خبرگزاری کتاب ايران (IBNA) - آخرين عناوين تاریخ و سیاست :: نسخه کامل http://www.ibna.ir/fa/history_politic Fri, 26 Apr 2019 14:45:11 GMT استوديو خبر (سيستم جامع انتشار خبر و اتوماسيون هيئت تحريريه) نسخه 3.0 /skins/default/fa/normal3/ch01_newsfeed_logo.gif تهيه شده توسط خبرگزاری کتاب ايران (IBNA) http://www.ibna.ir/ 100 70 fa نقل و نشر مطالب با ذکر نام خبرگزاری کتاب ايران آزاد است. Fri, 26 Apr 2019 14:45:11 GMT تاریخ و سیاست 60 دستاورد متولی ایرانشناسی در نمایشگاه چه بوده است؟ http://www.ibna.ir/fa/doc/report/274661/دستاورد-متولی-ایرانشناسی-نمایشگاه-بوده به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)- بنیاد ایرانشناسی در سال 1376 تأسیس شد. یکی از مهمترین اهداف راه‌اندازی این بنیاد بازخوانی و تدوين و تنظيم مطالعات، تحقيقات و اطلاعات مربوط به ايران است. افزون بر این بايد امكانات لازم را برای بهره‌گيری دانشجويان و دانش‌پژوهان از آگاهی‌های موجود فراهم کند. واحد انتشارات بنیاد ایرانشناسی که به منظور ارائه بهتر طرح‌های پژوهشی به صورت کتاب راه‌اندازی شده است، در طول سال آثاری را در قالب کتاب، مجله و نشریه منتشر می‌کند. حضور انتشارات این بنیاد در سی‌ودومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران بهانه‌ای شد تا برای اطلاع از تازه‌ترین آثار بنیاد ایرانشناسی سری به غرفه آن بزنیم. به گفته مسئول غرفه این بنیاد در سال 97، پنج اثر جدید را منتشر کرد. هرچند انتظار می‌رود بنیادی که به‌عنوان یکی از مهمترین متولیان حوزه ایرانشناسی در کشور شناخته می‌شود، نقش پررنگ‌تری در بازار نشر آثار ایرانشناسی داشته باشد و در طول سال با همکاری پژوهشگران این حوزه و حمایت از آنها آثار درخور توجه و پُرمایه‌ای را منتشر کند. «کتاب‌شناسی مطالعات مهرپرستی (میترایی)»، «کتاب‌شناسی مطالعات زرتشتی»، «مجموعه مقالات همایش بین‌المللی باستان‌شناسان جوان»، «واژه‌نامه توصیفی ایران‌شناسی» و «مجموعه مقالات همایش تخصصی و ملی گردشگری نهاوند» عناوین  تازه‌ترین آثار بنیاد ایرانشناسی را تشکیل می‌دهند.» «کتاب‌شناسی مطالعات مهرپرستی (میترایی)»  با گردآوری و تدوین مریم‌السادات میرحیدری نخستین مجلد از سری کتاب‌شناسی‌های ادیان، آیین‌ها و کیش‌های ایرانی است که زیر نظر معاونت پژوهشی بنیاد ایرانشناسی، تهیه و تدوین شده است. این کتاب با دربرگرفتن 1197 مدخل در قالب‌های کتاب، مقاله و پایان‌نامه فارسی و لاتین، نخستین کتاب‌شناسی مستقل مهرپرستی/ میترائیسم در ایران است که تمامی منابع مرتبط با منابع مهری را از لحاظ تاریخی، فرهنگی، مکان‌های تاریخی و باستانی، آداب و رسوم مذهبی، آیینی و مذهبی گردآوری کرده است. «کتاب‌شناسی مطالعات زرتشتی» که گردآوری و تدوین آن را هم میرحیدری انجام داده است، دومین مجلد از سری کتاب‌شناسی‌های ادیان، آیین‌ها و کیش‌های ایرانی است. این کتابشناسی با دربرگرفتن 5756 مدخل در قالب‌های کتاب، مقاله و پایان‌نامه فارسی، نخستین کتاب‌شناسی مستقل مطالعات زرتشتی در ایران است که تمامی منابع مرتبط با این آیین را در 15 فصل موضوعی شامل؛ زرتشت، متون دینی، اصول و عقاید زرتشتی، آیین‌ها و آداب زرتشتی، کلیات و تاریخ، اخلاق، عرفان و فلسفه زرتشتی، دین زرتشتی و ادبیات فارسی، دین زرتشتی، اسلام و سایر ادیان، پارسیان هندوستان، مغان، هنر و معماری زرتشتی، آتشکده‌ها و نیایشگاه‌های زرتشتی و ... گردآوری کرده است. بخش نخست این کتاب‌شناسی به منابع فارسی و بخش دوم به منابع لاتین اختصاص یافته است. «واژه‌نامه توصیفی ایران‌شناسی» اثر دکتر پوران طاحونی یکی دیگر از آثار جدید بنیاد ایرانشناسی است. این واژه‌نامه چهار هزار مدخل دارد و بر اساس آنچه مؤلف در پیش‌گفتار کتاب بیان کرده، مداخل و متن‌ آن طی سال‌هایی که در حال تدوین بوده بارها ویرایش شده است. همچنین در تهیه این واژه‌نامه، منابع بسیاری شامل کتاب، مقاله، بروشور، پایگاه اطلاعاتی فارسی و انگلیسی مورد استفاده قرار گرفته است. ]]> تاریخ و سیاست Fri, 26 Apr 2019 10:12:00 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/274661/دستاورد-متولی-ایرانشناسی-نمایشگاه-بوده کتابی از محسن رضایی در غرفه پژوهشکده چشم‌انداز و آینده‌پژوهی http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/274621/کتابی-محسن-رضایی-غرفه-پژوهشکده-چشم-انداز-آینده-پژوهی به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) حضور پژوهشکده‌های مربوط به حوزه علوم سیاسی و رشته‌های مرتبط با آن در سی و دومین دوره نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران چشم‌گیر است. از جمله این پژوهشکده‌ها، پژوهشکده چشم‌انداز و آینده‌پژوهی است.   فرشاد جعفروند مدیر داخلی این پژوهشکده و مسئول غرفه آن در نمایشگاه کتاب تهران درباره فعالیت‌های پژوهشکده چشم‌انداز و آینده‌پژوهی گفت: «پژوهشکده چشم‌انداز و آینده پژوهی در راستای اهداف بالادستی نظام و با هدف تبیین و ترویج حوزه چشم انداز و آینده پژوهی از سال 1390 طی توافقی بین مجمع تشخیص مصلحت نظام و دانشگاه آزاد اسلامی شروع به کار کرده است. به عبارتی این پژوهشکده حاصل هم‌افزایی نهادی حاکمیتی و نهادی علمی است.» وی افزود: «این مجموعه توانسته است تلاشی قابل توجه برای تبیین مقوله چشم‌انداز نویسی و آینده پژوهی انجام دهد. به طور ویژه مجموعه ما در دو بحث اقتصاد مقاومتی و سند چشم‌انداز فعالیت قابل توجهی داشته است که حاصل آن کتاب‌های منتشر شده در پژوهشکده است.»   جعفروند درباره کتاب‌های ارائه شده در غرفه این پژوهشکده گفت: «از کتاب‌هایی که ما در این دوره از نمایشگاه عرضه کرده‌ایم می‌شود کتاب «استراتژی ائتلاف ژئواکونومیک؛ با تاکید بر گسترش همگرایی‌های امنیتی در کمربند طلایی آسیای جنوب غربی» نوشته محسن رضایی دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام را نام برد.»   به گفته وی «از دیگر کتاب‌های پژوهشکده می‌توان به کتاب «رهبری اجتماعی مدیریت پیچیدگی با خلاقیت» اثر جان لالر و اندی بیلسون اشاره کرد که به قلم دکتر محمد ابراهیم مداحی، دکتر مهدی مختارپور و لیلی مداح ترجمه شده است و توسط پژوهشکده چشم انداز و آینده پژوهی و انتشارات هورمزد منتشر شد.»   مدیرداخلی ‌پژوهشکده چشم‌انداز و آینده‌پژوهی در معرفی این کتاب افزود: «این کتاب در 7 بخش به استراتژی‌ها و روش‌های مدیریتی جدید می‌پردازد.این بخش ها عبارتند از :  حکومت، بازارها و مدیرگرایی، مدیر و رهبر فردی از طریق دید عقلایی، شخصیت روشن فکر در مدیریت و رهبری، برنامه ریزی منطقی و کنترل، تشبیهات جدید برای رویکردهای جمعی،فکری مدیریت، چالش های مدیریت کار اجتماعی و رهبری، پیش به سوی رهبری و مدیریت اخلاقی در حوزه تأمین اجتماعی.»   جعفروند همچنین کتاب «شهر هوشمند: چگونگی خلق ارزش عمومی و اقتصادی به وسیله تکنولوژی پیشرفته در فضای شهری» که رناتا‌پائولا دامری، کامیل روسنتال‌سابروکس آن را نوشته‌اند و به وسیله  سیدعلی موسوی‌نور، خدیجه قلی‌پور، سیدچمران موسوی به فارسی ترجمه شده را از دیگر کتاب‌های این پژوهشکده  در نمایشگاه معرفی کرد و گفت: «این کتاب به مقوله‌هایی نظیر شهر هوشمند و خلق ارزش، شهر هوشمند و شهر دیجیتال، مقایسه شهر هوشمند و شهر دیجیتال، توصیه‌ها و پیشنهادات برای بهبود هوشمندی یك شهر، شهر هوشمند و خلق ارزش عمومی محلی، اندازه گیری عملكرد شهرهای هوشمند، برنامه ریزی ناوگان پایدار زیست محیطی در تجارب الكترونیكی شبكه های توزیع شهری، امنیت هوشمند، سیستم‌های یكپارچه برای سیاست‌های امنیتی در محیط‌های شهر و چگونگی خلق ارزش عمومی و اقتصادی به وسیله تكنولوژی پیشرفته در فضای شهری می‌پردازد.»   او همچنین کتاب «سنت‌های ثابت الهی در قرآن کریم آینده‌نگری و آینده‌نگاری در میدان متغیرات» که از منظری دینی به مقوله آینده‌پژوهی می‌پردازد را از دیگر آثار منتشر شده در این مرکز معرفی کرد و گفت این کتاب را آیت‌الله طه سمیعی به نگارش در آورده‌ است. وی افزود: «این کتاب برای پاسخ به سوالاتی از این قبیل که نقش سنت‌های ثابت الهی در فقه و قانون‌گذاری، آینده نگری و آینده نگاری و به ویژه در جهت برنامه ریزی مبتنی بر صلاح و فلاح بشر چیست؟ تلاش دارد به واشکافی منابع استنادی برای اثبات وجود سنت‌های ثابت و متغیر الهی بپردازد.»   از دیگر آثار این پژوهشکده همچنین می‌توان به کتاب «آینده‌نگاری تعامل سازنده با جهان» اشاره کرد که به وسیله دکتر مجتبی مقصودی نوشته است. جعفروند گفت: «این کتاب از آن منظر اثر پراهمیتی است که توانسته در جهت رفع خلایی که در زمینه مطالعات آینده پژوهی وجود دارد گامی رو به جلو باشد. این کتاب تلاش دارد با ورود به حوزه روابط بین‌الملل و درک چارچوب نظری و پیشینه مطالعاتی، سند چشم‌انداز 1404 را در این بستر مورد واشکافی قرار دهد و الزامات تعامل سازنده با جهان را در وضع کنونی ایران استخراج نماید.»   جعفروند در پایان گفت: «این کتاب‌ها با این رویکرد و منش برای اولین بار است که در حوزه نشر ایران عرضه می‌شود. علاوه بر این ما کتابچه‌هایی در خصوص منویات مقام معظم رهبری در خصوص افق 1404، اقتصاد مقاومتی و مقولات دیگر هم منتشر کرده‌ایم.» ]]> تاریخ و سیاست Fri, 26 Apr 2019 08:21:19 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/274621/کتابی-محسن-رضایی-غرفه-پژوهشکده-چشم-انداز-آینده-پژوهی نشر بَرسَم و هیرومبا دو ناشر زرتشتی در نمایشگاه کتاب تهران http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/274456/نشر-ب-رس-م-هیرومبا-دو-ناشر-زرتشتی-نمایشگاه-کتاب-تهران به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، نشر بَرسَم و هیرومبا در سی و دومین نمايشگاه بين‌المللی كتاب تهران كنار يكديگر در راستای گسترش فرهنگ کتاب و کتابخوانی می‌کوشند.    «پاسخ و پرسش‌های دینی زرتشتیان» نوشته موبد اردشیر خورشیدیان، «چنین نگفت زرتشت» نوشته ایوو فرنتسل با ترجمه فرزانه فریدونیان، مجموعه دو جلدی «دینکرد» و «دینکرد سوم» ویرایش و پژوهش فریدون فضیلت، «نیزه جنگاور پارسی» نوشته محمد گلستانی، «حضور ایران در جهان باستان» نوشته سید اصغر محمودآبادی، «دیوان توران» سروده توران بهرامی، «انجیل زنده و سنجش آن با اناجیل چهارگانه مسیحی» نوشته سپیده درویشی و آرمان بختیاری، «ماد کهن» نوشته سورنا فیروزی، «روبه سوی خاوران» نوشته سلیمان لطفی کتاب‌هایی است که از سوی نشر برسم در نمایشگاه ارائه شده است. «آموزش خط پهلوی» نوشته مسعود پیشرویان و حمیرا پیشرویان، «بازند بهمن یسن» پژوهش مهدی زمانیان زیرنگر ویدا نداف، «تورانیان» نوشته فاطمه سادات جمشیدی، «مهارت‌های زندگی در گاتاها» پژوهش منیژه ملکی‌ریزی و زیر نظر موبد اردشیر خورشیدیان (همکاری مشترک برسم و هیرومبا) از کتاب‌هایی است که از سوی نشر هیرومبا در نمایشگاه کتاب عرضه شده است. دیناز دهنادی، صاحب امتیاز و مدیر انتشارات برسم دانش‌آموخته‌ کارشناسی چاپ و نشر است که انتشارات بَرسَم را از شهریور سال 1394 بنیان کرده است. وی فعالیت در زمینه‌ چاپ را از سال 1384 با همکاری با نشریه‌ امرداد آغاز کرد و پس از کسب تجربه، در راستای گسترش فرهنگ کتابخوانی انتشارات بَرسَم را بنیان گذاشت.   دهنادی درباره واژه برسم می‌گوید: بَرسَم عبارت از شاخه‌های بریده درختی که هر یک از آنها را در زبان پهلوی تاک و به پارسی تای گویند. از اوستا برمی‌آید که برسم باید از جنس رستنی‌ها باشد، مانند انار و گز (درخت) و هوم. شاخه‌ها معمولاً با کاردی به نام بَرسَمچین بریده می‌شود. در فرهنگ‌های پارسی آمده «برسم شاخه‌های باریک بی‌گره باشد به مقدار یک وجب که آن را از درخت هوم ببرند، و آن درختی است شبیه به گز (درخت) و اگر هوم نباشد، درخت گز والا درخت انار که با نیایش و باژ و زمزمه و با وسیله بَرسَمچین می‌برند.» وی می‌افزاید: گاهی در مراسم برسم‌های فلزی از برنج و نقره به جای گیاه به کار می‌برند. هر یک از تای‌های فلزی به بلندی نه بند انگشت و به قطر یک هشتم بند انگشت است. در اوستا شماره برسم‌ها از ۳ تا ۳۵ ذکر شده‌ است. دور برسم‌ها را با بندی که از برگ الیاف خرما بافته‌اند، می‌بندند، نظیر کشتی و کمربند زرتشتیان، این بند نیز کشتی نامیده می‌شود. بهنام مبارکه، صاحب امتیاز و مدیر نشر هیرومبا، مجوز نشر هیرمبا را پس از 33 سال تجربه در عرصه چاپ و نشر در دی‌ماه سال 1396 از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان سومین ناشر زرتشتی دریافت کرده است. کتابفروشی، تهیه و آماده‌سازی نشریه کودکان به نام «مزدا»، آماده‌سازی و نظارت بر چاپ ماهنامه فروهر، آماده‌سازی و نظارت بر چاپ بیش از صد جلد کتاب و پایان نامه، بنیان گاهشمارهای مزدا در گونه‌های دیواری، جیبی‌، پالتویی، سررسید و رومیزی، طراحی جلد کتاب، کاتالوگ و... از جمله فعالیت‌هایی است که در این 33 سال در عرصه چاپ و نشر انجام داده است.   مبارکه درباره واژه هیرومبا می‌گوید: هيرومبا، جشنی كهن است كه در ميان گروهی از زرتشتيان، در روزهای پايانی فروردين‌ماه برگزار می‌شود. جشنی، كم‌وبيش مانند جشن سده، كه با آتش‌افروزی و آيين‌های ويژه‌ای همراه است. گمان‌های بسياری بر اين جشن، برده‌ می‌شود، اما نزديک‌ترين گمان، اين است كه آيين «هيرومبا» همان آيين «سده» است كه در فروردين‌ماه برگزار می‌شود. غرفه‌ نشر بَرسَم و هیرومبا در راهرو 27  سی‌ودومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران واقع شده است و تا 14 اردیبهشت‌ماه میزبان علاقه‌مندان به کتاب است. ]]> تاریخ و سیاست Fri, 26 Apr 2019 08:19:42 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/274456/نشر-ب-رس-م-هیرومبا-دو-ناشر-زرتشتی-نمایشگاه-کتاب-تهران چرا خاطرات رجال سیاسی ایران جذاب و خواندنی نیست؟ http://www.ibna.ir/fa/doc/note/274590/چرا-خاطرات-رجال-سیاسی-ایران-جذاب-خواندنی-نیست خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)- در شبستان و غرفه‌های ناشران داخلی سی و دومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران که قدم می‌زنم، بانویی سیاه‌پوستی روی جلد کتاب‌ها خودنمایی می‌کند و  چشم بازدکنندگان را به خود جلب می‌کند. تقریبا هر فردی که از جلوی غرفه‌هایی که خاطرات میشل اوباما را چاپ کرده می‌گذرد ناخودآگاه می‌ایستد و کتاب را در دست می‌گیرد، ورق می‌زند و بلافاصله کتاب را خریداری می‌کند و شادمان از این‌که کتابی جذاب و خواندنی را خریده از خوشحالی در پوست خود نمی‌گنجد. هنگام خرید کتاب وقتی به چهره خریداران نگاه می‌کنم کسی از گران بودن کتاب شکایت ندارد زیرا  گمان می‌کنند کتابی جذاب خریداری کرده است! «موسسه نگارش الکترونیک کتاب» یکی از ناشرانی است که می‌گوید 35 روز بعد از این‌که کتاب در آمریکا به چاپ رسید اقدام به ترجمه کتاب کردم و تا به حال که چاپ چهارم آن را منتشر کرده‌ام 10 هزار نسخه به فروش رسیده است. یعنی بار نخست 1000 نسخه چاپ کردیم و سه بار دیگر هر کدام 3 هزار نسخه منتشر کرده‌ایم که با استقبال بسیار مخاطبان روبه‌رو بوده است. پرویز امیرشهپری در ادامه می‌گوید: اولین ناشری هستم که خاطرات میشل اوباما را چاپ کردم (ترجمه سپیده حبیبی). عکس روی جلد کتاب اصلی را به دلیل مساله حجاب تغییر دادیم و بیشتر رسانه‌ها از این عکس بهره‌برداری کردند. حتی جنجال‌هایی نیز در رسانه‌های خارجی برای تغییراتی که در عکس به‌وجود آوردیم صورت گرفت. وی بر این باور است که نداشتن کپی‌رایت باعث شده که بیشتر ناشران این کتاب را چاپ کنند و بفروشند که باید مسولان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به این مساله توجه بسیاری کنند. بیشتر ناشران عکس‌ها را سیاه و سفید چاپ کرده‌اند اما ما عکس‌های کتاب را رنگی منتشر کردیم و لحظه‌های زندگی میشل اوباما را به تصویر کشیده‌ایم. به غرفه‌های بعدی که کتاب میشل اوباما را چاپ کرده‌اند نیز سر می‌زنم. مدیر فروش بدرقه جاویدان می‌گوید: کتاب «شدن» میشل اوباما با شمارگان 500 نسخه به چاپ رساندیم  که 200 نسخه از آن به فروش رسیده و احتمالن در نمایشگاه کتاب به چاپ دوم برسد. انتشارات نسل نواندیش، نشر نوین، انتشارات هورمزد (ترجمه مهری مددآبادی) و مهراندیش (ترجمه علی سلامی) نیز از ناشرانی هستند که خاطرات همسر رئیس‌جمهور آمریکا را چاپ کرده‌اند و هر کدام برای به فروش رساندن کتاب تبلیغاتی را بر در و دیوار غرفه چسبانده‌اند. شاید ناشران دیگری هم باشند که این کتاب را چاپ کرده‌ باشند اما از چشم دور مانده باشد. از غرفه‌های شبستان دور می‌شوم و صفحه نخست کتاب خاطرات میشل اوباما را باز می‌کنم و صفحه نخست آن را می‌خوانم: «در دوران بچگی، آرزوهای ساده‌ای داشتم. یک سگ می‌خواستم، خانه‌ای دوبلکس با پلکان‌هایی که طبقات را به هم مرتبط ‌کند. بنا به دلایلی به‌جای اتومبیل بیوک که مایۀ فخر و خرسندی پدرم بود، یک استیشن چهاردرب می‌خواستم. همیشه به اطرافیانم می‌گفتم وقتی بزرگ شوم، متخصص اطفال خواهم شد. چرا؟ چون عاشق این هستم که با بچه‌های کوچک باشم. خیلی زود یاد گرفتم که شنیدن این پاسخ برای بزرگ‌سالان بسیار خوشایند است. اوه، یک دکتر! چه انتخاب خوبی! در آن روزها همیشه موهایم را دم اسبی می‌بستم. به برادر بزرگم امرونهی می‌کردم و او را کنترل می‌کردم و همیشه در مدرسه نمره‌های A می‌گرفتم. من عاشق A گرفتن بودم. بلندپرواز بودم. من دوست داشتم زرنگ باشم. من دوست داشتم وقت شناس باشم. من دوست داشتم تکالیفم را انجام دهم. من فکر می‌کردم زرنگ بودن از هر چیزی در جهان باحال‌تر است. با اینکه دقیقاً نمی‌دانستم چه چیزی را هدف گرفته‌ام. اکنون فکر می‌کنم، یکی از بیهوده‌ترین سؤالاتی که فردی بزرگ‌سال می‌تواند از یک کودک بپرسد این است که «وقتی بزرگ شدی می‌خواهی چه‌کاره شوی؟» چنانکه گویی رشد کردن پایانی دارد. چنانکه گویی در نقطه‌ای شما چیزی می‌شوید و آنجا پایان کار است.» شاید نوع نگارش خاطرات اوباما باعث شده که کتاب جذابیت خواندن داشته باشد و یا خاطراتی که مو به مو از لحظه‌های زندگیش نوشته شده و یا همسر رئیس‌جمهور آمریکا بودن و... دلیلی برای استقبال کتاب شده باشد. رسانه‌های خارجی نیز این کتاب را پرفروش می‌دانند و بر این باورند که در مدت ۱۵ روز دو میلیون نسخه در آمریکا و کانادا فروش داشته است. انتشارات پنگوئن، ناشر این کتاب نیز گفته است کتاب خاطرات اوباما به جز آمریکا و کانادا در استرالیا، بریتانیا، فرانسه، آلمان، کره جنوبی و آفریقای جنوبی هم پرفروش بوده است. با خودم در مسیر بازگشت فکر می‌کنم اگر رجال سیاسی ما نیز خاطراتشان را خواندنی و جذاب می‌نوشتند این‌ دسته از خاطرات نیز با استقبال مخاطبان همراه می‌شد و نظر هر کسی که به نمایشگاه کتاب می‌آمد به خود جلب می‌کرد اما شوربختانه به غیر از چند تن از رجال سیاسی که خاطرات دست اول و جذابی می‌نویسند بقیه رجال شاید به دلیل مشغله کاری و یا دلایل امنیتی و سیاسی دست به نگارش خاطرات خود نزنند و این مساله باعث می‌شود که کتاب خاطرات رجال سیاسی دیگر کشورها نظر خوانندگان ایرانی را به خود جلب کند. ]]> تاریخ و سیاست Fri, 26 Apr 2019 08:02:30 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/note/274590/چرا-خاطرات-رجال-سیاسی-ایران-جذاب-خواندنی-نیست دغدغه آئینه‌وند توجه به ریشه‌ها و انطباق آن با علوم جدید بشری بود http://www.ibna.ir/fa/doc/report/242913/دغدغه-آئینه-وند-توجه-ریشه-ها-انطباق-علوم-جدید-بشری به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، چهارمین سالگرد درگذشت زنده‌یاد صادق آئینه‌وند، رئیس سابق پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس و استاد تاریخ با حضور حجت‌الاسلام سید هادی خامنه‌ای، حجت‌الاسلام عبدالوهاب موسوی‌لاری، محمود صادقی، شهیندخت مولاوردی، علی آخوندی، نجفقلی حبیبی، فیض‌الله عرب‌سرخی، حجت‌الاسلام محمدرضا زائری، مصطفی معین، هادی خانیکی، غلامرضا ظریفیان، محسن آرمین، احمد مسجدجامعی، نیکنام حسینی‌پور، سید سعید میرمحمدصادق و بسیاری از چهره‌های سرشناس حوزه فرهنگ و سیاست پنج‌شنبه 5 اردیبهشت در کتابخانه ملی برگزار شد و هادی حیدری، کاریکاتوریست و داماد زنده‌یاد آئینه‌وند اجرای این مراسم را بر عهده داشت.   حجت الاسلام محمدسروش محلاتی درباره صادق آئینه‌وند با اشاره به موضوع «اتصال به ریشه (اسلام) و انطباق با نیاز امروز» گفت: در مقدمه کتاب «سی سال با تاریخ» اثر زنده‌یاد آئینه‌وند به جمله‌ای برخوردم با این مضمون «رویکرد راقم این سطور در نگارش این کتاب محور هدفمند اتصال به ریشه (اسلام) و انطباق با نیاز امروز است. آن نخی که این دانه‌ها را به یکدیگر متصل کرده، دو دغدغه است، که با یکدیگر ترکیب شده؛ نخست دغدغه اتصال به ریشه و دغدغه دوم پاسخگویی به نیازهای زمان است.» لذا همین جا توقف کردم و این موضوع را که دغدغه اندیشمند بزرگ اسلامی بود و آثارش را نیز در همین زمینه تدوین کرده است، انتخاب کردم و به بررسی آن پرداختم.   وی افزود: به طور کلی کسانی که به موضوع ریشه و نیاز به تعبیر زنده‌یاد آئینه‌وند می‌پردازند و پرداخته‌اند، سه گروهند؛ گروه نخست کسانی هستند که اصالت را به حفظ ریشه‌ها می‌دهند و معتقدند هر چه غیر آن ریشه باشد، فاقد اصالت و اعتبار است، لذا به دنبال این هستند که مبانی و اصول اسلامی حفظ شود اما تغییر و تحولاتی که در زمینه زندگی اجتماعی بشر مثل دانش‌های مختلف اتفاق می‌افتد، برای آنها اهمیت چندانی ندارد.   استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به ویژگی دو گروه دیگر ادامه داد: گروه دوم کسانی هستند که به عکس معتقدند ما در این زمان زندگی می‌کنیم و تاریخ به کار ما نمی‌آید و پاسخ به نیازهای خودمان را باید امروز پیدا کنیم، پاسخ‌های گذشته اعتبارش به پایان رسیده و منقضی شده است. این گروه نیز دغدغه ریشه ندارند، بلکه توجه، اعتنا و اهتمام به ریشه‌ها را بازدارنده و مزاحم نیز می‌دانند و هر مقدار که استقلال از ریشه پیدا شود، از نظر آنها مطلوب‌تر است. اما جریان سوم که آئینه‌وند خود را متعلق به این جریان می‌بیند، کسانی هستند که هم به ریشه‌ها اعتنا و توجه دارند، هم معتقد هستند برای استفاده کردن از آن ریشه‌ها امروز نیازمند به علوم و تجارب جدید بشری نیز هست و آن ریشه‌ها هر چند برای تغذیه مبانی فکری ما لازم هست اما برای رسیدن به محصول مطلوب برای امروز کافی نیست.   محمدسروش محلاتی با اشاره به برخی محسنات یک اثر تحقیقی درباره ایران و اسلام گفت: کتاب «خدمات متقابل اسلام و ایران» اثر شهید مرتضی مطهری را می‌توان ناشی از دغدغه ریشه‌ها برشمرد که به ویژه پیش از پیروزی انقلاب اسلامی در چند دهه اخیر بسیار مورد تردید قرار می‌گرفت. به ویژه ریشه‌های اسلامی که در فرهنگ و تمدن ایران وجود دارد. لذا کتاب «خدمات متقابل اسلام و ایران» یکی از ارزشمندترین آثار تحقیقی استاد مطهری است. در این اثر مولف برخی تحقیقات را خود انجام داده و بعضی دیگر را از سخنان و آثار مولفان و دانشمندان دیگری همچون سیدحسن تقی‌زاده و عبدالحسین زرین‌کوب و سایر افراد استفاده کرده، بنابراین نقل‌قول از محققان و پژوهشگران در این اثر بسیار است.   وی افزود: البته نقل‌قول‌هایی که شهید مطهری در کتاب جای داده، هر کدام دارای ویژگی و خصوصیتی است، مثلا به نقل‌قول‌های متعددی از تقی‌زاده اشاره کرده و با ارجاع به کلام تقی‌زاده نشان می‌دهد چه ریشه‌هایی در فرهنگ ما وجود دارد؛ حتی تقی‌زاده نیز این ریشه‌ها را انکار نکرده است. در قسمتی از کتاب که عبارتی از تقی‌زاده است، می‌خوانیم: «اسلام آئینی نو، محاسن و اصول و قوانین منظم آورد، انتشار اسلام در ایران روح تازه و ایمانی قوی‌تر دمید که دو مایه مطلوب نیز بر اثر آن به این دیار آمد.» در این کلام تقی‌زاده ایران قبل و بعد از اسلام را مقایسه می‌کند و تحولاتی که اسلام به وجود آورده است: «یکی از آثاری که اسلام آورد؛ زبان بسیار غنی، پرمایه و فصیح یعنی عربی بود. این زبان وقتی که به ایران آمد و به تدریج با زبان لطیف، نغز و دلکش آریایی و تمدن ایرانی ممزوج و ترکیب شد و جوش کامل خورد، به وسیله سخنوران بزرگ ایرانی قرون چهارم، پنجم و ششم و چند نفر بعد از آن سکه فصاحت کم نظیر خورد.   وی با استناد به سخنان تقی‌زاده به تاثیر زبان عربی بر زبان فارسی پرداخت و افزود: تاثیر زبان عربی بر فارسی، برای ما زبانی به وجود آورد، لایق بیان همه مطالب شد و نماینده درخشان آن سعدی، حافظ، ناصرخسرو، مولوی و امثال آن هستند.» اما تاثیر دوم اسلام بر ایران «دیگری علوم، معارف و تمدن بسیار پرمایه‌ای بود که به وسیله ترجمه‌های کتب یونانی، سریانی و هندی در زبان عربی در مشرق اسلامی و قلمرو و خلافت شرقیه از اواسط قرن دوم تا قرن سوم بین مسلمین آشنا به زبان عربی و به خصوص ایرانیان انتشار یافت.» بعدا مطهری اضافه می‌کند که مسلمین چه آثاری را در فرهنگ ایرانی وارد کردند و در نتیجه در کشورهای اسلامی به ویژه در ایران، این فرهنگ علم و دانش هزاران عالم و دانشمند نامدار مانند فارابی، ابن‌سینا، بیرونی، محمدبن زکریای رازی و امثالهم با ده‌ها هزار تالیف مهم البته 99 درصد عربی به ظهور آمدند و تمدن بسیار درخشان اسلامی به وجود آمد.     این پژوهشگر ادامه داد: استاد مطهری با استناد به تالیفات تقی‌زاده، زرین‌کوب و محققان دیگر سعی می‌کند ریشه‌های اسلام را به نسل امروز و آینده معرفی کند، محققانی که در برشمردن ریشه‌های اسلام بی‌طرف و بی‌نظر بودند و این بی‌طرفی قابل انکار نیست. لذا استناد به سخنان آنها می‌تواند در مخاطب تاثیر بیشتری داشته باشد. حال که سخن از تقی‌زاده به میان آمده، اجازه دهید در داخل پرانتز به نکته‌ای اشاره کنم، سال 1339 تقی‌زاده دو سخنرانی کرد که همان زمان به چاپ رسید؛ هم در مجله «یغما» و هم به صورت مستقل. عنوان این دو سخنرانی «اخذ تمدن غربی» که در این دو سخنرانی بحث می‌کند که ما در زمینه مواجهه با تمدن غرب و تمدن جدید چه باید بکنیم؟   محمدسروش محلاتی با نگاهی منصفانه به سخنان تقی‌زاده درباره اخذ تمدن غربی اظهار کرد: درست بر عکس آنچه که به او نسبت داده می‌شود که او اصلا به ریشه‌ها و مایه‌های تمدن اسلامی و ایرانی اعتنایی نداشت، در این دو سخنرانی توضیح می‌دهد آن جمله‌ای که من گفته‌ام به چه معنا و مقصودی بوده است. آیا مقصود من درست درک شده یا نشده؟ این نکته را به این لحاظ پیش کشیدم که شخصی مانند تقی‌زاده نظری داشته و این نظر می‌تواند درست یا نادرست باشد و مورد نقد قرار بگیرد، به لحاظ شخصی اهمیت چندانی ندارد اما این برای ما مهم است که در مواجهه با فرهنگ بیگانه اصالت فرهنگی ریشه‌های خودمان را شناخته باشیم. حال از مجله «یغما» سال 1339 این جمله را برایتان می‌خوانم: «چنا‌نچه اغلب می‌دانند اولین نارنجک تسلیم به تمدن فرنگی 40 سال قبل بی‌پروا انداختم و چون این عقیده قدری افراطی دانسته شد، بهتر است خودم قبل از خاتمه حیات، توضیح دهم منظور من از آن تمدن، روح تمدن، فهم، پختگی، رشد اجتماعی، آزاداندیشی و خلاص از تعصبات افراطی، متانت فکری، وطن‌دوستی محکم است که هنوز به این مرحله رشد نرسیده‌ایم.»       