌بینم را می‌بینی ولی تو پیامبر نیستی و وزیر من محسوب می‌شوی.»     ولوی افزود: علی (ع) می‌فرماید شما فقط به واسطه ما بود که هدایت شدید. ایشان می‌گوید اعراب به وسیله ما بود که از جاهلیت و ظلمت خارج شدند و به نور صبح وارد شدند. علی (ع) خود را به وسیله نمایندگانش به عنوان ولی‌الله و حجت‌الله معرفی می‌کردند. هر چند ایشان قصد فخرفروشی نداشتند و در خطبه 5 نهج‌البلاغه فخرفروشی را نهی می‌کردند و می‌گفتند دنیای شما برای من ناچیزتر از عطسه بز است. در خطبه سوم نیز ایشان می‌فرمایند قسم بر خدایی که دانه را شکافت، اگر خدا از دانایان پیمان نگرفته بود که در برابر مواردی نظیر گرسنگی گرسنگان کوتاه نیایند مهار شتر حکومت را به پشتش می‌انداختم.   این استاد دانشگاه بیان کرد: دیدگاه امیرالومنین(ع) در مورد حکومت، اقامه حق و دفع باطل است. او با بیان این سخن و با ذکر این مقدمه که نامه‌های امیرالمومنین در نهج‌البلاغه بخشی از خطبه‌های ایشان را شامل می‌شود و به‌طور کامل ذکر نشده است و همچنین رویکرد ایشان در نوشتن نامه‌ها و از جمله نامه به عثمان بن حنیف این بوده است که برای آیندگان بماند، به شرح سطر به سطر برخی بندهای نامه حضرت علی (ع) به عثمان بن حنیف والی بصره پرداخت.   در ادامه، عطاالله افتخاری با ذکر این نکته که تمرکز خود را در این جلسه بر خطبه غدیریه پیامبر اکرم(ص) خواهد گذاشت گفت: در مورد خطبه غدیریه بسیاری از موارد گفته شده ولی برخی مباحث هم ناگفته مانده است.   وی افزود: اکثر منابعی که علامه امینی خطبه غدیریه را از آن احصا کرده مربوط به اهل سنت است و همین موضوع نشان می‌دهد که تردیدی در صحت این خطبه وجود ندارد. اگر تردید و تشکیکی هم به آن راه یافته است، به مقوله معنای ولایت و کلمه ولی در این خطبه ارتباط دارد و عده‌ای مدعی شده‌اند ولایت در این خطبه به معنای محبت و دوستی است و نه سرپرستی.   به گفته افتخاری، در همین خطبه بیان می‌شود که پیامبر از بیان ولایت علی (ع) اکراه داشته است ولی از سوی خدا بر او تاکید می‌شود و دستور می‌آید که این امر را بیان کند. اگر منظور پیامبر از ولایت فقط محبت و دوستی بوده است، چرا پیامبر باید از بیان آن اکراه داشته باشد؟   او افزود: ولایت جزو کلمات اضداد است و قابلیت ایجاد شبه در معنا را دارد. بر این پایه عده‌ای ایراد گرفته‌اند که چرا خداوند کلمه قابل شبهه را برای امری به این اهمیت اتخاذ کرده است؟ دلیل این موضوع می‌تواند این باشد که اینجا دنیاست و راه برای انحراف هم در دنیا باید باز باشد.   به گفته افتخاری، ولایت هم به معنای ماموریت آمده و هم به معنای آمریت. مولی که یکی از کلمه‌های هم‌ریشه با ولایت است هم به معنای سرور به کار می‌رود و هم به معنای بنده. همین تنوع و تضاد در معنا و محل استفاده کلمه است که ولایت را به جمع اضداد تبدیل کرده است. بر این پایه می‌توان گفت ولایت درجات مختلفی دارد.   او با ارجاع به بحث ولوی درباره ولایت تکوینی و تشریعی گفت: ولایت حضرت علی ولایت تکوینی است و ما اعتقاد داریم ولایت فقیه هم بخشی از ولایت تکوینی است. در بیست و دوم بهمن سال 1357 بسیاری از امام خواستند دستور حضور مردم در خیابان‌ها را صادر نکنند و حتی آیت‌الله طالقانی را به نزد امام فرستادند تا ایشان را از این امر نهی کند. امام به آیت‌الله طالقانی گفتند مگر ما بودیم که تصمیم گرفتیم؟ این موارد از جای دیگری امر می‌شود. مواردی از این دست نمود پیوند ولایت فقیه با ولایت تکوینی است.   افتخاری افزود: امام جوهر ولایت را در رهبری کنونی انقلاب نیز دیده بود. روسای جمهوری بسیاری به کشورهای خارجی سفر می‌کنند ولی نوع استقبالی که از حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در کشورهایی نظیر پاکستان و کره شمالی شده بود، امام را به این نتیجه رساند که جذبه ولایت در ایشان وجود دارد و می‌تواند ادامه دهنده راه ولایت فقیه باشد.   به گفته افتخاری، استقرار نظام اسلامی به انتقال ولایت تکوینی به ولایت فقیه بازمی‌گردد و در رویکرد امام و مقام معظم رهبری نیز می‌توان نمودهایی از رویکرد امام علی (ع) در نامه‌شان به عثمان بن حنیف را دید.     او افزود: مردمی‌ترین حکومت در جهان، جمهوری اسلامی است و تنها پشتیبان جمهوری اسلامی مردم هستند. مردمی که این‌چنین سرمایه خود را برای حکومت خرج می‌کنند نمودی از ولایت علی (ع) را در رهبر می‌بینند. حکومت ما را هیچ چیز نگه نداشته است جز ولایتی که از ولایت امیرالمومنین رسیده است.   این استاد دانشگاه همچنین درباره دلیل انتخاب کلمه ولایت از سوی خداوند در خطبه غدیریه این موضوع را نیز افزود: ولایت حکومتی است مالامال از محبت. ولایت امیرالمومنین هر حکومتی نیست. این حکومت مالامال از نوکری مردم هم هست. افتخاری در بخش دیگری از سخنانش درباره تبعات خطبه غدیریه برای پیامبر گفت: پیامبر را پس از خطبه غدیریه به شهادت رساندند. پیامبر رحلت نکرد. او را زنی یهودیه که غذایی مسموم برایش آورده بود به شهادت رساند. همچنین در مسیر مکه تا مدینه، پیش از آنکه پیامبر و کاروانش به غدیر خم برسند کسانی از بلندی سنگ‌هایی را پرتاب می‌کردند تا علی (ع) و پیامبر (ص) را به شهادت برسانند.   در انتهای این مراسم نیز سیمین ولوی درباره نامه حضرت علی (ع) به مالک اشتر گفت: امیرالمونین در نهج البلاغه منشور حکومت اسلامی را به خوبی بیان کرده است. به ویژه در دو نامه به عثمان بن حنیف و مالک اشتر. ایشان در این دو نامه وظایف حکومت را مشخص کرده‌اند. ایشان در همان ابتدای نامه 53 به مالک اشتر وظایف حکومت را مواردی از این دست برمی‌شمارند: جمع‌آوری مالیات، جهاد با دشمن، سامان بخشیدن به کارهای مردم، آباد کردن شهرها و روستاها، گسترش عدالت، مردم‌داری و... ]]> دین‌ Tue, 20 Aug 2019 07:53:46 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/279779/پیامبر-مدتی-خطبه-غدیریه-شهادت-رساندند اگر غدیر را قدر می‌دانستیم عاشورایی رخ نمی‌داد/ عیدالله الاکبر غدیر است http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/279777/اگر-غدیر-قدر-می-دانستیم-عاشورایی-رخ-نمی-داد-عیدالله-الاکبر حجت‌الاسلام والمسلمین اسماعیل دست‌افکن، دبیر اجرایی بنیاد غدیر اصفهان و غدیرپژوه در گفت‌وگو با خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، غدیر خم را عامل افتخار شیعیان عنوان کرد و گفت: از روز عید غدیر تا بیست و پنجم ماه ذی‌الحجه در مدت یک هفته، 8 آیه که ارزش هر آیه از آنچه در دنیاست بیشتر است برای شیعیان نازل شده است. در روز بیست و پنجم نیز یک سوره درباره اهل بیت(ع) به نام سوره انسان با 31 آیه نازل شد و تقریباً 40 آیه در این هفته برای شیعیان نازل شده است که این موضوع منحصر به گفته شیعیان نیست، بلکه مورد قبول اهل سنت نیز هست. وی اظهار کرد: مرحوم علامه امینی در رابطه با غدیر خم، 500 سند نقل می‌کند که تقریباً نصف این سندها مربوط به اهل سنت و از کتاب‌های معتبر اهل سنت نقل می‌شود، برای هر آیه که شأن نزولش امام علی(ع) است بیش از 70 سند از اهل سنت و شیعه آمده است. او با بیان اینکه شیعه از نظر اعتقادات شجره طیبه قرآن است گفت: عید غدیر بالاترین اعیاد امت پیغمبر، یعنی عیدالله الاکبر است و عیدی مهمتر از عید غدیر نداریم. طبق حدیثی در بزرگی غدیر از منظر امام هشتم(ع) این چنین آمده است که در غدیر دو برابر ماه رمضان و شب عید فطر، خداوند جهنمیان را می‌بخشد و اگر مردم قدر غدیر را می‌دانستند، ملائکه روزی 10 بار با انسان‌ها مصافحه می‌کردند. حجت‌الاسلام دست افکن افزود: دو حادثه مهم در تاریخ اسلام رخ داد، یکی رسالت پیامبر(ص) و دیگری امامت بود. روز غدیر و امامت به اندازه رسالت اهمیت دارد و بزرگداشت غدیر به منزله بزرگداشت توحید و ارج نهادن به رسالت انبیاء از آدم تا خاتم است، همچنین بزرگداشت اقامه حق و معرفی دین خالق و نشانه عزت‌خواهی مسلمانان است. بزرگداشت غدیر، تجدید میثاق الهی و بیعت با ولی و برگزیده خدا، دفاع از حق و شمشیرکشیدن به روی غاصبان ولایت، یاری کردن مولا علی(ع) در تنهایی و رساندن پیام حیاتبخش محمدی بر لب تشنگان حقیقت است. او ادامه داد: بنابر فرموده معصوم، بزرگترین اعیاد امت پیغمبر(ص)، عیدالله الاکبر، همان عید غدیر است که امید است توفیقی برای همگان حاصل شود تا در برنامه‌هایی که در سطح کشور انجام می‌دهند، کار غدیری نمود بیشتری داشته باشد، همانطور که محرم نهادینه شد و مردم در ماه‌های محرم و صفر در جلسات پی در پی، عزاداری و اطعام انجام می‌دهند امید است این فرهنگ نیز نهادینه شود که مردم روز جشن غدیر نیز دور هم جمع شده و اطعام بدهند. وی با اشاره به فعالیت‌های انجام شده توسط این بنیاد در استان اصفهان به مناسبت ایام عید غدیر، عنوان کرد: استان اصفهان در این زمینه پیشگام شده و به مناسبت عید غدیر، در شهر اصفهان، 300 هزار پرس غذا پخش می‌شود و برنامه‌های متنوع شامل مسابقه غدیرخوانی، حفظ خطبه غدیر، تقسیم اقلام فرهنگی به صورت رایگان، توزیع 6 هزار جلد کتاب و پوستر و بنر و مبالغ نقدی توسط دفتر آیت‌الله طباطبایی، امام جمعه اصفهان به عنوان رئیس بنیاد غدیر و اینجانب با حفظ سمت در دفتر امام جمعه به عنوان دبیر بنیاد غدیر انجام شده است. همچنین 150 جشن با همکاری شهرداری اصفهان در حال برگزاری است، جشنی در باغ فدک با حضور 5 هزار نفر برگزار شد و جشن ویژه برادران با حضور 4 هزار نفر در شب عید غدیر در اصفهان برگزار می‌شود. کمک‌های نقدی توسط کانون مساجد استان انجام شده و به 88 امام جمعه به عنوان رئیس بنیاد غدیر حکم داده شده و مسابقه‌ای هرشب با میلیون‌ها جایزه با عنوان همنفس فضای مجازی با همکاری بخش رایانه حوزه علمیه و بنیاد غدیر اصفهان برگزار می‌شود. همچنین در شب عید غدیر، جشن امامه گذاری 250 طلبه جوان بدست آیت‌الله العظمی مظاهری و آیت الله طباطبایی در اصفهان انجام می‌شود. دبیر اجرایی بنیاد غدیر اصفهان گفت: از جمله کتاب‌هایی که به مناسبت عید غدیر منتشر شده است، کتاب‌های «عید محبت» و «یاعلی» با تیراژ پنج هزار جلد است که کتاب عید محبت، اعمال و روایات عید غدیر در آن جمع‌آوری شده و  کتاب‌های مختلف از جمله خطبه غدیر، زیارت غدیر، نماز عید غدیر، اطعام و غیره از جمله کتاب‌هایی هستند که به همت بنیاد غدیر اصفهان در اختیار علاقه‌مندان قرار می‌گیرد. او ضمن معرفی مکتوباتی که درباره غدیر خم نوشته شده و نسبت به تألیفات دیگر قابل تأمل‌تر است، اظهار کرد: کتاب «خطبه غدیر» و کتاب «الغدیر» اثر علامه امینی که 500 استدلال برای خطبه غدیر در این کتاب می‌آورد از جمله کتاب‌هایی هستند که خواندن آنها توسط علما سفارش شده است. کتاب‌هایی که بیشتر مورد توجه است خطبه غدیر و زیارت غدیریه(یادگار امام هادی(ع)) است. حجت‌الاسلام دست افکن با تأکید بر قدردانستن واقعه غدیر خم عنوان کرد: وقتی از حضرت زهرا(س) سؤال می‌شود که آیا پیغمبر(ص) در رابطه با امامت علی(ع) اشاره‌ای کرده‌اند؟ حضرت زهرا(س) فرمودند: «واعجبا از یوم الحدیق» و اگر ما غدیر را قدر می‌دانستیم عاشورایی به وجود نمی‌آمد و هم اکنون وظیفه ما این است که اصل غدیر را قدر بدانیم، البته چندی قبل این موضوع مغفول شده بود، اما با رهنمودهای مقام معظم رهبری افراد جامعه آگاه شده‌اند و رسالت ما این است که همه با هم خطبه‌ای که پیغمبر(ص) فرمودند را نفس به نفس برسانیم و این قفل را باز کنیم و همانند اینکه در عاشورا و تاسوعا عزاداری می‌کنیم، عید غدیر را هم ارج نهیم. او در پاسخ به این سؤال که آیا درباره غدیر خم کتابخانه تخصصی وجود دارد، بیان کرد: در کتابخانه علامه امینی، بسیاری از کتاب‌های غدیری جمع آوری شده و طی جلسه‌ای که اخیراً با مسئولان کتابخانه‌های اصفهان برگزار شد، طبق آمار ارائه شده، چندصد کتابخانه فعال هستند که همه در این دهه در رابطه با کتاب‌های غدیری کار کرده‌اند و در برخی حوزه‌های علمیه و دانشگاه‌ها پیشنهاد پایان‌نامه کارهای غدیری داده شده است. باید درباره غدیر بیشتر مانور داده شود تا شبهات برطرف شود البته با ارائه سند معتبر زیرا مردم تشنه حقیقت هستند در این زمینه نیز بنیاد غدیر به صورت گسترده در ایران و سراسر جهان از جمله کشورهای بلژیک، آلمان، هلند، افغانستان، پاکستان، سوریه و نجف نمایندگی‌هایی را راه‌اندازی کرده است.   ]]> دین‌ Tue, 20 Aug 2019 05:30:00 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/279777/اگر-غدیر-قدر-می-دانستیم-عاشورایی-رخ-نمی-داد-عیدالله-الاکبر دقیقی طوسی نخستین غدیریه‌سرای شعر فارسی است http://www.ibna.ir/fa/doc/report/279766/دقیقی-طوسی-نخستین-غدیریه-سرای-شعر-فارسی خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)- شاعرانی که در مدح و منقبت علی (ع) و گاه در هجو و رد دشمنان او شعر سروده‌اند، تلاش کرده‌اند ضمن بیان عواطف و احساسات خود، نگرش‌ها و اندیشه‌ها و باورهای تاریخی و فرهنگی خود را در شعر متجلی سازند.   از این رو نام‌گذاری بعضی از انواع ادبی شعر علوی بر اساس وقایع تاریخی و ماجراهایی است که به آن حضرت منسوب است. این دسته از انواع اختصاص به شعر علوی دارد اما در شعر علوی معنا و مفهوم ویژه‌ای پیدا می‌کنند که به شان و منزلت آن حضرت مربوط می‌شود. ساقی‌نامه‌سرایی، غدیریه‌سرایی، فتوت‌نامه‌سرایی، جَنگ‌نامه‌سرایی، ولایت‌نامه‌سرایی، دیونامه‌سرایی، ترانه‌های علوی و اشعار مبتنی بر مدح و منقبت از جمله انواع شعر علوی هستند. (کرمی و پارساپور: 59)   در «غدیریه‌سرایی»، آنچنان که از نام این گونه شعری پیداست واقعه غدیر خم در شعر فارسی تجلی می‌کند. غدیر خم یکی از اساسی‌ترین باورهای تشیع است و نه تنها شعرای ایرانی، بلکه شعرای بزرگ عرب نیز در این زمینه اشعاری سروده‌اند. حسّان بن ثابت، کمیت اسدی، دعبل خزایی و سید حیدر حلی از جمله شاعران عربی هستند که در زمینه غدیریه‌سرایی اشعاری دارند. (صحتی: 235)   حسّان بن ثابت سراینده اولین غدیریه حسان بن ثابت ملقب به شاعرالنبی از شاعران مشهور مخضرم است که از قبیله خزرج در مدینه برخاسته است. حسان بن ثابت قبل از اسلام آوردن یهودی بوده است و بعد از پذیرش اسلام شعر خود را وقف دین جدید کرد.   او یکی از بزرگترین شاعران پیامبر به شمار می‌آمد و پیامبر نیز همواره از او دفاع می‌کرد. بنابر موقعیتی که برای حسان فراهم بود او در حوادثی که بر پیامبر و دین اسلام می‌گذشت حضور داشت و درباره آنها شعر می‌سرود. اگر دیوان شعر حسان را ورق بزنیم در آن اشعار زیادی درباره حوادث صدر اسلام مثل غزوات می‌توانیم ببینیم. اگر چه شخص حسان در هیچ یک از غزوات حضور نداشته است.   حسان در روز غدیر، پس از تمام شدن خطبه پیامبر با اجازه ایشان شعری درباره این اتفاق خواند و این‌گونه بود که غدیر از زبان حسان بن ثابت وارد شعر عربی شد و غدیریه‌سرایی به بخشی از شعر عرب تبدیل گشت.   روایان متعددی سلسله اسناد غدیریه حسان را ذکر کرده‌اند. از جمله حافظ ابو عبدالله مرزبانی محمد بن عمران خراسانی در کتاب مرقاه الشعر از محمد بن حسین ازحفص ازمحمد بن هارون از قاسم بن حسن از یحیی بن عبدالحمید از قیس بن ربیع از ابو هارون عبدی از ابو سعید خدری روایت نموده است که: چون به غدیر خم رسیدیم پیامبر گرامی منادی را امر نمود، مردم را به نماز بخواند،سپس دست علی را گرفت و فرمود: من کنت مولاه فعلی مولاه اللهم وال من والاه و عادمن عاداه. در این هنگام حسان بن ثابت اجازه خواست تا در باره علی شعری بگوید.حضرت هم اجازه دادند بعد حسان شعر خود را شروع کرد: ینادیهم یوم الغــــدیر بنیّهم بخمٍّ واسمع بالـــرسول منادیاً فقال فمن مولاکـم و نبیکم؟ فقالوا و لم یبدوا هناک التعامیا إلهــک مولانا و أنت نبیُّنــا و لم تلق منّا فی الولایة عاصیاً فقــال له قـم یا علیّ فإنّنی رضیتُک‌مِن‌بعدی‌إماماً‌ و هادیاً فمن کنـتُ مولاه فهذا ولیُّه فکونــوا له اتباع صدق والیاً هنـاک دعا اللّهم و ال ولیّه و کن للذی عاد علیاً معادیاً   ترجمه غدیریه حسان از این قرار است: پیامبرشان در روز غدیر در سرزمین خم به آنها ندا داد (و چه ندا دهنده گرانقدری) فرمود:‌ مولا و پیامبر شما کیست؟ آنها بدون چشم پوشی و صریحاً پاسخ دادند: خدای تو مولای ما است و تو پیامبر مایی و ما در پذیرش ولایت تو سرپیچی نخواهیم کرد. پیامبر(ص)، به علی(ع) گفت: برخیز زیرا من تو را بعد از خودم امام و رهبر انتخاب کردم. سپس فرمود: هر کس من مولا و رهبر اویم، این مرد مولا و رهبر او است، پس شما همه از سر صدق و راستی از او پیروی کنید. در این هنگام پیامبر(ص) افزود: بار الها! دوست او را دوست بدار و دشمن او را دشمن بدار.   علامه امینى غدیریه هاى بسیارى را، که از همان روز نخست در محضر پیامبر اسلام(ص) خوانده مى‌شده و قرن به قرن در طول تاریخ اسلام توسط دانشمندان و شاعران به‌نام به زبان عربى سروده شده بود، از لابه‌لاى متون و منابع بیرون کشیده و در اثر سترگ خود «الغدیر» منتشر ساخته است.   قدیمی‌ترین غدیریه‌های فارسی به‌نظر می‌رسد قدیمی‌ترین نمونه اشعار فارسی که در آن از یاد شده، مربوط به دقیقی طوسی است: کیوس‌وار بگیرد همی به چشم آلوس بسان فرخ شهبا، امیر روز غدیر (صحتی: 26)   منوچهری دامغانی نیز سروده است: آهنی در کف چون مرد غدیر خم به کتف باز فکند و سر هر دو کم (همان: 31)   محمد صحتی سردرودی در کتابی با نام «غدیریه‌های فارسی» به گردآوری این غدیریه‌ها پرداخته است. از نمونه‌های برجسته غدیریه‌سرایی می‌توان به اشعار ناصرخسرو، حسن کاشی، الماسی اصفهانی، قوامی رازی، هاتف اصفهانی، کسایی مروزی و... اشاره کرد.    غدیریه‌های معاصر شاعران معاصر نیز به غدیریه‌سرایی توجه داشته‌اند. نیما یوشیج از جمله شاعرانی است که شعری در مدح حضرت علی سروده است. نیما چنین سروده است: گفتی ثنای شاه ولایت نکرده‌ام بیرون ز هر ستایش و حد ثنا علی‌ست چونش ثنا کنم که ثنا کرده خداست هر چند چون غُلات نگویم: «خدا» علی‌ست شاهان بسی به حوصله دارند مرتبت لیکن چو نیک در نگری پادشا علی‌ست گر بگذری ز مرتبه کبریای حق بر صدر دور زودگذر کبریا علی‌ست بسیار حکم‌ها به خطامان رود، ولی در حق آن که حکم رود بی‌خطا علی‌ست گر بی‌خود و گر به خود، اینم ثناش بس در هر مقام بر لبم آوای یا علی‌ست   اما مشهورترین غدیریه معاصر شاید مستزادی باشد که محمدحسین شهریار آن را سروده است. مستزادی با این مضمون: یا علی نام تو بردم نه غمی ماند و نه همّی بابی انتَ و اُمّی گوییا هیچ نه همّی به دلم بوده نه غمّی بابی انتَ و اُمّی تو که از مرگ و حیات، این همه فخری و مباهات علی ای قبله حاجات گویی آن دزد شقی تیغ نیالوده به سمّی بابی انتَ و اُمّی گویی آن فاجعه دشت بلا هیچ نبود است درِ این غم نگشود است سینه هیچ شهیدی نخراشیده به سُمّی بابی انتَ و اُمّی حق اگر جلوه با وجهِ اَتَمَ کرده در انسان کان نه سهل است و نه آسان به خودِ حق که تو آن جلوه با وجهِ اَتمّی بابی انتَ و اُمّی منکر عید غدیر خم و آن خطبه و تنزیل کر و کور است و عزازیل با کر و کور چه عید و چه غدیری و چه خُمّی بابی انتَ و اُمّی در تولا هم اگر سهوِ ولایت چه سفاهت اف بر این شمِّ فقاهت بی‌ولای علی و آل چه فقهی و چه شمّی بابی انتَ و اُمّی   شاعران دیگری نظیر علی موسوی گرمارودی، قیصر امین‌پور، علیرضا قزوه، محمدکاظم کاظمی، نصرالله مردانی، محمدعلی مجاهدی، عباس براتی‌پور، مرتضی امیری اسفندقه، نادر بختیاری، محمود اكرامی، رضا اسماعیلی، ابوالقاسم حسینجانی، پروانه نجاتی و مهدی رحیمی از جمله شاعرانی هستند که نامشان در میان شاعرانی که برای حضرت علی و غدیر شعر سروده‌اند ذکر شده است. منابع: صحتی، محمد: غدیریه‌های فارسی، نشر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1379 کرمی، اکرم و زهرا پارسی‌پور؛ بازشناخت تحلیلی گونه‌های کمتر شناخته شده در نوع شعر علوی، منتشر شده در فصلنامه مطالعات نظریه و انواع ادبی، شماره 3، تابستان 95 ]]> دین‌ Tue, 20 Aug 2019 03:30:52 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/279766/دقیقی-طوسی-نخستین-غدیریه-سرای-شعر-فارسی هفدهمین اجلاس سراسری روز مسجد برگزار می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279757/هفدهمین-اجلاس-سراسری-روز-مسجد-برگزار-می-شود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، همزمان با روز جهانی مسجد و سالروز به آتش کشیده شدن مسجد الاقصی توسط رژیم صهیونیستی، هفدهمین اجلاس سراسری روز مسجد، برگزار می‌شود. بنابراین گزارش، این اجلاس با سخنرانی آیت الله محسن اراکی دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی با حضور ائمه جماعات مساجد استان تهران ساعت ۸ و ۳۰ دقیقه ۳۰ مرداد ماه در حسینیه الزهرا سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی برگزار می‌شود. بیست و یکم اوت هر سال که مصادف با ۳۱ مرداد است، روز جهانی مساجد نامگذاری شده است. در سال ۱۳۴۸ در چنین روزی مسجدالاقصی که قبله اول مسلمین جهان است توسط صهیونیست ها به آتش کشیده شد. ]]> دین‌ Mon, 19 Aug 2019 09:35:54 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279757/هفدهمین-اجلاس-سراسری-روز-مسجد-برگزار-می-شود ویژه‌نامه الکترونیکی «غدیر» ۱۴۴۰ هـ.ق منتشر شد http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279755/ویژه-نامه-الکترونیکی-غدیر-۱۴۴۰-ه-ق-منتشر به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، این ویژه نامه که حاوی مطالب ارزشمندی از منظومه فکری آیت‌الله جوادی آملی، حول محور حادثه عظیم غدیر و شخصیت والای مولا امیرالمومنین علی(ع) است، در سایت پایگاه اطلاع رسانی اسراء به آدرسNews.esra.ir بارگذاری و انتشار یافته است.   از مهمترین عناوین این ویژه نامه الکترونیکی می توان به «جایگاه ولایت در دین»، «عید ولایت در قرآن»، «جایگاه غدیر در روایات»، «عید ولایت در تاریخ»، «ظهور ولایت در صحنه غدیر»، «فاتح ولایت از زبان خود امام(ع)» و... اشاره کرد. علاقمندان می‌توانند از اینجا به این ویژه نامه دسترسی داشته باشند. ]]> دین‌ Mon, 19 Aug 2019 09:17:44 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279755/ویژه-نامه-الکترونیکی-غدیر-۱۴۴۰-ه-ق-منتشر اندیشه‌های امام موسی صدر درباره امیرالمومنین به چاپ پنجم رسید http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279732/اندیشه-های-امام-موسی-صدر-درباره-امیرالمومنین-چاپ-پنجم-رسید به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، «انسان آسمان» ششمین جلد از مجموعه در قلمرو اندیشه امام موسی صدر است که مجموعه‌ای از سخنرانی‌ها و نوشته‌های امام موسی صدر درباره امیرالمؤمنین، علی(ع) در آن منتشر شده است. امام صدر در این مجموعه گفتارها نگاهی ویژه به مسائل مختلفی، همچون زندگی و شهادت امیرالمؤمنین، ویژگی‌های فردی و اخلاقی ایشان، واقعه غدیر، مفهوم ولایت و وظایف و مسئولیت‌های شیعیان دارد.   مطالب این کتاب را می‌توان به سه بخش تقسیم کرد. بخش اول، مجموعه‌ گفتارهای امام موسی صدر به مناسبت ولادت امیرالمؤمنین، بخش دوم، سخنان ایشان درباره واقعه غدیر و ولایت حضرت علی(ع) و بخش سوم، مطالبی است که امام موسی صدر به مناسبت شهادت حضرت بیان کرده‌ است. در پیوست کتاب نیز تصاویر دست‌نوشته‌ای از امام موسی صدر درباره امام علی(ع) آمده که ترجمه آن با عنوان «علی علیه‌السلام در چند سطر» در ابتدای کتاب منتشر شده است. عناوین گفتارها و مقالاتی که در این کتاب آمده به این شرح است: علی علیه‌السلام در چند سطر؛ علی(ع) موحد بود و بس؛ میلاد امام علی(ع)؛ امام علی(ع) و پویایی رهبری؛ ابلاغ پیام در غدیر خم؛ روز ولایت، روز امام علی(ع)؛ انسانیت پارساپیشه؛ عیدغدیر، عید ولایت؛ امام علی(ع) معیار راستین سنجش؛ بعد درونی شخصیت امیرالمؤمنین(ع)؛ شهادت امیرالمؤمنان(ع)؛ شأن امت و سرنوشت آن و پیشینه غدیر. ]]> دین‌ Mon, 19 Aug 2019 04:49:10 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279732/اندیشه-های-امام-موسی-صدر-درباره-امیرالمومنین-چاپ-پنجم-رسید قم میزبان مرحله مقدماتی چهل و دومین دوره مسابقات سراسری قرآن کریم شد http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/279704/قم-میزبان-مرحله-مقدماتی-چهل-دومین-دوره-مسابقات-سراسری-قرآن-کریم به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در قم، علی مقنی رئیس بنیاد مسابقات سراسری قرآن کریم در نشست خبری مرحله مقدماتی چهل و دومین دوره این مسابقات، گفت: مرحله نخست مسابقات سراسری قرآن کریم به صورت ضبط استودیویی با حضور ۵۴۰ نفر در بخش برادران و ۴۱۰ نفر در بخش خواهران در حال برگزاری است.   