خبرگزاری کتاب ايران (IBNA) - پربيننده ترين عناوين دانش‌ :: نسخه کامل http://www.ibna.ir/fa/technology_science Thu, 17 Oct 2019 13:39:35 GMT استوديو خبر (سيستم جامع انتشار خبر و اتوماسيون هيئت تحريريه) نسخه 3.0 /skins/default/fa/normal3/ch01_newsfeed_logo.gif تهيه شده توسط خبرگزاری کتاب ايران (IBNA) http://www.ibna.ir/ 100 70 fa نقل و نشر مطالب با ذکر نام خبرگزاری کتاب ايران آزاد است. Thu, 17 Oct 2019 13:39:35 GMT دانش‌ 60 نوشیدن آبِ زیاد خوب است یا بد؟! http://www.ibna.ir/fa/doc/report/281681/نوشیدن-آب-زیاد-خوب-یا-بد به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، آب یکی از عناصر اصلی طبیعت و مایه حیات است. غذا هم برای تأثیرگذاری بر بدن به آب نیاز دارد. آب در درمان بسیاری از بیماری‌ها و دفع برخی امراض و آلودگی‌ها موثر است. اما سال‌هاست که براساس یک تصور رایج و نه چندان درست، توصیه به زیاد نوشیدن آب یا مایعات به مقدار زیاد از سوی برخی افراد صالح و غیرصالح صورت می‌گیرد. به‌رغم اینکه در منابع و مقالات متعدد علمی و منابع طب اسلامی و سنتی، این کار منع شده، همچنان عده‌ای مردم را به نوشیدن روزانه چند لیتر آب یا مایعات دعوت می‌کنند که در نتیجه منجر به بیماری‌های مختلف می‌شود و کسی از خود نمی‌‌پرسد که چرا با وجود مصرف زیاد مایعات و آب، این‌همه بیماری افزایش پیدا کرده است.   کتاب «چگونه سلول‌ها در آب زیاد می‌میرند»، تألیف مشترک یعقوب خان‌محمدی و مریم اردانه در سال جاری از سوی انتشارات سفیر اردهال راهی بازار نشر شده است. این کتاب در 12 فصل به عوارض نوشیدن آب زیاد در پدید آمدن بیماری‌های جسمی و روانی براساس منابع طب سنتی می‌پردازد. «آب و اهمیت آن»، «اهمیت حفظ تعادل بدن»، «مضرات نوشیدن آب زیاد در مغز و اعصاب»، «اخلاط و مزاج»، «عطش»، «عوارض نوشیدن آب بعد از استحمام، بین غذا و بعد از مصرف میوه»، «دمای آب و اثر آن در سلامتی»، «بهترین و بدترین آب‌ها»، «بیماری‌های ناشی از انواع آب»، «تسویه آب برای جلوگیری از بیماری‌ها»، «آداب آب نوشیدن» و «ظروف مناسب» فصل‌های این کتاب هستند.   عطش صادق و کاذب عطش یعنی غلبه تشنگی، خود بر دو قسم است: عطش صادق و عطش کاذب. عطش صادق، طلب آب برای فرو نشاندن حرارت است و عطش کاذب، تجمع بلغم شور یا بلغم جِصی (گچی) یا سودای احتراقی در معده است که طبیعت جهت شستشوی مواد مذکور، طلب آب می‌نماید. اگر برای غلبه بر تشنگی کاذب یعنی تشنگی دروغی آب خورده شود، هر ساعت تشنگی زیادتر می‌گردد، چون ماده‌ای که تشنگی آورده، قوی‌تر می‌شود و مدد می‌یابد. (اعظم‌خان هندی، محمد، رموز اعظم، ج1، ص382) اگر از تشنگی در تابستان یا حرارت زیادی که نشانه مرض است، صرف‌نظر کنیم، باید اقرار کرد که عطش حقیقی در غالب مردم نادر است. (کتاب اصول و معالجات با آب و نباتات مطابق اقوال ابن‌سینا، ص 29) کسی را که بر آن تشنگی غلبه دارد، صحیح آن است که لختی صبر کند بر آن تشنگی و بخوابد که طبیعت در خواب آن ماده را بپزاند و تحلیل کند.   