وی افزود: تقی‌زاده بحث‌های دیگری نیز دارد و واقعا آن دو خطابه از این نگاه خواندنی است و موضع برخی از رجال فکر و اندیشه را در کشور ما نشان می‌دهد. این یک جریان در حوزه اصالت داشتن یا نداشتن ریشه است حال اگر شما شخص را در ردیف نخست، دوم یا سوم قرار دهید برای ما موضوعیت ندارد. اما نوع گرایش‌ها در این زمینه متفاوت است. بلی، آن گرایش نخست که دغدغه‌اش چیزی غیر از ریشه‌ها نیست، اما نمی‌داند امروز آن ریشه در چه فضایی قابل نگهداری و رشد است. ریشه را باید حفظ کرد و زمینه را برای رشد و به بار نشستنش را فراهم کرد، چون گروه نخست فقط دغدغه حفظ ریشه دارد اما اعتنایی به تحولاتی که در زندگی بشر اتفاق می‌افتد و دستاورد‌های علمی و فرهنگی پیدا نمی‌کند. محلاتی ادامه داد: در این زمینه سخنان بسیاری گفته شده، اما این سخن را نیز بر همه گفته‌ها و شنیده‌های خود اضافه کنید، آن چیزی که استاد بزرگوار ما، مرحوم مطهری در یادداشت‌های خودش ثبت کرده بود؛ اگرچه بسیاری از مطالب را استاد در یادداشت‌هایش آورده که هنوز به کتاب‌ها منتقل نشده بود: «عده‌ای آن‌گاه که خزانه‌ها بسته می‌شود، فریاد وا اسلاما می‌کشند و وقتی آرزوی ظهور حضرت حجت را دارند، برای این است که حضرت بیاید و به خیال آنها، حمام‌های دوش را تبدیل به خزینه کند.» وی افزود: دوش و خزینه مثالی برای 60، 70 سال قبل است. بلی، وقتی لوله‌کشی به جامعه ما در گذشته رسید، چنین عکس‌العمل‌هایی به دنبال داشت. اگرچه این اعتراض اختصاص به لوله‌کشی آب نداشت بسیاری از ابزارهای دیگری هم که طی دهه‌های بعد آمد، با عکس‌العمل‌های مشابه آنچه اشاره شد، مواجه می‌شد. امروز نیز هم در دانشگاه، حوزه علمیه و هم در جامعه چنین عکس‌العمل‌هایی نسبت به ورود تکنولوژی از سایر کشورها داریم. آنها افرادی هستند که وقتی می‌گویند اسلام ناب، یعنی ظهور حضرت‌ولی‌عصر در شرایطی اتفاق می‌افتد که تمام آثار این فرهنگ بشری به طور کلی از بین خواهد رفت و ما به گذشته برمی‌گردیم.   جایزه پژوهشی بنیاد آئینه‌وند عبدالله طاهری ناصری با وجود کسالت در مراسم شرکت کرد و در لحظاتی چند از خاطرات مشترکش با زنده‌یاد آئینه‌وند سخن گفت، به ویژه تاثیری که از علما و دانشمندان جهان عرب به ویژه محمد عابد جابری گرفت و دغدغه‌هایش در رابطه با ایجاد انجمن ایرانی تاریخ، تخصصی کردن رشته تاریخ در دانشگاه‌ها و مساله نواندیشی دینی در ایران.   اشرف بروجردی، رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی نیز دل نوشته‌ای را به یاد آئینه‌وند قرائت کرد. عباس برومند اعلم، عضو انجمن ایرانی تاریخ گزارشی از نحوه پیشرفت جایزه «بنیاد صادق آئینه‌وند» ارائه کرد و امیدوار شد با انجام کارهای مقدماتی در سال آینده شاهد معرفی نخستین پژوهشگر در حوزه پژوهش‌های دانش تاریخ باشیم که نخستین جایزه بنیاد صادق آئینه‌وند به ویژه نظر به پژوهش‌های پژوهشگران جوان در حوزه دانش تاریخ دارد.     در بخش دیگری از مراسم سهیل محمودی و فاطمه راکعی اشعاری را برای حاضران در سالن خواندند. همچنین کلیپی تصویری از زندگی زنده‌یاد آئینه‌وند پخش شد.   در سالن کوچکی که مراسم چهارمین سالگرد زنده‌یاد آئینه‌وند برگزار شد، جمعیت بسیاری از دوستداران، شاگردان، همفکران و همراهانش حضور پیدا کردند به طوری که سالن گنجایش همه حاضران را نداشت؛ جمعیتی که سیاسیون دیروز و امروز در آن بیشترین تعداد را به خود اختصاص دادند به طوری که به نظر می‌رسد در چهارمین سالگرد زنده‌یاد آئینه‌وند، چهره‌های سیاسی بیش از هر زمان دیگری دلتنگ این مورخ اصلاح‌طلب شده‌اند.  ]]> تاریخ و سیاست Fri, 26 Apr 2019 04:40:37 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/242913/دغدغه-آئینه-وند-توجه-ریشه-ها-انطباق-علوم-جدید-بشری استفاده مؤلف از متون کتیبه‌های مساجد و مقبره‌ها کار او را متمایز کرده است http://www.ibna.ir/fa/doc/report/274628/استفاده-مؤلف-متون-کتیبه-های-مساجد-مقبره-ها-کار-او-متمایز-کرده به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)- کتاب «میراث دریانوردان ایرانی در بنادر چین» در غرفه چین پنجشنبه پنجم اردیبهشت در غرفه چین رونمایی شد. علی شهیدی، استاد گروه زبان‌های باستانی دانشگاه تهران گفت: دکتر محمدباقر وثوقی در دوران برگزاری نمایشگاه کتاب تهران برای استفاده از فرصت مطالعاتی در چین به‌سر می‌برند. «میراث دریانوردان ایرانی در بنادر چین» کتابی است که وثوقی به تاریخ دریانوردی ایرانیان در چین می‌پردازد. شهیدی درباره این کتاب گفت: نسخه فارسی این کتاب در سال 96 از سوی انتشارات پژوهشگاه میراث فرهنگی منتشر شد. اما امسال ترجمه چینی این کتاب در کشور چین به چاپ رسید که این نشست به افتخار آن برگزار شد. وی در ادامه با بیان اینکه این اثر به تاریخ دریانوردی ایرانیان در چین  و مهمتر از آن به میراث مشترک این دو کشور می‌پردازد، عنوان کرد: مناسبات ایران و چین از دوره پیش از اسلام و دوره اشکانی آغاز شده است. وثوقی مروری بر این مناسبات از همان دوران کرده و به همین ترتیب دوره‌های تاریخی را پیش آمده است. شهیدی افزود: مؤلف از منابع چینی استفاده زیادی کرده است، چیزی که معمولا محققان ما امکان استفاده از آن را ندارند. اما به دلیل اینکه وثوقی سال‌های زیادی را در دانشگاه‌های چین گذرانده و زمان زیادی برای این کار گذاشته است به خوبی توانسته از منابع چینی بهره ببرد. این ایرانشناس در ادامه گفت: در کنار منابع مکتوب چینی، فارسی، عربی و اروپایی از دسته دیگری از منابع سود جسته که کار او را متمایز کرده و آن مطالعات میدانی و منابعی که در واقع در حوزه‌های دور و نزدیک چین پیدا کرده است. این منابع را در دوسته می‌توان طبقه‌بندی کرد؛ دسته‌ای که از مساجد و دسته‌ای که از گورستان‌ها به دست آمده است. وی افزود: تجار و دریانوردان ایرانی که به چین سفر می‌کردند، در ابتدا فقط برای تجارت به چین می‌رفتند و بعد از انجام کار خود به ایران بازمی‌گشتند. اما به مرور در چین ماندگار می‌شوند و ترجیح می‌دهند به جای اینکه با یک شریک چینی کار کنند خودشان در این کشور حضور دائم داشته باشند و نمایندگی خودشان را در چین داشته باشند. این موضوع باعث شد بسیاری از مهاجرت‌های تجار و دریانوردان ایرانی به چین مادام‌العمر شود. این تجار در چین ضمن پرداختن به حرفه خود تشکیل زندگی می‌دادند و در نهایت در همانجا از دنیا می‌رفتند و به خاک سپرده می‌شدند. برخی از آرامگاه‌ها و سنگ قبرهای این افراد که باقی‌مانده است به‌عنوان یک منبع مهم مطالعاتی در اثر وصوقی مورد استفاده قرار گرفته است. شهیدی درباره وجه تمایز کتاب «میراث دریانوردان ایرانی در بنادر چین» گفت: جدای از این چون آنها می‌خواستند آداب و مناسک دینی خود را دقیق به اجرا بگذارند مساجدی را احداث کردند که کتیبه‌های این مساجد هم یکی دیگر از منابع مورد استفاده در کتاب «میراث دریانوردان ایرانی در بنادر چین» به‌شمار می‌رود. استاد گروه زبان‌های باستانی دانشگاه تهران افزود: تمام اینها در کار وثوقی بازتاب دارد. یکی از مواردی که اثر او را متمایز می‌کند این است که بسیاری از تصاویر مساجد و مقبره‌ها را خود او تهیه کرده است. متن تمام سنگ قبرها و کتیبه‌های مساجد خوانده و پیاده شده است. ادبیات بسیار جالبی را در این متون می‌بینیم. شعرهای فارسی که هیچ ادیبی در ایران نشنیده است. در واقع یک محتوای دیده نشده و شنیده نشده‌ای برای محققان ایرانی دارد.  ]]> تاریخ و سیاست Thu, 25 Apr 2019 15:38:15 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/274628/استفاده-مؤلف-متون-کتیبه-های-مساجد-مقبره-ها-کار-او-متمایز-کرده چینی‌های باستان فن چاپ افست را برای غنای بصری کتاب اختراع کردند http://www.ibna.ir/fa/doc/report/274584/چینی-های-باستان-فن-چاپ-افست-غنای-بصری-کتاب-اختراع-کردند به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)- در ورودی غرفه چین مجموعه‌ای از نسخ خطی قدیمی به نمایشگاه گذاشته شده است که نظر بازدیدکنندگان را به خود جلب می‌کند. در این نمایشگاه فرهنگ چاپ و نشر باستانی چین معرفی شده است. براساس اطلاعاتی که در این نمایشگاه ارائه شده است، در حدود سال 1045 میلادی،  بی‌شنگ فن چاپ حروف گسسته را اختراع کرد که خدمت بزرگ دیگری از چین برای توسعه تمدن جهان به‌شمار می‌رود. چندی پس از اختراع فن چاپ با مهرهای سفالی توسط بی‌شنگ، در منطقه شی شیا مهرهای چوبی مورد استفاده قرار گرفت. در سال 1300 تا 1304 میلادی، وانگ جن فن چاپ حروف گسسته با مهرهای چوبی را در چاپ کتاب مورد استفاده قرار داد و همچنین تجربیات خود در زمینه چاپ کتاب با فن چاپ حروف گسسته را در کتابی با عنوان «روش فن چاپ حروف گسسته» گردآوری کرد.                                                                     چینی‌ها و اختراع فن چاپ افست   چینی‌های باستان به منظور افزایش رنگ و لعاب و غنای بصری کتاب، فن چاپ افست را اختراع کردند. در این فن، بخش‌های رنگی کتاب با قالب‌های مختلف برای هر رنگ حکاکی شده و به صورت جداگانه و به ترتیب روی یک برگ کاغذ چاپ می‌شد. کتاب چاپ شده با این فن نسخه چاپ افست نامیده می‌شود.   اندیشه نگاره‌های چینی، نمادی از تمدن ملت چین اندیشه نگاره‌های چینی نمادی از تمدن ملت و حامل مهمی برای پیشرفت تمدن چین به‌شمار می‌رود. اجداد چینی‌ها ژس از گذراندن سه مرحله گره زدن طناب، حکاکی و  نقاشی،‌اندیشه نگاره‌های چینی را خلق کردند. محل نگارش خطوط چینی در دوران باستان معمولا روی اشیای طبیعی  است که ازجمله آنها می‌توان به خیزران و چوب، استخوان و لاک‌ لاک‌پشت، سنگ و فلز و ابریشم اشاره کرد. فن کاغذسازی و شکل‌گیری نظام طومار فن کاغذسازی همراه با فن چاپ، باروت و قطب‌نما، از جمله چهار اختراع بزرگ چین باستان است.  پس از اختراع فن کاغذسازی، از قرن دوم تا هفتم میلادی دوران توسعه فرهنگی همراه با کاغذ خوانده می‌شود. پس از استفاده گسترده از کاغذ، یک نظام کامل نوشتار و تحریر در چین شکل گرفت که نظام طومار هم خوانده می‌شود. در این دوران، تعداد کتاب و انواع آن به مراتب افزایش یافت.   در بخشی از نمایشگاه فرهنگ چاپ و نشر باستانی چین نسخ قدیمی از تعدادی از کتاب‌های با ارزش چینی به نمایش درآمده است که از جمله آنها می‌توان به این آثار اشاره کرد: نسخه انگلیسی «اختراع فن چاپ چین و انتقال آن به غرب» تألیف توماس فرانسیس کارتر چاپ سال 1925 میلادی  در آمریکا ترجمه داستان‌های هزار و یک شب به زبان چینی، کتاب باستانی از کره شمالی به زبان چینی در قرن 18 «دفتر مصور شی جو زایی»؛ چاپ افست رنگی در قرن 17، در این اثر از فن چاپ قالب مقطع آب‌رنگ استفاده شده است. این اثری دوران‌ساز در تاریخ صنعت چاپ چین به‌شمار می‌رود. «شرح حکمت سوترای خرد جین گانگ اثر راهب وو ون»: نسخه چاپ افست دو رنگی سرخ و سیاه که توسط معبد زی‌فو خیابان جونگ شینگ در سال 1341 میلادی منتشر شده و باستانی‌ترین کتاب به جا مانده از چاپ افست دو رنگی در جهان است. «مراحل چاپ حروف گسسته از انتشارات وو یینگ دیان»: نسخه چاپ حروف گسسته در سال 1740 و کتابی با شرح مفصل فن چاپ با حروف گسسته چوبی است. «مجموعه کتاب‌های باستانی و کنونی»: چاپ این کتب که 5020 جلد داشت حدود 250 هزار مهر گسسته ساخته شد. «منگ شی بی تان»: تألیف شن کوئو «حکمت سوترای خرد جین گانگ»، این اثر باستانی‌ترین و کامل‌ترین مطبوعه با تاریخ چاپ در جهان است. نسخه اصل آن درذ کتابخانه بزرگ انگلستان نگهداری می‌شود.   سی‌ودومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران تا 14 اردیبهشت‌ماه در مصلی امام خمینی (ره) برپاست. ]]> تاریخ و سیاست Thu, 25 Apr 2019 13:35:49 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/274584/چینی-های-باستان-فن-چاپ-افست-غنای-بصری-کتاب-اختراع-کردند «عباس‌میرزا و فتحعلی‌شاه» و «اصفهان عصر ظل‌السلطان» در ویترین نشر تاریخ ایران http://www.ibna.ir/fa/doc/report/274602/عباس-میرزا-فتحعلی-شاه-اصفهان-عصر-ظل-السلطان-ویترین-نشر-تاریخ-ایران به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)- نشر تاریخ ایران با 6 عنوان کتاب جدید به سی‌ودومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران آمد. «اندرز به سلطان» تألیف نگین یاوری، «تاریخ ارمنیان» اثر موسی خورنی، «اصفهان عصر ظل‌السلطان»، «عباس‌میرزا و فتحعلی‌شاه، نبردهای ده ساله ایران و روس» نوشته امینه پاکروان، «نهادهای اجتماعی و ساختار اقتصادی امپراتوری هخامنشی» تألیف محمد ع. داندامایف و اثر سه جلدی «یادی از روزهای رفته» به کوشش منصوره اتحادیه عناوین تازه‌ترین آثار نشر تاریخ ایران را تشکیل می‌دهند. «اندرز به سلطان» تألیف نگین یاوری عنوان یکی از تازه‌ترین آثار نشر تاریخ ایران است. اصل انگلیسی کتاب در سال 2014 میلادی در نیویورک از سوی انتشارات دانشگاه آکسفورد در لندن از سوی انتشارات هرست منتشر شد. این اثر در هشت فصل با عناوین «واژگان سیاسی اندرزنامه‌ها»، «مبانی انتزاعی حکومت خوب در کلیله و دمنه»، «راز و پرده: شگردهای روایی در اندرزنامه»، «عقل، گردش روزگار و اندیشه سیاسی غیردینی»، «درهم آمیختگی مفاهیم متضاد در اندرزنامه»، «اندرزها و اندرزگویان» و «اندرز و بافتار» تنظیم شده است. محققان و پژوهشگران به‌نامی درباره این اثر اظهار نظر کرده‌اند، از جمله جان گرنی، استاد تاریخ ایران دانشگاه آکسفورد که درباره آن گفته: «اندرز به سلطان تحقیقی است بسیار بدیع درباره شباهت‌ها و همسانی‌های اندرزنامه‌های کلاسیک و قرون میانه. بازنگری آنچه این متون را به پیش‌زمینه تاریخی آنها پیوند می‌دهد "پیام‌های سیاسی" مستتر در بطن اندیشه سیاسی نظام‌الملک