رئیس بنیاد مسابقات قرآن کریم با اشاره به برگزاری مرحله مقدماتی این دوره از مسابقات در قم بیان کرد: از سال قبل شیوه برگزاری این مسابقات در مرحله کشوری تغییر پیدا کرد و مسابقات کشوری در دو مرحله برگزار می‌شود.   مقنی در رابطه با سند راهبردی فعالیت‌های قرآنی سازمان اوقاف هم گفت: سند راهبردی فعالیت‌های قرآنی سازمان اوقاف و نظام جامع مسابقات قرآن کریم توسط سازمان اوقاف و امور خیریه تدوین شده و در آن بر ایجاد و تأسیس بنیاد مسابقات قرآن کریم به عنوان متولی برگزاری مسابقات قرآنی کشور تصریح شده است.   وی اضافه کرد: بنیاد مسابقات قرآن کریم وظیفه سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی اجرایی مسابقات قرآنی، ساماندهی امور داوران، برگزاری دوره‌های آموزشی برای عوامل اجرایی و برنامه‌ریزی جهت گسترش و توسعه مسابقات قرآنی در حوزه‌های مختلف هنری و عمومی و معارفی را دارد.   مقنی در پایان گفت: بعد از مرحله نخست مسابقات، مرحله دوم و نهایی مسابقات به‌صورت حضوری از ۶ تا ۱۱ مهرماه در استان اصفهان صرفاً در بخش برادران برگزار خواهد شد و ۱۲۰ تن از قاریان در بخش مردان به مرحله نهایی مسابقات قرآن کریم در استان اصفهان راه خواهند یافت. ]]> استان‌ها Sun, 18 Aug 2019 10:39:20 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/279704/قم-میزبان-مرحله-مقدماتی-چهل-دومین-دوره-مسابقات-سراسری-قرآن-کریم برگزیدگان یازدهمین آزمون حفظ قرآن «ترنم وحی» معرفی شدند http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279691/برگزیدگان-یازدهمین-آزمون-حفظ-قرآن-ترنم-وحی-معرفی-شدند به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) آئین اختتامیه یازدهمین دوره آزمون سراسری حفظ کل قرآن همراه با ترجمه و تدبر با عنوان «ترنم وحی» ویژه حافظان کل مؤسسه مهد قرآن از سراسر کشور با معرفی 91 حافظ کل در سالن اجتماعات اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان گلپایگان برگزار شد.   در مراسم اختتامیه تجلیل از قهرمانان قرآنی کشور آیت الله بطحائی عضو مجلس خبرگان رهبری، حجت‌الاسلام فومنی الحائری مؤسس و رئیس هیأت امناء، عبدالهادی فقهی‌زاده معاون قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، علی بختیار نماینده مردم  گلپایگان و خوانسار در مجلس شورای اسلامی، استاد شهریار پرهیزکار رئیس هیأت علمی مؤسسه، و جمعی از مسئولین کشوری و استانی حضور داشتند. سیدمحمود چاوشی مدیر عامل مؤسسه کشوری مهد قرآن در این مراسم طی سخنانی با اشاره به اهمیت سطح برگزاری این آزمون کشوری گفت: مرحله استانی یازدهمین دوره آزمون ترنم وحی با شرکت 296 حافظ کل در استان‌ها برگزار شد که از این تعداد 122 نفر در مرحله کشوری حضور پیدا کردند. وی ادامه داد: آموخته‌های قرآنی آنان (حفظ کل همراه با ترجمه و تدبر) توسط سه تیم داوری با نظارت استاد شهریار پرهیزکار داور بین‌المللی و رئیس هیأت علمی مؤسسه مورد ارزیابی و قضاوت قرار گرفت و نهایتاً تعداد 91 حافظ کل از خواهران و برادران شرکت‌کننده با کسب حدنصاب قبولی به افتخار دریافت گواهینامه حفظ کل قرآن کریم نائل شدند. در پایان مراسم اختتامیه ترنم وحی مدرک حفظ کل قرآن با امضای حجت‌الاسلام فومنی مؤسس و رئیس هیأت امناء مؤسسه مهد قرآن، استاد شهریار پرهیزکار رئیس هیأت علمی، عبدالهادی فقهی‌زاده معاون قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، حجت‌الاسلام سیدمصطفی حسینی رئیس مرکز قرآنی اوقاف به همراه نیم سکه بهار آزادی به حافظان کل قرآن اهداء شد. ]]> دین‌ Sun, 18 Aug 2019 08:28:13 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279691/برگزیدگان-یازدهمین-آزمون-حفظ-قرآن-ترنم-وحی-معرفی-شدند دومین فراخوان آثار پژوهشی اساتید حوزه علمیه قم تمدید شد http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279675/دومین-فراخوان-آثار-پژوهشی-اساتید-حوزه-علمیه-قم-تمدید به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) مرکز بسیج اساتید و نخبگان حوزه علمیه قم دومین فراخوان آثار پژوهشی ویژه اساتید، نخبگان و پژوهشگران حوزه علمیه قم را تمدید کرد. این فراخوان با محوریت حوزه و جهاد اقتصادی و  حوزه و فضای مجازی در قالب کتاب، پایان نامه و مقاله است. علاقه‌مندان می‌توانند آثار خود را از طریق پست الکترونیک basijasatid.pajoohesh@chmail.ir ارسال کنند. مهلت ارسال آثار تا اول شهریور ۹۸ خواهد بود. پژوهشگران برای کسب اطلاعات بیشتر می‌توانند با شماره تماسهای ۰۹۱۹۱۹۵۳۴۷۸- ۰۲۵۳۱۱۲۰۹۰۲ تماس بگیرند. از دیگر آثار فاخر و برگزیده در  زمینه‌های دیگر که پاسخگوی نیازهای نظام اسلامی در زمینه‌های مختلف علوم انسانی باشند نیز تقدیر خواهد شد. ]]> دین‌ Sun, 18 Aug 2019 05:26:44 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279675/دومین-فراخوان-آثار-پژوهشی-اساتید-حوزه-علمیه-قم-تمدید ​«کیمیاگر» در پله دوازهم ایستاد http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279654/کیمیاگر-پله-دوازهم-ایستاد به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) به نقل از روابط عمومی مجمع ناشران انقلاب اسلامی، «کیمیاگر» داستانی است برگرفته از ماجرایی واقعی در عصر هارون الرشید است که مصطفوی آن را به شیوه هنرمندانه‌ای در قالب رمان بازسازی کرده است. یونس جوانی از اهل سنت است که در جست‌وجوی کیمیا به بغداد می‌رسد و در این جست‌وجو، با دختری روبه‌رو می‌شود که مسیر خواست‌ها و آرزوهای او را تغییر می‌دهد. نورا (حسنیه) دختری است که در یک ماجرای ناخواسته، در دربار حاکم امپراتوری اسلامی حاضر شده و دانشمندان دربار را با دانش کم‌نظیر خود مغلوب می‌کند. سراسر داستان پر از اطلاعات تاریخی و مذهبی و حوادث جذابی است که خواننده به راحتی با آن همراه می‌شود. خواندن این داستان هیجان‌انگیز تاریخی و زیبا برای تمامی نوجوانان و جوانان عزیز کشورمان که همیشه تشنه دانستن بیشتر و بیشتر هستند، می‌تواند بسیار آموزنده و شیرین باشد.   رضا مصطفوی که نویسنده و پژوهشگر علوم اسلامی، کارشناس ارشد تاریخ تشیع و نیز تحصیل‌کرده علوم حوزوی است، آثار چندی در موضوعات کتاب‌شناسی، تاریخ اسلام و نیز دفاع مقدس منتشر کرده است. از مهم‌ترین کتاب‌های او می‌توان به کتاب‌های «التیام»(فرجام‌شناسی جریان‌های تاریخ) و «تمنا»(آینده‌شناسی جامعه منتظر جهانی) اشاره کرد.   «کیمیاگر» را انتشارات عهدمانا در ۱۳۶صفحه رقعی منتشر کرده است. ]]> دین‌ Sat, 17 Aug 2019 11:38:54 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279654/کیمیاگر-پله-دوازهم-ایستاد افرادی مانند سروش و شبستری قرآنیت قرآن را حذف می‌کنند http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/279466/افرادی-مانند-سروش-شبستری-قرآنیت-قرآن-حذف-می-کنند خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، سمیه تاجیک: نهضت احیاگری دینی از زمان سیدجمال‌الدین اسدآبادی بر پایه دعوت به اسلام راستین و بازگشت به قرآن استوار بوده طی زمان‌های مختلف، دیدگاه و اندیشه‌های متفاوت درمورد جامعه وجود داشته و در این بین کسانی بوده‌اند که نگاه‌های غرب‌گرا داشته و کمتر به دین اعتنا و توجه کرده‌اند. در میان جریان‌های فکری مختلفی که وجود داشت، همه جریان‌ها در یک نقطه مشترک بودند و آن بحث عقب‌افتادگی جامعه اسلامی است. در این زمینه برخی عالمان فقط به جامعه ایران توجه داشتند و برخی مثل سیدجمال الدین نگاه کلان‌تر داشته و به جوامع اسلامی توجه کردند. حال این سؤال پیش می‌آید که علل عقب‌افتادگی این جوامع نسبت به جوامع غربی چیست و چه باید کرد؟ این دو سؤال بسیار اساسی است و کسانی مثل سیدجمال‌الدین سعی کرده‌اند به این سؤالات پاسخ دهند و در رابطه با راه‌های درمان به سلسله راه‌هایی اشاره می‌کردند که محوریت و اساسش مسأله بازگشت به قرآن بود. این جریان همچنان ادامه یافته تا به عالمان و روشنفکران دینی می‌رسیم که پروژه بازگشت به قرآن را بیان می‌کنند حتی ممکن است افرادی این عنوان را به کار نبرند ولی در آثارشان به این مسأله توجه دارند، مانند بازرگان، مطهری، طالقانی و شریعتی که همه بحث بازگشت به قرآن برایشان مهم است و یا در باب قرآن کتاب‌های مختلف یا تفسیر می‌نویسند و یا در آثارشان به قرآن و بازگشت به قرآن اشاره می‌کنند. عبدالله نصری، عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی، از شاگردان علامه جعفری، احمد فردید و مهدی حائری یزدی است. او صاحب آثاری چون انتظار بشر از دین، راز متن و انکار قرآن و ... است. نصری به تازگی نیز کتابی را به نام «بازگشت از قرآن» در نقد آراء و دیدگاه‌های مجتهد شبستری تحت عنوان «قرائت نبوی از جهان» به رشته تحریر درآورده که بهانه خوبی برای گفت‌وگو درباره موضوع بازگشت به قرآن است. گفت‌وگوی تفصیلی ایبنا را با این مولف و محقق حوزه اندیشه می‌خوانید: وقتی می‌خواهیم این بحث را آغاز کنیم نخستین سوالی که به ذهن متبادر می‌شود این است که چرا باید به قرآن برگردیم؟ اگر عالمان دین، بحث بازگشت به قرآن را مطرح می‌کردند یک مبانی داشتند که باید به آن‌ها توجه کنیم، اولین مبنا این بود که انسان از لحاظ کلامی و فلسفی نیاز به آموزه‌های الهی دارد، لذا می‌بینیم برخی که وجهه کلامی دارند، بحث ضرورت بعثت و نبوت را مطرح می‌کنند و بعد سراغ بحث لزوم بازگشت به قرآن می‌روند و در موضوع بازگشت به قرآن چند پیشوند و مبنا دارند که ما باید به این مبانی توجه داشته باشیم. یکی اینکه قرآن را کتاب الهی می‌دانستند دوم اینکه معتقد بودند تمام برنامه‌های مربوط به سعادت دنیوی و اخروی انسان در کتاب خدا موجود است و پیش فرض سوم این بود که آموزه‌های کتاب الهی خطاناپذیر است و چهارمین ویژگی این بود که این کتاب، تحریف نشده و بر اساس این پیش‌فرض‌ها بحث بازگشت به قرآن را مطرح می‌کردند. به نظر می‌آید که بعد از انقلاب اسلامی به دلیل اینکه این حکومت یکی از شعارهای اصلی‌اش برپایی حکومت دینی است، نگاه به قرآن و اجرای احکام آن متفاوت‌تر و به عبارت دیگر جدی‌تر از گذشته مطرح می‌شود. اساسا بعد از انقلاب چه تفاسیری نسبت به بازگشت به قران مطرح است؟ بعد از انقلاب اسلامی وقتی این بحث مطرح می‌شود با دو طیف روبرو هستیم، داعیه انقلاب اسلامی این بود که می‌خواهد با آموزه‌های دینی حکومت تشکیل دهد و جامعه را اداره کند، وقتی آموزه‌های دینی مطرح می‌شود باید توجه به منابع دینی داشته باشیم و در واقع قرآن یکی از منابع دینی است نه همه منابع، البته وقتی بحث بازگشت به قرآن مطرح شد یک افراط و تفریط‌هایی صورت گرفت از جمله اینکه بعضی‌ها در جهان اسلام متوجه نبودند که وقتی بحث جامعیت قرآن مطرح می‌شود، مراد از جامعیت قرآن چیست؟ آنچه برخی بزرگان مثل علامه طباطبایی روی آن تکیه کرده‌اند این است که مراد از جامعیت آموزه‌های قرآنی، آموزه‌های ورای هدایت انسان‌هاست نه اینکه همه مسائل مربوط به بشریت در قرآن بیان شده باشد، اما افراطی در جهان عرب پیش می‌آید حتی کسانی مثل طنطاوی، صاحب تفسیر الجواهر می‌خواهد همه علوم از اولین تا آخرین را از قرآن استنباط کند، البته این ذهنیت مربوط به قبل از انقلاب نیست بعد از انقلاب نیز برخی دچار این مساله شدند که جای نقد دارد و وارد نقد آن نمی‌شویم. اساساً باید ببینیم در بحث بازگشت به قرآن انتظار ما از قرآن چیست؟ کلام حق این است که ما انتظار برنامه‌های هدایت و رشد کمال انسان را از قرآن داریم نه اینکه همه علوم اولین و آخرین را بخواهیم از قرآن بدست بیاوریم این نکته‌ای است که باید مورد توجه قرار گیرد. دقیقا همین موضوع محل مناقشه برای بسیاری بود چون برخی بیان می‌کردند که در قرآن می‌توان حتی علوم تجربی را هم یافت.  ببینید بعد از انقلاب قرار شد که جامعه براساس دین اداره شود سپس این مسأله مطرح شد که آموزه‌های دینی باید مبنای اداره جامعه و حکومت قرار بگیرد. حال این پرسش مطرح می‌شود که منبع دین آیا فقط قرآن است یا منابع دیگری هم داریم و باید از منابع دیگر استفاده کنیم در عین حال اگر یکی از منابع ما قرآن است در چه حیطه‌هایی می‌توانیم برای اداره جامعه از قرآن استفاده کنیم؟ که این مسأله مهم است و بعد از چهار دهه از انقلاب می‌توانیم درباره آن بحث و گفت‌وگو کنیم. باید توجه داشته باشیم که در رابطه با قانون اساسی هم نمی‌توانیم ادعا کنیم که تمام بندهای قانون اساسی از آیات قرآن است حتی بصورت غیر مستقیم. بحث دیگر که بعد از انقلاب مطرح شد بحث اسلامی کردن علوم بود که بسیار مهم است و تاکنون نیز ادامه دارد و در باب آن تئوری و نظریه پردازی‌هایی شده است. یک دیدگاه اساسی این است که بحث اسلامی کردن علوم انسانی را به میان بیاوریم و یک ادعای افراطی هم هست که معتقد است همه علوم باید اسلامی شود حتی علوم طبیعی و تجربی هم باید اسلامی شود که این موضوع جای نقد بسیار دارد. اسلامی کردن علوم انسانی با نگاه پوزیتویستی به علم در تضاد نیست؟ وقتی به معنای دقیق کلمه بحث علوم انسانی اسلامی مطرح می‌شود ـ که البته باید معنای دقیق آن را تبیین کرد ـ نکته‌ای بیان می‌شود؛ اینکه اگر ما بخواهیم ادعای اسلامی کردن علوم انسانی را داشته باشیم بالاخره علوم انسانی بر اساس نگاهی که ما به انسان داریم شکل می‌گیرد نه با تلقی غربی. به عبارت دیگر تمام متفکران غربی که در علوم انسانی در حیطه‌ها و رشته‌های مختلف صاحبنظر هستند همه با یک تلقی خاصی از انسان، آراء و نظریه‌های خود را در زمینه روانشناسی، جامعه‌شناسی، دانش اقتصاد، اندیشه سیاسی و ... بیان کردند. اگر ما هم بدنبال اسلامی کردن علوم انسانی باشیم بر اساس یک تلقی خاصی از انسان باید بدنبال یک نظریه پردازی باشیم و اینجاست که قطعا نگاه قرآن به انسان می‌تواند اساس و مبنا قرار بگیرد البته معنای این سخن این نیست که بر اساس تفسیر آیات انسان شناسی قرآن می‌توانید به نظریات ثابت در حیطه علوم انسانی برسید بلکه براساس موضوعاتی که به عنوان شاخه‌های علوم انسانی قرار می‌گیرد می‌توانیم نظریه پردازی‌های مختلف بکنیم، بحث بازگشت به قرآن در این حیطه هم مهم بوده و الان هم درگیر این مسأله هستیم.  در حوزه اندیشه سیاسی شخصی مثل شهید محمدباقر صدر اندیشه سیاسی‌اش محورهایی دارد که بر اساس انسان‌شناسی او شکل می‌گیرد، انسان‌شناسی صدر نیز قرآنی است اما برداشت و فهمی که از قرآن دارد نسبت به بسیاری از فقهای دیگر متفاوت است به عنوان مثال می‌گوید چون انسان جانشین و خلیفه خداست همانگونه که خداوند حاکمیت دارد، انسان هم می‌تواند حاکمیت داشته باشد و با این تفسیر به سراغ این مسأله می‌رود که تئوری سیاسی خود را ارائه دهد حتی می‌توانیم تئوری سیاسی برخی بزرگان را با توجه به آیات قرآن تحلیل و نقد کنیم و بگوییم این تئوری چندان با آیات قرآن سازگاری ندارد، بنابراین اهمیت بازگشت به قرآن همچنان احساس می‌شود.  به نظر می‌آید که در دهه‌های ابتدایی انقلاب اسلامی روشنفکران دینی هم بحث بازگشت به قرآن را در اولویت‌های فکری خود داشتند اما امروزه این بحث به گونه‌ای دیگر مطرح می‌شود و حتی شاید بتوان گفت تز بازگشت از قرآن هم مطرح شده است. در این باره توضیح دهید؟ ما درباره روشنفکران دینی زمان خود نمی‌توانیم نگاه کلی داشته باشیم، افرادی هستند که بحث بازگشت به قرآن برای آنها بسیار مهم است و افرادی هم هستند که دیدگاه آنها بحث بازگشت از قرآن است. در کتاب «انکار قرآن» و کتاب «نقدی بر رویاهای رسولانه»، دیدگاه اول و دوم عبدالكريم سروش مطرح شده و کتاب فعلی که عنوانش «بازگشت از قرآن» است در واقع بررسی و نقد دیدگاه آقای شبستری است که در کتاب انکار قرآن به اختصار بیان شده بود و در کتاب «بازگشت از قرآن» کامل‌تر بیان شده، چون شبستری و سروش معتقدند که قرآن کلام خدا نیست بلکه کلام پیامبر(ص) است، البته سروش اول چنین ادعایی را می‌کند و اساساً می‌گوید کلام پیامبر(ص) هم نیست، بلکه رویاهای پیامبر است و پیامبر(ص) رویاهای خود را گزارش کرده و این رویاها نیاز به تفسیر و تأویل دارد و وجه اشتراک هر دوی این نظریه‌ها این است که قرآن کتاب الهی نیست. حال یک پرسش اساسی داریم و این است که اساساً ملاک قرآنیت قرآن چیست؟ ما به چه معنا می‌توانیم بگوییم که کتابی که در دست ماست قرآن است و با چه مبانی می‌توانیم ادعا کنیم که این کتاب قرآن است که اگر این مبانی را نپذیریم دیگر نمی‌توانیم ادعا کنیم که این کتاب، قرآن است. قرآنیت قرآن چه شاخصه‌هایی دارد؟ قرآنیت قرآن، چند مؤلفه اساسی دارد: 1ـ الهی بودن، 2ـ خطاناپذیر بودن 3 ـ پیامبر(ص) را فقط دریافت کننده وحی بدانیم نه تولید کننده آموزه‌های وحیانی، اگر کسی این سه مؤلفه را نپذیرد در واقع قرآن را نمی‌پذیرد. ما نمی‌توانیم از هیچ پدیده‌ای هرگونه تفسیری ارائه دهیم و بگوییم به این پدیده نگاه هرمنوتیکی داریم و در واقع تئوری‌هایی مثل «قرائت نبوی از جهان» اثر مجتهد شبستری، بازگشت از قرآن است و قرآن را کنار گذاشته‌اند چون قرآنیت قرآن کنار گذاشته شده است. کسانی که این مطالب را مطرح می‌کنند می‌خواهند فهم سنتی از دین را نقد کنند، آیا شما با نظرشان موافق هستید یا خیر؟ تعدادی از روشنفکران مثل سروش و مجتهد شبستری، خواسته‌اند فهم سنتی از دین را نقد کنند. اولا نمی‌توانیم در این زمینه کلی‌گویی کنیم و بگوییم فهم سنتی از دین، باید مشخص شود، فهم چه کسی و در چه حیطه و قلمرو و موضوعی مد نظر است و نباید کلی گویی کرد. در طول تاریخ تفکر دینی ما آراء مختلف مفسران، متفکران و اصولیین دائما نقد شده و اگر فهمی قابل نقد است باید در هر حیطه‌ای نقد شود، اما وقتی از قرآن سخن می‌گوییم، گاهی می‌خواهیم آراء مفسران را نقد کنیم اما اینکه به این بهانه بخواهیم قرآنیت قرآن را زیر سؤال ببریم بحث دیگری است. تمام فقها و فیلسوفان اول اصل قرآن را پذیرفته‌اند بعد سراغ فهم آیات قرآن رفته‌اند و فهم‌های یکدیگر را یا پذیرفتند و با نقد کردند، لذا برای پیدا کردن فهم‌های اصیل از قرآن نیازمند پارادایم شیفت هستیم و سخن این است که پارادایم شیفت محدوده اش کجاست؟ پارادایم شیفت تا جایی می‌تواند پذیرفته شود که قرآنیت قرآن را حذف نکند و وقتی بنا باشد قرآنیت قرآن را درحد یک کتاب بشری دربیاورد دیگر با قرآنی مواجه نیستیم که ادعا کنیم می‌خواهیم به فهم اصیل آن راه پیدا کنیم. شما چه نقدهای مبنایی بر سخن این دسته از روشنفکران دارید؟ اندیشه‌های سروش و مجتهد شبستری را از چند زاویه می‌توان نقد کرد، اولا نقد اساسی این است که اگر گذشتگان ما قرآن را به عنوان یک کتاب الهی خطاناپذیر که به وسیله پیامبر(ص) دریافت شده و پیامبر نقش تولیدکننده در آن نداشته، پذیرفته‌اند آنها یک مبانی فلسفی و کلامی داشته اند، کسی که می‌خواهد تئوری جدید ارائه دهد باید اولا اشکلات مبانی فلسفی و کلامی گذشتگان را بیان کند، دوم اینکه مبانی فلسفی و کلامی خود را منقح کند، زیرا گذشتگان از توحید شروع می‌کردند و معتقد بودند خداوند دارای مجموعه‌ای از صفات است و یکی از صفات اساسی، صفت حکمت و هدایتگری است و از این دو حکمت به ضرورت نبوت برای بشر می‌رسند و مطالب دیگر مطرح می‌شود تااینکه به این موضوع می رسند که قرآن باید یک کتاب الهی و وحیانی باشد. کسی که می خواهد این امور را نپذیرد، باید ابتدا بیان کند که تصویری که از خدا دارد چیست؟ اگر کسی معتقد باشد که خدا هیچ صفتی ندارد و یک موجود ماوراءالطبیعی مبهم است، دیگر اساساً صفت هدایتگری نمی تواند برای خدا قائل شود، حکما و فلاسفه یک تلقی از انسان داشتند که انسان، حیاتش دارای هدف است و زندگیش از دنیا شروع می شود و به عالم آخرت کشیده می شود و باید بدنبال سعادت خودش باشد و نیاز به پیامبرانی دارند تا اصول رسیدن به سعادت دنیوی و اخروی را به انسان ارائه دهند، این تلقی از انسان شناسی است و باید بگویند کجای این تلقی اشتباه بوده و تلقی ایشان از حیات انسان و سعادت انسان چیست؟ قسمت بعد این است که ادله روشنفکران برای تئوری جدید چیست؟ بر این اساس سعی شده در سه کتاب از جمله در کتاب بازگشت از قرآن که نقد نظریات مجتهد شبستری است به دیدگاه‌های وی پرداخته شود و سعی شده هم مبانی فلسفی و کلامی که نسبت به آنها متعرض شده‌اند، نقد و تحلیل شود و هم بررسی شده که مبانی تئوری وی چیست؟ یکی از مسائل اساسی که مجتهد شبستری مطرح می‌کند، این است می‌گوید به این دلیل می‌گویم قرآن کلام پیامبر است و کلام خداوند نیست، که اگر قرآن کلام انسانی نباشد هرگز قابل فهم نخواهد بود و چون زبان یک امر انسانی است، گوینده زبان هم باید انسان باشد. در این راستا سعی شده در این کتاب اینگونه پاسخ داده شود که پیامبران به زبان انسانی سخن الهی را بیان کردند و خداوند که انسان را آفریده، چون می‌دانسته مخاطب آموزه‌هایش انسان است، لذا باید از زبان انسانی استفاده کند و زبان انسانی در متن قرآن بکار رفته که زبان هم امر اجتماعی است که در روابط بین انسان‌ها شکل می‌گیرد، اما سخن اصلی این است که وقتی می‌گوییم زبان، امر انسانی است، هیچ نیازی نیست که گوینده باید حتماً انسان باشد، خداوند به عنوان خالق انسان، وقتی پیامبری را که انسان است برمی‌گزیند، آنچه را که برای هدایت و رشد بشر باید ارائه دهد به زبان انسانی به پیامبر خودش که واسطه پیام الهی است ارائه می‌دهد و پیامبر هم این آموزه‌ها را دریافت می‌کند و به دیگران ارائه می‌دهد و ابلاغ می‌کند اما هیچکس نمی‌تواند ادعا کند که چون زبان، زبان انسانی است خداوند نمی‌تواند به این زبان سخن ایجاد کند. در کتاب بازگشت از قرآن، این دست مسائل، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و البته سعی شده عبارات درست فهمیده شود و تحریف نشود و نقدهای علمی ارائه شود. اگر روشنفکران از جمله مجتهد شبستری به نقدهای شما جواب دهند شما پاسخی می‌دهید؟ زبان کتاب «بازگشت از قرآن»، زبان علمی است و سعی شده از جاده انصاف خارج نشویم و معیارهای علمی ارائه دهیم ما نقدهایی را مطرح کردیم و چون نظر مجتهد شبستری نقد شده، این حق را دارد که به نقدها جواب دهد خواهشم این است که جوابی که داده می‌شود، کلی‌گویی نباشد دراین کتابی که شامل دو بخش است و بخش اول آن 6 فصل و بخش دوم 10 فصل می باشد، کلاً در این 16 فصل نقدهایی مطرح شده انتظار این است که به نقدها به طور مجزا پاسخ دهند و هر جا نظری داشته باشند بصورت مکتوب در کتاب بعدی هم نظرات ایشان و هم پاسخ‌های خود را بدون کوچکترین کم و زیادی منتشر می‌کنم تا مخاطبان به داوری بپردازند چون برای تبیین و تحلیل و نقد نظریه راهی جز بحث و گفت‌وگوی علمی نداریم و بهترین نقد این است که نقد مکتوب باشد. ]]> دین‌ Sat, 17 Aug 2019 07:58:17 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/279466/افرادی-مانند-سروش-شبستری-قرآنیت-قرآن-حذف-می-کنند دانشنامه نهج البلاغه تدوین می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279649/دانشنامه-نهج-البلاغه-تدوین-می-شود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، برنامه صبح و گفتگو با موضوع کارکرد فعالیت‌های بنیاد نهج‌البلاغه در ارتباط تلفنی با حجت‌الاسلام محسن دین‌پرور معاون پژوهشی بنیاد نهج‌البلاغه از شبکه رادیویی گفت‌و‌گو پخش شد.   حجت‌الاسلام دین‌پرور با اشاره به فعالیت‌های بنیاد نهج البلاغه در طول سال بیان کرد: فعالیت‌های این بنیاد شامل انتشار کتاب، برگزاری مسابقات کتابخوانی، وجود کتابخانه تخصصی نهج‌البلاغه و گروه‌های پژوهشی مانند پژوهشکده نهج‌البلاغه می‌شود و هم اکنون نیز در حال تدوین دانشنامه نهج البلاغه با همکاری اساتید هستیم. وی با اشاره به تأسیس بنیاد نهج‌البلاغه قبل از انقلاب تاکید کرد: بنیاد در سال ۱۳۵۳ شمسی قبل از انقلاب و با الهام از افکار مرحوم علامه امینی تاسیس شد و البته شهید مطهری، شهید بهشتی و شهید باهنر در شکل گیری و تاسیس آن نقش موثری داشتند. معاون پژوهشی بنیاد نهج‌البلاغه با اشاره به اینکه هر کار دینی و پژوهشی و به ویژه نگهداری کتاب نهج‌البلاغه در منزل قبل از انقلاب یک نوع جرم محسوب می‌شد افزود: این بنیاد بعد از پیروزی انقلاب اسلامی و با تأسیس کنگره‌های هزاره نهج البلاغه در سال ۱۳۶۰ رشد بیشتری کرد و با پیام امام، موج بازگشت به نهج البلاغه در ایران اسلامی و خارج از کشور ایجاد شد. حجت‌الاسلام دین پرور اضافه کرد: اولین کنگره نهج البلاغه سال ۱۳۶۰ و در مدرسه عالی شهید مطهری به همت امامی کاشانی برگزار و موجب بازگشت افکار مردم به نهج البلاغه شد. وی با بیان بخشی از پیام امام خمینی به «کنگره نهج‌البلاغه» گفت: امام در بخشی از این کنگره فرمودند: «شما دانشمندان که در کنگره ارجمند هزاره نهج البلاغه گرد هم آمده‌اید ابعاد عرفانی، اخلاقی و سیاسی این کتاب شریف را به صورت مکتوب منتشر کنید.» معاون پژوهشی بنیاد نهج‌البلاغه، این کنگره و پیام امام (ره) را منشأ انجام قدامات گسترده خواند و افزود: خوشبختانه این کنگره تا ۱۶ کنگره دیگر نیز ادامه یافت اما به دلیل مشکلات مالی و عدم همکاری برخی ارگان‌ها این کار کمرنگ‌تر شده و امیدواریم عید غدیر امسال با همکاری دستگاه‌ها این کار صورت گیرد. حجت‌الاسلام دین پرور با اشاره به دیگر اقدامات و برنامه‌های این بنیاد یادآور شد: تدوین سرفصل‌های علمی دروس مقطع فوق لیسانس و دکتری نهج‌البلاغه در دانشگاه و ارائه آن به وزارت علوم، کتاب شناسی جامع امام علی(ع) در سطح سه حوزه علمیه و انتشار ۲۵۰ عنوان کتاب از دیگر فعالیت‌های بنیاد نهج البلاغه به شمار می‌روند. ]]> دین‌ Sat, 17 Aug 2019 06:26:12 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279649/دانشنامه-نهج-البلاغه-تدوین-می-شود مردم سالاری دینی امری ممکن است؟ http://www.ibna.ir/fa/doc/book/278900/مردم-سالاری-دینی-امری-ممکن به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، کتاب‌های «دیباجی و مردم‌سالاری دینی و توسعه سیاسی» و «اندیشه سیاسی امام خمینی(ره)» نوشته محمدعلی شیرخانی، از سوی انتشارات جهاد دانشگاهی در بیش از 200 صفحه به تازگی منتشر و راهی بازار نشر شد و «دانش سیاسی امام خمینی(ره)» اثری دیگر از این نویسنده در قالب کتاب است که طی اواسط مردادماه توسط انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی قم منتشر می‌شود. محمدعلی شیرخانی، نویسنده کتاب «دیباجی و مردم‌سالاری دینی و توسعه سیاسی» و «اندیشه سیاسی امام خمینی(ره)» در سابقه کاری خود ارائه چندین اثر دینی و تاریخی برای مرکز اسناد انقلاب اسلامی را دارد و به عنوان رئیس انجمن مطالعات سیاسی حوزه علمیه قم، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی قم و مدیرعامل انجمن دوستی ایران و گرجستان با مراکز علمی، سیاسی و دینی همکاری می‌کند. وی همچنین ریاست هیئت مدیره بنیاد بین المللی پیشگامان عصر نور را بر عهده دارد. چرا دیباجی و مردم‌سالاری دینی و توسعه سیاسی؟ کتاب «دیباجی و مردم سالاری دینی و توسعه سیاسی» دربردارنده این موضوع است که اصولاً مردم‌سالاری دینی امری ممکن است یا ممکن نیست، بعضی اعتقاد دارند که مردم‌سالاری تحفه‌ای غربی است و نمی‌توان پسوندی به آن اضافه کرد و امری نامأنوس است در این کتاب چندین مدل دموکراسی ذکر شده و در کل طبق نظریه‌های مختلف دموکراسی به عنوان قالب معرفی شده و وقتی قالب فراهم باشد ما می‌توانیم محتوا را به قالب بریزیم و در این صورت می‌توانیم انواع دموکراسی داشته باشیم. در این کتاب گفته شده که ما می‌توانیم دموکراسی را به عنوان قالب بگیریم و آموزه‌های اسلامی و مسائل دینی را در این قالب بریزیم، در این زمینه برخی مباحث در کتاب مذکور مطرح شده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد در بحث توسعه اینگونه مطرح می‌شود که ما نیز باید همان مسیری که غربی‌ها رفته‌اند برویم، اما نویسنده این کتاب معتقد است که توسعه امری بومی و بافتی، فرهنگی است، همانطور که دبیرکل سازمان ملل در دهه 60 عمدتاً توسعه را بومی و محلی معنا می‌کند و به عنوان مثال می‌گوید توسعه عربستان با توسعه آمریکا فرق می‌کند، بر این اساس نویسنده این کتاب معتقد است که مردم‌سالاری دینی یک شیوه‌ای از حکومت‌های دموکراتیک است و بر اساس همین نگاه و نگرش می‌توانیم در جامعه خودمان به توسعه سیاسی دست پیدا کنیم، البته با مؤلفه‌هایی که مردم‌سالاری دینی ارائه می‌دهد و به طبع توسعه سیاسی ما با توسعه سیاسی کشورهای غربی فرق خواهد داشت. کتاب «دیباجی و مردم سالاری دینی و توسعه سیاسی» در 280 صفحه به قیمت 25 هزار تومان از سوی انتشارات جهاد دانشگاهی قم منتشر شده است.  اندیشمند مثل یک طبیب به انسان نگاه می‌کند شیرخانی در کتاب «اندیشه سیاسی امام خمینی(ره)»، پارامترهایی که یک اندیشه را مطرح می‌کند در نگاه امام آورده و آن طور که این تحلیلگر سیاسی می‌نویسد، اندیشه سیاسی به این مفهوم است که یک اندیشمند، اصول و مبانی لازم را برای حل بحران موجود در جامعه ارائه می‌دهد و بر اساس نظریه بحران، اندیشمند مثل یک طبیب که به انسان نگاه می‌کند و متوجه می‌شود که از لحاظ ارگانیک بدنی در شرایط خوبی نیست و یک انسان سالم را در نظر می‌گیرد و داروهایی را به فرد ناسالم را تزریق می‌کند تا به شرایط انسان سالم برگردد، بر اساس همین الگو اندیشمند هم جامعه خود را که بیمار است را شناسایی می کند و با درنظر گرفتن جامعه مطلوب بیماری را تشخیص و با ارائه الگوی صحیح آن را برطرف می‌کند. امام خمینی(ره) نیز در حوزه اندیشه سیاسی خود در دهه 40 مطرح کردند که حکوت های سلطنتی به نوعی نمی‌توانند پاسخگوی نیاز های جامعه باشند حتی اگر به نوعی نیازهای مادی را برطرف کنند اما نیازهای معنوی را نمی توانند برطرف کنند و بحث ولایت فقیه و جایگاه مردم مطرح می شود و نظر امام در حوزه اندیشه سیاسی این است که باید فقهای جامع الشرایط که در جامعه وجود دارند، مسائل دینی و اجتماعی و بین‌المللی و سیاسی و غیره را بدانند و فقیه حوزوی که این موارد را نداند نباید به امور سیاسی ورود پیدا کند و مردم هم نباید به ایشان در عرصه حکومت اقبال بنمایند و برای اینکه فقیه مسئولیت حکومت را بر عهده بگیرد مستلزم این است که مردم او را قبول داشته باشند. در واقع این کتاب عصاره اندیشه مباحث اندیشه امام است که تلفیقی از دین و مردم‌سالاری دینی در حکومت امام(ره) هویداست.        کتاب «اندیشه سیاسی امام خمینی(ره)» در 230 صفحه به بهای 25 هزار تومان از سوی انتشارات دانشگاه آزاد قم در اختیار مخاطبان قرار گرفته است. ]]> دین‌ Thu, 15 Aug 2019 06:21:30 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/278900/مردم-سالاری-دینی-امری-ممکن «مناسک مکیه»؛ رساله‌ای که در سفر حج نوشته شد http://www.ibna.ir/fa/doc/report/279554/مناسک-مکیه-رساله-ای-سفر-حج-نوشته  خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)- از میان عالمان ساکن در شهرهای ایران، در دوران قاجار، ملا مهدی و ملا احمد نراقی، مشهور به فاضلین نراقی، که ساکن شهر کاشان بودند، اعتباری ویژه داشتند. اعتبار این دو عالم چنان بود که شاگردان فراوانی از سراسر ایران برای استفاده از محضر آنها به کاشان می‌آمدند. شاخص‌ترین این شاگردان شیخ مرتضی انصاری، مرجع بزرگ جهان تشیع است که چهار سال نزد ملا احمد نراقی علم‌آموزی کرده است.   ملا مهدی نراقی خود از شاگردان وحید بهبهانی بوده است و فرزندش، ملا احمد نراقی نیز از سید بحرالعلوم که مهمترین شاگرد بلافصل وحید بهبهانی و شاخص‌ترین مرجع تقلید پس از وی بود (صبوریان: 148) اجازه اجتهاد گرفته است.   اهمیت علمی فاضلین نراقی به تقاضاهای مکرر از ایشان برای نوشتن رساله‌های عملیه در زمینه‌های مختلف علمی و از جمله حج منجر می‌شد. ملا مهدی نراقی، در مقدمه‌ای که بر رساله «مناسک مکیه» نوشته است، اشاره‌ای به این تقاضاهای مکرر دارد: «اما بعد، چنین گوید ذره احقر، مهدی ابن ابی‌ذر ـ عفااللّه عنهما ـ که چون این بی‌بضاعت قبل از این رساله مبسوطه در اعمال و مناسک حج نوشته بود، به سبب اشتمال آن بر اکثر اعمال و آداب مستحبّه، ضبط آن بر جماعتی که بهره از علم ندارند، مشکل بود، لهذا این رساله را بنابر التماس بعضی از برادران دینی جمع نمود در اعمال واجبه حج تمتع، نه قِران و اِفراد؛ زیرا که واجب بر جماعتی که منزل ایشان از شانزده فرسخ بیشتر باشد، حج تمتع است و حج قِران و اِفراد فرضِ جماعتی است که منزل ایشان در مکه کمتر از شانزده فرسخ باشد و از برای تمامیت فایده این رساله، قدر ضروری از زیارت پیغمبر و فاطمه و ائمه بقیع علیهم السلام به آن ضم نمود و چون تمام آن در مکه معظمه شد، آن را «مناسک مکیه» مسمی نمودم.»(قاضی عسگر: 8)   به گفته سیدعلی قاضی‌عسگر، ملامهدی نراقی، رساله مناسک مکیه را در سال 1188  قمری هنگامی که به سفر حج مشرف شده بوده نوشته است. از ویژگی‌های مهم و جالب توجه این کتاب آن است که نراقی در این کتاب علاوه بر بیان مناسک، مطالب مهمی در زمینه معرفی اماکن مکه و مدینه ارائه می‌دهد.   بر مبنای این اثر ما می‌توانیم بفهمیم که در زمان سفر ملا مهدی به مکه، خانه حضرت خدیجه و قبر ایشان در قبرستان معلاة دارای قبه و بارگاه بوده و مردم هنگام زیارت در آن مکان نماز می‌گزاردند. همچین در این کتاب برخی اماکن شهر مکه از میقات‌های قرن المنازل، یلملم، وادی عقیق، جحفه و شجره تا راه‌های مدینه به مکّه و از ارکان کعبه و مقام ابراهیم و حجر اسماعیل تا عرفات و قبرستان ابوطالب با توضیحاتی جالب توجه توصیف شده‌اند.   «مناسک مکیه» که تا سال 1391 به طبع و انتشار نرسیده بود، در این سال به اهتمام سیدعلی قاضی‌عسگر در 41 صفحه به صورت مقاله‌ای در شماره 82 نشریه میقات حج منتشر شد.   سید علی قاضی عسگر در مقدمه‌ای که بر طبع این نسخه نوشته، گفته است: «فتاوی و نظریات مرحوم نراقی، در مواقعی بسیار سخت و دشوار است. ایشان ضمن ذکر نیّت‌ها در اعمال عمره و حج تمتع، می‌فرمایند: حاجی ... باید بداند که معنی احرام، حرام کردن اموری چند است که پیش از احرام بر او حلال بود و باید این معنی را در وقت نیت در خاطر خود بگذراند.» (قاضی عسگر: 4)   رساله «مناسک مکیه» حاوی دو باب «عمرة تمتع» و «حجّ تمتع» و یک «خاتمه» است. در باب اول، پنج فصل برای تبیین اعمال پنج‌گانه عمره تمتع گشوده است. ملا مهدی نراقی در فصل آغازین باب اول، به بحث احرام پرداخته و در معرفی مواقیت پنجگانه، علاوه بر بیان احکام مربوط به آن، مواضع دقیق آن‌ها را نیز مشخص کرده است. در فصل دوم، مباحث مربوط به طواف را مطرح کرده، برای معرفت و شناخت حدّ حرم علایمی را مشخص ساخته است. در فصل سوّم، به احکام مربوط به نماز طواف پرداخته و در فرض تقیه، نماز طواف با دستان بسته را تجویز کرده است. فصل‌های فصل چهارم و پنجم را به احکام مربوط به سعی و تقصیر اختصاص داده است.   باب دوم حاوی احکام و اعمال حج تمتع است که سیزده عمل آن در شش فصل تنظیم شده است. در بخش آداب و مستحبات نیز به بیان حدود مسجدالحرام در عصر نبوی پرداخته و این نکته را یاد آورد شده که مواضع مختلف در مسجد در فضیلت با یکدیگر تفاوت دارند.   سید جواد ورعی در مقاله «حج در آثار فاضلین نراقی» درباره فضایل اماکن مسجدالحرام از منظر ملا مهدی نراقی گفته است: «ایشان مصلای حضرت رسول را افضل اماکنِ مسجد شمرده که میان "رکن یمانی و حجرالأسود، نزدیک به دیوار خانه و موضع سجده نیز متصل به شادروان است." در همین بخش بعضی از اماکن متبرکه مکه؛ مانند خانه خدیجه، مولد النبی، قبر خدیجه، قبر آمنه، قبر عبدالمطّلب و قبر ابوطالب را نیز معرفی کرده است.» (ورعی: 155) خاتمه این رساله به آداب زیارت پیامبر گرامی، فاطمه زهرا و ائمة بقیع اختصاص دارد. مؤلف ضمن بیان آداب زیارت، به طور دقیق محل آمد و شد زائران را تشریح کرده است.   ملا مهدی نراقی علاوه بر رساله «مناسک مکیه در اثر دیگر خود، «جامع السعادات» نیز به تفصیل به مقوله حج می‌پردازد. کتاب «جامع السعادات» اثری در حوزه علم اخلاق است که جایگاهی شامخ در میان عموم مردم داشته است. این جایگاه به حدی بوده است که به گفته ورعی در مقاله فوق‌الذکر: «عامه مردم جهت استفاده از آن، که به زبان عربی بود، از فرزند خلف مؤلف احمد بن محمد مهدی تقاضای ترجمه آن را کردند.» (همان: 163)     نراقی در جلد سوم کتاب «جامع السعادات»، حج را «با عظمت‌ترین ارکان دین و مهم‌ترین عاملی که بنده را به پروردگار نزدیک می‌کند و مهم‌ترین تکالیف الهی و سنگین‌ترین آن‌ها و دشوار‌ترین عبادات بدنی و بر‌ترین آن‌ها» دانسته است.   ملا احمد نراقی بزرگترین فرزند و جانشین ملا مهدی نراقی نیز رساله‌ای با نام «رساله فی وجوب الحج» داشته است که اکنون در دسترس محققان نیست. او همچنین در اثر مهمی مانند «مستند الشیعه فی احکام الشریعه» به احکام حج پرداخته است و در آثار دیگرش نظیر «وسائل النجاه» و «الرسائل و المسائل» نیز بخش‌هایی را به حج اختصاص داده است.    سه جلد کتاب «مستند الشیعه فی احکام الشریعه» حاوی مباحث حج است که به ترتیب مباحث کتب فقهی تنظیم شده است. شرایط وجوب حج، حج نذری، حج نیابی، حج مستحبی، اقسام عمره و احکام آن، مواقیت و احکام آن، حج تمتع و شرایط آن، اعمال و مناسک حج و عمره تمتع، حج افراد و قران، احکام مصدود و محصور و کفّارات از جمله مباحث این اثر فقهی است.  «مستند» به دلیل آن که به تفصیل اقوال فقهای گذشته و روایات مسأله را نقل و بررسی نموده، مورد توجه اساتید و فقهای حوزه های علمیه بوده و همواره از منابع درس های خارج فقه حوزه به شمار می رود.   منابع صبوریان، محسن: تکوین نهاد مرجعیت تقلید شیعه، ناشر:‌ پژوهشگاه فرهنگ و هنر و ارتباطات (1398) قاضی عسگر، سید علی و نراقی، مولی مهدی: مناسک مکیه، منتشر شده در نشریه میقات حج، شماره 82، زمستان 1391 ورعی، سید جواد: حج در آثار فاضلین نراقی، منتشر شده در نشریه میقات حج، شماره 39، تابستان 1381 ]]> دین‌ Thu, 15 Aug 2019 04:01:15 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/279554/مناسک-مکیه-رساله-ای-سفر-حج-نوشته اساس بازگشت به قرآن احیاگری است/ زنده کردن جامعه عقب مانده http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/279197/اساس-بازگشت-قرآن-احیاگری-زنده-کردن-جامعه-عقب-مانده خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، بازگشت به قرآن از جمله موضوعاتی است که احیاگران به ویژه در تاریخ معاصر بسیار مورد توجه قرار دادند و محور اصلی و شعار بزرگترین جریان‌های فکری و اصلاحی در طول تاریخ اسلام خاصه در سده اخیر قرار گرفته و جایگاه ویژه‌ای در علوم قرآنی و اندیشه اصلاحی یافته است. درواقع شخصیت‌هایی مانند سیدجمال الدین اسدآبادی، محمد عبده، اقبال لاهوری و سیدقطب با دید اصیل به قرآن نگاه کردند و دلیلشان این است که دعوت خداوند و پیامبر(ص) برای احیاء است. حال سؤال این است که احیاء چیست و چه مؤلفه‌هایی دارد؟ مفهوم بازگشت به قرآن چیست و چرا در قرن اخیر با این دید به قرآن نگاه شد؟ این‌ها پرسش‌هایی است که برای پاسخ به آنها با محمدعلی آذرشب، نویسنده و استاد دانشگاه به گفت‌وگو نشستیم. محمدعلی آذرشب ارائه آثاری از جمله تاریخ ادبیات عرب از آغاز تا پایان صدر اسلام، تاریخ ادبیات عصر اموی، تاریخ ادبیات عصراندلس، کتاب‌های متعدد در زمینه توجیه ادبی، کتاب راهنمایی فرهنگی ویژه دانشجویان و ...  را در کارنامه کاری خود دارد. او استاد دانشگاه تهران با بالاترین پایه، عضو کمیته فرهنگ و تمدن شورای عالی انقلاب فرهنگی و مشاور دبیرکل مجمع تقریب مذاهب اسلامی است که درباره تقریب مذاهب اسلامی نیز کتاب های بسیاری نوشته است. آذرشب معتقد است که جامعه اسلامی در قرن اخیر دچار افول تمدنی شده و این افول تمدنی، نیاز به احیاگری جهان اسلام را به وجود آورد و همین امر موجب توجه به قرآن با دید احیاگری شد. حال این سؤال پیش می‌آید که احیاگری مستلزم چه چیزی است؟ این استاد دانشگاه به آیات کلام وحی استناد می‌کند و می‌گوید: طبق فرمایش خداوند در قرآن کریم، انسان‌ها احیاء می‌شوند اگر چنانچه این خصوصیات را داشته باشند، از جمله اینکه عزت داشته باشند چون عزت احیاگر است و ذلت باعث مرگ و میر می‌شود، عامل دیگر این است که باید گوش شنوا داشته باشد، معمولاً انسان‌ها گاهی می‌شنوند اما استماع ندارند، استماع یعنی با جان و دل به مطالب توجه کنند و آنچه مناسب و مفید است دریافت کنند و قرآن هم به این مسأله خیلی تأکید دارد که می‌فرماید اگر چنانچه انسان‌ها طاغوت‌زدایی نکنند قدرت شنوایی ندارند و مسأله طاغوت‌زدایی از مسائل بسیار مهمی است که مورد توجه احیاگران قرآن است. طاغوت‌زدایی یعنی هیچ الهی غیر از خدا نباید بپرستیم و این یک مفهوم جدید از توحید است. کدامیک از فقهای معاصر نگاه حداکثری به قرآن داشته‌اند؟ او در این باره توضیح می‌دهد: درواقع تمامی احیاگران روی این مسأله بسیار تأکید داشتند که معنای لا اله الاالله  و توحید چیست؟ یعنی چگونه انسان خدا را عبادت کند و از طاغوت بدور باشد. طاغوت نیز شامل تمامی خدایان دروغین است که برسر راه انسان قرار می‌گیرند و مانع حرکت او به سوی خداوند می‌شوند و طاغوت‌زدایی یعنی تمامی موانع راه تکامل انسان به سمت خدا برداشته شود، این یک دید احیاگری و زمینه پیشرفت به سمت مؤلفه‌های دیگر احیاگری در انسان‌هاست که باید از قرآن استخراج شود، از جمله این مؤلفه‌ها، تفسیر موضوعی قرآن است، یعنی موضوعات مورد نیاز جامعه از قرآن استخراج شود. از اشخاصی که در این زمینه کار کرده‌اند در ایران می‌توان آیت‌الله جوادی آملی و در کشور عراق، شهید صدر را نام برد که سعی در استخراج قوانین حرکت تاریخ از قرآن داشته‌اند و در این زمینه بحث‌های مبسوطی کردند که به فارسی هم ترجمه شده است. به گفته آذرشب، از جهت‌گیری‌های جدید درباره قرآن، زیباشناسی است، یعنی قرآن فقط متن عادی نیست، بلکه متن همراه با هنر، موسیقی و تصویرسازی است و درباره تصویرسازی هم کارهای زیادی انجام شده چون قرآن می‌خواهد در اعماق جان انسان‌ها نفوذ کند تا آنها به حرکت بیافتند و انسان زمانی به حرکت می‌افتد که شعورش به جوش آید. خطاب قرآن هم به شعور و وجود انسان است به همین دلیل یکی از مسائل مورد توجه مفسرین جدید قرآن این است که زیباگرایی و تصویر هنری و فنی آن چیست. مهمترین انگیزه برای بازگشت به قرآن در دوران معاصر چیست؟ این محقق دینی در این باره اظهار می‌کند: یکی از مسائلی که قرآن به آن توجه کرده، ایمان به غیب است و یکی از کلیدهای مهم بازگشت به قرآن این است که ایمان داشته باشیم که پشت سر این دنیای مادی مشهود، یک دنیای دیگری هم هست، بنابراین ایمان به غیب یک مقدمه اساسی برای بازگشت به قرآن است. متاسفانه برخی افراد با چشم مادی به مسائل نگاه می‌کنند و ایمان به غیب در آنها قوی نیست به همین دلیل ورودشان و نظرشان به قرآن ناقص، غیرصحیح و انحرافی است. بازگشت به قرآن به معنای احیای امت اسلامی است در حالیکه بعضی از افرادی که مدعی بازگشت به قرآن هستند ایجاد شبهه و تشکیک ذهنی می‌کنند. ضرورت بازگشت به قرآن با توجه به شرایط فعلی آذرشب با بیان اینکه اگر بازگشت صحیح، اصولی و متناسب با شرایط مخاطبان داشته باشیم، بسیاری از مشکلات جامعه اسلامی حل می‌شود می‌گوید: اساس بازگشت به قرآن احیاگری است و انسان‌ها وقتی احیا شوند، راه تکامل را پیش می‌گیرند. امروزه یکی از مسائل مهم جوامع اسلامی، عقب‌ماندگی و عدم وجود تمدن اسلامی به معنای صحیح آن است، بنابراین وقتی جامعه اسلامی در عقب‌ماندگی است نیاز مبرمی به بازگشت به قرآن و احیاگری آن برای زنده کردن جامعه داریم. البته در این باره کارهای جدیدی صورت گرفته از جمله ارائه اثری با عنوان «ترجمه قرآن برای جوانان و نوجوانان» که تفسیر قرآن با زبان روز و بر اساس نیازهای جامعه است و ارائه این گونه آثار می‌تواند خدمت بزرگی به جامعه باشد.   ]]> دین‌ Wed, 14 Aug 2019 05:55:37 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/279197/اساس-بازگشت-قرآن-احیاگری-زنده-کردن-جامعه-عقب-مانده کتابی که یکی از پرمراجعه‌ترین رسائل در باب حج است http://www.ibna.ir/fa/doc/report/279489/کتابی-یکی-پرمراجعه-ترین-رسائل-باب-حج خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، در میان آثاری که علمای بزرگ شیعه به فارسی در باب مناسک حج نوشته‌اند، کتاب «رساله‌ای در باب مناسک حج» نوشته شیخ مرتضی انصاری، از پرمراجعه‌ترین آثار محسوب می‌شود.   به اعتقاد رضا مختاری در اثر شیخ ایراداتی وجود داشته و به آثار بسیاری از علمای پس از او در باب مناسک حج نیز راه یافته است.   مختاری در مقاله‌ای با نام «نقد و بررسی پاره‌ای از مسائل مناسک» در باب مستحبات وقوف در عرفات از حدیثی یاد می‌کند که خواندن ده آیه اول سوره بقره در آن مکان را مستحب می‌داند و گفته است در کتاب مناسک شیخ تعداد این آیات، دو آیه ذکر و حتی آن دو آیه نیز در کتاب نقل شده است و این اشتباه به بسیاری از کتاب‌های مرتبط با مناسک حج راه یافته است. مختاری از ده کتاب مناسک معتبر پس از کتاب شیخ یاد کرده است که ایراد آن کتاب را عیناً تکرار کرده‌اند. آثاری از آیت‌الله خوانساری، علامه شعرانی، شیخ عباس مغیثی مرندی، آیت‌الله مرعشی نجفی، آیت‌الله شیخ محمدعلی اراکی، آیت‌الله عبدالاعلی سبزواری، آیت‌الله حسینی اشکوری و حتی اثر معاصرتری مانند کتاب مناسک حج آیت‌الله شیخ عزالدین حسینی زنجانی که در سال 1374 شمسی منتشر شده است. (مختاری: 85) به گفته مختاری در آثار مناسک امام خمینی(ره)، آیت‌الله خویی و آیت‌الله گلپایگانی اشتباه کتاب شیخ راه پیدا نکرده است.   کتاب «رساله‌ای در باب مناسک حج» را شیخ انصاری به زبان فارسی و به درخواست برخی از مؤمنین نگاشته‌اند. شیخ انصاری این کتاب را موافق با احتیاط نگاشته‌ تا برای همه حتی غیر مقلدین ایشان نیز مفید باشد و دلیل عمده اقبال فراوانی که از سوی علما به این کتاب شده است، همین موضوع است. به گفته مختاری و بسیاری دیگر از پژوهشگران کتاب مناسک شیخ انصاری از بهترین رساله‌های مناسک حج است و مدت‌های مدید، محور نگارش مناسک و موضوع حاشیه و تعلیقه بسیاری از بزرگان بوده است.   ویژگی‌های کتاب شیخ انصاری باعث شده که این کتاب حتی در زمان حاضر نیز بتواند برای عمل حجاج خانه خدا مورد استفاده قرار گیرد. همچنین علمای بزرگی بر کتاب تحشیه نوشته‌اند که از جمله آنها می‌توان به آیت‌الله میرزای شیرازی، آیت‌الله میرزا حسین خلیلی تهرانی، آیت‌الله سید محمدکاظم طباطبایی یزدی، آیت‌الله سید اسماعیل صدر، آیت‌الله آقانجفی اصفهانی و آیت‌الله سید محسن حکیم اشاره کرد. این کتاب همچنین به زبان عربی نیز ترجمه شده و اولین انتشار آن به صورت چاپی در سال 1301 قمری در عظیم‌آباد هند انجام شده است.   کتاب «رساله در باب مناسک حج» در حقیقت نوعی رساله عملیه است و شیوه نگارش آن هم به سبک رساله‌های عملیه دوران قاجار است. شیخ انصاری در این کتاب به استدلال‌های پیچیده و علمی اشاره‌ای ندارد و با زبانی ساده و روان به بیان احکام، واجبات، محرمات و مستحبات حج پرداخته است. مباحث این کتاب در دو باب و یک خاتمه آمده است. باب اول در اعمال عمره، باب دوم در افعال حج و خاتمه در باب طواف وداع.   در باب زندگی و جایگاه علمی شیخ انصاری مـرتضی بن محمد امین شوشتری دزفولی معروف به شیخ انصاری در هجدهمین روز ماه ذی الحجه به سال  1214 مصادف با عید غدیر در دزفول به دنیا آمد و علت انتخاب نام مرتضی برای او نیز، همین تولد در روز عید غدیر بود. نصب او به جابر ابن عبدالله انصاری می‌رسد و شجره‌نامه‌اش به طور کامل و متقن مکتوب شده است.   شیخ انصاری تحصیلات خود را از کودکی و نزد پدرش و دیگر اساتید دزفول آغاز کرد و سپس دوره سطح را نزد پسرعمویش، شیخ حسین انصاری، گذراند. او در سال 1232 برای تکمیل دروس حوزوی، به همراه پدرس به عتبات مهاجرت نمود و چهار سال نزد دو فقیه بزرگ عصر خود یعنی سید محمد مجاهد و شریف‌العلمای مازندرانی شاگردی کرد. در سال چهارم، به زادگاهش دزفول بازگشت، اما پس از یک سال در سال 1237 بار دیگر به عتبات رفت. او در سال 1240 قصد عزیمت به مشهد را کردو در این مسافرت، از حوزه‏های علمی بروجرد، اصفهان و کاشان دیدن کرد و در برخی از آن حوزه‏ها مدتی اقامت گزید و حتی در کاشان حدود ۴ سال نزد ملا احمد نراقی (فرزند ملا مهدی نراقی) درس آموخت. شیخ مرتضی پس از ۴ سال اقامت در کاشان به اتفاق برادرش شیخ منصور به مشهد رفت. پس از چند ماه اقامت در آنجا، به تهران رفته و مدتی نیز در تهران مقیم بود. پس از شش سال مسافرت به دزفول بازگشت و چند سالی در آنجا اقامت گزید. پس از مدتی در سال 1249 به نجف بازگشت و به تدریس در حوزه مشغول شد. مقام علمی وی شهره علمای ایران و عراق بود و پس از رحلت صاحب جواهر، 400 مجتهد مسلم بر اعلمیت وی صحه گذاردند. (علماء معاصرین، ص 61)   شیخ انصاری به مدت پانزده سال در میان عرب و غیرعرب مرجعیت تامه داشت و این مرجعیت تامه را به این دلیل به دست آورده بود که مرجع پیش از او یعنی صاحب جواهر، با وجود آنکه شیخ انصاری آنگونه که آیت‌الله شبیری زنجانی گفته است، چندان ارادت علمی‌ای به صاحب جواهر نداشته است، در واپسین روزهای عمرش، شیخ انصاری را به عنوان مرجع اعلم پس از خود معرفی کرده بود. (صبوریان: 156)   اما آنگونه که در برخی از منابع ذکر شده، شیخ انصاری از پذیرش مرجعیت اکراه داشته است و سعیدالعلمای بارفروشی مازندرانی را که در بابل ساکن بوده است بر خود اعلم می‌دانسته و تا هنگامی امام زمان اجازه اعلام مرجعیت به او نداده بوده، از پذیرش آن سر باز زده است.