صبر کردن بر تشنگی، ساعتی یا دو ساعت، غنیمت باشد، مگر محرور (گرم‌ مزاج) را که او را به وقت حاجت بر تشنگی، صبر نباید کرد و آب سرد، تشنگی غالب را در حال بنشاند، لکن اگر بخوابد و سردی و تری آب به قعر تن برسد، تشنگی زایل شود. (جرجانی، سیداسماعیل، ذخیره خوارزمشاهی، تفسیر و تصحیح محمدحسین اعتماد و همکاران، ص 71) اما به‌غیر تشنگی از آن‌جا که اعضا مشتاق آب نیستند، جذب نکنند و مکث آن در معده، رطوبات را برهم زند و معده را سست کند و فساد هضم و سستی مزاج پدید آید و بسیار باشد که به هَیضَه (قی، اسهال) منجر گردد. (رازی، بهاء‌الدوله، خلاصة‌التجارب، ص 91)» آب سرد و اثر آن در سلامتی «آب سرد اشتهاانگیز است و معده را محکم می‌کند و برای کسانی که جسم متخلخل (پرمنفذ) دارند و برای بند آمدن هر نوع سیلان (روان شدن) و نزیف (خونریزی) موادی که سبب بیماری می‌شوند، خوب است. (ابوعلی سینا، کتاب قانون، ج 2، ص 217) آب سردِ به اعتدال، همه تن‌درستان را سود دارد. برای معده گرم همچون گوارش است و دلِ گرم را به جای هوایی خنک است و بخارها از دِماغ (مغز) بازدارد و نگذارد که خون و دیگر اخلاط، تباه شود و اندکی آب سرد در تسکین تشنگی کافی است. (گنجینه بهارستان، ص 126) آشامندگان آب سرد، گونه‌های قرمز، بدن‌های فربه، جگر و معده‌ای سالم و نیرومند دارند و سپرز آن‌ها کوچک است. (رازی، ابوبکر محمدبن زکریا، بهداشت غذایی، ص 37).   ضرر آب سرد، بیشتر در مزاج‌های سرد و پیران و کسانی که برای لذت بیشتر آب سرد می‌نوشند، ظاهر می‌گردد و چون اسم آب سرد به میان آید، آن‌را می‌طلبند و می‌نوشند و گاهی بدون آن‌که واقعا تشنه باشند، آن‌را مصرف می‌نمایند. (رازی، ابوبکر محمدبن زکریا، بهداشت غذایی، ص 32) آب سرد همچنین برای بدن‌های ضعیف زیان دارد. از نوشیدن آب سرد زیاد، بیماری مفاصل و خلط غلیظ در مهره‌های پشت و سستی و لختی بدن ایجاد می‌شود. کسی که به نوشیدن آب سرد خو بگیرد، پوست او را سیاه می‌کند و دچار ترنجیدگی (کزاز) و تب و لرز می‌شود، زیرا نموری را در تن گرفتار می‌سازد و می‌گنداند؛ همچنین برای دندان‌ها و پی‌ها و استخوان و مغز بد است، چون این اندام‌ها سردند و این سردیِ آب بر سرمایشان می‌افزاید، ولی آب‌های گرم برای اندام‌ها خوب است. اگر آب سرد را روی دمل‌هایی که به سرخی بزند، بریزند، سودمند خواهد بود. همچنین برای دفع خونریزی همگانی و خونریزی از بینی اگر پیرامون آن آب سرد بریزند، خوب خواهد بود. (بحر المنافع و شمس‌الارباب، علی، فردوس‌الحکمه، ص 487)»   نخستین چاپ کتاب «چگونه سلول‌ها در آبِ زیاد می‌میرند» در 148 صفحه با شمارگان 550 نسخه به بهای 25 هزار تومان از سوی انتشارات سفیر اردهال به بازار نشر عرضه شده است. ]]> دانش‌ Wed, 16 Oct 2019 05:40:55 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/281681/نوشیدن-آب-زیاد-خوب-یا-بد مدیریت منابع حیاتی؛ معادله‌ای چندمجهولی http://www.ibna.ir/fa/doc/book/282176/مدیریت-منابع-حیاتی-معادله-ای-چندمجهولی به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، مدیریت منابع حیاتی، شامل همه منابعی است که حیات انسان به آن وابسته است؛ منابع آب، خاک و غذا. به این موارد، انرژی و تنوع زیستی را نیز می‌توان افزود. منابع حیاتی شامل منابع آب، خاک و وابسته‌های آن مانند انرژی است که می‌تواند معادلات جوامع بشری را با پیچیدگی‌های فراوان همراه کند. برهم کنش این منابع و شناخت آن در مدیریت منابع حیاتی، می‌تواند ضامن توسعه پایدار باشد. توسعه‌ای که با درنظر گرفتن ظرفیت‌های امروز و بهره‌برداری بهینه، نیاز نسل فردا را نیز درنظر بگیرد.   