را آشکار می‌کند.» «اصفهان عصر ظل‌السلطان» درباره وضعیت زندگی روزمره یک دولتمرد دربار ظل‌السلطان بین سال‌های 1301-1302 هجری قمری است که بیانگر وضعیت سیاسی و اجتماعی مردم و توصیف روایت‌های متعددی از دربار اصفهان و نیز مباحث روزمره مؤلف و شرح آن است. «تاریخ ارمنیان» یکی دیگر از آثار تازه نشر تاریخ ایران به‌شمار می‌رود. موسی خورنی به درخواست ساهاک باگراتونی حاکم و مرزبان ارمنستان پیش از سال 482 «تاریخ ارمنیان» خود را به پایان برد. ترجمه‌های زیادی از این اثر خورنی صورت گرفته و با توجه به مشکلات موجود در این ترجمه‌ها دکتر ادیک باغداساریان ترجمه خد را بازنگری، تکمیل و آماده چاپ کرد که نشر تاریخ ایران آن را به چاپ رساند. در این ترجمه تلاش شده زبان فارسی ادبی امروزی در حد امکان مورد استفاده قرار گیرد و از کلمات و واژه‌های معرب اجتناب شود. در عین حال امانت‌داری و حفظ اهمیت سندیت اثر مراعات شود. کتاب «عباس میرزا و فتحعلی‌شاه، نبردهای ده ساله ایران و روس» در 9 فصل ضمن پرداختن به کودکی عباس میرزا و وضعیت دربار در ابتدای سلطنت فتحعلی‌شاه به موضوعاتی همچون آغاز جنگ‌های ده ساله، دوستی با فرانسه، دنباله جنگ‌های ده ساله و سال‌های آرامش پس از جنگ می‌پردازد. مؤلفان کتاب «نهادهای اجتماعی و ساختار اقتصادی امپراتوری هخامنشی» که اختصاص به فرهنگ و نهادهای اجتماعی ایران از ظهور قبایل ایرانی بر روی فلات ایران تا پایان دوران هخامنشی دارد، کوشیده‌اند تصویری عاری از کژی و کاستی تاریخ مادها و پارس‌ها را بر پایه بقایای باستان‌شناختی، بایگانی‌های غنی مکتوب به خط میخی، و سایر مصادر و مأخذ بازآفرینی کنند. «یادی از روزهای رفته» نیز که در سه جلد تهیه و تدوین شده است، خاطرات حسن مشرف نفیسی (مشرف‌الدوله) را دربرمی‌گیرد. این مجموعه خاطرات مشرف نفیسی را در سال‌های 1320 تا 1350 دربرمی‌گیرد. ]]> تاریخ و سیاست Thu, 25 Apr 2019 13:31:51 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/274602/عباس-میرزا-فتحعلی-شاه-اصفهان-عصر-ظل-السلطان-ویترین-نشر-تاریخ-ایران «زندگی سیاسی حسین مکی» در ویترین تازه‌های موسسه مطالعات تاریخ معاصر http://www.ibna.ir/fa/doc/report/251324/زندگی-سیاسی-حسین-مکی-ویترین-تازه-های-موسسه-مطالعات-تاریخ-معاصر به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران با کتاب‌های جدید «زندگی سیاسی حسین مکی»، جلد ششم «نفت و قتل کنسول آمریکا در تهران»، «یادداشت‌های یک روزنامه‌نگار، تحولات نیم قرن اخیر تاریخ معاصر ایران از نگاه عمید نوری» در سی و دومین نمایشگاه بین المللی کتاب تهران حضور دارد. کتاب «زندگی سیاسی حسین مکی» از سوی امیر مکی گردآوری شده است. در پشت جلد کتاب می‌خوانیم: «بی‌تردید اگر او تکیه به ملت داشت، مردم به حمایت از او برمی‌خواستند و مانع از برکناری و تبعیدش می‌شدند. به واسطه همان خصوصیات ویژه ناپسند، مردم جشن گرفتند و ابراز شادمانی کردند، زیرا احساس کردند پس از قریب بیست سال فرصتی یافته‌اند تا در فضای پاک آزادی نفس بکشند. در صورتی که با کمال تاسف کشورشان به اشغال اجانب درآمده بود. وقتی رئیس دولت خبر استعفا و در واقع برکناری پهلوی را در مجلس اعلام کرد، نه تنها یک نفر ابراز تاسف نکرد و به حمایت از او برنخواست، بلکه عده‌ای از نمایندگان؛ همان نمایندگانی که به دست عمال رضاشاه سر از صندوق‌های قلابی آرا درآورده و به فرمان او کرسی‌های پارلمان را نصب نموده بودند، در بدگویی و اعتراض نسبت به وی بر یکدیگرند، سبقت گرفتند.» کتاب «نفت و قتل قنسول آمریکا در تهران» تالیف محمدقلی مجد ترجمه مصطفی امیری است که در معرفی آن آمده است: «اثر معجزه‌سای نفت تقریبا مجانی ایران در پیروزی انگلستان در جنگ جهانی اول و تامین بخشی عمده بودجه آن کشور باعث شد دولت استعمارگر انگلستان برای حفظ این ثروت بادآورده به هر اقدامی مبادرت ورزد. با دعوت دولت ایران از میسون مالی آمریکا به سرپرستی آرتور میلسپو و نیز مذاکره با کمپانی‌های استاندارد اویل و سینکلر برای عقد قرارداد نفتی در مناطق شمالی ایران این‌طور القا شد که نفوذ انگلستان در ایران کاهش یافته و دولت ایران در صدد باز کردن پای قدرت سوم به کشور است. کتاب «یادداشت‌های یک روزنامه‌نگار، تحولات نیم قرن اخیر تاریخ معاصر ایران از نگاه عمید نوری» در جلد ششم به کوشش موسی حقانی نیز به چاپ رسیده است. این اثر به تحولات سیاسی و اجتماعی دوره پهلوی نخست و دوم پرداخته است. ابوالحسن عمیدی نوری در 1282ش در تهران متولد شد و تحصیلات خود را در رشته حقوق دنبال کرد. وی در کنار توجه به روزنامه‌نگاری به کار در حوزه حقوق نیز پرداخت و در عین حال با برخی از چهره‌های سرشناس سیاسی در دو دوره پهلوی نخست و دوم ارتباط برقرار کرد. یکی از ویژگی‌های خاطرات عمیدی نوری، برخورداری از عکس‌های بسیاری است که در کتاب گنجانده شده است.  در بخشی از متن کتاب با اشاره به غصب املاک از سوی رضاشاه آمده است: «... فامیلی به نام حاتمی از مالکین کلاردشت مازندران وجود دارد که رضاشاه در مقام غصب املاک آنها بود. آن فامیل نیز مثل فامیل‌های دیگر مازندارن به مقاومت پرداخته بودند و شاه دستور داده بود همه آن خانواده از جمله خانواده فقیه و حاتمی و یزدانی را به جنوب تبعید کنند و کلیه بستگان آنها را هم از دستگاه دولت اخراج کنند.» سی و دومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران تا 14 اردیبهشت در مصلی تهران برگزار می‌شود. ]]> تاریخ و سیاست Thu, 25 Apr 2019 09:48:33 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/251324/زندگی-سیاسی-حسین-مکی-ویترین-تازه-های-موسسه-مطالعات-تاریخ-معاصر این کتاب سیاست درهای باز دولت چین را سوسیالیستی ارزیابی می‌کند http://www.ibna.ir/fa/doc/book/274589/این-کتاب-سیاست-درهای-باز-دولت-چین-سوسیالیستی-ارزیابی-می-کند به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) از جمله ابزارهای دیپلماسی نرم، در دست دولت‌های مختلف جهان، بهره‌گیری از صنعت نشر و انتشار آثاری برای معرفی کشور متبوع خود است، آن‌گونه که خود مایل به معرفی هستند. از این روست که انتشار کتاب‌هایی بر مبنای دیدگاه دولت جمهوری خلق چین درباره کشور چین و جامعه آن به زبان فارسی، اگر چه امری جالب توجه و جذاب است، اما امر عجیبی نیست.   کتاب «جامعه چین معاصر» نوشته لی ون که با ترجمه لو وی و ویرایش امیر جلیل‌زاده به وسیله انتشارات «پخش وو جو» با همکاری انتشارات «آموزش برتر» منتشر شده است، یکی از کتاب‌های مجموعه «چین معاصر» است که با هدف معرفی جمهوری خلق چین به فارسی زبانان، آن‌گونه که حکومت این کشور مایل است به معرفی خود بپردازد منتشر شده است.   آن‌گونه که در پیشگفتار کتاب آمده است: «این کتاب رشد جامعه چین در آغاز قرن بیست‌ویکم و نیمه دوم قرن بیستم را مورد بررسی قرار می‌دهد.» منابع مورد استفاده در کتاب به اذعان پیشگفتار آن بیش از هر چیز بر اطلاعات پایگاه‌های اینترنتی «کمیته‌ها و وزارت‌های کشور چین و همچنین اداره ملی آمار چین برداشت شده است.» (6)   فارغ از اشکالات ویرایشی آشکاری که نمود آن را در جمله بالا نیز می‌توان مشاهده کرد، این‌که اطلاعات کتاب بر پایه نگرشی که دولت چین مایل است درباره خود شکل دهد نوشته شده است، اهمیت آن را دو چندان می‌سازد. در واقع بهره‌گیری از کتاب «جامعه معاصر چین» می‌تواند علاوه بر آنکه با هدف آشنایی با چین معاصر آن‌گونه که دولت چین می‌خواهد باشد، امکان خوانشی انتقادی و دقیق بر مبنای تحلیل گفتمان حاکم بر کتاب را نیز فراهم می‌سازد. این خوانش انتقادی می‌تواند شگردها  و شیوه‌های پروپاگاندای چین در سطح جهانی را نمایان سازد و کتاب حاضر برای رسیدن به چنین هدفی منبعی دست اول و استثنایی محسوب می‌شود.   نویسنده کتاب، «لی ون» دکترای اقتصاد دارد و مدیر دفتر مطالعات تاریخ اجتماعی موسسه تحقیقاتی چین معاصر فرهنگستان علوم اجتماعی چین است. آن‌گونه که در کتاب آمده است: «وی به طور عمده به تحقیق در زمینه‌های تاریخ اقتصاد و تاریخ اجتماعی چین می‌پردازد و کتاب‌های دیگر او شامل «مقررات کاربردی مدیریت اموال غیرمنقول» و «نظام زمین‌های چین در گذشته، حال و آینده» و... می‌باشد.»   جمع‌بندی نویسنده از جامعه چین معاصر در قرن بیستم چنین است: «در قرن بیستم دو واقعه تاریخی در چین جهان امروزی را تحت تاثیر خود قرار داد. یکی از این دو واقعه مهم پایه‌گذاری و بنیاد جمهوری خلق چین به عنوان یک حکومت سوسیالیست بود که نظام‌های حکومتی آسیای شرقی و همچنین جهان را دستخوش تغییر و تحول کرد. دیگر اتفاق تاثیرگذار در جهان اجرای سیاست اصلاحات و درهای باز در کشور چین است.» لی ون معتقد است سیاست اصلاحات و درهای باز چین بر اساس اندیشه‌های اقتصادی سوسیالیستی بنا شده و به اجرا گذاشته شده است. او همچنین برای سیاست اقتصادی چین منافع فراملی نیز قائل است: «این سیاست اقتصادی رشد پایدار اقتصاد منطقه آسیای شرقی و جهان را تضمین کرده و در زمینه اقتصادی بنیان و پایه‌های اقتصادی جدیدی را بنا نهاده است.»   او هم بنیان‌گذاری جمهوری خلق چین و هم اصلاحات این کشور را در راستای «دستیابی به رویای چین که در برگیرنده مفاهیم رستاخیز ملی، شکوفایی کشور و سعادت مردم است» ارزیابی می‌کند.   همچنین از منظر نویسنده: «در قرن بیست و یکم نیز چین روند رو به رشد سریع خود را مانند دو دهه پیشین حفظ کرده است. چین تغییرات عمیقی در شرایط بین‌الملل ایجاد کرده و در ضمن حفظ روند سریع پیشرفت اقتصاد ملی، بر تمامی خطرات، پیچیدگی‌ها و سختی‌های بر سر راه خود چیره شده و جهش تاریخی خود را جامه عمل پوشانیده است.»   او درباره تاثیر رشد اقتصادی چین بر وضعیت جامعه معاصر این کشور نیز چنین جمع‌بندی‌ای ارائه می‌دهد: «چین دستاوردهایی تاریخی در راستای ایجاد جامعه‌ای به نسبت مرفه به دست آورده است. جی دی پی در چین از رتبه ششم در جهان به رتبه دوم در جهان جهش داشته است و در این زمینه بهره‌وری ملی، قدرت اقتصادی و توان فناوری و علمی نیز گام‌های بزرگی به پیش رو برداشته است. در این مدت همچنین استانداردهای زندگی، درآمد و تامین اجتماعی رشد چشمگیری داشته‌اند. افزون بر این همبستگی ملی، توان رقابت در عرصه‌های بین‌المللی و تاثیرگذاری در جامعه جهانی از موجبات این پیشرفت عظیم به شمار می‌آید.»   کتاب «جامعه چین معاصر» در پنج فصل به سرفصل‌هایی نظیر «از یک جامعه به نسبت مرفه تا تحقق رویای چین، شرایط و چالش‌های جدید برای کشور پرجمعیت چین، قطبی شدن و انتقال ساختار اجتماعی، بزرگترین برنامه تامین اجتماعی جهان و وضعیت آموزش، بهداشت و منابع انسانی» در چین می‌پردازد.   کتاب «جامعه چین معاصر» نوشته «لی ون» را «لو وی» به فارسی ترجمه کرده و نشر «پخش وون جو» با همکاری نشر آموزش برتر آن را در سال 1395 با تیراژ 100 نسخه در 236 صفحه منتشر کرده است.     ]]> تاریخ و سیاست Thu, 25 Apr 2019 08:22:50 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/274589/این-کتاب-سیاست-درهای-باز-دولت-چین-سوسیالیستی-ارزیابی-می-کند شانزدهمین جلد خاطرات آیت‌‌الله هاشمی رفسنجانی رونمایی می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/274575/شانزدهمین-جلد-خاطرات-آیت-الله-هاشمی-رفسنجانی-رونمایی-می-شود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، مراسم رونمایی از شانزدهمین جلد خاطرات روزنوشت آیت‌‌الله هاشمی رفسنجانی با عنوان «سردار سازندگی» که به خاطرات سال 1375 اختصاص دارد ساعت 15 روز یکشنبه 8 اردیبهشت در کتابخانه ملی رونمایی می‌شود. در این کتاب برای اولین‌بار اتفاقاتی که منجر به دوم خرداد و پیروزی سید محمد خاتمی در انتخابات سال 76 شد به چاپ رسیده است. در این کتاب، دوره پایانی سازندگی روایت می‌شود و اتفاقاتی که زمینه ساز انتخابات دوم خرداد شد، برای اولین بار انتشار می‌یابد که بسیاری از آنها بکر و روایت دست اول است. همچنین اقداماتی که برای برگزاری انتخابات سالم و حداکثری انجام شد و مذاکرات پشت پرده گروه‌های مختلف سیاسی فعال در آن زمان، در کتاب جدید خاطرات آمده است.   در مراسم رونمایی از این کتاب، مستند اکبر هاشمی رفسنجانی نیز برای نخستین‌بار پخش می‌شود.   ]]> تاریخ و سیاست Thu, 25 Apr 2019 06:04:37 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/274575/شانزدهمین-جلد-خاطرات-آیت-الله-هاشمی-رفسنجانی-رونمایی-می-شود کتابی که چالش‌برانگیزترین خاطرات دیپلمات مصری و مشکلات سازمان ملل متحد را مطرح می‌کند http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/252056/کتابی-چالش-برانگیزترین-خاطرات-دیپلمات-مصری-مشکلات-سازمان-ملل-متحد-مطرح-می-کند حسین طالشی‌صالحانی، رئیس مرکز نشر وزارت امور خارجه به خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) گفت: در نمایشگاه امسال 45 عنوان کتاب چاپ نخست در حوزه مطالعات منطقه‌ای، تاریخی، روابط بین‌الملل، علوم سیاسی، امور کنسولی، دیپلماسی و مباحث حقوقی عرضه می‌شود و برخی از این کتاب‌ها طی مراسمی با حضور مسئولان وزارت امور خارجه در سرای اهل قلم نمایشگاه رونمایی خواهد شد.   