(طباطبایی)   شیخ انصاری بسیار محتاط بود و مشهور است که اجازه‌ای برای کسی صادر نکرد. او همچنین به رغم ترجیح ظاهری میرزای شیرازی، کسی را برای زعامت پس از خود تعیین نکرده بود. (صبوریان، 157)   آیت‌الله شیخ مرتضی انصاری در روز هجدهم جمادی‌الثانی 1281 قمری دار فانی را وداع گفته است و پیکرش پس از تشییعی کم‌نظیر در حجره‌ای متصل به قبله صحن امیرالمونین علی (ع) در نجف به خاک سپرده شده است.   منابع صبوریان، محسن: تکوین نهاد مرجعیت تقلید شیعه؛ انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و هنر و ارتباطات. 1397 طباطبایی، سید محمد: ملاقات علمای بزرگ اسلام با امام زمان (ع)، انتشارات شمیم نرگس، 1385 مختاری، رضا: نقد و بررسی پاره ای از مسائل مناسک(2)، نشریه میقات حج، شماره 58، زمستان 1385 موسوی‌زاده قمصری، روح‌الله: شیخ انصاری، نگین فقاهت، وب‌سایت جماران ]]> دین‌ Wed, 14 Aug 2019 05:48:10 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/279489/کتابی-یکی-پرمراجعه-ترین-رسائل-باب-حج نخستین نشست هماهنگی قرارگاه فرهنگی مردمی اربعین برگزار شد http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279501/نخستین-نشست-هماهنگی-قرارگاه-فرهنگی-مردمی-اربعین-برگزار به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) رسانه خبری سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران، نخستین نشست هماهنگی قرارگاه فرهنگی مردمی اربعین با حضور سردار یعقوب سلیمانی فرمانده قرارگاه راهیان نور سپاه و بسیج، سعید اوحدی رییس و تعدادی از معاونان و مدیران سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران و نمایندگانی از اعضای قرارگاه فرهنگی مردمی اربعین برگزار شد.  سعید اوحدی رییس سازمان فرهنگی هنری نخستین سخنران نشست بود که با تبریک به مناسبت فرا رسیدن دهه ولایت عنوان کرد: پیش‌بینی می‌شود جمعیت بسیار بالایی در سفر اربعین امسال حضور پیدا کنند و شور و حال معنوی بسیار خوبی ایجاد خواهد شد. سال گذشته اتفاقات خوبی افتاد و قرارگاه فرهنگی مردمی اربعین را راه‌اندازی کردیم و نگاهمان معطوف به آثار تربیتی و فرهنگی راهپیمایی بزرگ اربعین بود. با نگاه انجام کار فرهنگی برای زائران اربعین ورود کردیم و از ظرفیت هنری خود زائران نیز استفاده شد.  وی اضافه کرد: سه سینمای سیار با همکاری وزارت ارشاد در مرز ایران و عراق برپا کردیم که این اکران‌ها با استقبال خیلی خوبی مواجه شد. امسال هم این کار را با کیفیت بالاتری انجام خواهیم داد. همچنین طراحی درباره جانمایی موکب‌هایمان را آغاز کرده‌ایم و در این زمینه حرف‌های جدی داریم. رییس سازمان فرهنگی هنری ادامه داد: گذرگاه هنر کار دیگری بود که سال گذشته با مسئولیت آقای مسعود شجاعی طباطبایی کاریکاتوریست برجسته در مرزها برپا شد. با همکاری ستاد عالی کانون‌های فرهنگی و هنری مساجد نیز موکب‌های زیادی برپا شد که فعالیت‌های فرهنگی پرشماری در آن انجام شد. یکی دیگر از مأموریت های ما برپایی راهپیمایی جاماندگان اربعین است که این راهپیمایی نیز سال گذشته جنبه بین‌المللی پیدا کرد و در نقاط مختلف دنیا همزمان با این راهپیمایی برگزار شد.  وی در پایان گفت: امروز نخستین نشست هماهنگی است و انشالله نشست‌های آینده هم با قوت برگزار خواهد شد تا به هماهنگی بیشتری برسیم. امروز مهم‌ترین سند بالادستی ما برای کار فرهنگی، بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی است که نگاه ویژه‌ای در حوزه سبک زندگی در این بیانیه وجود دارد. امیدوارم بتوانیم در قرارگاه فرهنگی هنری مردمی اربعین برنامه‌های باکیفیتی برای زائران حضرت سیدالشهدا(ع) اجرا کنیم. به زودی کمیته‌های تخصصی قرارگاه را تعیین می‌کنیم تا با تقسیم وظایف، کار با جدیت بیشتری دنبال شود. سردار یعقوب سلیمانی فرمانده قرارگاه راهیان نور سپاه و بسیج سخنران بعدی بود که بیان کرد: درست است که سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران در جغرافیای تهران تعریف می‌شود، ولی با انجام چنین فعالیت‌هایی ابعاد گسترده‌تری پیدا می‌کند. اهمیت اربعین و به ویژه علاقه‌ای که ایرانی‌ها و عراقی‌ها به این گردهمایی بشری بزرگ دارند، قابل انکار نیست و انجام فعالیت‌های فرهنگی در این راه اهمیت ویژه‌ای می‌یابد. رفته‌رفته موکب‌ها دارند بهتر کار می‌کنند و هر سال رو به تعالی هستند. برخی از صحنه‌های این حماسه به تصویر کشیده می‌شود و این کار ارزشمندی است. البته دشمن هم آرام نمی‌گیرد و می‌خواهد نفوذ و مسئله‌سازی کند، بنا بر این باید هشیار باشیم. وی اضافه کرد: نکته مهم این است که اصل حرکت معنوی و فرهنگی است، اما مراقبت هم می‌خواهد. تشکیل ستاد استقبال مردمی از زائران غیرایرانی یکی از کارهایی است که انجام می‌دهیم و بسیار اثرگذار است. سال گذشته چندین هزار نفر از مرز میرجاوه مشرف شدند و مجموعاً ۱۱۲ هزار زائر غیرایرانی از مرزهای گوناگون وارد ایران شدند که راهی زیارت اربعین شوند. قرارگاه فرهنگی مردمی اربعین کار بسیار اثرگذار و پسندیده‌ای است و امیدوارم بتواند تأثیر خودش را در راهپیمایی اربعین داشته باشد. سعید سعادتی معاون فرهنگی ستاد عالی کانون‌های فرهنگی و هنری مساجد نیز به بیان نکاتی پرداخت و گفت: سال گذشته این توفیق را داشتیم که در قرارگاه فرهنگی هنری مردمی اربعین به ارائه خدمات فرهنگی به زائران اربعین بپردازیم. امسال هم این آمادگی وجود دارد و ستاد اربعین ستاد عالی کانون‌های فرهنگی و هنری مساجد با حضور هشت استان تشکیل جلسه داده است. مقرر شده در زمینه‌های هنری، فضای مجازی، تولید محتوا و... فعالیت‌های متنوعی پیش‌بینی شود. در کمیته هنری ما آمادگی داریم که گروه‌های سرود، گروه‌های تعزیه و... را برای حضور در مرزهای عراق ساماندهی کنیم.  قاسمی مسئول مرکز مطالعات اربعین آخرین سخنران نشست بود که عنوان کرد: مجموعه‌های مختلف که در اربعین مؤثر هستند، ارتباط خوبی با مرکز مطالعات اربعین برقرار کرده‌اند و این مرکز از لحاظ دانشی در تصمیم‌سازی‌ها اثرگذار خواهد بود. در بخش‌های زائرپژوهی اربعین، آینده‌پژوهی اربعین، اندیشکده اربعین و پیشخوان اربعین فعالیت می‌کنیم که در بخش اندیشکده، بالغ بر ۸۰ استاد دانشگاه و حوزه به ما کمک می‌کنند. برای همکاری با قرارگاه فرهنگی مردمی اربعین اعلام آمادگی می‌کنیم و در عرصه‌های پژوهش و تولید محتوا خدمتگزار هستیم.                     ]]> دین‌ Tue, 13 Aug 2019 09:17:27 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279501/نخستین-نشست-هماهنگی-قرارگاه-فرهنگی-مردمی-اربعین-برگزار برگزاری مسابقه کتابخوانی با محوریت کتاب «غدیر در پرتو کتاب و سنت» http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279500/برگزاری-مسابقه-کتابخوانی-محوریت-کتاب-غدیر-پرتو-سنت به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، معاونت قرآن و عترت با همکاری دبیرخانه ستاد بزرگداشت دهه امامت و ولایت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با هدف توسعه و ترویج فرهنگ غدیر، مسابقه کتابخوانی برای کارکنان ستادی و استانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و خانواده های آنان برگزار می کند.   آزمون در روز یکشنبه ۲۷ مردادماه از ساعت ٩ تا ١٨ به صورت آنلاین و از طریق تارنمای ghadir.ghoran.ir برگزار خواهد شد. هر فرد باید در مدت ١٠ دقیقه به ١٥ سوال پاسخ دهد. شرط قبولی برای اعطای گواهینامه به کارکنان، دادن پاسخ صحیح به ١٢ سوال است. مدت زمان پاسخگویی به سوالات از شاخص های انتخاب نفرات برتر خواهد بود. بر اساس این گزارش، اعطای کمک هزینه سفر به عتبات عالیات به مبلغ ١٠ میلیون ریال به قید قرعه برای ١٤ نفر از افرادی که در آزمون بیشترین امتیاز را کسب کنند و اعطای گواهینامه ضمن خدمت از سوی مرکز نوسازی و تحول اداری به میزان ١٢ ساعت به کارکنان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در صورت قبولی در آزمون از جمله جوایز این آزمون برای شرکت کنندگان در این مسابقه خواهد بود. لازم به توضیح است اسامی برندگان مسابقه یک هفته بعد از برگزاری آزمون از طریق این تارنما اعلام خواهد شد. ]]> دین‌ Tue, 13 Aug 2019 09:14:01 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279500/برگزاری-مسابقه-کتابخوانی-محوریت-کتاب-غدیر-پرتو-سنت کتاب «اخلاق حرفه‌ای معلمی» چاپ می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/279467/کتاب-اخلاق-حرفه-ای-معلمی-چاپ-می-شود حجت‌الاسلام سعید فخرزاده، رئیس واحد تاریخ شفاهی دفتر هنر و ادبیات انقلاب اسلامی حوزه هنری در گفت‌وگو با خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) با بیان این مطلب افزود: کتاب «اخلاق حرفه‌ای معلمی» درباره تعارضات اخلاقی است که گاهی در مباحث حرفه‌ای پیش می‌آید. این اثر این روزها مراحل پایان آماده‌سازی را از سوی انتشارات دانشگاه علوم پزشکی مشهد طی می‌کند و تا چندی دیگر منتشر می‌شود. وی که سابقه تدریس اخلاق حرفه‌ای را به مدت بیش از 10 سال در دانشگاه‌های مختلف دارد، درباره انگیزه خود از چاپ این کتاب اظهار کرد: با توجه به اینکه سال‌های متعددی تدریس اخلاق حرفه‌ای را برای اساتید دانشگاه داشته‌ام، تصمیم گرفتم این آموزه‌ها را تبدیل به کتاب کنم. به گفته فخرزاده، بحث تعارضات اخلاقی در مباحث حرفه‌ای، مرتبط با تعارضی است که بین اخلاق شخصی با اخلاق حرفه‌ای یا دو اخلاق شخصی پیش می‌آید. همچنین ممکن است تعارض اخلاقی گاهی با قوانین و مقرارت پیش آید، همه این‌ موارد، مفاهیمی است که در این کتاب به آنها پرداخته شده و اثر مذکور بزودی چاپ می‌شود. این مؤلف همچنین عنوان کرد: کتاب دیگر «بهداشت روان در اسلام» است که سال 96 از سوی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در 239 صفحه چاپ شده است. مبنای اثر بر این است که سلامت روان بر اساس اخلاق دینی ایجاد می‌شود و استناداتی به معارف داخلی و خارجی شده و بنیانش مبتنی بر مقالات متعدد است که قبلا چاپ شده و به شکل کتاب ارائه شده است. درباره نویسنده حجت‌الاسلام سعید فخرزاده، رئیس واحد تاریخ شفاهی دفتر هنر و ادبیات انقلاب اسلامی تاکنون در چاپ 10 کتاب دیگر مشارکت داشته که از این تعداد، چهارکتاب فردی و 6 کتاب دیگر مشترک با اساتید دیگر است و حدود 70 مقاله به قلم این استاد دانشگاه منتشر شده است. ]]> دین‌ Tue, 13 Aug 2019 07:46:52 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/279467/کتاب-اخلاق-حرفه-ای-معلمی-چاپ-می-شود عناوین روزشمار دهه امامت و ولایت اعلام شد http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279485/عناوین-روزشمار-دهه-امامت-ولایت-اعلام به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، سرفصل‌های دهه امامت و ولایت از سوی بنیاد بین‌المللی غدیر اعلام شد. عناوین این دهه که از  عید سعید قربان آغاز و تا فردای روز عید سعید غدیر خم ادامه دارد به این شرح است:   دوشنبه ۲۱ مرداد ماه با عنوان تبیین فلسفه امامت، تبیین فضایل امیرالمؤمنین، تبیین فلسفه سیاسی.   سه‌شنبه ۲۲مرداد ماه با عنوان ولایت ضامن اجرای گام دوم انقلاب، نقش ولایت در استحکام ساختار درونی نظام، نقش ولایت امیرالمؤمنین(ع) در اقتدار نظام اسلامی، نقش ولایت در حل مسائل امنیتی نظام، پیشبرد اهداف اسلامی نظام از برکت انقلاب اسلامی امتداد غدیر.   چهارشنبه ۲۳ مرداد ماه با عنو.ان ولایت محور وحدت اسلامی،تبیین اهمیت و ضرورت وحدت ملی، امیرالمؤمنین(ع) محور وحدت امت اسلام، تبیین ارزش وحدت اقوام و مذاهب اسلامی در پرتو ولایت، تبیین ضرورت وحدت جهان اسلام در حمایت از شیعیان مظلوم یمن و بحرین.   پنج‌شنبه ۲۴ مرداد ماه با عناوین ایثار و دفاع از حریم ولایت، ضرورت مجاهدت در حفظ و گسترش حقیقت غدیر، تجلیل از شهدا به ویژه سادات شهید، تجلیل از شهدای مدافع حرم ، نقش ایثار و فداکاری در حفظ غدیر در طول تاریخ.   جمعه ۲۵ مردادماه ولایت، عدالت و انتظار، تبیین نسبت غدیر و مهدویت، امیرالمؤمنین(ع) مظهر ولایت و امام زمان(عج) اقامه‌کننده عدالت علوی، مهدویت در خطبه غدیر، نقش انتظار در تحقق اهداف غدیر.   شنبه ۲۶مرداد ماه با عناوین ولایت، هدایت، عزت اسلامی، ولادت امام هادی(ع)، سالروز آغاز بازگشت آزادگان به میهن اسلامی، ترویج زیارت غدیریه امام هادی(ع)، ترویج زیارت جامعه کبیره، بیان سیره امام هادی(ع)، بیان فضایل امام هادی(ع)، آزادگان مظهر مقاومت و عزت اسلامی.   یکشنبه ۲۷ مردادماه با عنوان‌هایی از جمله ولایت و مردم‌سالاری دینی، تبیین مردم‌سالاری دینی،تبیین عدم جدایی دین از سیاست ، وظایف کارگزاران نظام اسلامی، مردم از دیدگاه امیرالمؤمنین(ع).   دوشنبه ۲۸ مردادماه ولایت، بصیرت، دشمن‌ستیزی، نقش بصیرت در ولایت‌پذیری، نقش بصیرت در شناخت دشمن و مقابله با آن، نقش ولایت و امامت در مقاومت اسلامی و مقابله با استکبار، دشمن و مانع اصلی تحقق حقیقت غدیر در عصر حاضر، ضرورت افزایش معرفت نسبت به غدیر در برابر تهاجم فرهنگی دشمن.   سه‌شنبه ۲۹ مردادماه همزمان با عید غدیر امامت و ولایت  روز عید سعید غدیر عنوان‌هایی با فراگیرسازی جشن‌های عید غدیر، افزایش معرفت جامعه نسبت به غدیر، تبیین فلسفه غدیر-ترویج آداب غدیر، غدیر نیاز امروز و فردای جوامع بشری.   چهارشنبه ۳۰ مردادماه با عنوان  قرآن و عترت، تبیین حدیث ثقلین، ولایت در قرآن کریم، قرآن و عترت در خطبه غدیر، بیان پیوند ناگسستنی قرآن و اهل بیت(ع). ]]> دین‌ Tue, 13 Aug 2019 07:23:26 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279485/عناوین-روزشمار-دهه-امامت-ولایت-اعلام کتابی بی‌مشابه درباره مبانی فقه و حقوق شیعی http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/279436/کتابی-بی-مشابه-درباره-مبانی-فقه-حقوق-شیعی خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)- احمد ابوالفتحی: کتاب غایة البادی فی شرح المبادی اثر محمد بن علی جرجانی غروی حلی یکی از آثار مهم درباره آموزش مبانی فقه و حقوق اسلامی در حوزه‌های علمیه جهان اسلام بوده است. کتابی که به گفته مصحح آن غلامرضا جمشیدنژاد اول، از این منظر که علاوه بر آرا، نام صاحبان آرای فقهی را نیز در خود ذکر کرده، اثری منحصر به فرد محسوب می‌شود. جمشیدنژاد اول که یکی از اساتید نامدار در زمینه نسخه‌شناسی و تصحیح متون محسوب می‌شود، در این گفت‌وگو از کتاب غایة البادی، اهمیت آن و روند تصحیح و نشر آن برای ما گفته است: دلیل اهمیت کتاب غاية البادی چیست؟ چه شد که به فکر تصحیح و نشر آن افتادید؟ کتاب غاية البادی فی شرح المبادی یکی از متون مهم تدریس در حوزه‌های علمیه از دوره ایلخانان و زمان خواجه نصیرالدین طوسی و علامه حلی به بعد تاکنون در جهان اسلام بوده است و مضمون آن مبانی فقه و حقوق اسلامی و به‌طور ویژه تشیع بوده است. این کتاب، اثری استدلالی است و مهم‌ترین ویژگی آن این است که، دو کتاب در یک کتاب بوده است.   چطور؟ المبادی در نام این کتاب مخفف مبادی الوصول الی علم الاصول علامه حلی است. غاية البادی اثر شاگرد ممتاز و درجه یک و زبده علامه حلی، محمد بن علی جرجانی غروی حلی است که در تیزهوشی و پرکاری دست کمی از استادش نداشته است. جرجانی در این کتاب هم متن مبادی الوصول را به طور کامل آورده و هم شرح و نقد خود بر آن کتاب را ذکر کرده است. از این جهت است که می‌گویم این کتاب، دو کتاب در یک کتاب است.   کیفیت شرح و نقدی که جرجانی بر اثر علامه حلی نوشته است چگونه است؟ نکته‌هایی که جرجانی در این کتاب در نهایت احترام بر استاد خودش گرفته است، در خور توجه است. می‌شود این نکات را جمع‌آوری و در قالب مقاله‌ای آن را منتشر کرد. نقدهای جرجانی از این جنس است که می‌گوید اگر حضرت استاد فلان موضوع را به این شکل که من طرح می‌کنم، مطرح می‌کردند بهتر بود. از همین روست که می‌گویم این کتاب هم شرح و هم نقد کتاب مبادی الوصول است و می‌تواند الگویی خوب برای نقد آثار به شمار رود. ما می‌توانیم شیوه نقد آثار بزرگان را از این کتاب یاد بگیریم. باید توجه داشته باشیم که نقد آثار بزرگان نه تنها بی‌حرمتی به آنها نیست بلکه بایسته و ضروری است و حتی به نوعی حرمت‌گذاری به بزرگان است تا این‌که بی‌تفاوت از کنار اندیشه‌های آنها بگذریم. جرجانی هر گاه که می‌خواهد از علامه حلی جمله‌ای نقل کند می‌گوید «قال دام ظله» فرموده است.     از این عبارت می‌شود تشخیص داد که این کتاب در زمانی که علامه حلی هنوز زنده بوده نوشته شده است؟ بله. کاری که جرجانی کرده این است که به طور کامل مباحث علامه حلی را آورده و بعد سخنان خودش را با «اقول» جدا کرده و نظر خودش را هم با نقدی که داشته بیان کرده است و نکته مهم همین است که در زمان زنده بودن علامه حلی این نقد را روی اثر ایشان نوشته است.   کتاب تا پیش از این تصحیح و منتشر نشده بود؟ خیر. از این کتاب به این دلیل که کتاب درسی بوده است، نسخ خطی فراوانی وجود داشته و من در کتاب از هشت نسخه از این نسخ برای تصحیح بهره بردم.   این که کتاب تا کنون تصحیح و منتشر نشده نمود این است که در دوران معاصر در حوزه‌ها چندان به آن توجه نمی‌شده و نمی‌شود. بله. این کتاب در میان طلاب معاصر مطرح نبوده است. من هم با خواندن کتاب الذریعه الی تصانیف الشیعه نوشته مرحوم شیخ آقا بزرگ تهرانی متوجه وجود آن شدم. در چند جای کتاب الذریعه، مرحوم شیخ آقا بزرگ این کتاب را به عنوان یکی از کتاب‌های درسی حوزه‌ها معرفی کرده‌اند.   چه شد که به فکر تصحیح این کتاب افتادید؟ نسخه‌های خطی آن از کجا به دست شما رسید؟ از آنجا که من هم در زمینه نسخه‌شناسی کارهایی کرده‌ام و هم در زمینه فقه به دلیل تحصیلات حوزوی ورودی داشته‌ام، نظر بزرگانی نظیر مرحوم عبدالحسین حائری بر این بود که کار تصحیح کتاب جرجانی از من ساخته است. تصحیح این کتاب را از سال 1382 آغاز کردم و نسخه‌ها را از جاهای مختلف فراهم آوردیم. از نجف اشرف، دو نسخه از کتابخانه حرم رضوی، چهار نسخه از کتابخانه مجلس فراهم آمد و با این هفت نسخه من تصحیح کتاب را در سال 1388 به پایان رساندم. درست در روزی که کتاب برای تحویل دادن به ناشر که انتشارات کتابخانه مجلس بود آماده شد که محمدصادق اشکوری با من تماس گرفت و گفت من در کتابخانه مرکزی دانشگاه اصفهان هستم و در حال کار روی نسخه‌های خطی این‌جا هستم و به یک نسخه از غاية البادی برخورد کردم که به نظر می‌آید نسخه خوب و قدیمی‌ای باشد. اگر لازم است این نسخه را برای شما ارسال کنم. همان‌جا کیف را کنار گذاشتم و روند تصحیح کتاب بر مبنای نسخه هشتم که وقتی به دستم رسید متوجه شدم نسخه بسیار خوبی هم هست، از ابتدا شروع شد و همان‌طور که مشاهده می‌کنید از آن زمان تا به حال ده سال گذشته است. یعنی من دوباره برای سال‌ها درگیر تصحیح این کتاب شدم و حتی در این میان قراردادم برای نشر آن با ناشرش فسخ شد و مبلغ اندکی که به عنوان پیش‌پرداخت گرفته بودم را هم پس دادم. یکی از صفحات نسخه دست‌نویس دانشگاه اصفهان غاية البادي اهمیت محتوایی کتاب غاية البادی در چیست؟ اولاً این‌که این کتاب در بیان مطالب اختصار دارد و در ثانی در شرحی که در آن ذکر شده است، اثر از حالت اختصار خارج می‌شود و موارد ابهام برطرف شده‌اند. سومین اهمیت همان دو کتاب در یک کتاب بودن است که گفتم. شما هنگامی که یک بار این کتاب را می‌خوانید گویی که یک دور کامل اصول فقه اسلامی را مطالعه کرده‌اید. نه فقط اصول فقه شیعه، این اثر همه آرا را در خود جا داده است. از معتزله و ابوالحسین خیاط بصری، از اشاعره و قاضی ابوبکر باقلانی، از امام غزالی و... آراء مختلف را ذکر و سپس نظر منتخب خود را بیان می‌کند و برای انتخاب آن نظر دلیل می‌آورد و درباره رد بقیه آرا هم دلایل خود را ذکر می‌کند.   آیا کتابی مشابه به این کتاب هست که در حال حاضر در حوزه‌ها تدریس شود؟ تقریباً می‌توانم بگویم این کتاب مشابهی ندارد. روش معمول این است که در کتاب‌های این‌گونه آرا مطرح شود و نام صاحب رای ذکر نشود. از این منظر فقط کتاب معالم الاصول اثر شیخ حسن ابن زین‌الدین تا حدودی به این کتاب شباهت دارد ولی آن هم بسیار به اختصار است و باید شرح شود. به عبارتی آن کتاب مانند مبادی الوصول است و به شرحی مانند غاية البادی نیاز دارد. کتاب معالم الاصول در حوزه‌ها خوانده می‌شود و از قدیم چاپ سنگی شده بوده است ولی کتاب غاية البادی به همان صورت نسخه خطی باقی مانده بوده است.   یکی از کارویژه‌های آثاری که به شرح کتاب‌های دیگر اختصاص دارند این است که موارد بسیاری از نقل قول‌های مستقیم و غیرمستقیم از صاحبان فضل می‌توان در آنها یافت که بسیار مشاهده می‌شود اثری از کتاب‌های آنها باقی نمانده است. در کتاب غاية البادي آرای صاحب‌نظری طرح شده است که ما برای اولین بار در این کتاب با نظرات او مواجه شده باشیم؟ به‌طور مشخص آرای یک شخصیت معتزلی نسبتاً گمنام با نام ابوالحسین خیاط بصری در این کتاب مطرح شده که او آرای بسیار جالبی در زمینه‌های اصولی دارد و در کتاب ذکر شده است.   یکی از جوانب کاری شما که بخش عمده‌ای از عمر علمی‌تان را در بر گرفته است، نوشتن و تصحیح آثار در زمینه تاریخ علم اسلامی است. چه شد که به این سمت جذب شدید؟ من از ابتدای تحصیل به نسخ خطی و بیشتر به نسخ علوم، از ریاضی، فیزیک، کیمیا و کتاب‌هایی مانند اسرار قاسمی ملاحسین واعظ کاشفی و آثار جابر ابن حیان علاقه‌مند بودم. به‌ویژه من با جابر زندگی کرده‌ام و مانوس بوده‌ام. با رسائل او که پل کلاوس آنها را به چاپ رسانده  و بعضی‌شان را هم به زبان‌های لاتین ترجمه کرده است. از دهه چهل مشغول این کار بودم و یادم است که به‌طور مرتب از سال 1342 و 1343 به خدمت مرحوم عبدالحسین حائری می‌رفتم و ایشان گاوصندوق‌هایی که مملو از نسخ خطی بودند را به روی من باز می‌کردند و می‌فرمودند اگر ما بخواهیم تاریخ علم این مملکت و جهان اسلام را بشناسیم، اسنادش همین نسخه‌های خطی است.   از مرحوم حائری نسخه خطی‌ای برای تصحیح و انتشار هم گرفتید؟ بله. به عنوان نمونه نسخه خطی یک رساله از یعقوب ابن اسحاق کندی در زمینه زمین‌شناسی به من دادند. من چند کتاب درباره کندی منتشر کرده‌ام که یکی از آنها نامش «نخستین فیلسوف اسلام» است. نسخه‌ای که مرحوم حائری در اختیار من گذاشت به کتاب «الابانه عن وحدانیه الله» مربوط بود که اثری شاخص در زمینه اثبات تناهی عالم و نامتناهی بودن حضرت باری با بهره‌گیری از دلایل ریاضی و فیزیکی است. از آثار تازه‌ای که در دست تحقیق و یا انتشار دارید هم بفرمائید. در حال حاضر مشغول نوشتن مقاله‌ای درباره کتاب دستورنامه اثر مرحوم استاد محمدجواد مشکور هستم که سمت استادی مختصری هم بر من دارند. این مقاله را برای یادنامه‌ای که برای مرحوم مشکور قرار است منتشر شود می‌نویسم.   در حوزه تصحیح متون اثری را در دست کار ندارید؟ در زمینه تصحیح مقداری از رسائل پزشکی زکریای رازی را به همراه محمدابراهیم ذاکر برای انتشار آماده کرده‌ایم که در نشر میراث مکتوب کارهای انتشار آنها در حال انجام است. یکی از این رسائل درباره دردهای مفصلی است و نام بیماری‌ها داروهایی که در آن ذکر می‌شود در پانویس شرح داده شده و در واقع مطالب کتاب به روز شده است.   قصد ترجمه کتاب غاية البادي به زبان فارسی را ندارید؟ اتفاقاً روزی که خبر انتشار کتاب به من رسید در مجلسی آقای جربزه‌دار مدیر نشر اساطیر را دیدم و ایشان از من قول گرفت که کتاب را به فارسی ترجمه کنم. مقداری از آن را هم انجام داده‌ام و فکر می‌کنم اگر مشکل و مسئله خاصی پیش نیاید تا پاییز کار ترجمه آن را به فارسی به پایان برسانم. ]]> دین‌ Tue, 13 Aug 2019 04:18:50 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/279436/کتابی-بی-مشابه-درباره-مبانی-فقه-حقوق-شیعی دانشنامه نگاری خدمتی علمی به جامعه علمی کشور است نه کار اقتصادی http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279503/دانشنامه-نگاری-خدمتی-علمی-جامعه-کشور-نه-کار-اقتصادی به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) همزمان با تجدید چاپ دو جلد نخست از مجموعه ۶ جلدی دانشنامه قرآن‌شناسی، با حجت‌الاسلام اکبر زراعتیان معاون فنی پژوهشکده دانشنامه‌نگاری دینی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، گفتگو کردیم، متن این مصاحبه را در ادامه می‌خوانید؛   *در ابتدا اطلاعاتی اجمالی را از دانشنامه قرآن شناسی را ارائه بفرمائید؟ دانشنامه قرآن‌شناسی، مجموعه دانشنامه‌ای است با  ساختار موضوعی، با حدود ۹۰۰ مدخل اصلی که در سه بخش عمده‌ی مباحث پیرامون قرآن، حکمت نظری  و حکمت عملی که در دستور کار پژوهشکده دانشنامه نگاری قراردارد که در پایان، مجموعه دانشنامه‌های اقماری، کلان دانشنامه قرآن شناسی را به وجود خواهند آورد. *سیر تکاملی این دانشنامه به چه صورت است؟ در حال حاضر به فضل الهی دو جلد نخست از دانشنامه علوم قرآن به چاپ رسیده و در اختیار محققان و قرآن‌پژوهان قرار گرفته است. سه جلد بعدی این مجموعه در اولویت کار قرار دارد و فرایند کار با شتاب و البته با تمرکز بر کیفیت و دقت در مراحل پایانی قرار دارد. البته نکته حایز اهمیت این است که نگارش برخی مقالات گاه با مشکلات و موانعی روبرو می‌شود و همین توقف و تاخیر موجب معطلی کل مجلدات می‌شود. مجلد ۱ و ۲ که به چاپ رسید توقع درخصوص به پایان رسیدن ۳ جلد بعدی بیشتر شد ولی خب پروسه تولید مقالات از جنس دانشنامه زمان‌بر است چرا که نمی‌توان حتی از کوچکترین ابهام یا نقصی به راحتی عبور کرد و هر مقاله چندین رفت و برگشت را در تمامی فرایند تولید از جمله مصدریابی، غنی‌سازی، ارزیابی، مقابله، ویراستاری و … داشته و با لحاظ اینکه نمی‌توان کیفیت را قربانی سرعت کرد و این از برتری‌های مقالات  دانشنامه‌ای نسبت به نمونه مشابه است. غیر از مجلدات علوم قرآن در دانشنامه‌های دیگر نیزتمامی مجلدات گروه‌های فعال در عرض هم در حال تولید و پیشرفت هستند. در گروه‌هایی چون کلام، تاریخ، حقوق جزا، اخلاق، قرآن و شیعه، قرآن و اهل‌بیت، بر حسب اولویت، اهتمام داریم که مجلدات اول هر گروه مراحل پایانی را طی کرده و به مرحله  چاپ برسند. *در مورد فعالیت‌های در دست اجرای گروه‌های علمی دانشنامه قرآن نیز اجمالاً توضیح بفرمایید. در این باره لازم به توضیح است که، مقالات از یک مرحله ابتدایی یعنی مدخل‌گزینی شروع می‌شود؛ گروه تخصصی مداخل مصوب را به تناسب اولویت به محققین واگذار کرده و نویسندگان طرحنامه پیشنهادی خود را به مدیر گروه تحویل می‌دهند. طرحنامه در شورای علمی گروه که متشکل از متخصصین آن رشته هستند مورد بررسی و پس از اصلاحات و نهایی‌شدن به تصویب رسیده و کار جدی نویسنده از همین مرحله به بعد آغاز می‌شود؛ مقاله ابتدایی پس از تحویل نویسنده به وسیله مدیر گروه ارزیابی اولیه و با شیوه نامه نگارش مقاله تطبیق داده می‌شود و بعد از آن دو نفر از متخصصین آن رشته و یک کارشناس علمی ساختاری مقاله را ارزیابی می‌کنند؛ ماحصل تمامی این فرایندها که همگی با دقت و وسواس خاصی صورت گرفته است، به محقق بازگشت داده می‌شود که نکات و اصلاحات درخواستی را اعمال کند پس از این پروسه مقاله مجددا جهت طرح در شورای علمی گروه در اختیار گروه  قرار می‌گیرد و در چند جلسه مقاله توسط کارشناسان هر گروه مورد بررسی قرار می‌گیرد و مصوبات این جلسات توسط دبیران گره‌ها تجمیع و به مؤلف اعلام می‌شود این ریزبینی‌ها و دقت‌های موشکافانه توسط متخصصین و رفت و برگشت‌های مقاله بین گروه و مؤلف موجب تمایز و برتری مقالات از جنس دانشنامه می‌باشد . پس از نهایی شدن مقاله از نظر گروه مربوطه، کار در اختیار واحد علمی فنی قرار خواهد می‌گیرد تا مقبولیت آن بررسی شود؛ از جمله این بررسی ها می‌توان به غنی‌سازی محتوایی و ساختاری و مصدریابی منابع و استنادات اشاره کرد که در هر یک از فرایندها چنانچه نقص یا ابهامی موجود باشد برطرف می‌شود ـ در نهایت قبل از  ارائه مقاله به دبیرخانه شورای علمی دانشنامه ها، بایستی همکاران ویراستار دست به قلم شده و کار را به قلم دانشنامه‌ای برگردانند چرا که برخی محققین به سبک و سیاق دانشنامه تسلط کافی ندارند علاوه بر این لازم است مقالات داری قلم یکسانی باشند چون در مجموعه واحدی تجمیع خواهند شد؛ پس از طی این مرحله مقاله در شورای علمی دانشنامه طرح و با دقت بررسی می‌شود و مصوبات توسط دبیر خانه به گروه‌های مربوطه اعلام و تا پایان کار و اعمال دقیق مصوبات، پی گیری و در نهایت مقاله جهت آماده سازی به واحد علمی فنی تحویل می‌شود. تمامی این مراحل که البته قدری نیز به اختصار گفته شد، در تمامی مقالات انجام می‌پذیرد و همین باعث زمان‌بر بودن حاصل کار دانشنامه‌ای است و در پایان تمامی این مراحل، پروسه گردش مقالات در واحد ویرایش ادبی و صفحه‌آرایی نیز اضافه می‌شود. *به نظر شما تاثیرگذاری یک دانشنامه بعد از اتمام به چه معیارهایی بستگی دارد؟ درخصوص تاثیرگذاری دانشنامه پس ازتمام، بایستی نکاتی را مدنظر داشت. وقتی دانشنامه دراختیار جامعه علمی قرار می‌گیرد بایستی اطلاع رسانی به نحو مطلوبی درخصوص جامعه هدف صورت پذیرد تا آنها در جریان چاپ و نشر چنین مجموعه ای قرار بگیرند. بنده احساس می کنم که این کار به درستی انجام  نمی شود و آنقدری که در تولید کار انرژی و توان گذاشته می شود در مرحله اطلاع‌رسانی کار لازم و کافی صورت نمی گیرد. تجربه دانشنامه فاطمی که دایره‌المعارف بسیار قوی و مستند و منحصربه‌فردی بود شاهد مدعای بنده است و بایستی اطلاع رسانی قوی و البته مستمر صورت بگیرد چرا که ما دائم با طیف جدیدی از محققان و دانش‌پژوهان مواجه هستیم، لذا استمرار در اطلاع رسانی  امری ضروری است. دغدغه ‌ بعدی قرار دادن مجموعه در اختیار مخاطب است. با توجه به گرانی کاغذ، دسترسی به کتاب و محصول کاغذی توسط مخاطب دشوار گردیده است،و همه محققان توان پرداخت قیمت روی جلد دانشنامه را نخواهند داشت بنابراین در مرحله اول بایستی به سمت تولید نرم‌ افزار  رفت و در عرض تولید نرم افزار، ‌مرحله بعدی بارگذاری و قرار گرفتن مجموعه دانشنامه‌ها در سایت پژوهشگاه است تا علاقه‌مندان بدون دغدغه به آن دسترسی داشته  باشند. *برای اثرگزاری بیشتر آثار در بین مخاطبان چه تدبیری اندیشیده‌اید؟ دانشنامه نگاری  خدمتی علمی به جامعه علمی کشور است نه یک کار اقتصادی با نگاه درآمدزایی! لذا باید در بازه زمانی خاص، دسترسی به این منابع و مقالات سهل و با کمترین هزینه ممکن انجام شود. درخصوص خلأهای موجود در عرصه دانشنامه‌نگاری، می‌توان به مسئله آموزش نگارش مقالات دانشنامه اشاره کرد. بسیاری از هزینه‌های اضافی که بر تولید مقالات دانشنامه‌ای تحمیل  می شود از ناحیه نوشته‌های محققانی است که در فضای دانشنامه‌نگاری نیستند. لذا آموزش مستمر دانشنامه‌نگاری در قالب کارگاه‌ی امری ضروری است؛ به عنوان نمونه  نویسندگان خوبی که الان در اختیار داریم همان محققانی هستند که در سالیان قبل  در کارگاه‌های آموزشی شرکت کرده بودند؛ مقالاتی که از سوی این محققان تولید می‌شود از نظر علمی و هزینه تولید، قابل مقایسه با مقالات دیگر نیست. ]]> دین‌ Tue, 13 Aug 2019 03:30:14 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279503/دانشنامه-نگاری-خدمتی-علمی-جامعه-کشور-نه-کار-اقتصادی راه‌کار اسلامی جایگزین صنعت بیمه http://www.ibna.ir/fa/doc/book/279386/راه-کار-اسلامی-جایگزین-صنعت-بیمه به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) کتاب «تکافل از نظریه تا عمل» نوشته محمدمهدی عسگری که انتشارات دانشگاه امام صادق(ع) آن را منتشر کرده است، سعی دارد تا با معرفی و ارائه پیشینه بیمه و اشکالات وارده بر آن به ارائه راهکاری جایگزین برای بیمه بپردازد. این راهکار جایگزین تکافل نام دارد.   واژه تکافل از قرآن و سنت (از واژه عربی «کفالت») گرفته شده و به معنای ضمانت مشترک است و هدف آن مشارکت و یاری دو جانبه میان اعضای گروهی مشخص است. در عمل تکافل به عنوان روشی مبتنی بر ضمانت مشترک اعضای گروه مذکور در صورتی که برای فردی مشکل و حادثه‌ای ایجاد شود، بر ضمانت و وثیقه مشترک اتفاق‌نظر داشته و مجموع منابع جمع شده را برای جبران خسارت به فرد ضرر دیده می‌پردازند. تمامی اعضای گروه تلاششان را به کار می‌گیرند تا فرد نیازمند را حمایت نمایند. در بعضی منابع این واژه را ضمانت طرفینی یا مسئولیت مشترک نیز بیان کرده‌اند. (114)   تکافل امروز در جهان یکی از صنایع بزرگ جایگزین بیمه محسوب می‌شود و طبق آمار گزارش تکافل جهانی مبلغی که به عنوان حق بیمه در شرکت‌های تکافلی گرفته می‌شود در سال 2015 با رشد دو رقمی 14 درصدی همراه بوده است و به عدد 9.14 میلیارد دلار رسیده است که بخش عمده آن ناشی از رشد تکافل عمومی بوده است. البته در کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس رشد ترکیبی سالانه از سال 2012 تا 2015 به 18 درصد رسیده است که از رشد کل بیشتر است. این عدد برای کشورهای آفریقایی 18 درصد و برای کشورهای جنوب شرق آسیا، 4 درصد و برای سایر کشورها نیز 7 درصد است.   عسگری در فصل اول به معرفی بیمه و تبیین ضرورت آن در جوامع امروزی پرداخته است. به گفته او همراه با گسترش بیمه، عقلا و قانون‌گذاران به منظور قانون‌مند ساختن و مشخص نمودن خدود میدان عملیاتی بیمه و آثار و تعهدات و حقوق ناشی از عملیات و عقد بیمه، قوانین و مقررات حقوقی قرارداد بیمه را تدوین کرده‌اند. دانش مدیریت بیمه‌ای نیز همپای تحولات و پیچیدگی جوامع بشری و گسترش حوزه فعالیت بیمه‌ای، به صورت دانش فنی و تخصصی درآمده است. بیمه امروز به تکنیک‌های ماهرانه و دانش مبتنی بر اصول و آمار ریاضی، برای رهبری و مدیریت مواجهه با ریسک، در امر بیمه نیازمند است و از این رو صنعت بیمه اکنون بسیار پیچیده و گسترده شده است. (21) تغییر شیوه زندگی به حالت شهری موجب مواجهه افراد با خطرات متعدد و جدید، این این بار بدون حمایت متقابل افراد و قبیله شده است. این تغییر شیوه‌ی زندگی، انسان‌ها را ناگزیر به یافتن راه‌حلی برای تامین امنیت زندگی و اموال خود خود در برابر خطرات غیر قابل پیش‌بینی کرد. شاید بتوان انگیزه اولیه ایجاد بیمه در بین جوامع اولیه را در عبارت‌های بالا جست‌وجو کرد. انگیزه فطری دوری و پرهیز از خطر و نیاز به امنیت خاطر همواره در بشر در دوران‌های مختلف وجود داشته است. هدف اولیه بیمه ایجاد همکاری متقابل میان طرفین عقد بیمه است که طی آن یکی از طرفین تعهد می‌کند که طرف مقابل را در برابر هرگونه خسارت ناشی از حوادث غیر قابل پیش‌بینی حمایت کند. شاید دلیل گسترش روزافزون و پرشتاب صنعت بیمه در جهان نیز ناشی از همین انطباق کارکرد بیمه با نیاز فطری بشر برای تامین آرامش خاطر باشد.   در فصل دوم مباحث فقهی و استدلالات شرعی در رابطه با بیمه از منظر مذاهب مختلف اسلامی مورد مطالعه قرار گرفته است تا ضمن شناخت اشکالات بیمه از منظر اسلام، به معرفی یک نهاد به عنوان جایگزین بیمه پرداخته شود که علاوه بر نداشتن اشکالات بیمه، نیازهای مرتبط با بیمه را پاسخ دهد و هم مطابقت بیشتری با مبانی شرعی داشته باشد. آنگونه که نویسنده بیان کرده است، بیمه از منظر مراجع تقلید شیعه نظیر امام خمینی، آیت‌الله خامنه‌ای و آیت‌الله فاضل لنکرانی امری مباح محسوب می‌شود اما از منظر فقهای اهل سنت این‌گونه نیست. نویسنده معتقد است فقه اهل سنت در زمینه یافتن راه‌های جایگزین برای بیمه که شبه غرر در آن وجود دارد توانایی و رشد بیشتری نسبت به فقه امامیه بروز داده است و دلیل آن نیز سابقه بیشتر همراهی این فقه با آئین‌های حکومت‌داری و مسائل آن بوده است. (73) بر این پایه است که راهکاری نظیر تکافل بیشتر مورد توجه کشورهایی قرار گرفته است که مبنای قانون‌گذاری‌شان فقه اهل سنت است.   در فصل سوم مفهوم «تکافل» تعریف و تبیین شده است. در این فصل همچنین نحوه بهره‌برداری از تکافل از صدر اسلام تا کنون مورد بررسی قرار گرفته است و پیشینه تکافل در کشورهای مختلف مطالعه شده است. تکافل به عنوان راهکاری اسلامی برای پوشش ریسک در عرصه‌های مختلف زندگی در جوامع اسلامی کاربرد داشته و دارد. به گونه‌ای که در کشورهای عربی امروزه تنها تکافل است که جایگاه بیمه‌ای دارد و به عنوان تنها منبع برای پوشش ریسک‌های مختلف کاربرد دارد. اما متاسفانه این مهم در کشور ایران از اهمیتی که باید برخوردار نیست و هنوز بسیاری از محققین از این مسئله آگاهی چندانی ندارند.   فصل چهارم به معرفی اجمالی مدل‌های تکافل و بیمه اسلامی اختصاص دارد و سعی مولف در آن، معطوف به بررسی مسائل اقتصادی و شرعی مربوط به تکافل شده است.   در فصل پنجم کتاب نیز راهکارهای عملی برای اجرایی ساختن تکافل و مدل‌های بومی مربوط به آن در کشور مورد بحث قرار گرفته است و تلاش شده است تا الگویی متناسب به وضع موجود ایران برای رسیدن به وضع مطلوب ارائه شود.   کتاب «تکافل از نظریه تا عمل» از این منظر اثر مهمی است که بنا دارد یک راهکاری جایگزین مبتنی بر تجارب کشورهایی با مسائل مشابه کشور ما را برای یکی از مسائل چالش‌برانگیزی که با آن دست به گریبان هستیم ارائه می‌دهد و در مقام یک اثر نظری صرف باقی نمی‌ماند. خواندن این کتاب هم برای مسئولین امور اقتصادی و هم برای کسانی که در حوزه‌ بازارهای مالی فعال هستند می‌تواند یاری‌رسان و الهام‌بخش باشد.   کتاب «تکافل از نظریه تا عمل» نوشته محمدمهدی عسگری با شمارگان 1000 نسخه، قیمت 26 هزار تومان در 239 صفحه از سوی انتشارت دانشگاه امام صادق در سال 1398 منتشر شده است. ]]> دین‌ Mon, 12 Aug 2019 08:23:15 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/279386/راه-کار-اسلامی-جایگزین-صنعت-بیمه سعید رحیمیان آثارش درباره عرفان عملی را به ناشر سپرد http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/279011/سعید-رحیمیان-آثارش-درباره-عرفان-عملی-ناشر-سپرد سعید رحیمیان استاد فلسفه و کلام اسلامی در گفت‌وگو با خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) درباره تازه‌ترین کتاب‌های در دست انتشارش گفت: کتابی تحت عنوان «آیینه معرفت» در دست چاپ دارم که قرار است به زودی منتشر شود و شامل مجموعه‌ مقالاتی است درباره سیروسلوک عرفا، آرا و نظریاتی که هرکدام از این عرفا داشته‌اند و درکل هر موضوعی که به نوعی به آن‌ها مربوط می‌شود. او ادامه داد: کتاب یک بخش مرتبط با عرفان نظری دارد که به عارفانی همچون مولانا، ابن‌عربی، حافظ و ...می‌پردازد و موضوعاتی مثل عقل، صورت و معنا و بحث تجلی را مطرح می‌کند. بخش دیگر کتاب در حوزه عرفان عملی است  که باز از دیدگاه همین عارفان موضوعاتی مثل عشق و تجلی را از زوایه عرفان عملی را مورد واکاوی قرار می‌دهد. این مجموعه مقالات برخی پیش‌تر در مجلات تخصصی منتشر یا در کنفرانس‌ها ارائه شده بودند و برخی دیگرشان هم برای اولین بار در این کتاب ارائه می‌شوند. این پژوهشگر و استاد فلسفه اسلامی همچنین تاکید کرد: کتاب دیگری هم زیر چاپ دارم که «مبانی عرفان عملی» نام دارد و انتشارات سمت آن را چاپ می‌کند. این اثر درواقع یک کتاب درسی است که قرار است در دانشگاه‌ها مورد استفاده قرار گیرد. پیش‌تر کتاب «مبانی عرفان نظری» را منتشر کرده بودم و مرحوم احمد احمدی رئیس وقت موسسه سمت پیشنهاد کردند که با همان سبک‌وسیاق به مبانی عرفان عملی هم بپردازیم و به کمک یکی از دوستان این کار را انجام دادیم. این کتاب نه فصل دارد و از مبانی نظری عرفان عملی شروع می‌کند و به مباحثی مثل عناصر مورد نیاز در سیروسلوک، آفاتی که ممکن است برای سالکان پیش بیاید و مباحثی که به نهادهای عرفا و اهل تصوف مرتبط می‌شود؛ می‌رسد. سعيد رحيميان دانش‌آموخته مقطع دکتری فلسفه و حکمت اسلامی و استاد گروه فلسفه و کلام اسلامی متولد سال ۱۳۴۴ در شيراز است. او در سال ۱۳۶۲ پس از اخذ دیپلم تجربی در حوزه علميه شيراز و قم مراحل تحصيلات فقه اصول منطق فلسفه و تفسير و همچنین درس خارج را گذارند. رحمانیان که سابقه مدیریت مرکز پژوهش‌های فرهنگ اسلامی دانشگاه شیراز را در کارنامه دارد تاکنون بیش از۷۰ مقاله و ۲۰ کتاب (مشتمل بر دو کتاب درسی ) درزمینه‌های عرفان، فلسفه اسلامی، کلام و فقه (اعم از تألیف و ترجمه ) منتشر و همچنین در حدود ۲۰ کنفرانس و همایش داخلی و خارجی شرکت و ارائه مقاله کرده است. پایان‌نامه‌های کارشناسی‌ارشد و دکترای او نیز حائز جوایزی ملی و بین‌المللی ازجمله جایزه فارابی شده‌اند.  ]]> علوم انسانی Mon, 12 Aug 2019 05:30:50 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/279011/سعید-رحیمیان-آثارش-درباره-عرفان-عملی-ناشر-سپرد بحران سنی و نبرد بر سر جهادگرایی جهانی http://www.ibna.ir/fa/doc/book/278983/بحران-سنی-نبرد-سر-جهادگرایی-جهانی به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، کتاب «سازمان داعش بحران سنی و نبرد بر سر جهادگرایی جهانی» نوشته حسن ابوهنیه و محمد ابورمان یکی از معدود کتاب‌های مربوط به داعش است که با نگاهی نسبتا جامع و با به‌کارگیری شیوه‌های تحقیقاتی گوناگون به رشته تحریر درآمده است؛ شیوه‌هایی از قبیل تحقیقات میدانی، مطالعات کتابخانه‌ای و اسنادی (از جمله بررسی منابع دست‌اول موجود، مانند متن اصلی بیانیه‌ها و نامه‌ها) و مصاحبه‌های گوناگون با با رهبران و افراد متنوع مرتبط. کتاب درواقع تحقیقی عمیق درباره فرآیند شکل‌گیری داعش است و نویسندگان هدف از نگارش کتاب را بررسی چندوچون سازمان دولت اسلامی و طرح تحولات آن از زمان تاسیس تا توسعه و شناخت رابطه این سازمان با القاعده و جبهه النصره معرفی می‌کنند. حسن ابوهنیه و محمد ابورمان در اصل تلاش دارند تا در این اثر به پرسش‌هایی مثل آیا رشد سازمان دعش ربطی به شبکه روابط آن دارد؟ به پشت‌پرده‌هایی از جنس منافع منطقه‌ای چطور؟ یا اینکه رشد برخاسته از عوامل درونی است؟ یا پیامد شرایط واقعی دیگری است؟ یا عوامل پیچیده و پرشمار دیگری در آن نقش دارند؟ پاسخ بدهند.  نویسندگان، دو نفر از پژوهشگران پرکار این حوزه‌اند که که کتاب‌ها و تحقیقات متعددی در این حوزه داشته‌اند و می‌توان گفت در این زمینه، از جامعیتی مثال‌زدنی برخوردارند و این پژوهش را نیز به سفارش موسسه فریدریک ایبرت به انجام رسانده‌اند. این موسسه اصالتا آلمانی است و یکی از شعب آن در شهر عمان پایتخت اردن قرار دارد.  حسن ابوهنیه و محمد ابورمان کوشیده‌اند به جای بررسی عوامل بیرونی(مانند دخالت حتمی غرب یا حمایت‌های بی‌چون‌وچرای اسلام‌ستیزان غیرعرب در تاسیس سازمان داعش که در راس آن‌ها آمریکا قرار دارد)، بستر داخلی و به تعبیری عربی اسلامی شکل‌گیری داعش را بررسی کنند. هرچند علی‌رغم تلاش نویسندگان برای دوری از سوگیری متاسفانه کتاب بعضی جهت‌گیری‌های سوگیرانه است که تعدادی از آن‌ها کاملا قابل تشخیص است و در بعضی موارد نیز توضیح مختصری در مورد آن‌ها در پانوشت آمده است.  نویسندگان همچنین در مورد نقش و عملکرد جمهوری اسلامی ایران در این عرصه،گاه مطالبی مطرح کرده‌اند که مشخصا متاثر از داده‌های رسانه‌ای و نتیجه سوء‌تبلیغات دیگران است، یا اینکه از کمبود اطلاعات آنان در این زمینه نشات گرفته است. بسیاری از این مطالب علاوه بر اینکه خلاف واقع‌اند بیانگر نوعی سیاه‌نمایی در این زمینه هستند.  آنا فیلر چوک، مدیر موسسه فریدریک ایبرت شعبه اردن و عراق نیز در مقدمه این موسسه در کتاب درباره آن نوشته است: «اسلام سیاسی یکی از موضوعات متعددی است که موسسه فریدریک ایبرت در آلمان به آن اهتمام دارد. این موسسه موضوع یادشده را از خلال معرفی رویکردها و جریان‌های گوناگون جنبش‌های اسلامی مورد پژوهش قرار می‌دهد و درصدد تاسیس گفتمانی آموزشی در زمینه جنبش‌های اسلامی است/ آغاز این طرح به سال ۲۰۰۷ و شروع انتشار مجموعه‌ای از نوشته‌های درباره اسلام سیاسی بازمی‌گردد. این مجموعه با هدف فراهم آوردن اطلاعاتی تدوین می‌یافت که از سویی با معیارهای دانشگاهی هماهنگ باشد و از سوی دیگر برای عموم، قابل فهم باشد. از آن زمان تاکنون موسسه فریدریک ایبرت هشت کتاب در همین راستا منتشر کرده که در گستره وسیعی پخش شده است.» برخی از سرفصل‌های کتاب عبارتند از: سازمان دولت اسلامی؛ ریشه‌ها، خط‌مشی و تحولات، جبهه النصره؛ پایه‌گذاری، رشد و بحران، در راه اعلام خلافت، تجزیه القاعده؛ کشمکش‌ها و پیامدهای آن، درگیری بر سر ایدئولوژی سلفی‌گری جهادگرا، دگرگونی زیربنای ساختاری سازمان دولت اسلامی و روز پسین؛ نبرد با سازمان دولت اسلامی (داعش). البته لفظ دولت در این کتاب، کمتر به معنای مدرن دولت(مثلا در ترکیب دولت ـ ملت) اشاره دارد؛ بلکه بیشتر ناظر به مفهومی است که ما آن را در زبان فارسی با عنوان حکومت یا حتی مملکت می‌شناسیم و البته این واژه گاهی در عربی به معنای مطلق کشور به کار می‌رود.  کتاب «سازمان داعش بحران سنی و نبرد بر سر جهادگرایی جهانی» نوشته حسن ابوهنیه و محمد ابورمان به ترجمه حسن بشیر و سیدمحمدحسین میرفخرائی در ۲۹۲ صفحه، شمارگان ۱۰۰۰ نسخه و به قیمت ۳۰۰۰۰ تومان از سوی انتشارات دانشگاه امام صادق (ع) منتشر شده است. ]]> علوم انسانی Mon, 12 Aug 2019 04:30:58 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/278983/بحران-سنی-نبرد-سر-جهادگرایی-جهانی علامه حلی نخستین عالمی است که آیت‌الله لقب گرفت http://www.ibna.ir/fa/doc/report/279241/علامه-حلی-نخستین-عالمی-آیت-الله-لقب-گرفت خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، علامه حلی از جمله علمایی است که در گسترش فقه شیعی نقشی موثر و مثال‌زدنی داشته‌اند. علامه حلی نخستین کسی بود که لقب آیت‌الله به او داده شد. قطب‌الدین رازی، فخرالمحققین، ابن معیه و محمد بن علی جرجانی از معروفترین شاگردان وی بودند. حضور او در ایران و در دربار سلطان محمد خدابنده نقش موثری در رواج مذهب شیعه در ایران داشته است.   علامه حلی که نام اصلی‌اش حسن بن یوسف بن مطهر بود در شب جمعه ۲۹ رمضان سال ۶۴۸ قمری در شهر حله به دنیا آمد. پدرش یوسف بن مطهر از متکلمان و عالمان علم اصول در حله بود. علامه چند سال بیشتر نداشت که با راهنمایی پدرش برای یادگیری قرآن به مکتب رفت و خواندن و نوشتن را در مکتب آموخت. سپس مقدمات و ادبیات عرب و علوم فقه، اصول فقه، حدیث و کلام را نزد پدرش و دایی‌اش محقق حلی آموخت. او در ادامه، علوم منطق، فلسفه و هیئت را نزد اساتید دیگر، به‌ویژه خواجه نصیر الدین طوسی فراگرفت و قبل از رسیدن به سن بلوغ به درجه اجتهاد رسید. علامه حلی به ‌سبب کسب فضیلت‌های بسیار در سن کم در نزد خانواده و دانشمندان به جمال‌الدین مشهور شد.   پس از فوت «محقق حلی»، علامه که در آن هنگام 28 سال سن داشت مرجعیت شیعه را برعهده گرفت. ابن‌ حجر عسقلانی‌ او را «آیة فی‌ الذکاء» خوانده‌ است‌. شرف الدین شولستانی، شیخ بهایی و محمد باقر مجلسی، در اجازه‌نامه‌هایی که‌ برای‌ شاگردان‌ خود نوشته‌اند، از علامه حلی با عنوان‌ «آیت‌ الله‌ فی‌ العالمین» یاد کرده‌اند.   علامه کتاب‌های متعددی در فقه، کلام، اصول و علم رجال نوشته است و با اینکه خودش در کتاب خلاصه‌الاقوال، تعداد آثار خود را 57 اثر ذکر می‌کند، هیچ یک از برآوردهای پژوهشگران تالیفات او را کمتر از صد اثر ارزیابی نکرده‌اند.   سید محسن امین در کتاب اعیان الشیعه نوشته است: «تالیفات علامه بیش از یکصد کتاب است و من ۹۵ کتاب او را دیده‌ام که بسیاری از آنها چندین مجلدند». او همچنین می‌گوید کتاب الروضات آثار علامه را حدود هزار کتاب تحقیقی دانسته است. میرزا محمد علی مدرس نیز در ریحانة الادب۱۲۰ اثر و کتاب گلشن ابرار حدود ۱۱۰ اثر برای علامه نام برده‌ است.   در یک کتاب‌شناسی موضوعی، برای علامه حلی، 20 اثر در زمینه فقه، 6 اثر در زمینه اصول، 28 کتاب کلامی و اعتقادی، 8 اثر مرتبط با حدیث، 3 اثر رجالی، 3 اثر تفسیری، 23 اثر فلسفی و منطقی، 2 اثر مرتبط با دعا و مناجات، 6 اثر ادبی و 7 اثر با موضوعات دیگر برشمرده شده است.   از میان این آثار، دو اثر که هر دو در میان آثار فقهی علامه حلی گنجانده شده‌اند به موضوع حج پرداخته‌اند. یکی از این آثار «المنهاج فی مناسک الحاج» نام داشته است. این کتاب به‌طور کامل به دست ما نرسیده است اما خلاصه‌ای از آن به‌صورت مقالاتی (از جمله در نسخه عربی مجله میقات حج) منتشر شده است. علامه حلی در کتاب دیگری که به موضوع حج می‌پردازد، تفصیل بیشتر مطالب را به کتاب «المنهاج» ارجاع داده و از این ارجاع چنین برمی‌آید که در این کتاب مسائل حج به همراه مستحبات و ادعیه، به تفصیل مورد بحث قرار گرفته بوده است.   کتاب دیگر علامه حلی در زمینه حج، «واجبات الحج» یا «رساله فی واجبات الحج و ارکانه» نام دارد که رساله‌ای درباره واجبات حج و ارکان آن بدون ذکر ادعیه و مستحبات است و از ارجاعی که در دیباچه آن به کتاب «المنهاج فی مناسک الحاج» داده شده معلوم می‌شود بعد از آن نوشته شده است.   