کتاب «مدیریت منابع حیاتی»، تألیف مشترک هوشنگ قمرنیا؛ فارغ‌التحصیل دکترای مهندسی آب از دانشگاه نیوکاسل، عضو هیأت علمی و استادتمام دانشگاه رازی و کمال طاهری؛ رئیس گروه تحقیقات کاربردی شرکت آب منطقه‌ای کرمانشاه است که در پنج فصل با عنوان‌های «منابع آب»، «منابع زیستی»، «پساب»، «منابع انرژی» و «کم‌آبیاری» تدوین و در سال جاری از سوی انتشارات سیمای دانش به بازار نشر عرضه شد. حیات انسان بدون آب و خاک و انرژی چگونه است؟ «مدیریت منابع حیاتی یا به عبارتی مدیریت بر منابعی که در حیات بشر موثرند، می‌تواند شامل طیفی گسترده از منابعی باشد که انسان پیش از تاریخ تا به امروز خواسته یا ناخواسته برای تأمین نیازهایش از آن‌ها بهره‌برداری کرده است. توسعه شهرهای بزرگ و انفجار جمعیت جهان با چالش‌های زیست‌محیطی فراوانی همراه شد. ابرشهرهای جهان بزرگ و بزرگ‌تر شدند و نیاز به منابع بیشتر و بیشتر گردید. شهرهای بزرگ برای نگهداشتن شهروندانشان به منابع آب، خاک و انرژی برای تولید غذا و رفاه نیاز داشته و دارند. استفاده بیشتر از خاک با فرسایش آن توأم گشت و استخراج بی‌رویه آب زیرزمینی فرونشست را به ارمغان آورده است. استفاده بی‌رویه از آفت‌کش‌ها و سموم و ساخت سدهای بزرگ، چهره سیستم‌های طبیعی را تغییر داده‌اند. منابع آب زیرزمینی با افزایش بهره‌برداری برای کشاورزی در معرض کاهش جدی است. در این میان استفاده از انواعی از تخصص‌ها است که می‌تواند منابع حیاتی را مدیریت کند. استفاده از مدل‌ها و روش‌های نوین به همراه برخی تدابیر هدفمند و روش‌های استفاده بهینه، می‌تواند به شناخت بیشتر منابع حیاتی کمک کرده و از این منظر امنیت منابع برای توسعه پایدار رقم بخورد.» کاربرد پساب در کشاورزی، بهترین شیوه دفع آن است «در شرایطی که کشور به شدت از لحاظ کمبود آب شیرین رنج می‌برد و مسأله بحران آب به‌صورت یک مسأله جدی مطرح می‌باشد، توجه به منابع نامتعارف آب (آب‌های باکیفیت نامطلوب)، یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر است. از سوی دیگر، تمرکز مراکز جمعیتی و صنعتی در نقاط مختلف، باعث شکل‌گیری حجم زیادی از پساب می‌گردد که عدم توجه به یافتن بهترین شیوه‌های دفع آن، دشواری‌های زیست‌محیطی زیادی در اطراف این مناطق به همراه خواهد آورد. بررسی‌های نشان داده است که کاربرد پساب در کشاورزی، بهترین شیوه دفع آن است.»   نخستین چاپ کتاب «مدیریت منابع حیاتی» در 415صفحه با شمارگان 100نسخه به بهای 100هزار تومان از سوی انتشارات سیمای دانش با همکاری انتشارات آذر راهی بازار نشر شده است. ]]> دانش‌ Wed, 16 Oct 2019 11:58:01 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/282176/مدیریت-منابع-حیاتی-معادله-ای-چندمجهولی «مغز مبتلا به اوتیسم» نقد و بررسی می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/282192/مغز-مبتلا-اوتیسم-نقد-بررسی-می-شود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) نشست نقد و بررسی کتاب «مغز مبتلا به اوتیسم» روز دوشنبه بیست‌ونهم مهرماه سال جاری در سرای اهل قلم برگزار خواهد شد.   