وی با اشاره به برخی از عناوین کتاب‌های جدید افزود: «امور کنسولی و دیپلماسی»، «جستارها- واقعه گلستان»، «راهبرد جاده ابریشم»، «دیپلماسی شهری»، «روابط سیاسی ایران و اسپانیا»، «در گذر ایام –خاطرات دکتر گواهی»، «جستارهای روابط خارجی ایران-ایران و جنگ جهانی»، «فهرست اسناد و مدارک آرشیوی»، «مجموعه مطالعات تاریخی ایران و جاده ابریشم»، «جستارهای روابط خارجی ایران»، «قاجار1»، «قاجار 2»، «افشاریه و زندیه»، «مجموعه مقالات کنفرانس تاریخ روابط خارجی ایران» نام کتاب‌هایی است که در نمایشگاه ارائه شده است. رئیس نشر وزارت امور خارجه ادامه داد: «پاکسازی اسناد و آسیب­‌های زیستی»، «نظریه‌­های غیرغربی روابط­ بین‌­الملل»، «گفت‌و‌گوی تمدن­‌ها خاطرات دکتر صدر»، «سایبر دیپلماسی»، «دیباچه نظریه سیاسی»، «کتابنامه سیاست خارجی(دوجلدی)»، «آیین تشریفات»، «فراز و فرودهای توسعه در آمریکای لاتین»، «دیپلماسی اقتصادی جمهوری اسلامی ایران»، «سیاست خارجی روسیه»،  «چهار سال آنسوی ارس- خاطرات آقای پاک آیین»، «پنج قرن تعامل ایران و اتریش»، «فهرست عمومی دستنویسی‌های فارسی مربوط به آسیای مرکزی»، «مدل آلمانی توسعه»، «روابط خارجی ایران و بلغارستان» و «پژوهش­‌های موضوعی در روابط بین‌­الملل مسیرهای ستیزه و همکاری» بعضی دیگر از آثار این نشر در نمایشگاه هستند.   طالشی در معرفی اجمالی کتاب «ديپلماسي اقتصادي جمهوري اسلامي ايران: روندها و تحولات، فرصت‌ها و چالش‌هاي پس از توافق هسته‌ای» اظهار کرد: این کتاب تاليف مرتضي دامن‌پاك جامی در 885 صفحه و در قطع وزيری است. دیپلماسی اقتصادی به مفهوم اولويت يافتن اهداف و موضوعات اقتصادي در سياست خارجي، يكي از ابزارهاي مهم در پيشبرد اهداف بلندمدت رشد و توسعه اقتصادي كشورها به حساب می‌آيد و به عنوان نقطه تلاقی دیپلماسی و فعالیت‌های اقتصاد ملی و بین‌المللی و فصل مشترک بین منافع اقتصاد ملی و سایر منافع سیاسی امنیتی و فرهنگی یک کشور در سطح نظام اقتصاد سیاسی جهان تعبیر می‌شود. به باور نويسنده كتاب، جمهوری اسلامی ايران نيز به منظور تحقق اهداف توسعه اقتصادي خود نيازمند بهره‌گيري بيشتر از امكانات و ظرفيت‌هاي داخلي در عرصه تعاملات اقتصادي جهان با استفاده از ابزارهاي سياست خارجي است. برخورداري از موقعيت برجسته جغرافيايي، منابع سرشار زیر زمینی (به ويژه نفت و گاز) و نيروي انساني جوان و تحصیل‌کرده، ايران را  به يك كشور مهم و ذي نفوذ در منطقه غرب آسيا و تاثير‌گذار در جهان تبديل كرده است. وی ادامه داد: ايران با اتكاء به اين ويژگي‌های ممتاز، در دو تا سه دهه گذشته براي افزايش اقتدار ملي و تحكيم قدرت منطقه‌اي خود تلاش کرده و مترصد آن بوده است که به محور ترانزيت كالا، خدمات و مسافر در منطقه تبديل شود تا از اين طريق جايگاه و سهم مناسبي را از اقتصاد و تجارت جهاني نصيب خود ساخته و از وابستگي مزمن به درآمدهاي نفتی رهايي يابد. به همين دليل، موضوع ديپلماسي اقتصادي و استفاده از ابزارها و ظرفيت‌هاي سياست خارجي براي پيشبرد اهداف توسعه ملي در دولت‌هاي مختلف پس از جنگ تحميلي كمابيش مورد توجه قرار گرفت و در برنامه هاي توسعه كشور نيز انعكاس يافت. وی افزود: کتاب «5 سال در کاخ شيشه‌ای»، خاطرات دکتر پطرس پطرس غالی، دیپلمات مصری و ششمین دبیرکل سازمان ملل متحد است، این کتاب، خاطرات دوران دبیرکلی ایشان در سازمان ملل متحد طی بازه زمانی ژانویه 1992 تا دسامبر 1996 میلادی را در برمی­‌گیرد. کتاب مذکور از سوی دکتر حسین مهتدی، استادیار دانشگاه خلیج‌فارس ترجمه شده است. پطرس غالی که به‌عنوان اولین دبیرکل سازمان ملل از منطقه خاورمیانه به‌شمار می‌رود، در این کتاب ابتدا به نحوه انتخابش به عنوان دبیرکل سازمان ملل اشاره می‌­کند و در ادامه ضمن بیان اقداماتی که در زمینه انجام اصلاحات سازمانی و اداری سازمان ملل انجام می‌­دهد به موضوعاتی می­‌پردازد که طی آن سال­‌ها با آنها مواجه بوده­ و به گفته خودش جزو چالش‌برانگیزترین، سخت‌ترین و محتمل‌ترین مشکلات سازمان ملل متحد بوده است. مسایلی همچون بحران بوسنی و هرزگوین، وضعیت کشورهای آفریقایی، مباحث مربوط به جهان عرب با رژیم صهیونیسیتی، بحران عراق و چالش­‌های نهادینه کردن دموکراسی در برخی از کشورهای عربی و آفریقایی و غیره. از آنجا که پطرس غالی به دلیل استفاده ایالات‌متحده از حق وتو از انتخاب مجدد به‌عنوان دبیرکل برای چهار سال دوم بازماند، لذا پخش­‌های پایانی کتاب به بررسی حضور نداشتن وی در سازمان ملل متحد به عنوان دبیرکل اختصاص دارد و به گفته پطرس غالی، او  تنها دبیرکل سازمان ملل متحد هست که به حقش برای انتخاب مجدد برای دوره دوم نرسید. رئیس نشر وزارت امور خارجه ادامه داد: کتاب «امور کنسولی و دیپلماسی» توسط جان‌ملیسن و آنامارفرناندز ویراستاری شده‌ و از سوی محمود ادیب ترجمه شده و در سال 1398 از سوی اداره چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه به چاپ رسیده است. این کتاب به تحلیل ماهیت چند وجهی بعد کنسولی دیپلماسی در روابط بین‌الملل می­‌پردازد و به فهم خواننده از مفاهیم کلیدی امور کنسولی و چالش‌­های کنسولی که سه قدرت بزرگ ایالات‌متحده آمریکا، روسیه و چین با آن مواجه هستند و همچنین ریشه‌‌های تاریخی نهاد کنسولی در اروپا کمک می­‌کند. کتاب با تشریح این موضوع که چگونه می‌­توان امور کنسولی را در بستر گسترده­‌تر رویه دیپلماتیک و بالعکس درک کرد، حوزه­‌های نوینی را در زمینه مطالعات دیپلماتیک می­‌گشاید؛ به گونه‌ای که مطالعه مغفول واقع شده نهاد کنسولی بتواند فهم خواننده را از دیپلماسی معاصر بهبود بخشد. وی با اشاره به این‌که کتاب اهمیت بسیاری دارد توضیحاتی را در این زمینه ارائه داد و گفت: گئورگیو پورزیو، رئیس واحد مرکز وضعیت مشترک اروپا وابسته به شورای اتحادیه اروپا معتقد است، این اثر کامل و انتقادی مرجع اصلی در امور کنسولی محسوب می­‌شود و همه افراد ذیربط این حوزه لازم است آن را مطالعه کنند. همچنین جی. آر. بریج، استاد مدعو سیاست بین‌الملل در دانشگاه لستر انگلستان معتقد است، کتاب فضای یک مشارکت ارزشمند در آن را مهیا می­‌کند و کتاب دارای مقدمه­‌ای قابل فهم و جزئیاتی جالب و غنی و حقیقتا محرک ذهن است. طالشی‌صالحانی در شرح کتاب «پژوهش‌­های موضوعی در روابط بین‌­الملل، مسیرهای ستیزه و همکاری» تالیف گلن هاستد، دونا ال. لیبکر و ووگن­پی. شانون گفت: این کتاب از سوی اصغر دستمالچی ترجمه شده است. این کتاب اگرچه به همه قضایای مهم جهانی نمی‌­پردازد، اما گزینشی است از چندین موضوع که در تمامی آن‌ها به نحوی آمریکا و تا حدودی زیادی اروپا دخالت داشته‌اند؛ چه رویداد‌های طبیعی و چه بلایا و فجایعی که ناشی از اعمال انسانی است. وی ادامه داد: این کتاب به سه حوزه امنیت نظامی، امنیت اقتصادی و امنیت انسانی پرداخته است. نویسندگان اثر از استادان دانشگاهی به شمار می‌روند که در حوزه تخصصی خود صاحب تجربه و دانش هستند؛ تز اصلی اثبات اینکه در هر مساله بین‌المللی، دو پدیده ستیزه و همکاری وجود دارد. کتاب بر جنبه آموزشی و پژوهشی درباره امور بین‌المللی تأکید دارد و در تحلیل هر موضوع نگاهش از سوابق و زمینه مشکل آغاز می‌شود و دیدگاه‌های مرتبط را تبیین می‌کند تا دانشجویان را به عنوان مخاطبان اصلی هدایت کند و با پرسش‌های مناسب، نظرگاه انتقادی آنان را برانگیزد. ]]> تاریخ و سیاست Wed, 24 Apr 2019 14:49:53 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/252056/کتابی-چالش-برانگیزترین-خاطرات-دیپلمات-مصری-مشکلات-سازمان-ملل-متحد-مطرح-می-کند «تاریخ گیلان» و «پهلوی اول و مساله عشایر» در سبد خرید وزیرسابق نیرو http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/274378/تاریخ-گیلان-پهلوی-اول-مساله-عشایر-سبد-خرید-وزیرسابق-نیرو حمید چیت‌چیان، وزیر سابق نیرو در بازدید از نمایشگاه کتاب تهران به خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) گفت: کتاب «تاریخ گیلان» را از غرفه نشر ایلیا و «پهلوی اول و مساله عشایر» را از نشر علم خریداری کردم و در ادامه کتاب‌های دیگری که قابل اعتنا باشد، به سبد خریدم اضافه خواهم کرد. وی در حال بازدید از غرفه انتشارات کتابخانه مجلس شورای اسلامی افزود: هنوز نمایشگاه را کامل ندیده‌ام و نمی‌توانم درباره کیفیت کتاب‌ها اظهارنظر کنم. وزیر سابق نیرو علاقه‌مند به نسخه‌های خطی است و از آثار موسسه میراث مکتوب و انتشارات بنیاد موقوفات افشار دیدن می‌کند. حمید چیت‌چیان، وزیر نیرو در دولت یازدهم بود. وی پیش از این سمت، عنوان مشاور عالی و قائم مقام وزارت نیرو دولت نهم، عضو هیات مدیره شرکت توانیر و سازمان برق، معاون وزیر نیرو در امور انرژی، معاون برنامه ریزی و امور اقتصادی وزارت نیرو، قائم مقام وزیر و مشاورعالی وزیر و رئیس شورای مشاوران وزارت نیرو را نیز داشته است. وی همچنین در تاسیس و پایه‌گذاری موسسه‌های مهمی از جمله موسسات تحقیقات و آموزش مدیریت وزارت نیرو، مرکز مطالعات انرژی، سازمان بهره‌وری انرژی، مرکز اطلاعات انرژی و آزمایشگاه ملی صرفه‌جویی انرژی ایران نقش مهمی ایفا کرده است. سی و دومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران تا 14 اردیبهشت در مصلی امام خمینی(ره) برگزار می‌شود. ]]> تاریخ و سیاست Wed, 24 Apr 2019 14:41:21 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/274378/تاریخ-گیلان-پهلوی-اول-مساله-عشایر-سبد-خرید-وزیرسابق-نیرو اردشیر صالح‌پور: باید به خودکفایی در زمینه تولید کاغذ برسیم http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/274541/اردشیر-صالح-پور-باید-خودکفایی-زمینه-تولید-کاغذ-برسیم به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) اردشیر صالح‌پور، پژوهشگر حوزه نمایش و کارگردان تئاتر این روزها در نمایشگاه کتاب تهران برنامه‌ای بدیع را ترتیب داده که علاوه بر جاذبه‌های نمایشی، هدفی فرهنگی و اجتماعی را پیگیری می‌کند. او تاریخچه تولید کاغذ در ایران را در قالب نقالی مکتوب کرده و با کمک دو تن از پرده‌خوانان شناخته شده، هر روز این روایت را به مخاطبان عرضه می‌کند. درباره این تجربه و همچنین تاریخچه تولید کاغذ در ایران با این پژوهشگر گفت‌وگویی داشته‌ایم که در ادامه می‌خوانید: درباره برنامه‌ای که قصد اجرای آن را دارید کمی توضیح دهید. ما به بهانه و به مناسبت سی و دومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران طوماری نوشته‌ایم که تاریخچه کاغذ و نشر را در خود جای داده است. ما از مصر باستان و کاغذ پاپیروس تا سومر و بابل و دوران ایلامی و سلسله‌ هخامنشی و همچنین تمدن چین باستان که اختراع کاغذ به شکلی که اکنون رایج است به آنها نسبت داده می‌شود شروع کرده‌ایم و سپس در مسیر تاریخی شکل‌گیری کاغذ به هند، سمرقند و دیگر شهرهای ایران نظیر ری، اصفهان و آمل پرداخته‌ایم. گمان می‌کنم این مسیر، مسیری است که شکل‌گیری صنعت کاغذ در ایران بر مبنای آن شکل گرفته است. درست است؟ بله. این مسیر صنعت کاغذسازی در ایران است. به عبارتی ما در قالب یک طومار این مسیر را تصویر کرده‌ایم و در یک پرده آن را ثبت کرده‌ایم و بر مبنای این پرده روایتی نوشته شده که آن روایت را من نوشته‌ام و توسط دو تن از مرشدهای خبره ایران یعنی مرشد میرزاعلی و بانو معصومه زند به شکل نقالی این را روایت می‌کنند. در کنار پرده‌خوانی و نقالی طومار دیگری هم آماده شده، درباره این طومار هم توضیح دهید. در این طومار ما از مسئولان امر خواسته‌ایم که فکری به حال صنعت کاغذ در ایران بکنند. کشوری که بر مبنای این تاریخچه زمانی صادرکننده و تولیدکننده کاغذ بوده‌ جایز نیست این گونه وابسته به واردات کاغذ از لهستان و چین و برزیل و سوئیس و کشورهای دیگر باشیم. این طومار به امضای بازدیدکنندگان و ناشران خواهد رسید و خواسته اصلی آن این است که دولت معضل کاغذ را حل کند. در حال حاضر وضع صنعت نشر ناگوار است و میزان فروش کتاب پایین آمده است و قیمت فروش کتاب سه تا چهار برابر افزایش پیدا کرده است. چرا این‌گونه شده؟ به این دلیل که ما در تولید و تامین کاغذ وابسته به دیگران هستیم و آنها در این زمینه همکاری مناسب را با ما ندارند. این وضعیت انگیزه‌ای بود که ما این معضل را در قالب پرده‌خوانی طرح کنیم و به شکل نمایشی به گونه‌ای که برای مخاطبان جذابیت داشته باشد آن را عرضه کنیم تا شاید توجه مردم و مسئولان به این بحران جلب و جذب شود. درباره زمان و مکان برگزاری برنامه هم توضیح دهید. این برنامه در 10 روز نمایشگاه در حیاط شبستان مصلی امام خمینی ساعت چهارونیم عصر برگزار می‌شود. گفتید که ایران زمانی صادرکننده کاغذ بوده است. درباره تاریخچه تولید و صادرات کاغذ در ایران کمی توضیح دهید. سمرقند شهری بود که منشا ورود صنعت کاغذسازی به ایران شد. سمرقندی‌ها بودند که شیوه تولید کاغذ را از چینی‌ها به دلیل تبادل فرهنگی‌ای که با آن کشور داشتند یاد گرفتند و پس از آن ایرانی‌ها از کاغذی که بسیار شبیه به کاغذ امروزی بود برای کتابت و نشر بهره بردند. اردشیر صالح‌پور این تبادل فرهنگی چه زمانی رخ داده است. در قرن هفتم هجری.  درباره حضور ایرانیان در عرصه‌های فرا مرزی تولید کاغذ چه اطلاعاتی داریم. از جمله اطلاعات جالب در این زمینه این است که ایرانیان کارخانه‌های تولید کاغذ را در بغداد راه‌اندازی کردند. در ایران کاغذهای متنوعی از جمله کاغذ آملی، کاغذ ساروی، کاغذ جیحانی، کاغذ تبریزی، کاغذ خراسانی و کاغذ طاهری از قرن هفتم هجری به بعد تولید می‌شده که این تکثر و تنوع تولید کاغذ در ایران در قرون پیشین را نشان می‌دهد. گستره تولید کاغذ در ایران به گونه‌ای بوده است که ما صادرات کاغذ به اروپا را هم در این دوران داشته‌ایم. در دوران جدیدتر وضع تولید کاغذ در ایران چگونه بوده است؟ در سال 1344 کارخانه مدرن تولید کاغذ در هفت‌تپه خوزستان راه‌اندازی شد و این کارخانه به همراه کارخانه‌ای دیگر که در شمال ایران در استان مازندران به نام کشت و صنعت چوکا شکل گرفته بود کاغذ ایران را تامین می‌کردند. ما در دوران جدید هم تا حدود نود درصد کاغذ مصرفی‌مان را خودمان تولید و تامین می‌کردیم. در حال حاضر اوضاع چگونه است؟ در حال حاضر ما قریب به نود درصد کاغذ مصرفی‌مان را از کشورهای دیگر وارد می‌کنیم و این وضعیت بسیار نامناسب است و اوضاع ناگوار کنونی در صنعت نشر نشات گرفته از آن است. ما در روایتی که ارائه می‌دهیم از راه نقالی و پرده‌خوانی سیر وضعیت تولید کاغذ در ایران از قدیم‌ترین ایام تا کنون را ارائه داده‌ایم. کمی هم درباره طوماری که برای جمع‌آوری امضا از علاقه‌مندان به کتاب و دست‌اندرکاران نشر آماده کرده‌اید توضیح دهید.  درخواست ما در این طومار این است که دست‌اندرکاران وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و وزارت صنایع مسئله کاغذ را به نوعی حل کنند و ما بتوانیم کاغذ خودمان را داشته باشیم. چرا که چنان که مقام معظم رهبری هم گفته‌اند و ما در این طومار بر آن تاکید کرده‌ایم کاغذ صنعت مادر است. همان‌طور که فولاد مادر صنایع است، کاغذ هم در زمینه صنعت فرهنگ چنین وضعیتی دارد. ما همچنان که در ادوار گذشته بودیم، باید به خودکفایی در زمینه تولید کاغذ برسیم تا بتوانیم کتاب و نشر فرهنگ و علم و دین با بحران مواجه نشویم. فرهنگ ما به نوعی وابسته به خودکفایی در زمینه تولید کاغذ است. ]]> تاریخ و سیاست Wed, 24 Apr 2019 14:04:21 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/274541/اردشیر-صالح-پور-باید-خودکفایی-زمینه-تولید-کاغذ-برسیم غلامعلی رجایی با سرو همیشه ایستاده می‌آید http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/274513/غلامعلی-رجایی-سرو-همیشه-ایستاده-می-آید به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) غلامعلی رجایی مولف و پژوهشگر حوزه تاریخ در گفت‌وگو با ایبنا گفت: «آخرین کتابی که از من منتشر شده و در نمایشگاه کتاب عرضه می‌شود «سرو همیشه ایستاده» نام دارد که حاصل ده سال پژوهش من درباره آیت‌الله هاشمی رفسنجانی و شامل مقالات و مصاحبه‌ها درباره ایشان است که نشر سفیر اردهال آن را منتشر کرده  است.» وی افزود: «این کتاب که همزمان با سالگرد فوت آیت‌الله هاشمی در زمستان سال پیش منتشر شد، مطالب متنوعی درباره ایشان را شامل می‌شود و ​آخرین مطلب آن درباره همان استخر معروفی است که به نام استخر فرح شناخته شده است.» رجایی اضافه کرد: «برای اولین بار من عکس آن استخر را در این کتاب منتشر کرده‌ام و تاریخچه درست شدن این استخر را هم نوشته‌ام. محل استخر پیش از این‌که استخر شود حوض بوده و این استخر از اساس در سعدآباد واقع نشده است. در مرز بین سعدآباد و زعفرانیه است. حوضی بوده که به این دلیل که آقای هاشمی نمی‌توانسته به استخر ریاست‌جمهوری برود تبدیل به استخر شده است.» این پژوهشگر همچنین گفت: «کتاب دیگر من در نمایشگاه میقات عشق نام دارد که سفرنامه من به عراق را شامل می‌شود. این کتاب را هم نشر سفیر اردهال منتشر کرده است.» وی همچنین اثر تحقیقی‌اش درباره جایگاه کریم‌خان زند در تاریخ ایران را از دیگر آثاری معرفی کرد که در نمایشگاه عرضه شده‌اند: «بازنشر کتاب «ایران و کریم ‌خان» هم از دیگر آثار من در نمایشگاه کتاب امسال است. چاپ سوم این کتاب را انتشارات موسسه اطلاعات منتشر کرده است.» بخش دیگری از فعالیت‌های رجایی پژوهش در زمینه ادبیات آئینی را شامل می‌شود. وی گفت: «دفتر چهاردهم اشعار آئینی و عاشورایی من هم در نمایشگاه عرضه شده و این کتاب در نشر سفیر اردهال منتشر شده است. همچنین کتاب دیگری هم از من در این نمایشگاه عرضه شده است بازنشر کتاب مصائب امام حسین (ع) نام دارد و این کتاب هم توسط نشر سفیر اردهال منتشر شده است.» وی در معرفی این کتاب گفت: «مصائب امام حسین چکیده و منتخب روضه‌هایی است که مرحوم حاج شیخ جعفر شوشتری در دو کتاب فوائد المشاهد و چهل مجلس آنها را منتشر کرده است. کتاب مصائب امام حسین برای اولین بار در سال 1368 منتشر شده بود و هم‌اکنون چاپ تازه آن به بازار عرضه شده است.» رجایی در پایان گفت: «احتمال دارد کتاب دیگری از من به نام «در آینه» هم که نشر کویر آن را منتشر کرده است در نمایشگاه عرضه شود.» ]]> تاریخ و سیاست Wed, 24 Apr 2019 11:53:58 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/274513/غلامعلی-رجایی-سرو-همیشه-ایستاده-می-آید دینکرد دانشنامه‌ای از دانشمندان مزدایی در واپسین دوره ساسانیان است http://www.ibna.ir/fa/doc/report/274452/دینکرد-دانشنامه-ای-دانشمندان-مزدایی-واپسین-دوره-ساسانیان به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، کتاب سوم دینکرد (متنی اشراقی به زبان پهلوی) است. تدوین‌کنندگان پیشین این کتاب کهن آذرفرنبغ پس فرخزاد و آذرباد پسر امید است که با پژوهش و آوانویسی بر پایه دینکرد مَدَن فریدون فضیلت از سوی نشر بَرسَم منتشر شده و در نمایشگاه کتاب در دسترس علاقه‌مندان کتاب قرار دارد.   دینکرد دانشنامه ادب پهلوی است. مجموعه‌ای از هفت کتاب به خط و زبان پهلوی که در واپسین تدوین نُه کتاب بوده است. ولی کتاب‌های یکم و دوم آن به دست ما نرسیده و کتاب‌هایی با جستار مایه‌های متفاوت بوده است. پژوهش‌های تاریخ ایران باستان نشان می‌دهد که دینکرد آماج و آهنگ چندی را نمایندگی می‌کند که می‌توان به فلسفه مزدایی اشاره کرد. این کتاب گزارش پهلوی کتاب سوم از مجموعه دینکرد است که با آوانویسی و نیز زیرنویسی، واک‌نویسی بسیاری واژه‌ها و عبارت‌های پژوهش‌پذیر و گاه خوانده نشده تدوین شده است. عبارت دینکرد را عموما تالیف دین معنا کرده‌اند. تدوین‌کنندگان این مجموعه، از این نام، خواسته‌اند معنی کارنامه و کرد و کار دین را با موضوعات گوناگون برسانند. از آنجا که در سده‌های آغازین تمدن و حتی سده‌های میانه، همه دانش‌ها رنگ و بوی دینی داشته‌اند و هر رشته از دانش زیر مجموعه‌ای از دانش دین بوده است. خرد پذیر است که لفظ دینکرد مدعی چکیده دانش‌های دین باشد و کارنامه دین را در همه حوزه‌ها نمایندگی کند. پس دینکرد مدعی آن است که بیلان کار دین را فشرده‌ و چکیده به تصویر بکشد. دیناز دهنادی، مدیر نشر برسم می‌گوید: دینکرد دانشنامه دین مزدا نیز نامیده می‌شود، حجم کنونی کتاب در چاپ مدن، دربرگیرنده ۶۵۳ برگ نوشت است و هر برگ نوشت، دربرگیرنده ۲۰ تا ۲۳ سطر است. با آنکه واپسین تدوین دینکرد، در دوره اسلام انجام گرفته، ولی بنا به شواهد و گواه محکم، دینکرد دوره اسلامی بازتاباننده و منعکس‌کننده دانش فرزانگان دوره ساسانی است. وی می‌افزاید: تدوین کنندگان دینکرد سوم می‌کوشند در این کارنامه، دبستان ویژه خود را از حکمت اشراق نشان دهند. از آن رو که نگاه اشراقی به عالم و آدم در دینکرد سوم موج می‌زند، در سنجش با دیگر مانده نوشته‌های ادب پهلوی این کارنامه بی هیچ گمان، برجسته‌ترین سخنورزی‌ها و بحث‌ها در باب حکمت اشراق را در خود دارد. در دید و باور تدوین‌کنندگان دبستان اشراقی دینکرد، همه هستومندان جهان، از فرودین تا فرازین، در دو دسته خیر و شر جای دارند و مرتبه آفرینشی شان، در نسبت با دوری و نزدیکی با دو بن خیر و شر شناسایی می‌شود. در این کتاب کهن به هستومندان اهورایی، پله پله تا بن بنان خیر یا همان خیر اعلا و در سوی مقابل، هستومندان اهریمنی، پله پله تا بن بنان شر یا شر اعلا پیوند دارند. از هنرهای نهادی و آهوان نهادی گرفته تا شاهان و دولت‌ها و مردمی زادگان، همه و همه مرتبه و گامه‌ای از هستی دارند. هر هستومندی، در سرتاسر جهان مادی و مینوی، در نظام آفرینش دارای وظیفه و خویشکاری الهی است که به مخص هست شدن می‌باید گام به گام آن خویشکاری اهورایی-آفرینش را به انجام رساند. انرژی حرکتی این انجام وظیفه را اهورامزاد در نهاد عالم و آدم نهاده است. نویسندگان دینکرد، به آن انرژی حرکتی، نام فره، خوره، نهاده‌اند. همه هستومندان اهورایی، از عالی تا دانی، نیرو و انرژی خود را برابر اندازه نوشت خداوند، از همین فره اهورایی بر می‌گیرند و در نبرد گیهانی، از این انرژی حرکتی نورزاد بهره می‌برند. زیرا همه هستومندان اهورایی در نبردی دیالکتیکی تا رسیدن به سر منزل مقصود در گیرند. دینکرد گسترده‌ترین کارنامه‌ای است که از زبان فارسی میانه (زبان پهلوی) به دست ما رسیده است. ساختار کنونی کتاب، برای خواننده امروزی فاقد نظم و ترتیب در ارائه بحث‌ها است. با مطالعه دینکرد می‌توان به سبک اندیشه و جهانبینی دانشمندان مزدایی هم در دوره‌های واپسین ساسانی و نیز سه سده آغازین اسلامی پی برد. نویسنده دینکرد خود را هیربد پایبند به کردار دین معرفی می‌کند. در روایت پایانی دینکرد سوم، شخصی به نام آذرباد پسر امید خود را پیشوای بهدینان و مدون دینکرد کنونی معرفی می‌کند و مؤلف اصلی دینکرد را آذر فرنبغ پسر فرخ زاد می‌شمارد. آذرفرنبَغ، در تاریخ دیانت زرتشتی پس از اسلام شخصیت دانشورز فلسفه‌ورز شناخته‌شده‌ای است. آذرباد پسر امید اشاره می‌کند که دیوان گردآوری شده دینکرد پس از آذرفرنبغ تحت دارایی زرتشت پسر آذر فرنبغ نهاده می‌شود و پس از طی رویدادهای ناگوار، در سامانی درهم‌ریخته به دست وی (آذرباد) می‌رسد. از اظهارات و آگاهی‌های مندرج در بندهای آغازین دینکرد چهارم و پنجم و تصریحات دیگران، از جمله مردان-فرخ، نویسنده شکند-گمانیک-ویزار شکی نمی‌ماند که از مجموعه نه کتاب دینکرد، پنج (شکند گمانیگ، فصل چهارم، بند کتاب نخست (از یکم تا پنجم)، در زمان خود، برگرفته و برگزیده از پنج کتاب آذر فرنبغ پسر فرخزاد است با انشای آذرباد پسر امید. این شخص (آذرباد) باید هم‌روزگار فرنبغ دادگی، نویسنده ُبندَهِش، باشد، وی همیشه آگاهی‌های خود را منسوب به کهن‌آموزگاران دین می‌کند، که در نوشتارگان پهلوی به «پوریوت کِشان» نامبردارند. پژوهش‌های دومناس و دیگران (مشکور، -218 به بعد) نشان می‌دهد آذرفرنبغ پسر فرخزاد، موبد موبدان فارسی بوده و در دوره مأمون خلیفه اسلامی مدتی احتمالاً طولانی را در بغداد به سر برده است. به‌جز مجموعه 813 دینکرد هزار، روایت آذرفرنبغ فرخزادان، چند رساله دیگر برجای است. در دینکرد از آذرباد مهرسپندان نیز نام‌برده می‌شود. در دینکرد هشتم، کرده یکم، بند جایگاه سازنده اولیه دینکرد. اندرزنامه‌ای برجای مانده است. از این آموزگار سپندینه در دینکرد سوم، مقام روحانی مسؤول مراسم در دوره شاپور دوم بوده‌اند. عمده دینکردپژوهان، آذرباد پسر امید را مُدَوِن دینکرد یکم تا پنجم و مؤلف دینکرد ششم تا نهم (در وضع کنونی) می‌دانند. از ساخت و پرداخت مجموعه دینکرد و ژرف‌نگری در آن، شکی برجان می‌ماند که تألیف و تدوین کتاب، تحت اشراف چند مقام رسمی دینی بوده است. «دینکر سوم» با پژوهش و آوانویسی فریدون فضیلت با بهای 150 هزار تومان در راهروی 27  سی و دومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران در دسترس علاقه‌مندان به متون کهن قرار دارد. ]]> تاریخ و سیاست Wed, 24 Apr 2019 10:36:53 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/274452/دینکرد-دانشنامه-ای-دانشمندان-مزدایی-واپسین-دوره-ساسانیان مهمترین اثر فهمی جدعان متفکر فلسطینی‌تبار در نمایشگاه کتاب http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/274494/مهمترین-اثر-فهمی-جدعان-متفکر-فلسطینی-تبار-نمایشگاه-کتاب به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) کتاب «المحنه؛ سیر جدالی دینداری و سیاستمداری در اسلام» نوشته دکتر فهمی جدعان با ترجمه محمدعلی عسگری منتشر و در سی‌ودومین نمایشگاه کتاب تهران عرضه شده است.   عسگری در گفت‌وگو با ایبنا درباره این کتاب گفت: «کتاب المحنه مهمترین اثر فهمی جدعان متفکر و معروف فلسطینی‌تبار ساکن اردن است.»   او افزود: «جدعان کتاب‌های زیادی دارد اما کتاب المحنه او جایگاهی محوری در مطالعات اسلامی دارد و به ماجرای تفتیش عقاید دوره مامون می‌‌پردازد. از این منظر این کتاب یک مرجع دانشگاهی محسوب می‌شود و اثری تقریباً بی‌نظیر است. این اثر به موضوع دیالکتیک سیاستمداری و دینداری در اسلام می‌پردازد.»   محنه يا محنت عنوانی است که اکثر نويسندگان و مورخان، چه متقدم و چه متأخر براي محاکم تفتيش عقايد عصر مأمون، معتصم و واثق به کار می‌برند. اين دوره عموما دامنگير فقها و محدثان اهل سنت شده است و بدين سبب جمهور اهل سنت آن را شر و بلايی براي اسلام و مصيبتی برای مسلمين می‌دانند.   کتاب المحنه نوشته فهمی جدعان را شرکت سهامی انتشار در 420 صفحه و با قیمت 62500 تومان در سال 1398 منتشر کرده است.   گفتنی است که در سال گذشته، عسگری کتاب «عربستان از درون؛ تاریخ جدید عربستان، نهادهای دینی، لیبرال‌ها و افراطیون» نوشته رابرت لیسی را در انتشارات کویر منتشر کرده بود. او درباره این کتاب به ایبنا می‌گوید: «پرسش اصلی کتاب عربستان از درون این است که نظامی با چهارچوب کاملا قبیله‌ای و سنتی با چه شگردهایی توانسته موفق شده است در این جهان مدرن به حیات خود ادامه دهد. نویسنده در کتاب می‌گوید عربستان از اساس برای این به وجود آمده بود که نباشد ولی علی‌رغم همه پیش‌بینی‌ها حکومت قبیله‌ای عربستان توانسته بماند.»   از عسگری همچنین رمان «در برابر تخت» نوشته نجیب محفوظ نیزاز سوی نشر پیدایش به بازار کتاب عرضه شده است. در مقدمه این کتاب آمده است: «کتاب در برابر تخت هرچند گفت‌وگویی انتقادی با حاکمان مصر لقب گرفته، اما این کتاب فراتر از یک گفت‌وگوی معمولی و حتی انتقادی است. نویسنده در این اثر حاکمان مصر را تک‌تک از گور درآورده و در برابر دادگاهی فرضی استنطاق می‌کند تا مورد داوری قرار گیرند. ملاک این داوری منافع ملی کشور است. این کتاب مروری دقیق و سریع بر تاریخ مصر از ابتدا تا دوران نویسنده است.»   