علاوه بر این در آثار دیگر علامه حلی و از جمله در کتاب «ارشاد الاذهان الی احکام الایمان» ایشان نیز مسائل حج مورد بحث و بررسی قرار گرفته‌اند. ارشاد الاذهان از کتب فقه فتوایی شمرده شده که از طهارت تا دیات را در بردارد. این اثر به جهت جایگاه و مرتبه عالی‌اش همواره مورد توجه علما و فقهای پس از خود بوده است و بیش از پنجاه شرح و حاشیه بر آن نوشته شده است. در کتاب ارشاد الاذهان بخشی مفصل به مقوله حج اختصاص دارد و اهمیت این بخش چنان است که شیخ مرتضی انصاری اثری را با نام «کتاب الحج» که به بررسی استدلالی مناسک حج بر اساس فقه شیعه امامیه اختصاص دارد، به صورت تعلیقیه بر بخش حج کتاب ارشاد الاذهان علامه حلی به نگارش درآورده است.   در ارشاد الاذهان، باب حج شامل چهار مبحث انواع حج، شرایط حج، افعال حج و لواحق حج است و شیخ مرتضی انصاری در کتاب الحج فقط بر دو مبحث اول تعلیقه نگاشته و به بررسی جوانب مختلف هر مسئله و ذکر تحقیقات و استدلال‌های فقهی خود پرداخته است. کتاب الحج شیخ انصاری یک تحریر فارسی هم دارد که به قلم خود شیخ است. تحریر فارسی کتاب الحج، بر اساس گفته شیخ انصاری به گونه‌ای نوشته شده که موافق احتیاط باشد. به همین سبب، فقهای بزرگی چون میرزا محمدحسن شیرازی و آخوند خراسانی و محمدکاظم یزدی بر آن حاشیه نوشته‌اند.   علاوه بر آثاری که از علامه حلی در زمینه حج باقی مانده است، حکایاتی نیز از ایشان در دسترس ماست که به حج مربوط می‌شود. از جمله این حکایات، حکایتی است که به دیدار ایشان با ابن تیمیه یکی از علمای بزرگ اهل سنت مربوط می‌شود.   در سال ۷۱۶ هجری قمری که سلطان محمد خدابنده فوت کرد، علامه به حله بازگشت و مشغول تالیف و تدریس و تربیت علما و تقویت مذهب و ارشاد مردم شد به صورتی که از هر طرف طالبان علم به سوی او شتافتند و دیگر از حله خارج نشد مگر برای حج در اواخر عمر شریفش تا این که در سال ۷۲۶ رحلت نمود. در سفر حج با ابن تیمیه در مسجدالحرام ملاقات نمود. ابتدا ابن تیمیه او را نمی‌شناخت و از طریقه صحبت و بحث علامه بسیار تعجب نمود و از او جویای نامش شده علامه در جواب گفت: «من کسی هستم که تو او را ابن المنجس می‌خوانی» ابن تیمیه در کتاب منهاج السنه در رد کتاب منهاج الکرامه، علامه را به این نام خوانده بود. از آن به بعد بین آن دو انس و دوستی حاصل شد. ]]> دین‌ Mon, 12 Aug 2019 03:30:01 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/279241/علامه-حلی-نخستین-عالمی-آیت-الله-لقب-گرفت الویری از «تاریخ در قرآن» می‌گوید http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279445/الویری-تاریخ-قرآن-می-گوید به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) درس‌گفتار تاریخ در قرآن با تدریس حجت الاسلام والمسلمین محسن الویری مدیرگروه تاریخ و تمدن دانشگاه باقرالعلوم(ع) و تهیه کنندگی سیدشهاب‌الدین لاجوردی قرار است در قالب پنج برنامه از شنبه ۱۹ تا چهارشنبه ۲۳ مردادماه از شبکه چهارم سیما پخش شود. این برنامه هر روز ساعت ۱۷:۲۰ پخش و فردای آن روز، ساعت ۱۰ صبح بازپخش پخش خواهد شد. این برنامه که چند ماه پیش ضبط شده است برگرفته از برخی تدریس‌ها و در بردارنده گزارش و تحلیلی کلی از محورهای مباحث مرتبط با تاریخ در قرآن است که می تواند در فضای مطالعات بین‌رشته‌ای به ایجاد انگیزه در قرآن‌پژوهان برای روی آوردن به مباحث تاریخی و ایجاد انگیزه در تاریخ‌پژوهان برای روی آوردن به مطالعات تاریخی کمک کند. ]]> دین‌ Sun, 11 Aug 2019 17:42:44 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279445/الویری-تاریخ-قرآن-می-گوید کتاب معنویت ‌گرایی جدید منتشر شد http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279444/کتاب-معنویت-گرایی-جدید-منتشر به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) کتاب معنویت ‌گرایی جدید (مؤلفه‌های مفهومی، لوازم اعتقادی و نشانه‌‌های گفتمانی) بیست  و یکمین عنوان از آثار مکتوب پژوهشکده اخلاق و معنویت و چهارمین کتاب از آثار گروه معنویتِ این پژوهشکده است که پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی آن را منتشر کرده است. تحقیق حاضر بر محور پاسخ به این سؤال است که «مفهوم معنویت در عصر حاضر چیست و لوازم اعتقادی و نشانه‌های گفتمانی آن کدام است». این کتاب که نتیجه چهار سال تحقیق و پژوهش بوده و با نظارت بهزاد حمیدیه و به قلم احمد شاکرنژاد در 389 صفحه به نگارش درآمده است، شامل چهار فصل است که عبارتند از: -  فصل نخست: مفهوم معنویت؛ -  فصل دوم: مبانی نظری و لوازم اعتقادی معنویت گرایی جدید؛ -  فصل سوم: نشانه های معنویت گرایی جدید؛ -  فصل چهارم: نتیجه گیری.   در بخش‌هایی از مقدمه این کتاب آمده است: «بعد از دوره‌ای مبارزه‌ با دین و ماوراء طبیعت، واژه معنویت دوباره بر سر زبان‌ها افتاده است و در حیطه‌های مختلف از حرفه‌هایی چون مدیریت، پزشکی، روان‌ درمانی تا حوزه‌های چون ورزش، اوقات فراغت و تعلیم و تربیت سخن از معنویت به میان می‌آید. اما با کمی دقت در کاربردهای متعدد این واژه، آشکار می‌شود که معنویت در محاورات جدید، چیزی در درون دین نهادینه نیست... معنویت در کاربرد جدید آن، فارغ از دین نهادینه  است و بعضاً در تقابل با دین‌ داری نهادینه و یا به عنوان بدیل آن به حساب می‌آید... . هرچند واژه معنویت و «فراروی از ظاهر» بر سر زبان‌ها افتاده، اما به راحتی نمی ‌توان این اتفاق را بازگشت دوباره انسان به دین ‌داری نهادینه تفسیر کرد. ]]> دین‌ Sun, 11 Aug 2019 17:38:20 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279444/کتاب-معنویت-گرایی-جدید-منتشر مجموعه‌برنامه‌های «همیشه امیر» ویژه دهه ولایت برگزار می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279443/مجموعه-برنامه-های-همیشه-امیر-ویژه-دهه-ولایت-برگزار-می-شود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) ویژه‌برنامه‌های دهه ولایت با عنوان «همیشه امیر» با برنامه‌هایی نظیر؛ جشن، توزیع محصولات فرهنگی،جایزه هنری پژوهشی غدیر، نشست‌های شعرخوانی، اجرای نقالی، کاروان شادی و... از ۲۱ تا ۲۹ مرداد با ۷۰۰ اجرا در مراکز فرهنگی هنری مناطق ۲۲ گانه تهران برگزار می‌شود.   مجموعه جشن‌های «شبیه چشمه» مجموعه جشن‌های «شبیه چشمه » به مناسبت عید غدیر خم و با هدف بزرگداشت بزرگترین عید شیعیان جهان و تبیین جایگاه امامت و ولایت در بین مردم از ۲۷ تا ۲۹ مرداد در مراکز فرهنگی هنری مناطق ۲۲ گانه تهران برگزار می‌شود. این جشن‌ها با برپایی  ایستگاه‌های مختلف فرهنگی هنری چون؛ مسابقه، گفت‌وگوی مذهبی، نمایش کودک، اجرای گروه‌های موسیقی، تجلیل از خانواده شهدا، اجرای نقالی و... برگزار می‌شود. تجلیل از ۱۱۰ خانواده شهید و ایثارگر سادات «مهر آیین» دیگر برنامه‌ای است که با تجلیل از ۱۱۰ خانواده شهید و ایثارگر سادات از ۲۱ تا ۲۷ مرداد در مناطق ۲۲ گانه شهر تهران برگزار می‌شود. این برنامه برای نخسین بار در نوروز ۹۸ با هدف غبار روبی از منزل شهیدان برگزار شد. در مرحله دوم این طرح، ساکنان مناطق ۲۲گانه به همراه اعضای کانون‌ها به دیدار خانواده ۱۱۰ شهید و ایثارگر سادات رفته و ضمن غبار روبی از منازل و اهدای شال سبز سیادت از آنها برای حضور در جشن‌های عید غدیر مراکز فرهنگی هنری مناطق دعوت می‌کنند. اجرای ۱۱۰ مجلس پرده‌خوانی و نقالی با عنوان «برکه و رود» و با هدف به روزرسانی هنر سنتی و دیرینه نقالی در انتقال روایت‌های جذاب و شنیدنی فضایل والای حضرت امیرالمومنین(ع)، در ۱۱۰ نقطه از شهر تهران از ۲۱ تا ۲۹ مرداد برگزار می‌شود. یکی دیگر از فعالیت‌های سازمان فرهنگی هنری در دهه ولایت تولید و توزیع محتوای تصویری با هدف ترویج سنت حسنه عقد اخوت و انتشار در فضای مجاز و همچنین توزیع محصولات در ۱۱۰ مسجد تهران با عنوان «آینه با آینه» در دو روز شب و روز عید غدیر است. نشست‌های شعر خوانی ویژه‌برنامه «غزل ارادت» شب شعرهایی است که شاعران کانون‌های شعر و ادب سازمان فرهنگی هنری با موضوعات مرتبط با واقعه غدیر خم و مناقب حضرت علی (ع) به شعر خوانی‌ می‌پردازند. این نشست‌های شعر خوانی از ۲۱ تا ۲۹ مرداد در ۱۱ منطقه برگزار می‌شود و در پایان به ۱۰ شاعر معرفی شده توسط مناطق هدیه‌ای به رسم یادگار اهدا می‌شود. «شهر ولایت» از دیگر برنامه‌های دهه ولایت است که ۲۹ مرداد با راه اندازی هیات‌های مذهبی و کاروان شادی به همراه اهدای گل به مردم در چهار منطقه تهران برگزار می‌شود. جایزه هنری پژوهشی غدیر ششمین جایزه هنری پژوهشی غدیر در آستانه عید غدیر ۲۷ مرداد در موزه‌ هنرهای دینی امام علی(ع) برگزار می‌شود. این جایزه نکوداشت هنرمندانی است که در حوزه زنده نگه‌داشتن عنوان غدیر و ترویج نگاه و سیره امیرالمومنین علی(ع) شاخص و مطرح‌اند. همچین نمایشگاهی از آثار هنرمندانی که آثارشان در گنجینه موزه امام علی(ع) موجود است، برگزار می‌شود. «غدیرانه» عنوان برنامه‌ای است که به مدت ۹ شب از ۲۱ تا ۲۹ مرداد در ۴ بخش در میدان آیینی امام حسین(ع) برگزار می‌شود.  برپایی برنامه جشن هر شب با اجرای نمایش، مسابقات مختلف ویژه بزرگسالان و کودکان، اجرای موسیقی، نورافشانی و پذیرایی از ساعت ۱۸:۳۰، اجرای نمایش «ولایت» به کارگردانی قاسم شاورزی با بازسازی واقعه غدیر خم با همراهی مخاطبانی که در این برنامه حضور دارند و اجرای نمایش «قاصدی از غدیر» به کارگردانی زهرا پور خرمی در سالن سینمای فرهنگ‌سرای عترت واقع در میدان امام حسین (ع) قبل از اذان مغرب و «مائده‏ غدیر» برپایی ۲۰ جایگاه پخت طعام در میدان امام حسین (ع) و توزیع به میزان ۱۰ هزار در روز عید بزرگ و سعید غدیر خم، از جمله برنامه‌های «غدیرانه» است.  ویژه‌برنامه «حاضران به غایبان برسانند» با توجه به اهمیت خطبه غدیر هنرمندان و راویان نوجوان و جوان به نحوی هنرمندانه و زیبا،  از ۲۶ تا ۲۹ مرداد خطبه غدیر را در ۱۱۰ نقطه از ایستگاه‌ها و واگن‌های خطوط منتخب مترو تهران روایت می‌کنند. مراسم بازسازی واقعه غدیر ۲۸ مرداد از طریق حرکت دو کاروان از دو نقطه در محله‌های منطقه ۱۵ با نمایی از کاروان حجاج در زمان واقعه غدیر به سمت محل بازسازی برکه غدیر واقع در پارک پامچال برگزار می‌شود. همچنین نمایشگاه و غرفه‌های فرهنگی برای ارائه محصولات فرهنگی به شهروندان برپا می‌شود.  ویژه‌برنامه‌های دهه ولایت با عنوان «همیشه امیر» با برنامه‌هایی چون؛ جشن، توزیع محصولات فرهنگی،نشست‌های شعرخوانی، اجرای نقالی و... از ۲۱ تا ۲۹ مرداد در مراکز فرهنگی هنری مناطق ۲۲ گانه تهران برگزار می‌شود. برای دریافت اطلاعات بیشتر می‌توانید به نزدیک‌ترین فرهنگ‌سرا به محل سکونت خود مراجعه کنید یا با سامانه ۱۸۳۷ تماس بگیرید. ]]> دین‌ Sun, 11 Aug 2019 17:32:59 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279443/مجموعه-برنامه-های-همیشه-امیر-ویژه-دهه-ولایت-برگزار-می-شود کتاب‌های مختص به حج شیخ صدوق به دست ما نرسیده‌اند http://www.ibna.ir/fa/doc/report/278972/کتاب-های-مختص-حج-شیخ-صدوق-دست-نرسیده-اند خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، مقوله حج به عنوان یکی از مهمترین فروع دین اسلام، همواره و از دیرباز مورد توجه علمایی بوده است که دستی در کتابت داشته‌اند. از این میان، عالم برجسته شیعی، شیخ صدوق، که نام اصلی‌اش محمد بن علی بن حسین بن موسی بن بابویه قمی بوده است و در قرن چهارم هجری و فاصله میان 305 تا 381 هجری قمری می‌زیسته است، یکی از متقدمین و پر اهمیت‌ترین افراد محسوب می‌شود. اهمیت شیخ صدوق در زمینه پرداختن به مسئله حج، علاوه بر فضل تقدم ایشان، برآمده از گزارش‌های کوتاهی است که ایشان در جای جای آثارشان از حضور خود در حج و مسیری که برای رسیدن به خانه خدا طی کرده، ارائه داده‌اند. شیخ صدوق در ذی‌حجه‌ سال 353 به حج بیت ‌الله الحرام توفیق یافت.  پس از انجام مراسم حج، برای زیارت قبر پیامبر و ائمه‌ بقیع رهسپار مدینه شد. وی در بحث مربوط به «زیارت حضرت فاطمه»  به زیارت مدینه و قبور آن اشاره کرده است. او در راه بازگشت از حج، در میانه راه مکه به کوفه در شهر فید توقفی کرده و از ابوعلی احمدبن ابی‌ جعفر بیهقی حدیث شنیده است. خودش این حضور را در سال 354 گزارش کرده است. در همین سفرِ بازگشت، وارد همدان شد و از مشایخ آن شهر نیز بهره جسته است. آثار مختص به حج شیخ صدوق از سیصد عنوان اثری که به شیخ صدوق نسبت داده شده است، دوازده عنوان به حج مربوط می‌شود. هیچ یک از این آثار به دست ما نرسیده است و اطلاعات اندکی از این کتاب‌ها در اختیار ماست.   از جمله این آثار می‌توان به «جامع الحج» اشاره کرد که در کتاب «رجال» شیخ نجاشی در بین آثار شیخ صدوق از آن نامی به میان آمده است. شیخ نجاشی در کتاب خود و در فهرست تالیفات شیخ صدوق از کتاب «جامع علل الحج» هم یاد کرده است. همچنین شیخ صدوق در کتاب «من لایحضره الفقیه» بابی را با عنوان «باب علل الحج» نوشته است و در ابتدای آن باب از کتاب «جامع علل الحج» یاد کرده و گفته است اسناد مباحثی که در باب ذکر شده طرح شده است، در کتاب جامع علل الحج ذکر شده است.  «تفسیر المنزل فی‌ الحج» از دیگر آثار شیخ صدوق است. شیخ نجاشی و شیخ آقا بزرگ تهرانی نام این کتاب را «جامع تفسیر المنزل فی الحج» ذکر کرده‌اند ولی خود شیخ صدوق از این کتاب با نام «تفسیر المنزل فی الحج» یاد کرده است. «جامع فضل الکعبه و الحرم»، «جامع آداب المسافر للحج»، «جامع فرض الحج و العمره»، «جامع فقه الحج»، «کتاب القربان» و «کتاب مسائل الحج» و کتاب «ادعیه الموقف» که شیخ صدوق در برخی از آثارش و از جمله کتاب «المقنع» از آن با عنوان «دعاء الموقف» یاد کرده است از دیگر آثار شیخ صدوق در باب حج هستند. «کتاب المدینه و زیاره قیر النبی و الائمه» و همچنین کتاب «جامع نوادر الحج» نیز دو کتاب دیگری هستند که ابن بابویه به صورت اختصاصی درباره حج نوشته بوده و به دست ما نرسیده است. شیخ صدوق در «الهدایه» بابی را به مقوله‌ زیارت قبر نبی (ص) و زیارت قبور ائمه در مدنیه اختصاص داده است و  در توضیح احادیثی که ابتدای سفر حج را به مکه و پایان سفر را به مدینه افضل دانستند، گفته است: این احادیث مربوط به کسی است که مختار است به هر یک از این دو شهر آغاز کند. اما آن‌کس که بر سر یکی از این دو راه است و چاره‌ای جز رفتن در آن راه را ندارد، مشمول این حدیث نمی‎شود. کسی که بر سر راه مدینه است، برایش جایز نیست که زیارت قبر پیامبر(ص) را رها کند؛ چه بسا دیگر نتواند به مدینه برگردد. پس برای او بهتر است که از مدینه آغاز کند. و این معنای حدیثی است که آغاز سفر از مدینه را برتر می‌داند. کتاب «جامع نوادر الحج» نیز بر پایه یکی از شیوه‌های رایج نگارش کتاب‌های حدیثی در دوران‌های گذشته اختصاص داشته است که «نوادر نویسی» نامیده می‌شده است. این کتاب‌ها به نوادر احادیث در هر موضوع می‌پرداخته‌اند. در آثار شیخ صدوق نیز شش اثر به نوادر اختصاص داشته است  و موضوعاتی نظیر نماز، طب، فضائل، وضو و حج را شامل می‌شده است. ایشان همچنین کتابی با نام «نوادر النوادر» نیز داشته‌اند.  شیخ صدوق در کتاب الحج، از مجموعه‌ بزرگ کتاب من لایحضره الفقیه، فصلی را با نام «نوادر الحج» نوشته است  و در ذیل پانزده موضوع فرعی ، احادیث نادر را آورده است. وی در پایان این فصل از کتابش با همین نام یاد کرده است. حج در دیگر آثار شیخ صدوق علاوه بر این آثار، شیخ صدوق در کتاب ثواب‌الاعمال فصلی را به برشماری ثواب حج و عمره اختصاص داده و آن را باب «ثواب الحج و العمره» نام داده است. در همان کتاب، شیخ صدوق فصل کوچکی را نیز به ثواب دیدار و مصافحه با حاجی اختصاص داده است و در پایان کتاب نیز در بخشی به نام «باب نادر»، حدیثی درباره حج‌های بیست‌گانه امام سجاد (ع) تدوین کرده است. علاوه بر این در کتاب عقاب الاعمال نیز، شیخ صدوق، فصلی را به عقاب کسی اختصاص داده است که حج را ترک کند. ایشان همچنین در کتاب من لایحضره الفقیه، علاوه بر فصل‌های متفرقه‌ای که در آن به حج پرداخته شده در جلد دوم، کتاب الحج را نوشته و به صورت یک کتاب مفصل فقهی به تبیین مسایل مربوط به آن پرداخته است. از دیگر آثار شیخ صدوق که در آن به مقوله حج پرداخته شده است، کتاب «علل الشرایع» است. او در این کتاب بحثی را به علت امر به حج و مسائل مربوط به آن اختصاص داده است و در جلد دوم آن نیز، در ابواب و صفحات متعددی موضوع حج را مورد بررسی قرار داده است. در کتاب معانی الاخبار هم، فصل ‌هایی را به بیان معنای حج، حج اکبر و حج اصغر، ایام معلومات و ... اختصاص داده شده است. ]]> دین‌ Sat, 10 Aug 2019 08:54:23 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/278972/کتاب-های-مختص-حج-شیخ-صدوق-دست-نرسیده-اند نهاد روحانیت در دوره قاجار بیش از پیش مردمی می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/279156/نهاد-روحانیت-دوره-قاجار-بیش-پیش-مردمی-می-شود خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)- احمد ابوالفتحی: کتاب «تکوین نهاد مرجعیت تقلید شیعه» نوشته محسن صبوریان که پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات منتشرش کرده، تلاشی است برای پر کردن خلاء مطالعات جامعه‌شناختی در زمینه گسترش تشیع در ایران و دیگر کشورهای شیعه‌نشین. این اثر با رویکردی وبری و البته نه با تلاش برای ایجاد مطابقت نعل به نعل بین نظرات وبر با وضعیت ایران به سراغ موضوع مورد بررسی‌اش رفته است. صبوریان در این گفت‌وگو توضیحات مفیدی درباره مباحث مطرح در کتابش ارائه می‌دهد:   آن‌گونه که از مقدمه برمی‌آید این کتاب برگرفته از رساله دکترای شماست. از اساس چه شد که به این موضوع علاقه‌مند شدید؟ در سنت‌های عقلانی در تمدن اسلامی، کهن‌ترین سنت، سنتِ فقهی است. سنت فقهی به ویژه فقه شیعی امامی پس از صفویه، به مهم‌ترین سنت عقلانی در ایران هم بدل شده است. به دلیل اهمیت سنت فقهی است که توضیح گفتمانی بسیاری از تحولات سیاسی و اجتماعی معاصر، پایه‌ای در توضیح تحولات فقه و اندیشه فقها دارد. البته این به معنای تأثیر یکسویه‌ی اندیشه‌ی فقهی بر سایر ساحت‌های اندیشه و حیات اجتماعی نیست، بلکه در واقع امر رفت و برگشت و بده بستانی میان این دو حوزه وجود دارد که این پژوهش تلاشی برای روشن کردن برخی از ساحت‌های آن است. فقه و اندیشه‌ فقها، از محقق کرکی به این سو و به ویژه در مکتب استاد کل وحید بهبهانی، تأثیرات چشمگیر سیاسی و اجتماعی در ایران و عراق داشته است. گذشته از آن از اواخر قاجار و به ویژه از مشروطه به این سو، اندیشه‌های فقهی، اهمیت سیاسی مضاعفی در ایران پیدا کرد که هرگونه توضیحی پیرامون تحولات ایران و اصولاً جامعه‌شناسی تاریخی ایران متوقف به فهم آن است. در اندیشه‌ بسیاری از کلاسیک‌های جامعه‌شناسی، انفکاکی میان تاریخ و نظریه‌ اجتماعی قابل تصور نیست. علاقه‌ اصلی من هم در جامعه‌شناسی، جامعه‌شناسی تاریخی است و از این منظر به مسئله‌ تاریخی ایران پرداخته‌ام. با توضیحی که پیرامون سنت فقهی در تمدن اسلامی، به ویژه ایران در دوران معاصر دادم، مشخص شد که یکی از مهم‌ترین حوزه‌هایی که می‌تواند توضیح‌دهنده‌ تحولات اخیر سیاسی و اجتماعی در ایران باشد، توجه به تشیع است. بدین‌سان توجه من به تشیع امامی از منظر اجتماعی و حاملان و متولیان نهاد دین بوده است. مهم‌ترین تحولی که در دو سده‌ی اخیر در نهاد دین اتفاق افتاده، شکل‌گیری نهادی متمرکز در تشیع بوده که متولی شرعیات است و مرجعیت تقلید نامیده شده است. پژوهش من متکفل بررسی تاریخ شکل‌گیری و تحولات بعدی این نهاد تا انتهای پهلوی اول است.   وضعیت پژوهش‌های تاریخی و جامعه‌شناختی در حوزه روحانیت را چگونه می‌دانید و جایگاه کتاب خود را در منظومه آثاری که به این موضوع پرداخته‌اند چگونه ارزیابی می‌کنید؟ به عبارت دیگر کتاب شما کدام جای خالی را پر می‌کند؟ توجه به تشیع و اهمیت اجتماعی آن به ویژه از دهه‌ ۴۰ خورشیدی و با کتاب بحثی درباره‌ی مرجعیت و روحانیت آغاز شد. این کتاب در شرایطی توسط اندیشمندان نوگرای دینی آن زمان (مثل آقایان طباطبایی، مطهری، بهشتی، طالقانی، بازرگان و دیگران) نوشته شد که حوزه‌ علمیه‌ی قم داغدار از دست رفتن مرجع بزرگ تشیع حاج آقا حسین طباطبایی بروجردی بود. عمده کارهای پژوهشی پیرامون مرجعیت و روحانیت شیعی، در آکادمی‌های شرق‌شناسی، اسلام‌شناسی و شیعه‌شناسی انجام شد. آثاری که توسط حامد الگار، عبدالهادی حائری، آن لمتون و در دوره‌ي اخیرتر احمد کاظمی موسوی و دیگران نوشته شده، علی‌رغم ارزش پژوهشی و فضل تقدم، عمدتاً ناظر به همین سنت اسلام‌پژوهشی و شیعه‌پژوهشی است. کار سعید امیرارجمند هم که شاید به لحاظ موضوعی نزدیک‌ترین کار به پژوهش من باشد، از این سر بام افتاده و دچار «جامعه‌شناسی‌گرایی» به ویژه از نوع حاد وبری آن است که تطبیقات بی‌پایه‌ای را از سنت مسیحی اخذ کرده و به سنت شیعی بار کرده است. از این نظر، پژوهش من تلاش داشته این فاصله‌ میان سنت تاریخی شیعه‌شناسی از یک سو و سنت جامعه‌شناسی تاریخی را پر کند.   محسن صبوریان   آن‌گونه که در کتاب آمده است، تکوین نهاد مرجعیت متمرکز شیعه از اواسط دوره قاجار رخ داده است. وقتی از مرجعیت تقلید شیعه حرف می‌زنیم می‌دانیم که گستره تاریخی وسیع‌تری از بازه‌ای که شما گفته‌اید و من ذکر کردم را شامل می‌شود. نکته کلیدی در کلام شما، کلمه «نهاد» است. منظور از «نهاد مرجعیت» چیست و این نهادی شدن چه خصوصیاتی به مرجعیت بخشیده که تا پیش از اواسط قاجاریه نداشته است؟ در جامعه‌شناسی نهاد به معنای نظمی استقرار یافته از الگوهای اجتماعی است که نیازهای اساسی جامعه را برطرف می‌کند. بحث از نهادها به ویژه در جامعه‌شناسی کارکردگرا رایج است. مطابق دیدگاه این جامعه‌شناسان دین، اقتصاد، آموزش و پرورش، خانواده و نظائر آن‌ها از مهم‌ترین نهادهای جوامع انسانی هستند. به این معنا هر نظام مستقری که به شکل خودانگیخته ایجاد شده و کارکردی در حفظ انسجام و یکپارچگی اجتماع دارد، یک نهاد است. مرجعیت به همین معنا یک نهاد اجتماعی و دینی است که به شکل تاریخی و در زمینه‌ی تحولات سیاسی، اجتماعی و حتی تکنیکی شکل گرفته است. از آنجایی که تقریباً کل کتاب پاسخی به پرسش فوق است، می‌توان پاسخی فشرده به این پرسش داد. هرچند نهاد روحانیت، و حتی مرجعیت و تقلید (مفتی و مستفتی) در معنای محلی و بسیط آن را می‌توان تا زمان حضور ائمه‌ی اطهار علیهم السلام و به ویژه در عصر غیبت و به شکل مدون از قرن چهارم به بعد پی گرفت، اما توسعه‌ نظریه‌ تقلید از اعلم، تمرکز فقهای بلندپایه در عراق، گسترش امکانات ارتباطی میان مقلد و مجتهد، و تثبیت فتاوای مربوط به مصرف سهم امام، همگی شکل‌گیری یک نهاد متمرکز و سلسله‌مراتبی را تسریع کرد. بدین‌سان در زمان شیخ اعظم انصاری، می‌توان ادعا کرد، عالم تشیع به شکل یکپارچه‌ای از شیخ تقلید می‌کرد.   علاوه بر ساخت دولتی حاکم بر روحانیت در دوران صفوی که از وابستگی مالی روحانیان به نهاد حاکمیت وابسته بود و از سوی دیگر نوپا بودن نهاد روحانیت شیعه در آن بازه، نقش دعواهای اخباریون و اجتهادیون را در عدم شکل‌گیری نهاد مرجعیت تا پیش از اواسط دوران قاجار تا چه حد مهم می‌دانید؟ پس از شکل گرفتن نهاد مرجعیت، اخباریون چه وضعیتی پیدا کردند؟ باید دانست که نهاد روحانیت در زمان صفویه «نوپا» نبوده است. این ادعا را مرحوم دکتر شریعتی و اتباع او مطرح کرده‌اند و اساساً پایی در واقعیت تاریخ ندارد. عالم اسلام از زمان حضرت رسول و ائمه طاهرین (صلوات الله علیهم) نهاد تبلیغ، افتا و روحانیت را داشته، ولو نام آن روحانی نبوده و به قراء و محدثین یا لفظ عمومی علماء مشهور بوده‌اند. نزاع میان اخباریان و اصولیان، نزاعی درازدامن و برای سرنوشت نهاد مرجعیت تعیین کننده بود. اخباریان به اباحه خمس فتوا می‌دادند و اجتهاد و تقلید را هم رد می‌کردند. باید توجه داشت که اختلافاتی که صاحبان تراجم یا برخی فقهای هر دو گرایش میان اخباریان و اصولیان ذکر کرده‌اند، برساختی ایده‌آل از این دو گرایش است. با اصطلاحات وبری می‌توان از نوع ایده‌آل اصولی و اخباری نام برد. از آنجایی که این اختلافات به شکل طیفی است، اگر به اشتباه به شکل مطلق به آن نگاه شود، بسیاری از اصولیان، اخباری می‌شوند و برخی اخباریان هم در جریان اصولیان جای می‌گیرند. اصل اساسی در نزاع اخباری و اصولی، اهمیت و جایگاه عقل در استنباط احکام است. از نظر ما، آنچه در اینجا مهم است، توجه به عوامل غیرمعرفتی در کنار عوامل معرفتی است. به بیان دیگر، اختلافات علمی اصولیان و اخباریان، واجد اهمیت است، اما نمی‌توان از اهمیت عوامل غیرعلمی، و سیاسی و اجتماعی در این جدال تاریخی چشم پوشید.   