این نشست علمی با حضور مجید ابراهیم‌پور، پژوهشگر و روانشناس؛ سعید رضایی، کارشناس و پژوهشگر؛ میرشهرام صفری، مترجم اثر برگزار می‌شود. علاقه‌مندان برای حضور در این مراسم می‌توانند به سرای اهل قلم به آدرس خیابان انقلاب، خیابان برادران مظفر جنوبی، کوچه خواجه نصیر، پلاک دو ساختمان سرای اهل قلم مراجعه کنند.   ]]> دانش‌ Wed, 16 Oct 2019 12:53:56 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/282192/مغز-مبتلا-اوتیسم-نقد-بررسی-می-شود ایرانیان چه نظراتی درباره تکامل داروین داشته‌اند؟ http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/282199/ایرانیان-نظراتی-درباره-تکامل-داروین-داشته-اند محمد معصومی، پژوهشگر و نویسنده در گفت‌وگو با خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) درباره دو اثر جدید خود که به مواجهه اندیشمندان گوناگون با نظریه داروین برمی‌گردد گفت: آشنایی نخبگان فارسی زبان با اندیشه‌های جدید دنیای مدرن و از جمله علوم تجربی به عصر قاجاریه بازمی‌گردد. افکار ادبی و علوم انسانی ابتدا در قالب ترجمه های مترجمان ایرانی در دوره قاجار وارد ادبیات نخبگان شد و سپس به علت فقدان زیرساخت‌های آموزشی و عوامل فرهنگی و اجتماعی مساعد، علوم تجربی نتوانست مانند علوم انسانی جای خود را باز کند و هم‌چنانکه می‌بینیم، علوم تجربی نیز از وجوه فلسفی و الهیاتی‌اش به فکر جامعه ایرانی وارد شد.   وی افزود: نظریه داروین نیز علی‌رغم اینکه در حوزه زیست‌شناسی مطرح شده است اما مشمول همین قانون شد و به شکلی دیگر وارد اندیشه ایرانیان شد. ایرانیان از چند سو با آرای داروین آشنا شدند؛ از سمت شمال و غرب از راه اندیشمندان ترک و عرب امپراتوری عثمانی و از سوی شرق هم از طریق اندیشمندان هند و شبه قاره. البته این روایت‌ها تفاوت‌هایی با هم دارند که اکنون مجال پرداختن به آن‌ها را نداریم.   معصومی با اشاره به روند گردآوری کتاب‌های مورد مطالعه خود گفت: پس از نگاهی به آثار مکتوب فارسی‌زبانان در این حوزه روشن می‌شود که رساله‌ها و کتاب‌های موجود از دوره قاجاریه وجود دارند. من در دهه اخیر کوشیده‌ام تا حد ممکن همه این رساله‌ها و کتاب‌ها را گرد آورم و پس از بررسی آن‌ها به شکلی دقیق ارتباط  تاریخی آن‌ها را به دست دهم. در این اثر کتابشناسی بیش از سیصد عنوان کتاب و رساله و مقاله معرفی شده است که در آن‌ها به نحوی از نظریه داروین سخن به میان آمده است. نخستین بار است که به زبان فارسی چنین کتابی نوشته می‌شود که تقریبا همه آثار را معرفی کرده است که نگارش آن به اتمام رسیده و امیدوارم تا سال آینده روانه بازار کتاب شود.   