نجیب محفوظ، نویسنده برجسته مصری، برنده جوایز متعدد بین‌المللی در زمینه ادبیات است و در نهایت در سال ۱۹۸۸ جایزه نوبل ادبیات را برای نگارش کتاب «میرامار» از آن خود کرد. ]]> تاریخ و سیاست Wed, 24 Apr 2019 07:47:20 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/274494/مهمترین-اثر-فهمی-جدعان-متفکر-فلسطینی-تبار-نمایشگاه-کتاب عروسک سخنگویی که نماد تنهایی دهشتناک آدم‌ها در دوره‌ای از تاریخ بود http://www.ibna.ir/fa/doc/note/274359/عروسک-سخنگویی-نماد-تنهایی-دهشتناک-آدم-ها-دوره-ای-تاریخ خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)- نسیم خلیلی: «یک روز بابا سیم‌کش آورد، خانه سیم‌کشی شد. بابا یک رادیو هم خرید. از آن پس چراغ برق در خانه روشن می‌شد و صدای رادیو همه‌جا را پر می‌کرد.» این را دختر کوچکی در قصه اولدوز و عروسک سخنگو، نوشته صمد بهرنگی روایت می‌کند، در این قصه، دختر که همان اولدوز باشد، یک عروسک سخنگو دارد که می‌تواند با او حرف بزند، او نماد تنهایی دهشتناک آدم‌ها در دوره‌ای از تاریخ است که از وجود رسانه‌های سمعی و بصری در زندگی خود محروم‌اند. بعدتر می‌خوانیم که این عروسک سخنگو، در قصه بهرنگی، به این خیال واهی که شاید نمادی باشد از نفوذ اجنه و از ما بهتران در خانه، سوزانده‌ می‌شود این رویداد صرف‌نظر از نیت عاطفی نویسنده برای بازتابانیدن حس تنهایی و رنج در قهرمان کوچک قصه، می‌تواند به لحاظ مطالعه تاریخ اجتماعی، نمادی باشد از رویکرد آدم‌های متعلق به فضا و گفتمان سنتی در برابر هر آنچه می‌توانست در زندگی‌شان تغییر بیافریند، هر چیزی که از جهان متجدد می‌آمد و گویی بهرنگی با اشاره به سیم‌کشی خانه و صدای طنین رادیو در اتاق‌ها می‌کوشد رادیو را تلویحا جایگزین عروسک سخنگو کند؛ رسانه‌ای که در تنهایی نیز با تو حرف می‌زند، موسیقی می‌نوازد، اخبار جهان را می‌گوید. وارد کردن چنین نمادی از جهان متجدد از سوی نویسنده از دیگر سو می‌تواند نوعی اشاره به توده‌ای شدن وسایل ارتباط جمعی در بطن زندگی طبقات فرودست باشد. رادیو از این منظر با اقبال فرودستان روبه‌رو شد که آنها به دلیل فقر دانش و سواد قادر به خواندن اخبار در روزنامه‌ها نبودند و از دیگر سو روزنامه‌ها نیز اساسا واجد آن ویژگی‌های جذاب و تاثیرگذار رسانه صوتی و بصری نبودند؛ چنانچه ژرژداوی و بسیاری دیگر از جامعه‌شناسانی که درباره اهمیت رسانه‌های جمعی مطالعه کرده‌اند چنین نتیجه گرفته‌اند که رادیو و تلویزیون دو وسیله ارتباطی یک جانبه اند و نسبت به کتاب و مطبوعات از خصوصیت قبولاندن شیوه های سمعی و بصری برخوردارند.» او در ادامه چنین می‌افزاید که: «رادیو در عین حال که در برابر فرد، نشانی از اجتماع است، هم برای او چیزی از اجتماع را خلق می‌کند.» در نتیجه اولدوز قصه بهرنگی نیز که در تنهایی خود به عروسکی سخنگو نیاز داشت، می‌توانست به تدریج آن تب و تاب نیازمندانه را در رادیوی کوچک روی طاقچه خانه پدری جستجو کند.   نخستین بار رادیو به عنوان یک ابزار ارتباط و رد و بدل کردن پیام‌های مربوط به جبهه‌های جنگ جهانی اول به کار آمد از این منظر باید گفت رادیو در بدو تولد یک جنگ‌افزار کمکی بود و نه یک رسانه ارتباط جمعی، اما انسان که همیشه در جنگ نمی‌زیست، کوشید از این ابزار نوپا برای تفریح و سرگرمی انسان تنها و سرگشته مشتاق ورود به جهان مدرن نیز بهره بگیرد. ایرانیان نیز خیلی زود به این تکاپوی جمعی برای پناه بردن به ابزاری مدرن جهت پر کردن تنهایی دهشتناک خود پیوستند؛ بسیاری از آنها در خانه‌های خود گرامافون و صفحه موسیقی داشتند و کم‌کم حکومت وقت به بازرگانان اجازه داد که دستگاه‌های گیرنده رادیویی نیز با خود به ایران وارد کنند. به دنبال ورود این دستگاه‌های رادیویی کم‌کم کار احداث ساختمانی جهت تاسیس رادیو ایران هم آغاز شد. آدم‌های بزرگی در عرصه فرهنگ و قلم و تولید فکری از جمله سعید نفیسی، محمد حجازی، رشید یاسمی و غیره گرد هم جمع شدند تا اولین گام‌ها برای تولید برنامه‌های فرهنگی برداشته‌ شود. آنها از سوی سازمانی به نام سازمان پرورش افکار بدین ماموریت گماشته‌ شده‌ بودند؛ در ماده هشت اساسنامه این سازمان چنین آمده‌ بود: «رادیو مامور است برنامه جامعی تنظیم و به تصویب دولت برساند که به ترتیب منظمی اخبار، نطق‌ها، موسیقی و غیره برای پرورش افکار عمومی به وسیله رادیو پخش شود در مراکز کشور بلندگوهایی در امکنه عمومی برای شنیدن رادیو نصب خواهد شد.» اینکه مردم صدای رادیو را از بلندگوهای شهر بشنوند، می‌تواند باز هم تداعی‌کننده کوشش بهرنگی و نویسندگانی نظیر او برای رهایی انسان از تنهایی باشد، چیزی که با خلق عروسک و کلاغ سخنگو در روایت‌های داستانی او بازتاب پیدا می‌کرده‌ است. از دیگر سو رادیو در نخستین گام‌ها انگیزه‌هایی حماسی نیز دنبال می‌کرد از جمله در یکی دیگر از بندهای همین اساسنامه تاکید شده بود که باید از رادیو آهنگ‌های مهیج و سرودهای میهنی و نوارهای فرح‌انگیز پخش شود تا روح نشاط و کار و کوشش در مردم تقویت شده‌ باشد. رادیو در روز چهارم اردیبهشت هزار و سیصد و نوزده با چنین بلندپروازی‌هایی در اهداف، کار خود را با روزی هشت و نیم‌ساعت برنامه آغاز کرد. این برنامه‌ها شامل اخبار به زبان‌های مختلف فارسی و فرانسه و انگلیسی و آلمانی و عربی و ترکی و روسی همراه با موسیقی ایرانی و گفتارهای مختلف بود، گفتارهایی درباره تاریخ و جغرافیای ایران، کشاورزی، خانه‌داری، بهداشتی و غیره که ردپای کوشش و دانش حلقه روشنفکران پیش‌گفته را در آن می‌شد جست و یافت. هرچند رادیو در ابتدا تنها جعبه موسیقی به نظر می‌رسد و مردم اقبال چندانی به آن نداشتند و بیشتر در قهوه‌خانه‌ها و کافه‌ها یافت می‌شد، اما کم‌کم به ابزاری برای ارتباط با اجتماع و حتی بروز احساسات جمعی تبدیل شد؛ جعبه‌ای که حتی اخبار زندگی شاه کشور را می‌شد لحظه به لحظه و به طور مستقیم از آن پیگیر شد، گویی مردم فرودست کوچه و بازار نیز به لطف رادیو در جشن ازدواج شاه مملکت و دیگر اتفاقات ریز و درشت دربار شرکت داشتند؛ یکی از بازتاب‌های این موضوع و گزارش عکس‌العمل مردم را می‌توان در روایت علی‌اشرف درویشیان در کتاب سال‌های ابری‌اش جستجو کرد: «دکاندار پشت ترازو نشسته و با رادیو ور می‌رود. ناگهان از رادیو فریاد شادی و هلهله برمی‌خیزد: -شنوندگان عزیز هم اکنون اعلیحضرت همایونی، شاهنشاه ایران به مجلس عقد تشریف فرما می‌شوند. غوغای کف زدن، هلهله و ساز و آواز می‌آید: -هم‌اکنون شاهنشاه در پای سفره عقد با دست مبارکشان تکه‌ای از نان کیک می‌برند و به دهان ملکه ثریا می‌گذارند. غوغای هلهله و آهنگ تند موسیقی مشتری‌ها را ساکت می‌کند.- شنوندگان عزیز توجه کنید... توجه کنید هم‌اکنون بر سر عروس و داماد جوانبخت ایران نقل و سکه‌های طلا می‌پاشند. نان را روی سر می‌گذارم و با سرعت به طرف خانه می‌شتابم.-ننه... ننه... بدو ننه...! ننه می‌دود جلوی پله: -چه شده شریف؟ چه خبره؟-ننه... شاه... شاه... شاه دارد عروسی می‌کند. شاه زن گرفته. از رادیو... از رادیو... شنیدم. شاه با دست خودش نقل و کیک تو دهن عروس گذاشت.به خدا... خودم شنیدم. ننه لب‌های سفید و بی‌خونش را جمع می‌کند. با نگاهی پر از تحقیر به من زل می زند. دست‌های تازه پوست‌آورده‌اش را به طرفم تکان می‌دهد: -خب... همین... دیگر چه؟ ای بدبخت، شاه به تو چه داد؟ به تو چه داد که این طور نفس خودت را بریده‌ای. چه داد ببینم! دست‌های خالی‌ام را جلو می‌آورم و به آنها نگاه می‌کنم: -به من... به من... هیچ ... هیچ... نداد. -ای ننه‌ مرده... به تو چه آخر. چرا نفس خودت را بریدی. ببین چه عرقی از سر و صورتت می‌ریزد! نان را از روی سرم برمی‌دارد. وسط نان مثل کلاه فرو رفته. از سرم بخار بر می‌خیزد. ناگهان در حیاط به هم می‌خورد. طوطی خانم به وسط حیاط می‌پرد و داد می‌زند: -شاه دارد عروسی می‌کند... عروسی شاهانه، عید بزرگانه... و اشک شادی و شوق از دیدگان فرو می‌ریزد. به سوی اتاق خود می‌دود و به بابا سلمان خبر می‌دهد: -کجایی پیرمرد شاه دارد دوباره داماد می‌شود. باباسلمان فقط سرفه می‌زند.» از این روایت کوتاه درباره کنش و واکنش‌های مردم ساده در برابر اخباری که از رادیو منعکس می‌شد، می‌توان به روشنی فهمید که حکومت تا چه پایه در تبدیل رادیو به ابزاری تبلیغاتی برای حکومت موفق بوده‌ است به طوری که حتی گفته‌اند رادیو نقش موثری در موفقیت برنامه اصلاحات ارضی و چیزی که شاه انقلاب سفید می‌نامیدش، داشته‌ است اینکه چرا به جای مطبوعات که عمر دیرپا و سابقه‌ای بیشتر از رادیو داشتند، از رادیو برای چنین اهداف ایدئولوژیکی استفاده شد را باید در روحیه جمعی جامعه توده‌ای ایران جستجو کرد، جامعه‌ای که بیشترین یادگیری‌ و ارتباط جمعی‌اش را از طریق فرهنگ شفاهی انجام می‌داد و سال‌های سال بر اساس زیست مذهبی خود با سخنرانی و وعظ و تاثیر اجتماعی آن آشنا و مانوس بود و دقیقا از چهارم اردیبهشت هزار و سیصد و نوزده رادیو بود که بر فراز آن فرهنگ شفاهی نشست، درست بالای طاقچه هر خانه‌ای... ]]> تاریخ و سیاست Wed, 24 Apr 2019 06:20:46 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/note/274359/عروسک-سخنگویی-نماد-تنهایی-دهشتناک-آدم-ها-دوره-ای-تاریخ احمد اقتداری بخشی انکارناپذیر از کارنامه تاریخ و فرهنگ ایران است http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/274487/احمد-اقتداری-بخشی-انکارناپذیر-کارنامه-تاریخ-فرهنگ-ایران به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، مراسم تشییع پیکر و تدفین احمد اقتداری بنا به وصیت این چهره فقید فرهنگی در زادگاهش، شهر گراش برگزار شد. برگزاری این مراسم در حسینیه اعظم گراش با حضور همشهریان و علاقه‌مندان به این استاد و سخنرانی جمعی از مسئولان محلی و اهالی فرهنگ همراه بود. در پایان نیز پیکر احمد اقتداری در آرامگاه اختصاصی آل ده‌باشی به خاک سپرده شد.   کوروش کمالی سروستانی در این مراسم در توصیف احمد اقتداری گفت: در رازآلودگی جنوب، عمر گذراند، بر پهنه نیلی دریایش، عشق ورزید، بر خاک تفدیده‌اش بذر فشاند. در قابی از واقعیت و تاریخ، در پیِ هویت بلندآوازۀ این سرزمین، هرم سوزان گرما را به جان خرید. او در پی کشف جنوب بود؛ آن‌جا که آب و آتش در مصافی مدام، درهم می‌تنند؛ از دهلیز تنگ کوچه‌ها تا گورهای خارگرفته و آب‌انبارهای زنگارگرفته گِل‌اندود و مناره‌ها و کنگره‌های زمان‌خورده، تا لنج‌ها و سقف‌های نمور خانه‌ها، تا کوبه‌های باد و شرجی زمان تا آوازهای در بادخوانده جاشوی پیر، میراث ایران‌زمین را به کنکاش نشسته بود. رییس مرکز اسناد و کتابخانه ملی فارس افزود: وجب به وجب این خاک را دانسته، عشق می‌ورزید. جنوب برای او فراتر از یک جغرافیا بود؛ مفهومی که با تمامی پدیده‌هایش، از رفتگان و ماندگان و آیندگان، معنا می‌گرفت، و از دلِ این همه، تاریخ را روایت می‌کرد. با مردمان این خطه از خامۀ جان زیسته، آمال‌ها و اندوهشان را می‌شناخت و بر فراز و نشیب تاریخشان، مباهات می‌کرد و در پی کشف جنوب بود؛ آن‌جا که جغرافیا، تاریخ، ادبیات و انسان معنا می‌گرفت.   وی در ادامه گفت: احمد اقتداری با قامتی نستوه، نگاهی خیره و عمیق، و پشتی که هرگز خم نشد در طوفان حوادث و روزشمار عمر و لبخندی به غایت مهربان، آن‌سان که خاص مردمان جنوب است، با گفتاری شیرین، که حلاوتش تا زمان‌های بسیار در خاطر می‌ماند، بی‌تردید یکی از کوشاترین فارس‌پژوهان معاصر بود که آثار باستانی خلیج فارس و مردمان حاشیه آن بی‌شک همیشه او را به خاطر خواهند داشت که با کوله‌باری از کتاب و دست‌نوشته‌ها، دوربینی آویخته از گردن، راه‌های پرپیچ و خم را درمی‌نوردید تا از لابه‌لای  رخدادهای خاک‌خورده زمان‌، تاریخ این مردمان را به گونه‌ای مستند، بنگارد و چنین است که او را «پاسبان خلیج فارس» می‌خوانند.   کمالی سروستانی اظهار کرد: امروز سه ضلع مثلث دانش‌پژوهی یارانِ همراه؛ استاد منوچهر ستوده، ایرج افشار و احمد اقتداری، قرار ماندن را به ودیعه رفتن وانهاده‌اند؛ سه یار همراهی که در مصاحبت یکدیگر، خالق آثاری شدند گرانقدر، ماندگار  و موثر در تاریخ و جغرافیای این سرزمین.   مدیر دانشنامه فارس گفت: تنوع آثار به یادمانده از استاد احمد اقتداری در زمینه‌های تاریخ، معماری، ترجمه، تصحیح و تحشیه، ادبیات و مردم‌شناسی و سیاست، نشان‌دهنده توانایی‌ها و علاقه او به زاویه‌های پیدا و پنهان فرهنگ ایرانی است؛ فرهنگی که هر ایرانی علاقه‌مند بدان در جهت اعتلای نامش خواهد کوشید. همچنین نقش استاد در جهت احیای آثار سدیدالسلطنه فراموش‌نشدنی است.  وی همچنین بیان کرد: تعامل میان پدیده‌ها در نواحی حاشیه‌ای، کوهستانی، ساحلی و دریایی در پیوند با یکدیگر با سبکی علمی، در آثار استاد بازتاب یافته است و این امر حاصل بافه‌های رنجی است از سرِ عشق و دلسپردگی، به این سرزمین مانا، از سوی  رهرویی خستگی‌ناپذیر، بادیه‌پیمایی در کرانه‌های خورشیدزدۀ خلیج فارس و دشت‌های پهناور خوزستان.   کمالی سروستانی ادامه داد: بی‌شک یادمان‌های علمی و خاطره‌انگیز این استاد بی‌بدیل که بیانگر رازهای نهفته در دل خاک ایران کهن است و حدیث کاروان تاریخ و جغرافیای این سرزمین، در حافظه جمعی ما ماندگار خواهد ماند؛ ما ایرانیان و علاقه‌مندان به فرهنگ ایران زمین وامدار تلاش‌های بزرگ مردی هستیم که برای اعتلای فرهنگ ایران‌زمین، عمر خویش را سپری کرده است، وامدار تمامی فرهیختگانی که خواهان نام‌آوری ایران‌زمین بوده، در راستای اعتلای نامش کوشیده‌اند.   