ادعای ما در این کتاب آن است که، اخباری‌گری هیچ‌گاه جریان جاافتاده و همه‌گیری در عالم تشیع نبوده است و حتی در اوج این جنبش، یعنی قرن یازدهم هجری، مکاتب و چهره‌های حکمی ـ اصولی و عقلانی حضور و اهمیت دارند. به این ترتیب اخباری‌گری یک وقفه در جریان اصیل فقه و اصول شیعی از شیخ مفید و طوسی تا صاحب جواهر بوده است. اخباریان اجتهاد را از آن جهت که ظنی بود رد می‌کردند، و احادیث کتب اربعه را از آن جهت که همه‌ی آن‌ها را صحیح و قطعی الصدور (اگر نه لزوماً قطعی الدلاله) می‌دانستند، به آن‌ها فتوا می‌دادند. ماهیت نزاع اخباریان با مجتهدان، به ویژه در دوره‌ میرزا محمد اخباری نیشابوری که همزمان با فتحعلی شاه است، بیشتر ماهیتی سیاسی داشت تا علمی. با این مقدمات باید گفت، تکلیف اخباریان پس از وحید بهبهانی و ریاست دینی او بر کربلا یکسره شد. در دوره‌ شاگردان وحید بهبهانی، مقابله با میرزا محمد اخباری، نزاع مجتهدان و اخباریان را لااقل تا زمان معاصر به سود مجتهدان تغییر داد. بدین‌سان پس از وحید و به طور خاص از دوره‌ فتحعلی شاه به بعد، ما اخباریان را نمی‌توانیم به عنوان یک جریان شناسایی کنیم. از آنجایی که نهاد مرجعیت تقلید لااقل پنجاه سال پس از این دوران تثبیت شد، لذا معارض جدی‌ای در جبهه اخباریان، در زمان شیخ انصاری برای جریان مجتهدان وجود نداشت.   شما دلایلی اجتماعی و اقتصادی برای تکوین نهاد مرجعیت آورده‌اید. این دلایل که از جمله آنها تغییر ساخت ارتباطی و گسترش تلگراف و از سوی دیگر تغییر فتاوای مرتبط با خمس هستند تا چه حد دلایل تامه‌ای برای موضوع مورد بررسی شما هستند. به عبارتی ابتدا قوانین خمس تغییر کرد و سپس نهاد مرجعیت شکل گرفت یا اینکه اراده برای شکل دادن به چنین نهادی به تغییر فتاوای مرتبط با خمس انجامید؟ قطعاً چنین اراده‌ای وجود نداشته است. تحول فتاوای مربوط به مصرف سهم امام (نیمی از خمس)، یکی از شواهدی است که می‌توان برای نشان دادن سربرآوردن یک نهاد جدید از آن استفاده کرد. شاید بتوان این کار را در برخی از دیگر ابواب فقهی هم انجام داد. به این معنا، ما دلایل تامه‌ برآمدن نهاد مرجعیت را مطرح نکرده‌ایم، بلکه مجموعه شرایط و اوضاع و احوالی که پیوند وثیقی با تثبیت این نهاد داشته‌اند را برجسته کرده‌ایم. هنگامی که ما تحول فتاوای مربوط به مصرف سهم امام را در یک بازه‌ تقریبا هزار ساله بررسی می‌کنیم، در واقع چیزی را نشان می‌دهیم که به طور عمده به چشم فقهایی که در بطن درس و بحث و معاصریت خود هستند نمی‌آید. برآمدن نهاد مرجعیت پیچیده‌تر از آن است که بتوان یکی دو عامل را به عنوان علل نهایی آن ذکر کرد، بلکه آنچه به لحاظ تاریخی می‌تواند مطرح شود، شرایط تسهیل‌گر تکوین این نهاد است. شاید اگر همه‌ این شرایط هم بودند، اما شخصیت ویژه‌ علمی و اخلاقی شیخ انصاری و پس از او هم میرزای شیرازی نبود، نمی‌توانستیم این جریان تاریخی را به شکلی منسجم مطرح کنیم. به عنوان مثال اگر دوره‌ زعامت شیخ به جای حدود ۱۵ سال، یکی دو سال بود، یا مسئله‌ تنباکو در زمان میرزای شیرازی مطرح نبود، یا مشابه وبای عامی که در نجف افتاد در اواخر قرن سیزدهم هجری هم اتفاق می‌افتاد، تاریخ این نهاد به این شکل رقم نمی‌خورد و چه بسا ما همچنان نمی‌توانستیم از نهاد مرجعیت سخن بگوییم.   ما هم در دوره صفویه و هم در دوره پهلوی اول تلاش برای انقیاد نهاد حاکمیت بر نهاد مرجعیت را می‌بینیم. از اساس این درگیری را در دوره پهلوی اول چگونه ارزیابی می‌کنید و در دوره قاجار چگونه وضعیتی بر این رقابت حاکم بود؟ از آنجایی که در دوره‌ صفویه  ـ بنا به ادعای ما در کتاب ـ نهاد مرجعیت نداشتیم، احتمالاً منظور شما تلاش برای محدودسازی علما و مجتهدان است. تفاوت مهمی میان این دو سه دوره، یعنی صفویه، قاجار و پهلوی اول وجود دارد. در دوره‌ صفویه، نهاد علما متصل به نهاد سلطنت بوده است و علما، مدارس، مساجد و حتی نقبا و سادات با مقرری‌های حکومتی اداره می‌شدند. به عنوان مثال نمی‌توان فرض کرد عالمی همچون شیخ علی کرکی می‌توانسته برای مردم ایران شناخته شده و مورد مراجعه باشد، در حالی که حتی زبان مشترکی با او نداشتند. در دوره‌ قاجار نهاد دین و دولت به شکل نسبی از یکدیگر استقلال پیدا کردند. بدین‌سان، نهاد روحانیت بیش از پیش مردمی می‌شود. این روند البته در دوره‌ فتحعلی شاه، شباهت‌هایی با دوره‌ صفویه دارد، اما به مرور در دوره‌ محمد شاه و به ویژه ناصرالدین شاه، با استقرار نهاد مرجعیت در نجف، استقلال بیش از پیش تثبیت می‌شود. در همین دوران است که امکان رویارویی علما و شاهان قاجار  ـ به پشتیبانی مردم ـ فراهم می‌شود. اما در دوره‌ پهلوی اول مسئله کاملاً متفاوت است. در این دوره به دلیل شکل‌گیری دولت مدرن در ایران، امکان تأثیرگذاری نهاد مرجعیت عراق در ایران به حداقل خود می‌رسد. بدین‌سان نهاد مرجعیت ایران و عراق از یکدیگر تفکیک می‌شود. اما مهم‌تر از همه همّ ویژه‌ رضاخان برای مواجهه‌ سخت و نظامی با علما و ارباب عمائم است که سابقه‌ای در تاریخ ندارد. از این نظر نقش شیخ عبدالکریم حائری یزدی ویژه است و جا دارد پژوهش‌های بیشتر و جدی‌تری حول او و نقش یگانه‌ او در حفظ حوزه‌ علمیه‌ قم انجام شود. به هر حال دوران عسرت مرجعیت پس از اخراج رضاخان از ایران به سر آمد و با دعوت از حاج آقا حسین بروجردی به قم، عصر جدیدی در تاریخ مرجعیت ایران رقم خورد.   اگر بنا باشد کتاب را تا پس از پهلوی اول هم ادامه دهید، ارزیابی شما از جایگاه نهاد روحانیت پس از آن دوران چیست؟ به صورت سرفصل‌وار چه فراز و نشیب‌هایی را پس از این دوره برای نهاد مرجعیت می‌توان در نظر گرفت؟ در دوره‌ پهلوی دوم، بررسی مرجعیت را می‌توان به دو بخش تقسیم کرد. در دوره‌ آیت‌الله بروجردی و پس از او. پس از آقای بروجردی تلاش حکومت بر این بود که مرجعیت اعلای نجف را به رسمیت بشناسد و فضای مرجعیت ایران را هم غیرسیاسی کند. در این فضا پرونده‌های زیادی را می‌توان به تفکیک علما و بلاد برای جریان مرجعیت برشمرد. در این دوره مجدداً و بنا به دلایلی اهمیت مرجعیت نجف برای ایران افزایش پیدا می‌کند. به لحاظ سیاسی و اجتماعی، قطعاً نقش اساسی در دهه‌های ۴۰ و ۵۰ خورشیدی با مرحوم امام و یاران ایشان است. به هر حال از آنجایی که این پژوهش محدود به دوره‌ پهلوی اول است، ورود به دوره‌ پهلوی دوم و به ویژه گذر از پهلوی دوم به دوران انقلاب اسلامی، نیازمند مطالعات مفصل‌تری است. یکی از خصوصیات نهاد مرجعیت فرا مرزی بودن آن است اما کتاب شما این نهاد را در چارچوب مرزهای ایران بررسی می‌کند. آیا این مقوله نقطه‌ضعفی برای تحقیق شما محسوب نمی‌شود؟ به لحاظ تاریخی از عصر غیبت و حتی پیش از آن، مکتب تشیع با ایران پیوندهای عمیقی داشته است و ایرانیان خدمات گسترده‌ای را هم به عالم اسلام و هم تشیع تقدیم کرده‌اند. گستره‌ پژوهش من روحانیت شیعه با تمرکز بر ایران از ابتدای قاجار تا انتهای پهلوی اول بوده است، هرچند به این جغرافیا و بازه‌ زمانی در عنوان تصریح نشده است. از آنجایی که نهاد مرجعیت بدواً در عراق تأسیس شد، تأکید بر عنوان ایران در کتاب باعث می‌شد، شکل‌گیری مرجعیت در عراق مورد توجه قرار نگیرد. به هر حال آنچه مهم است این که اولین و دومین نسل از مراجع تقلید عمدتاً ایرانی بوده‌اند، هرچند در عراق توطن داشتند. از آنجایی که هر پژوهشی دامنه‌ مشخصی را برای خود مشخص می‌کند و هیچ پژوهشی به ویژه در حوزه‌ تاریخی نمی‌تواند ادعای جامعیت داشته باشد، بعید می‌دانم این موضوع نقصی برای این پژوهش باشد. ]]> دین‌ Fri, 09 Aug 2019 05:56:07 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/279156/نهاد-روحانیت-دوره-قاجار-بیش-پیش-مردمی-می-شود لزوم بهره‌گیری از بستر هنر در تبلیغ مفاهیم قرآنی http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/279349/لزوم-بهره-گیری-بستر-هنر-تبلیغ-مفاهیم-قرآنی به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در قم، دومین جلسه کمیسیون تبلیغ و ترویج شورای توسعه فرهنگی قرآنی استان قم با حضور سیدموسی حسینی کاشانی مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان قم در سالن جلسات مجتمع شهید آوینی برگزار شد.   مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان قم گفت: با توجه به ابلاغیه ارسالی به کمیسیون‌ها، هر سه کمیسیون تبلیغ و ترویج، آموزش و پژوهش باید در جهت تائید طرح‌ها و به فوریت رسیدن آنها تلاش کنند و هنر در این است که بتوانیم با کمترین بودجه و استفاده از حداقل‌ها جهت رسیدن به اهداف گام برداریم.   حسینی کاشانی با اشاره به اهمیت فرهنگسازی بر مبنای مفاهمیم و آموزه‌های قرآنی در جلسات شورای توسعه فرهنگ قرآنی، ادامه داد: در تمام برنامه‌ها سعی کردیم تا از چهره‌های شاخص قرآنی از مجموعه‌های فرهنگی، قرآنی و هنری تقدیر شایسته‌ای انجام شود تا بتوانیم در این جهت نیز فرهنگ‌سازی کنیم.   وی کنگره «شعر بینات» را از کارهای فاخر در این زمینه توصیف کرد و یادآور شد: در کنگره «شعر بینات» که با همکاری سازمان اوقاف و امور خیریه انجام دادیم، به موضوع اهمیت شعر با محتوای قرآنی اشاره کردیم.   این مقام مسئول تولید سرود با مضامین قرآنی را از نکات بارز اهمیت به محتوای قرآنی دانست و افزود: این اتفاق با همکاری کانون فرهنگی مساجد انجام می‌شود و می‌تواند نتیجه خوبی برای جامعه داشته باشد.   حسینی کاشانی از هنر به عنوان پیش قدم بودن در زمینه نهضت تولید محتوا یاد کرد و گفت: تمام تلاش ما بر این است که از بستر هنر برای تولید محتوا در جهت کار تبلیغی قرآنی استفاده کنیم که این رسالت اصلی هنر برای ترویج درست فرهنگ عمومی است. ]]> استان‌ها Thu, 08 Aug 2019 17:44:18 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/279349/لزوم-بهره-گیری-بستر-هنر-تبلیغ-مفاهیم-قرآنی مردم کتاب های روانشناسی می ‌خوانند چون قرآن به کامشان چشانده نشده است http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/279210/مردم-کتاب-های-روانشناسی-می-خوانند-چون-قرآن-کامشان-چشانده-نشده خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، چرا با گذشت هزار و چهارصدسال هنوز قرآن مهجور است؟ راهکار بازگشت به قرآن چیست؟ و اگر قرآن کتاب زندگی است نقش آن در زندگی ما مسلمانان چیست؟ برای پاسخ به این سؤالات با حجت‌الاسلام سیدعلی حسینی یزدی، طراح و مبتکر طرح مترجمی زبان قرآن که طرحی نوین و علمی است و در پاسخ به نیاز قرآن پژوهان و مدرسان در رسیدن به شیوه‌ای مطمئن برای فراگیری ترجمه کلام وحی ایجاد شده است به گفت‌وگو پرداخته‌ایم. مدیرمسئول مؤسسه فرهنگی قرآن و عترت گلشن هدایت معتقد است خدای متعال که انسان را خلق کرده اگر قرار باشد در کنار خلقت انسان کتاب راهنمایی را نفرستد و تابلوی راهنمایی را به انسان ارائه ندهد خلاف حکمت است و خدای متعالی که حکیم است قطعاً کار خلاف حکمت انجام نمی‌دهد، بنابراین خلقت انسان عبث و بیهوده نخواهد بود. قطعاً نیاز است که مسلمانان یک نهضت بازگشت به قرآن داشته باشند، راه این نهضت از کجا می‌گذرد و چگونه می‌توان به آغاز این نهضت همت گمارد؟ او ادامه داد: معضل امروز جامعه این است که مردم راه صحیح زندگیشان را گم کرده‌اند، نمی‌دانند که باید در زمان پیامبر(ص) چه باید می‌کردند زمانی که یهودیان وارد عمل شدند. آنها در ابتدا به دنبال این بودند که پیامبر خاتم را ببینند و به ایشان کمک کنند. آیه 89 سوره بقره می‌گوید: شما کسانی بودید که در کتابتان پیامبر اکرم را می‌شناختید همانگونه که فرزندانتان را می‌شناختید و کاملاً به آن آگاه بودید و جالب اینجاست که وقتی یهودیان برایشان مشکلی به وجود می‌آمد می‌گفتند یک پیامبر خاتم خواهد آمد که انتقام ما را می‌گیرد. در واقع یهود مؤسس شهر مدینه است و یهودیان آنجا را آباد کردند به دلیل اینکه فهمیده بودند که پیامبرشان در این مکان خواهد آمد. این محقق دینی افزود: در فیلم محمدرسول الله (ص) که فرهاد مجیدی ساخت، کاملاً این مطلب روشن بود که وقتی پیامبر(ص) بدنیا آمد و یهودیان متوجه شدند ایشان هم مسلک آنها نیست و از عرب است، همانجا مسیر خود را عوض کردند و دشمن پیامبر(ص) شدند و تمام تلاششان را کردند که پیامبر(ص) را از بین ببرند اما نتوانستند این کار را انجام دهند، یعنی از زمانی که پیامبر(ص) بدنیا آمد بدنبال این بودند که پیامبر را مهجور کنند، اما نتوانستند. به گفته حسینی یزدی، یهودیان درصدد بودند که پیامبر(ص) چه وسیله‌ای را برای هدایت مردم می‌آورد و وقتی پیامبر(ص) قرآن را معرفی کرد، سعی کردند قرآن کریم را در زمان نزولش مهجور کنند، با استناد به آیه 30 سوره فرقان که چهل و چهارمین سوره قرآن است آنها تا حدودی توانستند به هدف خود برسند و خداوند در قرآن توسط پیامبر(ص) می‌فرماید که قرآن مهجور شد. اینکه چه کسانی باعث این مهجوریت شدند؟ پاسخ همان یهودی است که در زمان پیامبر حضور داشتند و بدنبال دشمنی با ایشان بودند و مهندسی را تدارک دیدند که هم اکنون نیز ادامه دارد. او با اشاره به اینکه پیامبر اکرم(ص) در واپسین لحظات عمر شریفش به امت خود سفارشاتی کرد«من در حال ترک شما هستم و شما را با دو ثقل واگذار می کنم، یکی قرآن و دیگری عترت» گفت: یهودیان که قرآن را مهجور کرده بودند، دقیقاً برنامه ریزی کردند که مهجوریت ائمه معصومین را در برنامه خود داشته باشند و با کمال تأسف باید بگوییم که این موفقیت برای آنها حاصل شد و هم‌اکنون نیز همان تدارک یهود با همان برنامه ریزی در حال اجراست و مردم با قرآن فاصله دارند و فقط به خواندن آن کفایت می‌کنند، مردم ما از قرآن فاصله دارند و آن را نمی‌فهمند که اگر بفهمند بدنبال کتاب‌های دیگر نمی‌روند. ضرورت بازگشت به قرآن  حجت‌الاسلام حسینی یزدی برای اثبات تأثیر فهم قرآن و بازگشت به آن در رشد فردی و اجتماعی اعضای جامعه به آیاتی از کلام وحی استناد کرد و توضیح داد: در قرآن آمده است که به مادر موسی گفته شد، فرزند خود را شیر بده و سپس در رودخانه رهایش کن. سؤال پیش می‌آید که وقتی مادر دارای فرزند می‌شود آیا برای شیر دادن فرزندش نیاز به امر و نهی دارد؟ قطعاً مادر بطور غریضی فرزندش را شیر می‌دهد، اما خدا امر می‌کند به مادر موسی که فرزندت را شیر بده، علت این بوده که وقتی بچه به آسیه و فرعون رسید و محبت بچه از طرف خدا بدل آسیه افتاد و از فرعون خواست نزد خودشان باقی بماند و دنبال دایه گشتند که به بچه شیر دهد و بچه هیچکدام را قبول نکرد تا اینکه مادر موسی خود را به عنوان دایه معرفی کرد و بچه شروع کرد به شیر خوردن، اینجا دلیل آیه‌ای که به مادر موسی امر شد که بچه خود را شیر بده مشخص می‌شود، دلیل این بود، چون کام بچه به هیچ شیری باز نشده به مادر موسی امر شد که بچه خود را شیر بده تا هر دایه‌ای آمد آن بچه شیر را نپذیرد غیر از مادر خود، در جامعه نیز اگر مردمان ما کامشان با قرآن باز شود محال است به کتاب‌های دیگر مراجعه کنند. به گفته او، علت اینکه کتاب‌های دیگر به ویژه کتاب‌های روانشناسی غربی برای جوانان جالب است و گرفتار آن شده‌اند، به دلیل این است که قرآن به کام آنها مزه نکرده و اگر بتوانیم کام جوانان و مردم را با لذت فهم قرآن باز کنیم و شور و احساس جوانی آنها را با شعور عمیق دینی و سلاح توانای ایمان الهی تجهیز کنیم، بسیاری از مشکلات جامعه برطرف می‌شود. این محقق دینی در پاسخ به این سوال که همواره روشنفکری دینی در ایران یکی از داعیه داران بازگشت به قرآن بود، چرا در سال های اخیر، افرادی چون سروش بحث بازگشت از قرآن را مطرح کردند گفت: بازگشت به قرآن زیباست اما بازگشت از قرآن و مطالبی که این افراد مطرح می‌کنند ارزش علمی ندارد. آیات قرآن ثابت شده است به عنوان مثال شخصی مانند سروش که بحث صراط‌های مستقیم را مطرح می‌کند صددرصد اشتباه است چون ما در قرآن صراط‌ها نداریم، بلکه سبل داریم و امثال این نمونه زیاد است در نتیجه افکار ایشان ریشه‌ای اشتباه است. حسینی یزدی در بخش دیگری از سخنانش درباره اینکه عملکرد رسانه‌ها و نهادهای متولی برای ترویج فرهنگ قرآنی چگونه بوده عنوان کرد: متأسفانه وقتی حوزه علمیه که وظیفه‌اش این است که برای قرآن کار کند، ضعیف عمل کرده از رسانه‌ها نمی‌توان بیش از این انتظار داشت، یقیناً همین مقدار که رسانه توانسته یک شبکه قرآن یا معارف با تمام ضعف‌ها و کاستی‌هایی که ممکن است داشته باشد ایجاد کند بیشتر از حوزه علمیه برای ترویج قرآن فعالیت کرده است. حوزه‌های علمیه باید برای ترویج فرهنگ قرآن به گونه‌ای عمل کنند که این سمت و افتخار از آنها گرفته نشود، اما حقیقیت آن است که حوزه‌های علمیه در این عرصه کمی ضعیف عمل کرده‌اند و باید اهتمام بیشتری داشته باشند. در میان فقهای معاصر کدامیک نگاه حداکثری به قرآن برای استخراج احکام سیاسی داشته‌اند؟ او در بخش پایانی سخنانش اظهار کرد: امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری از جمله فقهایی هستند که نگاه حداکثری به قرآن داشته‌اند. اکثر مراجع برای اجرای کار نسبت به فقه و اصول درگیرند، اما نسبت به مسائل سیاسی که در قرآن آمده حرفی برای زدن ندارند برخی مانند علامه طباطبایی تفاسیر نوشته‌اند اما آنقدر که در بحث فقه و اصول کار کرده‌اند درباره قرآن کار نکرده‌اند اما افرادی مانند رهبر معظم انقلاب اسلامی و امام خمینی (زه) از زمان طلبگی‌شان نسبت به بحث قرآن و جایگاه آن در اجتماع حرف برای زدن داشته‌اند و در این زمینه کار کرده‌اند. ]]> دین‌ Thu, 08 Aug 2019 03:30:00 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/279210/مردم-کتاب-های-روانشناسی-می-خوانند-چون-قرآن-کامشان-چشانده-نشده دو جلد نخست دانشنامه قرآن‌شناسی تجدید چاپ شد http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279287/دو-جلد-نخست-دانشنامه-قرآن-شناسی-تجدید-چاپ به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) دو جلد نخست از مجموعه شش جلدی «دانشنامه قرآن‌شناسی» زیر نظر آیت‌الله علی‌اکبر رشاد برای دومین بارچاپ شد. در ادامه نگاهی اجمالی براین اثر خواهیم داشت؛ مجموعه‌ دانشنامه‌های قرآن شناسی، گسترده نگاشته‌ای است ساختار موضوعی، در بیش از بیست مجلد و مشتمل بر متجاوز از هشتصد مدخل کلان، که در دو محور عمده ۱٫ مباحث پیرامون قرآن(علوم قرآنی؛ بخش اول) ۲٫ مباحث درون قرآنی(معارف قرآن؛ بخش دوم، سوم و چهارم) در پژوهشگاه تالیف می‌شود و ناظر به نقد دایره المعارف قرآنی لایدن است. اهداف این مجموعه به شرح زیر است: الف) معرفی درست و دقیق قرآن کریم و تبیین متقن و مستند هویت و حقانیت آن ب‌) تبیین بالندگی و کارآیی تعالی قرآن کریم ج‌) تحلیل روزآمد و نظاممند دیدگاه‌های قرآنی با لحاظ نظرات نوپدید و نیازهای معاصر د) نقد آرای انحرافی و پاسخ به پرسش‌های اساسی و شبهات شایع در حوزه علوم قرآنی و معارف قرآن ساختار علمی و موضوعی: الف) مباحث پیرامون قرآن(علوم قرآنی) شامل مباحث برون قرآنی ب) مباحث درون قرآن(معارف قرآنی) شامل مباحث درون قرآنی و میان رشته ای در باب هست ها و نیست ها(حکمت نظری)، بایدها و نبایدها(حکمت عملی) عناوین مجموعه دانشنامه‌های قرآن‌شناسی الف) دانشنامه علوم قرآن: این دانشنامه در شش مجلد مشتمل بر ۸۶ مدخل است که نگارش اولیه همه جلدهای آن به پایان رسیده و جلد اول و دوم این دانشنامه نگارش کامل و در حال ویرایش ادبی است. قرآن شناخت (جلد اول و دوم): شامل موضوعاتی چون نزول قرآن، جمع قرآن، تاریخ‌گذاری قرآن، اهداف قرآن، مکی و مدنی، مصاحف صحابه، اسباب‌النزول، جامعیت قرآن و ….. تاریخ ترجمه و تفسیر (جلد سوم): شامل موضوعاتی چون تفسیر پیامبر(ص)، تفسیر تابعین، تفسیر صحابه، تفسیر در دوران معاصر، ترجمه قرآن، ترجمه قرآن به فارسی، ترجمه قرآن به زبان‌های دیگر و … مبانی و قواعد تفسیر (جلد چهارم): شامل موضوعاتی چون امکان فهم قرآن، ظاهر و باطن قرآن، تأویل، جری و تطبیق، شرایط مفسر، اسرائیلیات، مجعولات، نشانه‌شناسی و غیره. روش‌های تفسیری (جلد پنجم): شامل موضوعاتی چون تفسیر قرآن به قرآن، تفسیر عقلی، تفسیر اجتهادی، تفسیر اشاری، تفسیر تنزیلی و …. تعامل قرآن با مقوله های دیگر (جلد ششم): شامل موضوعاتی چون قرآن و سنت، قرآن و علم حدیث، قرآن و علوم تجربی، قرآن و علوم ادبی، قرآن و زندگی و غیره. ب‌) دانشنامه قرآن و کلام: این دانشنامه  در چهار مجلد مشتمل بر ۸۶ مدخل در حال نگارش مقالات است در این میان تعداد ۳۶ مدخل نگارش اولیه  شده و برخی به تصویب نهایی رسیده است. مداخل در سرفصلهای ذیل، سامان می‌یابد: الف) کلیات ب) دین ج ) خدا شناسی د) جهان شناسی ،انسان شناسی ه) کتاب و) نبوت ز) امامت ح) معاد ج) دانشنامه قرآن و اندیشه اجتماعی و سیاسی: این دانشنامه در سه مجلد مشتمل بر ۸۱ مدخل در حال نگارش مقالات است. در این میان تعداد ۳۵ مدخل نگارش اولیه  شده است و برخی به تصویب نهایی رسیده است مداخل در سرفصل‌های ذیل، سامان می‌یابد: الف) کلیات ب) فلسفه اجتماعی ج) نظریه‌ها د) مفاهیم و مبانی ه) حوزه‌ها و) مبانی و اصول سیاست در قرآن ز) مسائل سیاست در قرآن د) دانشنامه قرآن و  اقتصاد: این دانشنامه در دو مجلد مشتمل بر ۵۳ مدخل در حال نگارش مقالات است در این میان تعداد ۲۲ مدخل نگارش اولیه  شده است و برخی به تصویب نهایی رسیده است. مداخل در سرفصلهای ذیل ، سامان می‌یابد: الف) مبانی، اهداف و مفاهیم ب) رفتارها ی اقتصادی ج) عقود و احکام اقتصادی د)  قواعد اقتصادی ه) اقتصاد بخش دولتی ه) دانشنامه قرآن و حقوق جزا: این دانشنامه در سه مجلد مشتمل بر ۸۸ مدخل در حال نگارش مقالات است در این میان تعداد ۲۴ مدخل نگارش اولیه  شده است و برخی به تصویب نهایی رسیده است. مداخل در سرفصلهای ذیل، سامان می‌یابد: الف) حقوق جزای عمومی ب ) حقوق جزای اختصاصی ج ) آئین دادرسی د ) جرم شناسی و) دانشنامه قرآن و حقوق خصوصی عمومی و بین‌الملل: این دانشنامه در سه مجلد مشتمل بر ۸۳ مدخل در حال نگارش مقالات است. در این میان تعداد ۱۴ مدخل نگارش اولیه  شده و برخی به تصویب نهایی رسیده است. مداخل در سرفصلهای ذیل، سامان می‌یابد: الف) کلیات و فلسفه حقوق ب) قواعد حقوقی ج) حقوق بشر د) حقوق محیط زیست ه) حقوق خصوصی(حقوق خانواده، حقوق قراردادها، اصول و قواعد، آیین دادرسی مدنی) و) حقوق عمومی ز) حقوق بین الملل ز) دانشنامه قرآن و فقه عبادی: این دانشنامه تک مجلد مشتمل بر ۳۸ مدخل در حال نگارش مقالات است. در این میان تعداد ۱۶ مدخل نگارش اولیه  شده است و برخی به تصویب نهایی رسیده است. مداخل در سرفصلهای ذیل، سامان می‌یابد: الف) کلیات قرآن و فقه ب) اقسام عبادت(قلبی، بدنی، مالی) ح) دانشنامه قرآن و  اخلاق: این دانشنامه در سه مجلد مشتمل بر ۱۰۲ مدخل در حال نگارش مقالات است. در این میان تعداد ۴۲ مدخل نگارش اولیه  شده و برخی به تصویب نهایی رسیده است. مداخل در سرفصلهای ذیل، سامان می‌یابد: الف) کلیات (مراد مبادی و مبانی اخلاق است) ب) اخلاق بندگی (مراد مناسبات آدمی با خداوند است) ج) اخلاق فردی (مناسبات آدمی در قلمرو خویش) شامل فضایل اخلاقی . . رذایل اخلاقی د) اخلاق اجتماعی (مناسبات آدمی با انسان‌ها) شامل فضایل اخلاقی . . رذایل اخلاقی ه) بخش اخلاق کاربردی و هنجاری (عملی) ت) دانشنامه قرآن و  تاریخ اسلام: این دانشنامه تک مجلد مشتمل بر ۴۲ مدخل در حال نگارش مقالات است. در این میان تعداد ۳۰ مدخل نگارش اولیه  شده و برخی به تصویب نهایی رسیده است. مداخل در سرفصلهای ذیل، سامان می‌یابد: الف) مباحث عام تاریخ ب) خاندان و قبیله پیامبر ج) پیامبر در مکه د) پیامبر در مدینه ی) دانشنامه قرآن و شیعه: این دانشنامه تک مجلد مشتمل بر ۲۶ مدخل در حال نگارش مقالات است. در این میان تعداد ۱۹ مدخل نگارش اولیه  شده و برخی به تصویب نهایی رسیده است. مداخل در سرفصلهای ذیل، سامان می‌یابد: الف) بخش اهتمام شیعه به قرآن ب) بخش علوم قرآنی ج) بخش شیعه و علوم دینی د) بخش شیعه و فقه ه) بخش شیعه، قرآن و روایات و) بخش شیعه و تفسیر ک) دانشنامه قرآن و اهل بیت(ع): این دانشنامه تک مجلد مشتمل بر ۴۴ مدخل در حال نگارش مقالات است. در این میان تعداد ۱۲ مدخل نگارش اولیه  شده و برخی به تصویب نهایی رسیده است. مداخل در سرفصلهای ذیل، سامان می‌یابد: الف) کلیات قرآن و اهل بیت ب) قرآن و امامت  اهل بیت ج) قرآن و فضایل اهل بیت د) قرآن و فضائل امیر المومنین(ع) ه) قرآن و معاندان اهل بیت(ع) و) قرآن و معصومین(ع) ل) فعالیتهای قرآنی انجام گرفته بر دائره المعارف قرآن لایدن و راتلیج الف) تهیه فهرست تفصیلی ۶۹۴ مدخل از عناوین اصلی و فرعی ب) ترجمه حدود ۲۰۰ مدخل حسب درخواست و نیاز محققین دانشنامه قرآن شناسی، ج) نمایه ۴۰۴ مدخل، حدود ۲۳۰۰۰نمایه جهت تسهیل استفاده محققین که حسب درخواست بعضا بخش مورد نیاز از مقالات ترجمه شده یا گزارشی در اختیار محقق قرار گرفته است، البته نمایه ها به تنهایی قابلیت و ارزش چاپ ونشر را دارند. د) نمایه کامل دائره المعارف راتلیج (اولیورلیمن) ، ۲۸۴۰ نمایه. ه) نقد محتوایی دانشنامه لایدن در ضمن ۹۰ مقاله دانشنامه علوم قرآن. چاپ دوم دو جلد نخست «دانشنامه قرآن‌شناسی» با قیمت ۱۱۰،۰۰۰ تومان از سوی سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی عرضه شده است. ]]> دین‌ Wed, 07 Aug 2019 07:33:16 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279287/دو-جلد-نخست-دانشنامه-قرآن-شناسی-تجدید-چاپ جزئیات اختتامیه جشنواره کتابخوانی رضوی اعلام شد http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279286/جزئیات-اختتامیه-جشنواره-کتابخوانی-رضوی-اعلام به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) طبق سیاست‌گذاری اعلام شده از سوی دبیرخانه نهمین دوره جشنواره کتابخوانی رضوی به دلیل استقبال و حجم زیاد شرکت کنندگان در این دوره، مراسم اختتامیه و تقدیر از برگزیدگان در دو مرحله ملی و شهرستانی برگزار خواهد شد.   