وی افزود: در گام اول زمان زیادی صرف شد و چندین سال گذشت تا آثاری که درباره نظریه داروین نوشته شده بود را پیدا کنم؛ چراکه بسیاری از کتاب‌ها جزو آثار نایاب بودند. این اثر نوعی کتاب‌شناسی در باب مواجهه اندیشمندان ایرانی در برخورد با نظریه داروین است. به‌گونه‌ای که بسیاری از افراد می‌توانند در مطالعات خود به آن رجوع کند. در واقع هر آثاری که از دوره  قاجار به بعد درباره داروین نوشته شده بود را جمع‌‌آوری کردم و در مرحله بعد این آثار نه تنها معرفی شدند بلکه به تحلیل و ارتباط موضوعی که با یکدیگر داشته‌اند هم پرداختم.   این پژوهشگر عرصه تاریخ علم ادامه داد: مخاطبان می‌تواند ارزیابی خود را درباره هر اثری که درباره داروین از دوره قاجار به بعد نوشته شده است را با بهره‌گیری از این کتاب به خوبی ارائه کنند. لازم به ذکر است که همه مواجهات با داروین در این اثر بررسی شده است؛ ازجمله خوانش علمی، الهیاتی، فلسفی و غیره. در حقیقت هر فردی از هر دیدگاهی که می‌خواهد در باب نظریه تکامل مطالعه کند می‌تواند با مراجعه به این کتاب اطلاعات جامع و کاملی را به دست بیاورد.   معصومی با اشاره به برخی قضاوت‌های نادرست درباره تقابل نظریه داروین با باورهای مذهبی و دینی که در نهایت منجر به اشاعه گزاره‌های زرد علمی شده است، گفت: با توجه به سیر پژوهش‌هایی که در سال‌های اخیر درباره مواجهه الهیات با نظریه تکاملی داروین داشتم، به این نتیجه رسیدم که علمای تراز اول که صاحب فتوا بودند و مرجعیت هم داشتند، قضاوتی درباره نظریه داروین نداشتند؛ مبنی بر اینکه این نظریه ضد دین است. در هیچ منبعی هم مشاهده نمی‌شود که این افراد این نظریه را تکفیر کرده‌اند. اما همواره در یک جامعه گروهی از افراد مذهبی میانی وجود دارند که اغلب تحلیل‌های آن‌ها مبتنی بر متون و محتوای مکتوب نیست؛ در واقع آن‌ها شناخت دقیقی نه از نظریه تکامل و نه از منابع دینی دارند و به شدت هم به مکتوب شدن برداشت‌های خودشان از این نظریه تاکید می‌کنند.   وی افزود: ممکن است به لحاظ علمی ما نتوانیم نظریه داروین را بر آیات قرآن و باورهای دینی تطبیق دهیم، اما نباید قضاوت قاطعانه‌ای هم نسبت به آن داشت. اصولا نظریات علمی باید در قالب محوریت علمی ارزیابی شود؛ همانگونه که باورهای دینی با اسلوب دینی سنجیده می‌شوند. زمانیکه این نظریه‌ها در دل جامعه راه پیدا می‌کنند، نظرات شخصی که غالبا متعصابانه هم هست تاثیر زیادی بر تحلیل و تعریف آن‌ها می‌گذارند؛ به همین دلیل منجر به شکل‌گیری سوءتفاهم‌های زیادی در علم و دین می‌شود.   این پژوهشگر گفت: در این‌باره باید بگویم آشنا نبودن هر دو قشر از علم و مذهب چه دانشمندان و چه مذهبیون، باعث شده است که امروز شاهد انتشار برخی نتیجه‌گیری‌ها و قضاوت‌های نادرست از برخی نظریه‌های علمی و باورهای دینی باشیم. این دسته از افراد به نوعی دو لبه قیچی هستند که پارچه ظریف حقیقت را برش می‌دهند و باعث کج فهمی‌های فراوانی از سوی مردم می‌شوند. عالمان علوم دینی و دانشمندان علوم تجربی خوب می‌دانند که نظریاتی که ارائه می‌دهند برداشت‌های خود از علم و دین است نه تمام حقیقت این دو مولفه. به هر حال این روندی ناعادلانه در مورد علم و دین است که از سوی برخی افراد که تنها هدفشان نشان‌دادن تناقض میان علم با دین است.   معصومی درباره دومین اثر خود که در آینده‌ای نزدیک روانه بازار کتاب‌های تاریخ علم خواهد شد، گفت: کتاب دوم که در دست تصحیح و تحقیق دارم نسخه‌ای خطی به زبان فارسی است که در سال 1330 قمری و توسط عالم بزرگوار  شیعی آیت الله سنقری حائری نوشته شده است. این کتاب با توجه به اینکه به زبان فارسی و در رد نظریه داروین و نیز در سال 1330 قمری نوشته شده است بخش مهمی از مواجهات اولیه اندیشمندان مسلمان ایرانی را با نظریه داروین آشکار می‌سازد.   وی ادامه داد: چنانکه در تاریخ هم آمده است نخستین رساله‌ای که در رد نظریه داروین به فارسی نوشته شده است، رساله نِیچِریّه سیدجمال‌الدین اسدآبادی که در سال 1298 قمری در هند منتشر شده است . سپس در سال 1299 قمری رساله آیات بینات شهرستانی در لاهور منتشر شده است؛ با نظرداشت این دو رساله، مرآت العقل سنقری حائری سومین کتابی است که در این حوزه به نگارش درآمده است. برای معرفی این نسخه خطی مقاله‌ای در مجله تاریخ علم دانشگاه تهران نوشته و امیدوارم به زودی بتوانم آن را تصحیح کنم و در اختیار دانش پژوهان تاریخ علم در ایران قرار دهم. ]]> دانش‌ Thu, 17 Oct 2019 09:00:48 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/282199/ایرانیان-نظراتی-درباره-تکامل-داروین-داشته-اند نگاهی به چالش‌های استفاده از گیاهان دارویی http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/282148/نگاهی-چالش-های-استفاده-گیاهان-دارویی به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، مباحث وابسته به گياهان دارویی و داروهای گياهی از بحث‌انگيزترين و پرجاذبه‌ترين موضوعات مربوط به علوم پزشکی در دهه‌های اخير بوده است. در یک‌سو، افرادی وجود دارند که درمان هر بيماری را در داروهای گياهی يافته‌اند و معتقدند داروها منشأ طبيعی داشته و لذا با طبیعت بدن انسان همخوانی دارند. در طرف ديگر، عده‌ای بر اين باور هستند که گياهان فاقد اثر هستند و استدلال آن‌ها فقدان اطلاعات مستند علمی در زمينه کاربرد اين داروها يا اثربخشی يک گياه در بيماری‌های مختلف و يا فقدان اطلاعات دارويی گياهی در کتاب‌های مرسوم پزشکان است.    کتاب «چالش‌های علمی کاربرد گیاهان دارویی» اثر مشترک محمد عطار و فاطمه اشرف‌زاده، در روزهای اخیر از سوی انتشارات طب سنتی ایران به بازار نشر عرضه شده است.   در مقدمه کتاب درباره هدف از تألیف آن آمده است: «این اثر با هدف رفع نقص‌های آثار کلاسیک طب و داروسازی سنتی تدوین نشده است، بلکه قصد دارد مهم‌ترین و دشوارترین کار در فعالیت علمی که ممکن است سال‌ها طول بکشد، یعنی ساختن و فرموله کردن مسأله علمی را برانگیزد... در این اثر به تعدادی از چالش‌های موجود اشاره خواهد شد. تعدادی از این چالش‌ها سال‌ها پیش به زبان‌های فارسی، عربی و انگلیسی به‌صورت پراکنده در آثار متعدد ذکر شده است. در این اثر، ضمن گردآوری این چالش‌ها، پیشنهاداتی برای تحقیقات بیشتر یا راهکارهای کاربردی ارائه شده است.»   نخستین چاپ کتاب «چالش‌های علمی کاربرد گیاهان دارویی» در 81 صفحه به بهای 10 هزار تومان از سوی انتشارات طب سنتی ایران راهی بازار نشر شده است. ]]> دانش‌ Thu, 17 Oct 2019 09:38:09 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/282148/نگاهی-چالش-های-استفاده-گیاهان-دارویی