به‌این‌ترتیب، مراسم اختتامیه جشنواره در سطح ملی روز پنجشنبه ۲۴ مرداد با تقدیر از ۱۰۴ نفر از برگزیدگان آن (متشکل از ۸۰ نفر در بخش فردی، ۸ نفر بخش خانوادگی، ۸ نفر کتابداران و ۸ نفر از کارکنان ستادی کتابخانه‌های عمومی کشور) در شهر مشهد برگزار می‌شود. در سطح ملی از ۸۰ نفر به عنوان برگزیدگان فردی تجلیل می‌شود که به ترتیب در رده سنی «کودک» ده برگزیده در بخش نقاشی و ده برگزیده در بخش پویش مجازی(با اهدای ۲ میلیون ریال)، در رده سنی «نوجوان» ده برگزیده در بخش مکتوب (با اهدای ۲ میلیون ریال)، ده برگزیده در بخش پویش کتابخوان (با اهدای ۲.۵ میلیون ریال) و ده برگزیده در بخش نقاشی (با اهدای ۳.۵ میلیون ریال) و همچنین در رده سنی «جوان و بزرگسال» ده برگزیده در بخش مکتوب، ده برگزیده در بخش معرفی کتاب و ده برگزیده در بخش پویش کتابخوان(با اهدای ۲.۵ میلیون ریال)، معرفی و تجلیل می‌شوند. همچنین در این بخش؛ از هشت خانواده برتر با اهدای لوح سپاس، تندیس جشنواره و مبالغ نقدی تجلیل می‌شود که بر این اساس از دو خانواده ۲نفره (با اهدای ۶ میلیون ریال)، دو خانواده ۳ نفره‌ (با اهدای ۹ میلیون ریال)، دو خانواده ۴ نفره(با اهدای ۱۲ میلیون ریال) و دو خانواده ۵ نفر به بالا (با اهدای ۱۵ میلیون ریال) تجلیل خواهد شد. بخش اختتامیه‌های سطح شهرستان‌های نهمین دوره جشنواره کتابخوانی رضوی نیز پس از انجام قرعه‌کشی و اعلام فهرست برگزیدگان از سوی دبیرخانه مرکزی، استان‌ها بر اساس تاریخ اعلام شده از ابتدای مرداد تا پایان دهه ولایت برگزار خواهند شد. برگزیدگان سطح شهرستان متشکل از ۸ نفر در بخش فردی (به ازای هر رشته یک نفر) در هر کتابخانه به همراه دو خانواده و یک کتابدار در هر شهرستان خواهد بود. بر این اساس در سطح شهرستان‌ها؛ در رده سنی «کودک» یک برگزیده در بخش نقاشی و یک برگزیده در بخش پویش مجازی (با اهدای ۵۰۰ هزار ریال)، در رده سنی «نوجوان» یک برگزیده در بخش مکتوب (با اهدای ۵۰۰ هزار ریال)، یک برگزیده در بخش پویش کتابخوان (با اهدای ۷۵۰ هزار ریال) و یک برگزیده در بخش نقاشی (با اهدای یک میلیون ریال) و همچنین در رده سنی «جوان و بزرگسال» یک برگزیده در بخش مکتوب (با اهدای ۸۰۰ هزار ریال)، یک برگزیده در بخش معرفی کتاب و یک برگزیده در بخش پویش کتابخوان(با اهدای ۱.۵ میلیون ریال)، معرفی و تجلیل می‌شوند. همچنین در این بخش از ۲ خانواده برتر در هر شهرستان (فارغ از تعداد نفرات) با اهدای لوح سپاس، تندیس جشنواره و مبالغ نقدی تقدیر می‌شود که بر این اساس، از خانواده ۲نفره (با اهدای ۲ میلیون ریال)، خانواده ۳ نفره‌ (با اهدای ۳ میلیون ریال)، خانواده ۴ نفره(با اهدای ۴ میلیون ریال) و خانواده ۵ نفر به بالا (با اهدای ۵ میلیون ریال) تجلیل خواهد شد. اختتامیه‌ نهمین دوره جشنواره کتابخوانی رضوی به‌جز سطح ملی، پس از انجام بررسی‌های دقیق و انتخاب مناطقی که توانایی برگزاری با کیفیت مراسم پایانی را داشتند، با هدف تقویت انگیزه فردی و منطقه‌ای، در ۲۳۷ شهرستان در سطح کشور نیز برگزار خواهد شد. ]]> دین‌ Wed, 07 Aug 2019 07:17:20 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279286/جزئیات-اختتامیه-جشنواره-کتابخوانی-رضوی-اعلام ​«بازخوانی شریعت» با حضور نویسنده http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279203/بازخوانی-شریعت-حضور-نویسنده به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) در این نشست، گفت‌وگویی پیرامون کتاب «بازخوانی شریعت»، نوشته صدیقه وسمقی صورت خواهد گرفت و مهمانان برنامه، صاحب‌نظران و متخصصان حقوق عمومی، حقوق بشر و حقوق زنان، به نقد و بررسی کتاب و پرسش و پاسخ درباره آن خواهند پرداخت. این برنامه از ساعت 17 تا 19 در محل جمعیت زنان مسلمان نواندیش به نشانی تهران، میدان توحید، خیابان نصرت غربی، پلاک 56، واحد 2 برگزار می‌شود و حضور برای علاقه‌مندان آزاد است. ]]> دین‌ Mon, 05 Aug 2019 08:47:03 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279203/بازخوانی-شریعت-حضور-نویسنده تجدید چاپ «انسان از آغاز تا انجام» اثر علامه طباطبایی http://www.ibna.ir/fa/doc/book/279189/تجدید-چاپ-انسان-آغاز-انجام-اثر-علامه-طباطبایی به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در قم، «انسان از آغاز تا انجام» با مطرح کردن سوالاتی در رابطه با نحوه آفرينش انسان، فلسفه خلقت، چگونگی زندگی در اين دنيا، زندگی پس از آن و مسائلی همچون قبر، برزخ، رستاخيز، نامه اعمال و .... سعی در پاسخ‌گویی و تبیین آن‌ها را دارد.   همه اين مراحل از موضوعات بسيار ژرف و پرمعنايی است كه متفكر بزرگ اسلامی، علامه طباطبائی در كتاب «الانسان» آنها را مورد كاوش قرار داده و وجود آدمی را در سه مرحله بررسی كرده است: قبل از دنيا، در دنيا، بعد از دنيا.   چاپ هفتم «انسان از آغاز تا انجام» اثر علامه سيدمحمدحسين طباطبائي با قیمت 48 هزار تومان از سوی انتشارات «بوستان کتاب» روانه بازار کتاب شد. ]]> استان‌ها Mon, 05 Aug 2019 07:19:19 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/279189/تجدید-چاپ-انسان-آغاز-انجام-اثر-علامه-طباطبایی پوستر یازدهمین دوره آزمون حفظ کل قرآن ترنم وحی رونمایی شد http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279163/پوستر-یازدهمین-دوره-آزمون-حفظ-کل-قرآن-ترنم-وحی-رونمایی به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، پوستر یازدهمین دوره آزمون حفظ کل قرآن کریم با عنوان «ترنم وحی» رونمایی شد.   در این مراسم با حضور حجت الاسلام فومنی الحائری، مؤسس و عضو هیأت امناء این مؤسسه در حاشیه جلسه هیأت مدیره از پوستر یازدهمین دوره آزمون سراسری حفظ کل قرآن همراه با ترجمه و تدبر ویژه حافظان کل قرآن عضو مؤسسه مهد قرآن «ترنم وحی» رونمایی شد. سید محمود چاوشی، مدیر عامل مؤسسه مهد قرآن گفت: پوستر یازدهمین دوره آزمون سراسری حفظ کل قرآن «ترنم وحی» در ۱۴۵ شعبه مهد قرآن در ۱۲۰ استان کشور و سازمان ها و نهادهای فرهنگی توزیع خواهد شد.  یازدهمین دوره آزمون سراسری حفظ کل قرآن همراه با ترجمه و تدبر ویژه حافظان مهد قرآن از سراسر کشور «ترنم وحی» طی روزهای ۲۱ تا ۲۴ مرداد ماه سال جاری همراه با دهه ولایت (اعیاد سعید قربان و غدیر) در شهرهای گلپایگان و خوانسار برگزار خواهد شد. ]]> دین‌ Sun, 04 Aug 2019 10:07:18 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279163/پوستر-یازدهمین-دوره-آزمون-حفظ-کل-قرآن-ترنم-وحی-رونمایی روح همدلی و همکاری را در ساحت معارف قرآنی تقویت کنید http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279162/روح-همدلی-همکاری-ساحت-معارف-قرآنی-تقویت-کنید به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی درباره دیدگاه‌اش نسبت به بیانیه اخیر دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی درباره ادغام اتحادیه‌های قرآنی گفت: تشکیل اتحادیه‌های فراگیر صنفی می‌تواند به همگرایی و تقویت ظرفیت‌های نهفته در هر صنف کمک کند.   وی تصریح کرد: در حوزه قرآن کریم، این ضرورت مضاعف است. چرا که نوا و ندای کتاب وحی همواره دعوت به وحدت و پرهیز از تفرقه و تشتت در امور است. صالحی افزود: خوشبختانه با همین نگرش، موضوع یکپارچه‌سازی تشکل‌های قرآنی با پیشنهاد و پیگیری فعالان قرآنی مطرح شد و در دستور کار شورای توسعه قرآنی قرار گرفت. عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی ادامه داد: در فرایند اجرا، برخی از اختلاف‌نظرها که بعضاً طبیعی است، بروز کرد و عملاً موجب وقفه‌ای در این مسیر شد. صالحی افزود: خوشبختانه بیانیه دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی به این دوران توقف پایان داد و مسیر آینده کار را شفاف و روشن کرد. وی در پایان تأکید کرد: ضمن تشکر از حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر عاملی، دبیر محترم شورای عالی انقلاب فرهنگی که به تثبیت و تقویت این نهاد قرآنی همت گماردند، امیدوارم که مفاد بیانیه مورد اهتمام تمامی فعالان قرآنی قرار گیرد و با تقویت روح همدلی و همکاری فرصت‌های خدمت هر چه بیشتر به ساحت معارف نورانی قرآنی را فراهم سازند. ]]> دین‌ Sun, 04 Aug 2019 10:04:44 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279162/روح-همدلی-همکاری-ساحت-معارف-قرآنی-تقویت-کنید روش شناسی مجموعه 6 جلدی «ره رفتنی طرزی دیگر» نقد می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279151/روش-شناسی-مجموعه-6-جلدی-ره-رفتنی-طرزی-دیگر-نقد-می-شود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) مجموعه 6 جلدی «ره رفتنی طرزی دیگر» نوشته پروین رئیسی فرد به خاستگاه قرآنی برخی از اشعار مولانا، حافظ، خیام نیشابوری، پرداخته است. این نشست 14 مرداد از ساعت 14 تا 16 در محل اندیشگاه سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران برگزار می‌شود.   ]]> دین‌ Sun, 04 Aug 2019 07:45:02 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279151/روش-شناسی-مجموعه-6-جلدی-ره-رفتنی-طرزی-دیگر-نقد-می-شود دومین سیر مطالعاتی آثار و اندیشه امام موسی صدر برگزار می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279114/دومین-سیر-مطالعاتی-آثار-اندیشه-امام-موسی-صدر-برگزار-می-شود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) دومین سیر مطالعاتی آثار و اندیشه امام موسی صدر در فصل تابستان و به مناسبت فرارسیدن عید غدیر با خوانش کتاب‌ «انسان آسمان» برگزار می‌شود. دکتر محسن اسماعیلی، راهنمای این دوره از سیر تابستانه است.   این دوره برای بررسی خوانش و گفت‌وگو پیرامون مباحث کتاب «انسان آسمان» است. این کتاب مجموعه‌ای از سخنرانی‌ها و نوشته‌های امام موسی صدر درباره امیرالمؤمنین، علی(ع) است. امام صدر در این مجموعه گفتارها نگاهی ویژه به مسائل مختلفی، همچون زندگی و شهادت امیرالمؤمنین(ع)، ویژگی‌های فردی و اخلاقی ایشان، واقعه غدیر، مفهوم ولایت و وظایف و مسئولیت‌های شیعیان دارد. محسن اسماعیلی، راهنمای دوره مطالعاتی «انسان آسمان»، دانشیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی تهران و عضو مجلس خبرگان است. او دارای گواهی اجتهاد و دکترای حقوق خصوصی است. اسماعیلی در چند سال گذشته به صورت هفتگی و تخصصی در محل سابق حزب جمهوری اسلامی به شرح نهج البلاغه می‌پردازد. از آثار او که به نهج البلاغه و کلام امیرالمؤمنین(ع) مربوط است می توان به این عناوین اشاره کرد: «درس‌های ماندگار، نگاهی نو و گذرا به نهج البلاغه»، «سرچشمه حکمت، ج۱؛ سیاست و حکومت در نهج البلاغه»، «سیاست نامه علوی» و «چهار و چهار: سفارش‌های امیرالمؤمنین(ع) به امام حسن مجتبی(ع)». هزینه شرکت در این دوره‌ فشرده در ۲۳ مردادماه، ۴۰۰۰۰ تومان است و دانش‌آموختگان در پایان این دوره گواهی تکمیل دوره دریافت خواهند کرد. جلسات دوره در محل مؤسسه واقع در تهران، میدان هفت تیر، بالاتر از مسجد الجواد(ع)، کوچه شهید عبدالکریم شریعتی، پلاک ۱۰ واحد ۲، تلفن: ۰۲۱۸۸۴۹۴۱۶۲ تشکیل می‌شود. علاقه مندان برای کسب اطلاعات بیشتر می توانند به سایت مؤسسه امام موسی صدر مراجعه کنند. ]]> دین‌ Sat, 03 Aug 2019 10:38:10 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279114/دومین-سیر-مطالعاتی-آثار-اندیشه-امام-موسی-صدر-برگزار-می-شود واکاوی ماهوی معراج در نگاشته‌ها و نگاره‌ها http://www.ibna.ir/fa/doc/book/278987/واکاوی-ماهوی-معراج-نگاشته-ها-نگاره-ها به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، کتاب «تا خداوند معراج‌ها؛ واکاوی ماهوی معراج در نگاشته‌ها و نگاره‌ها» تالیف زهرا عبدالله، روایت معراج پیامبر اکرم(ص)، طی قرون متمادی در فرهنگ روایی مکتوب از زوایای مختلف ادبی، فلسفی و عرفانی را واکاوی کرده است. مخاطبان این کتاب پژوهشگران، دانشجویان و علاقه‌مندان به حوزه‌های هنر به ویژه نگارگری، تاریخ تطبیقی ادیان و حکمت و معارف اسلامی‌اند. واقعه معراج پیامبر(ص) منشاء پیدایش برخی از فاخرترین آثار هنر اسلامی شامل نسخ مصور معراج‌نامه یا تک‌رقعه‌های متعدد بوده است که مطالعه دقیق و شناخت ظرایف این آثار مستلزم درک مولفه‌های ماهوی معراج با توجه به روایت معراج انبیای پیشین و حتی در روایات سفرهای فرادنیوی در اساطیر است. عبدالله در این کتاب که درواقع ویراستی از رساله او در مقطع دکترا در دانشگاه شاهد است این مولفه‌ها را در قالب مفاهیم، مصادیق‌شان را در روایت معراج پیامبر (ص) شناسایی و سپس بازتاب آن‌ها را در نگاره‌های معراج مشخص کرده است.  در فصل اول تحت عنوان تبارشناسی معراج، روایت سفرهای دیگر جهانی در ادبیات اساطیری شرق و غرب به عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از فرهنگ روایی رابطه انسان و خدایان و نمونه‌ای بارز از ارتباط با غیب شرح می‌شوند. موضوع فصل دوم معراج و معراج‌نگاری است که در چهار بخش تنظیم شده است. در فصل سوم نمادها و نشانه‌های تصویری نگاره‌ها و شناخت معانی صریح و ضمنی آن‌ها بررسی می‌شوند و نظام نمادین آرایه‌ها و مولفه‌های نگاره‌ها در پنج گروه نمادهای ابزاری، گیاهی، حیوانی، زمانی و مکانی و حرکتی به تفکیک تحلیل شده‌اند. در فصل چهارم چرایی، چیستی و چگونگی معراج و مولفه‌های ماهوی آن مورد واکاوی قرار گرفته‌اند و سپس بازتاب آن‌ها در نمادهای تصویری مشخص می‌شوند.  کتاب «تا خداوند معراج‌ها؛ واکاوی ماهوی معراج در نگاشته‌ها و نگاره‌ها» تالیف زهرا عبدالله، در ۲۵۰ صفحه، شمارگان ۱۰۰۰ نسخه و به قیمت ۲۶۰۰۰ تومان از سوی انتشارات پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات منتشر شده است.  ]]> علوم انسانی Sat, 03 Aug 2019 09:03:04 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/278987/واکاوی-ماهوی-معراج-نگاشته-ها-نگاره-ها پنجمین دوره مفاتیح الجهاد برگزار می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279098/پنجمین-دوره-مفاتیح-الجهاد-برگزار-می-شود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، ضرورت عزم ملی در عرصه فرهنگ برای جهاد فرهنگی بر کسی پوشیده نیست چه اینکه رهبر معظم انقلاب بعنوان فرمانده این جبهه تاکید ویژه‌ای بر نقش‌آفرینی مردم در حوزه فرهنگ داشته‌اند. در جهاد فرهنگی علیه تهاجم غرب سال‌هاست که کارهای مختلفی انجام شده‌است اما عدم هماهنگی آن‌ها بایکدیگر موجب شده اثربخشی کافی را نداشته‌باشند؛ از این‌رو مقابله باتهاجم فرهنگی همه‌جانبه غرب ممکن نیست مگر با نگاهی نقشه‌ای وکل‌نگر و اقدامی جبهه‌ای و منسجم.   دفتر اعزام مبلغ دانشگاه امام صادق علیه‌السلام پس از سال‌ها فعالیت مستقیم در حوزه تبلیغ معارف اسلامی و برگزاری هجرت‌های جهادی، با توجه به تاکیدات مقام معظم رهبری مبنی بر لزوم احیاء جایگاه فرهنگ و سبک‌زندگی اسلامی بعنوان نرم‌افزار و رکن اصلی تمدن نوین اسلامی، از سال ۱۳۹۱ در جهت ایجاد و ترویج گفتمانی ولایی در میان فعالان فرهنگی جبهه مردمی اقدام کرده‌است. این مجموعه امسال نیز برای پنجمین سال پیاپی اقدام به برگزاری دوره تبیینی این گفتمان در بازه ۲۱ تا ۲۵ مردادماه در محل دانشگاه امام صادق علیه‌السلام کرده‌است. فعالان فرهنگی سراسر کشور می‌توانند برای شرکت در این دوره به پایگاه اینترنتی Emobalegh.com  مراجعه کرده و ثبت نام اولیه کنند. این دوره به برادران ۱۸ تا ۲۲ سال اختصاص داشته و آخرین مهلت ثبت‌نام ۱۴مردادماه خواهد بود. ]]> دین‌ Sat, 03 Aug 2019 08:39:04 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279098/پنجمین-دوره-مفاتیح-الجهاد-برگزار-می-شود ​همکاری‌های نمایشگاهی بین موزه ملی قرآن کریم و برج میلاد تقویت می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279097/همکاری-های-نمایشگاهی-بین-موزه-ملی-قرآن-کریم-برج-میلاد-تقویت-می-شود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) به نقل از روابط عمومی برج میلاد، مجتبی توسل در دیدار با امیر لهراسبی مدیر موزه ملی قرآن کریم در مورد همکاری‌ متقابل فرهنگی از جمله برگزاری نمایشگاه‌های فرهنگی به گفت‌و‌گو پرداخت. در این دیدار توسل با توضیح پتانسیل‌های مختلف نمایشگاهی و موزه‌ای برج میلاد گفت:  برج میلاد در طول سال شمار قابل توجه بازدیدکننده داخلی و خارجی  دارد و از همین ظرفیت می‌توان برای ترویج و تبلیغ فرهنگ اسلامی ایرانی استفاده کرد. امیدواریم بتوانیم همکاری نزدیکی با موزه ملی قرآن کریم که اولین موزه تخصصی در بین موزه‌های کشور است، برقرار کرده و شاهد توسعه برپایی نمایشگاه‌ها باشیم. همچنین امیر لهراسبی مدیر موزه ملی قرآن کریم نیز در این نشست با استقبال از این رویکرد فرهنگی گفت: با توجه به آثار بسیار برجسته و شاخص نسخ خطی قرآن کریم در این مجموعه و برگزاری نمایشگاه متقابل تک اثر قرآن کریم بصورت مشترک با موزه ملی ایران در اردیبهشت ماه سال جاری، امیدواریم بتوانیم در آینده‌ای نزدیک، نمایشگاهی از آثار موزه ملی قرآن کریم در محل موزه برج میلاد برپا کنیم. وی گفت: با توجه به این که مجموعه موزه ملی قرآن کریم در سطح استان تهران بسیار مهجور واقع شده است و برج میلاد از مجموعه های پربازدید شهر تهران هست، همکاری متقابل بین موزه ملی قرآن کریم و برج میلاد می‌تواند باعث آشنایی طیف گسترده‌ای از مخاطبان با انواع نسخ خطی قرآن کریم شود. ]]> دین‌ Sat, 03 Aug 2019 08:31:50 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/279097/همکاری-های-نمایشگاهی-بین-موزه-ملی-قرآن-کریم-برج-میلاد-تقویت-می-شود رجوع مصلحان دینی به قرآن اجتناب‌ناپذیر است http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/278981/رجوع-مصلحان-دینی-قرآن-اجتناب-ناپذیر خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، زندگی در سایه قرآن نعمتی است که تا کسی آن را نچشیده باشد، لذت آن را درک نمی‌کند، در سایه قرآن انسان به این یقین می‌رسد که تنها با بازگشت به سوی خدا زمین اصلاح می‌شود و بشریت به آرامش می‌رسد و تنها با یک راه و روش می‌توان به سوی خدا بازگشت و آن هم از طریق بازگشت تمام شئون زندگی به منهج خداوند است که در کتابش قرآن آن را ترسیم کرده است. بنابراین تنها راه سعادت بشریت، بازگشت به قرآن و گردن نهادن به دستورات آن است. در ادامه با محمدعلی شیرخانی، رئیس انجمن مطالعات سیاسی حوزه علمیه و عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی قم، موضوع بازگشت به قرآن را دستمایه گفت‌وگو قرار دادیم که مشروح آن را می‌خوانید:    مهمترین انگیزه‌ها برای بازگشت به قرآن در دوران معاصر چیست؟ از لحاظ اعتباری قرآن کتابی کاملاً معتبر است، از سوی دیگر قرآن، آخرین کتابی است که بر آخرین پیامبری که از طرف خداوند مبعوث شده نازل شده است و وقتی این کتاب را مطالعه می‌کنید مشاهده می‌کنید که تقریباً در رابطه با تمامی موارد موجود در جهان هستی اطلاعاتی در این کتاب وجود دارد، ولی در عین اینکه در رابطه با همه چیز اطلاعات دارد، اختصاص به هیچکدام از این‌ها ندارد. یعنی در قرآن می‌توانید در رابطه با مسائل دینی، طبی و زیست محیطی و ... اطلاعاتی کسب کنید اما نمی‌توانیم به عنوان مثال بگوییم، قرآن کتاب نجوم و کیهان‌شناسی است، بلکه قرآن کتاب زندگی است و در این کتاب سرخط‌ها و اصول اساسی زندگی انسان‌ها بیان شده است. کشورهای مختلف برای اداره جامعه خود سعی می‌کنند یک قانون اساسی درست کنند و در آن قانون اساسی، اصول، راهبردها، جهت‌ها و موارد کلی که یک کشور برای ادامه حیات نیاز دارد داشته باشد و چون حاصل تراوشات ذهنی انسان‌هاست سعی می‌کنند که ناظر به مسائل کلی باشد تا کمتر دستخوش تغییر شود، ولی چون انسانی است، تغییراتی در آن وجود دارد. قرآن هم همچین کتابی است، منتهی بدون تغییر، اما در قرآن تفسیر و تأویل وجود دارد، یعنی در زمان‌های مختلف می‌توان تفسیرهای متفاوت از قرآن داشت بر این اساس مسلمانان باید به قرآن چنگ بزنند، چون در قرآن چندین بار آمده است که قرآن را بخوانید و بدان عمل کنید زیرا اگر کسی وارد بحر عمیق قرآن شود دانش‌های بسیاری می‌تواند استخراج کند. تفسیر قرآن در میان متفکران جهان اسلام چه جایگاهی دارد؟ ما شاهد تفسیرها و ترجمه‌های فراوان از قرآن هستیم پس قرآن یک کتاب بسیار مهم در تمام عرصه‌های زندگی است و از منبع لایزال الهی بر قلب پیامبر(ص) نازل شده است و انسان‌ها در هر زمان می‌توانند با تمسک بر قرآن چراغ هدایتی داشته باشند. مصلحان دینی در دو قرن اخیر می‌دانستند که علت مشکلات مسلمانان در مسائل اجتماعی و فرهنگی و غیره دور شدن آنها از قرآن است، چون قرآن در خیلی از موارد تأکید می‌کند که از طاغوت اجتناب بورزید با استکبار مبارزه کنید و مدافع مظلوم باشید بر علیه ظلم بشورید، با فراعنه و قارون‌ها مبارزه کنید و حق خود را طلب کنید. آنچه مشاهده می‌کنیم این است که مسلمانان از این مفاهیم دور شده‌اند و از قرآن تنها در مراسم خاصی استفاده می‌کنند و دغدغه مصلحان دینی این بود که ما اگر بتوانیم مردم را با قرآن آشنا کنیم بسیاری از مشکلات آنها حل خواهد شد، بنابراین در درجه اول بسیاری از مصلحان دینی قرآن را به عنوان محکمترین کتاب قبول دارند و بر اساس اوضاع زمانی تفسیر می‌کردند و چون کلام الهی است همه مسلمانان به آن معتقد می‌شدند و اگر کسی با قرآن جلو رود تمامی کارهایش پیش خواهد رفت.  پیش‌ترها روشنفکری دینی در ایران یکی از داعیه داران بازگشت به قرآن بود همان طور که مهندس بازرگان گفته می شود از کسانی بوده که رویکرد بازگشت به قرآن را مطرح کرد آن هم با رویکرد علمی و پوزیتویستی، چه شد که تغییر و تحولاتی صورت گرفت تا افرادی چون سروش بحث بازگشت از قرآن را مطرح کردند؟ مصلحین دینی و اجتماعی و هر موحدی که معتقد به اسلام باشد، رجوعش به قرآن اجتناب‌ناپذیر است، بازرگان نیز جزء همین دسته قرار می‌گیرد، بازگشت به قرآن توسط بازرگان بصورت علمی مطرح شد در مقابل سروش مباحثی را مطرح می کند از جمله اینکه قرآن چگونه نازل شده آیا تدریجی بوده یا خیر؟ و بحث‌های تخصصی در این زمینه دارد و همین نشان‌دهنده دغدغه قرآنی وی است. سروش آثار مولوی را نیز تفسیر می‌کند و همانطور که می‌دانیم، مولوی تمثیل‌های روایی و آیاتی در مثنوی معنوی و حتی کلیات شمس دارد پس مجبور است به قرآن مراجعه کند. سروش هم بازگشت به قرآن دارد منتهی بر اساس منطق فکری خودش، قرآن را از زاویه دیگری می‌خواهد تفسیر کند که تفسیر جدیدی است نقدهایی هم که به وی گرفته شد سعی کرد که از برخی قدما هم کمک بگیرد و بگوید که آنها هم همین خط فکری را داشته‌اند، در نهایت معتقدم که وی هم به نوعی بازگشت به قرآن دارد و مصلحان دینی و کسی که پرچم دین داشته باشد، حتما باید به قرآن مراجعه کند. ضرورت بازگشت به قرآن چقدر با توجه به فضای اجتماعی، فرهنگی و سیاسی و امروز احساس می شود؟ باید تفسیرهای بروز از قرآن ارائه شود. علامه طباطبایی بهترین مفسر قرن معاصر شناخته شده و در دهه 40، تفسیر قرآن را نوشته و 45 سال دیگر یک قرن می شود که ایشان تفسیر قرآن نوشته است، خود مرحوم علامه طباطبایی می گوید قرآن به گونه ای است که هر 100 سال یک بار باید تفسیر جدید داشته باشیم و روایت داریم که هر صدسال یکبار یک مصلح می‌آید که دین پیامبر را احیا می‌کند و بر اساس رجوع به قرآن است که دین را احیاء می‌کند و تفسیرها باید بروز باشد و قرآن هم بگونه‌ای است که تفسیر بروز را برمی‌تابد البته فقط ظهورات قابل تفسیر هستند، نفوس و محکمات اصلا تفسیربردار نیستند. ]]> دین‌ Sat, 03 Aug 2019 04:52:45 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/278981/رجوع-مصلحان-دینی-قرآن-اجتناب-ناپذیر