وی افزود: بی‌شک امروز، سامان یافتن هر پژوهشی در حوزه دریای فارس و عمان و جزایر و کرانه‌های آن، بی‌نیاز از آثار به‌یادمانده استاد اقتداری  نخواهد بود. نام او با خلیج فارس و ساحل‌نشینان و پس‌کرانه‌نشینانش، پیوندی ناگسستنی یافته است.   مدیر دانشنامه فارس گفت: گرچه امروز دریغاگوی مردی از اهل خرد و دانشیم، اما هم بدین نکته می‌بالیم که بی‌شک، بذر دانشی را که کاشته‌ است، در آینده‌ای نه چندان دور، در قامت جوانان دلسپرده این خاک به بار خواهد نشست. تاسیس بنیاد علمی و فرهنگسرایی با نام استاد احمد اقتداری، انتشار سالانه کتاب احمد اقتداری حاوی مقالات تحلیلی درباره آثار او و اسناد و خاطرات وی می‌تواند گامی موثر در حفظ این میراث گرانبها باشد. ]]> تاریخ و سیاست Wed, 24 Apr 2019 06:00:02 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/274487/احمد-اقتداری-بخشی-انکارناپذیر-کارنامه-تاریخ-فرهنگ-ایران آخرین خاطرات ناصرالدین‌شاه در نمایشگاه کتاب عرضه خواهد شد http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/274288/آخرین-خاطرات-ناصرالدین-شاه-نمایشگاه-کتاب-عرضه-خواهد خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)- مجید عبدامین از جمله پژوهشگران کوشای اسناد است که تمرکز مطالعاتی خود را بر احیا و انتشار مجموعه اسناد باقی مانده از ناصرالدین شاه قاجار گذاشته است. با او درباره چند و چون انتشار این اسناد و کتاب‌هایی که برای عرضه در نمایشگاه کتاب آماده کرده‌ گفت‌وگویی داشته‌ایم که در ادامه می‌خوانید:   جلد تازه‌ای از «روزنامه خاطرات ناصرالدین شاه» که گویا جلد چهارم آن است منتشر شده و در نمایشگاه عرضه خواهد شد. درباره این مجموعه و چند و چون عرضه آن بگویید؟ نخستين نکته‌ای که درباره این مجموعه باید گفت این است که شماره‌گذاری‌های آن تا حد زیادی اعتباری و بر اساس فرمی بود که ما کتاب‌ها را برای انتشار به بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار دادیم. از نظر تقدم و تاخر تاریخی شماره‌گذاری کتاب‌ چندان معتبر نیست. آنچه معتبر است، سال‌هایی است که روی جلد کتاب‌ها ثبت شده است. بر این مبنا باید عرض کنم که ما مجموعه‌ای چهار جلدی از روزنامه خاطرات ناصرالدین شاه منتشر کرده‌ایم که از سال 1308 تا سال 1313 قمری و 48 ساعت قبل از ترور ناصرالدین‌شاه را شامل می‌شود. این مجموعه به صورت کامل برای اولین بار در نمایشگاه پیش روی کتاب عرضه خواهد شد. یک جلد از مجلدات این مجموعه جدید است و سه جلد باقی‌مانده در سال‌های گذشته منتشر شده است.   کتاب «روزنامه خاطرات ناصرالدین‌شاه به انضمام سفرنامه‌های لار و شهرستانک و کلاردشت» هم بخشی از همین مجموعه است؟ این کتاب مربوط به سال‌های 1308 تا 1309 است و پیش از این در سال 1395 در انتشارات میراث فرهنگی منتشر شده بود. بنیاد موقوفات دکتر افشار اکنون چاپ تازه‌ای از آن را با بازبینی و الحاقات تازه در قالب همان مجموعه‌ای که گفتم ارائه داده است.   کمی درباره بازبینی‌ها و موارد تازه‌ای که به کتاب الحاق شده توضیح می‌دهید؟ نسخه ابتدایی‌ که ما روی آن کار می‌کردیم از نظر کیفیتی مقداری نامناسب بود و ما موفق شدیم نسخه‌ای تازه با اسکن مطلوب از کتاب تهیه کنیم و بر مبنای این اسکن تازه کتاب را بازبینی کردیم. چاپ اول کتاب یک صفحه افتادگی داشت و خوشبختانه در اسکن جدید آن صفحه را بازیابی کردیم. همچنین بر مبنای بازخوردهایی که از مخاطبان کتاب گرفته بودیم بازبینی‌هایی را انجام دادیم و احیاناً اگر مواردی از اشتباه در خوانش واژگان یا اشتباهاتی در بخش نمایه‌ها رخ داده بود، آنها را تصحیح کردیم.   درباره مجموعه روزنامه خاطرات و ترتیبشان کمی بیشتر توضیح می‌دهید؟ کتاب مربوط به 1308 که در سوال پیشین درباره‌اش صحبت کردم اولین کتاب از مجموعه اسناد کاخ گلستان و اولین کتاب از مجموعه ماست. دومین کتاب که در همین نمایشگاه قرار است منتشر شود مربوط به 1309 تا 1310 است که به انضمام سفرنامه عراق عجم ناصرالدین شاه منتشر می‌شود. این کتاب هم در سال 1395 به صورت خیلی محدود چاپ شده و توزیع نشده بود. این کتاب هم با ویراست و شکلی جدید در نمایشگاه عرضه می‌شود. جلد سوم کتاب که مربوط به سال‌های 1310 تا 1312 است سال گذشته به وسیله بنیاد موقوفات دکتر افشار به بازار عرضه شده بود و جلد آخر هم که برای اولین بار در این نمایشگاه عرضه خواهد شد از 1312 تا 1313 قمری تا 48 ساعت قبل از ترور ناصرالدین شاه را شامل می‌شود. این کتاب آخرین کتاب خاطرات ناصرالدین شاه است که توسط ایشان نوشته شده است.   به عبارتی مجموعه خاطرات ناصرالدین شاه کامل شده است؟ مجموعه‌ای که در کاخ گلستان نگهداری می‌شود به صورت کامل منتشر شده اما این همه خاطراتی نیست که از ناصرالدین شاه باقی مانده است. ما روی مجموعه اسنادی که از ناصرالدین شاه در سازمان اسناد موجود است هم کار می‌کنیم و این مجموعه مربوط به سال‌های میانی حیات ناصرالدین شاه است. از این مجموعه هم دو کتاب آماده شده و در نمایشگاه عرضه خواهد شد که مربوط به سال‌های 1283 تا 1284 و سال‌های 1284 تا 1287 قمری هستند.   این کتاب را هم بنیاد موقوفات دکتر افشار منتشر می‌کند؟ بله. ناشر همه این کتاب‌ها بنیاد موقوفات است. این دو کتاب در مجموعه جداگانه‌ای عرضه خواهد شد؟ بله. در مجموعه اسناد سازمان اسناد منتشر خواهد شد.   در اواخر سال گذشته کتاب دیگری هم با نام نامه‌هایی به ناصرالدین شاه به همت شما منتشر شد. درباره این کتاب هم توضیح دهید. این کتاب مربوط به مجموعه اسنادی است که در کتابخانه ملک نگهداری می‌شود. بخش اعظم کتاب شامل عریضه‌هایی است که امین‌السلطان خطاب به شاه نوشته است و کتاب همچنین متضمن اوامر ناصرالدین شاه به امین السلطان هم هست. کتاب در اسفندماه منتشر شده و پخش آن به صورت جدی از نمایشگاه شروع خواهد شد.   کار شما روی اسناد مرتبط با روزنامه خاطرات ناصرالدین‌شاه همچنان ادامه خواهد داشت؟ بله. کتاب بعدی مجموعه مرتبط با اسناد سازمان اسناد که مربوط به خاطرات سال‌های 1287 و 1288 مشتمل بر سفرنامه عتبات ناصرالدین شاه است در حال آماده‌سازی است و بعد از آن هم اسناد مربوط به سال‌های 89 و 90 و بعد از آن منتشر خواهد شد. تخمین شما از تعداد کتاب‌هایی که در مجموعه روزنامه خاطرات ناصرالدین شاه منتشر خواهد شد چند جلد است؟ به احتمال فراوان چیزی حدود 8 جلد دیگر برای انتشار باقی مانده باشد.   کتاب دیگری هم برای انتشار آماده دارید؟ کتابی هم هست به نام «مرقع ناصری» که به احتمال فراوان به نمایشگاه نمی‌رسد. این کتاب مجموعه‌ای از یادداشت‌های پراکنده، سیاه‌قلم‌ها، سیاه‌مشق‌ها، مشق شب، طراحی‌ها، نقاشی‌های مداد رنگی، آبرنگ، گواش و اشعار ناصرالدین شاه به علاوه مجموعه‌ای از دست‌خط‌های افراد مشهور مانند امیرکبیر، مهدعلیا، محمد شاه قاجار و... است. ما نزدیک دویست قطعه طراحی از ناصرالدین شاه در این کتاب گرد آورده‌ایم و قدیمی‌ترین دستخطی که تا کنون از ناصرالدین شاه مشاهده شده و مربوط به پنج سالگی اوست هم در این کتاب منتشر خواهد شد. همچنین مشق خوشنویسی مربوط به نه سالگی ناصرالدین شاه و قدیمی‌ترین سلف‌پرتره‌هایی که او در سنین دوازده و سیزده سالگی از خود کشیده است از دیگر اسنادی است که در این کتاب منتشر شده است. کتاب مرقع ناصری هم‌اکنون در مرحله چاپ است و به چاپخانه فرستاده شده. امیدوار هستیم که این کتاب در نمایشگاه کتاب عرضه شود، هر چند که به دلیل فاصله اندک زمانی باقی مانده تا نمایشگاه، شاید رسیدن کتاب به نمایشگاه مشکل باشد. ]]> تاریخ و سیاست Tue, 23 Apr 2019 04:33:31 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/274288/آخرین-خاطرات-ناصرالدین-شاه-نمایشگاه-کتاب-عرضه-خواهد کتابی در باب فاشیسم، توتالیتاریسم و کاپیتالیسم http://www.ibna.ir/fa/doc/note/274333/کتابی-باب-فاشیسم-توتالیتاریسم-کاپیتالیسم خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)- نظام بهرامی‌کمیل دکترای جامعه‌شناسی: در حوزه کتاب و کتابخوانی یکی از نیازهای همیشگی، نیاز به مشاور و معرفی کتاب یا نظریات مناسب با توجه به علاقه خواننده است. در صورت نبودن راهنما و مشاوری متخصص؛ خواننده‌ای که به موضوعی علاقه‌مند می‌شود باید وقت و هزینه زیادی بگذارد و با پس از آزمون و خطای‌های متعدد تنها به بخشی از منابع ضروری و مورد نیاز دست پیدا کند. اما مشاورانی که بتوانند موضوعات را به‌طور خلاصه و با زبانی ساده بیان کنند و مهمتر از آن به خواننده بگویند چه منابعی برایش مفیدتر است نعمت بسیار بزرگی است که مطالعه را آسان و لذت بخش می‌کند. محمدرضا سرگلزایی از معدود افرادی است که نوشته‌‌اش این ویژگی‌ها را دارد. اطلاعات و دانش گسترده او باعث می‌شود که مخاطب بفهمد نه تنها کدام کتاب‌های درسی و تئوریک؛ بلکه کدام رمان‌ها و حتی کدام فیلم‌ها به موضوع مدنظر مربوط است. پنجره‌هایی که سرگلزایی در ذهن خواننده باز می‌کند باعث می‌شود خواننده در یک رشته علمی متوقف نمانده و برای مثال از حوزه روانشناسی علاقه‌مند به مطالعه اثری دیگر در حوزه ادبیات، مدیریت، علوم سیاسی یا جامعه‌شناسی شود. کتاب «جنون قدرت و قدرت نامشروع»؛ مجموعه یادداشت‌های محمدرضا سرگلزایی در باب فاشیسم، توتالیتاریسم و کاپیتالیسم است که در سال 1397 از سوی انتشارات قطره روانه بازار شده است. هرچند تخصص نویسنده روانپزشکی است اما تحلیل‌هایش در سطح فردی و شخص باقی نمانده و با به‌کار بستن ایده «ناخودآگاه جمعی» کارل گوستاو یونگ در یادداشت‌هایش به سطح کلان و ساختاری پدیده‌ها هم نزدیک می‌شود و در این مسیر از رشته‌هایی مانند فلسفه، جامعه‌شناسی و علوم سیاسی هم بهره می‌برد. در این کتاب نویسنده با ارایه یادداشت‌های‌ بسیار کوتاهی تلاش کرده ابعاد مختلف پدیده فاشیسم و توتالیتاریسم را نشان دهد. برای مثال در یادداشتی با عنوان «مثلث کارپمن ایرانیان»؛ ابعاد اجتماعی پذیرش نظام سلطه را توصیف کرده و می‌نویسد: «یکی از مهمترین عواملی که باعث شد اسکندر یا مغولان با وجود تعداد اندکشان سال‌ها بر ایران حکمرانی کنند؛ روحیه و ویژگی شخصیتی اکثریت ایرانیان بود که می‌خواستند خود را قربانی نشان دهند و هیچ تلاش و کنشی برای خارج شدن از این وضعیت نداشتند.» نویسنده در یادداشت دیگری با عنوان «کارمند شریف اداره سلاخی» و همچنین یادداشت «هانا آرنت، کارل یاسپرس و مسئولیت سیاسی» توضیح می‌دهد که یک الگوی شخصیتی که خود را «پیچ و مهره سازمان» می‌داند آمادگی دارد که فجیع‌ترین دستورات را بدون چون و چرا اطاعت کند و در جلو بردن ماشین فاشیسم سهیم شود؛ اما همیشه منکر نقشش شود و تقصیر را به گردن مافوقش که به او دستور می‌داده بیاندازد. در نهایت در یادداشت دیگری با عنوان «چرا مدیریت زئوسی بحران آفرین است؟» نویسنده نشان می‌دهد که کدام الگوی مدیریتی برای ظهور و رواج استبداد و توتالیتاریسم همخوانی بیشتری دارد. مدیری که به سبک زئوسی مدیریت می‌کند برای خود حق وتو قایل است و تمایل دارد که همه به او وابسته و نیازمند به تایید نهایی او باشند. چنین مدیری عاشق بحران‌آفرینی و تنش‌زایی است و اگر اوضاع آرام و روی روال باشد احساس می‌کند که اقتدارش درحال تضعیف شدن است و باید به سرعت بحران‌آفرینی و دشمن‌تراشی کند. از ویژگی‌های دیگر این مجموعه این است که نویسنده از موضوعات جامعه خودش هم غافل نشده و برای مثال در یادداشتی با عنوان «استبدادپذیری در گفتمان عرفانی» به خوبی نشان می‌دهد رابطه کورکورانه مرید و مرادی که در ادبیات و عرفان ایران وجود دارد چگونه ممکن است زمینه را برای ایجاد نظامی استبدادی فراهم کند. از آنجا که نویسنده یادداشت‌هایی را که قبلا و به مرور زمان منتشر کرده در یک مجموعه و درکنار هم قرارداده؛ بهتر است تمام کتاب یک بار دیگر ویرایش شده و ارجاعات تکراری به یادداشت‌هایی که در همین مجموعه چاپ شده است حذف شود. برای مثال می‌توان به راحتی ارجاعات صفحات14، 15، 18، 34 و 47 را حذف کرد. همچنین یادداشت‌هایی با عناوین «آنتونیو گرامشی و هژمونی فرهنگی» و «ادبیات مستقل، پادزهر قرائت رسمی» نیاز به بازبینی اساسی دارد. به نظر می‌رسد برخی یادداشت‌های این مجموعه هم زیاد از حد خلاصه و کوتاه است و کمی توضیح بیشتر می‌تواند برای خواننده مفیدتر باشد. ]]> تاریخ و سیاست Mon, 22 Apr 2019 10:32:22 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/note/274333/کتابی-باب-فاشیسم-توتالیتاریسم-کاپیتالیسم ​با توریسم چای ایران در نمایشگاه کتاب آشنا شوید http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/274336/با-توریسم-چای-ایران-نمایشگاه-کتاب-آشنا-شوید به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، شناخت و آشنایی بیشتر با توریسم چای، معرفی و ایجاد یک محصول جدید گردشگری در کشور و در منطقه و استفاده از این توان موجود در کشور که در سطح منطقه بی‌نظیر بوده و تقریبا بلا استفاده مانده است. بهبود شرایط اقتصادی و امکان درآمدزایی و اشتغال‌زایی بیشتر در مناطق تولیدکننده چاپ و ایجاد یک برند گردشگری ویژه استان گیلان و مازندران در کشور و در جهان، و ارتقای تصویر گردشگری کشور، از مهمترین اهداف تالیف این کتاب بوده است. در این کتاب مخاطب ضمن آشنایی کافی با نوشیدنی چای، گونه‌ها، روند تولید و آماده‌ستزی آن با برگزاری اجرایی این نوع توریسم در ایران و جهان آشنا خواهد شد. مطالعه این کتاب می‌تواند برای علاقه‌مندان به صعنت چای، دانش‌پژوهان، متخصصان، فعالان و مشتاقان پیشرفت و تعالی صنعت ایرانگردی-جهانگردی ایران توصیه می‌شود. در بخشی از کتاب می‌خوانیم: «باغ‌ها، امکانات و تاسیسات مربوط به تولید چای و فضای روستایی-کشاورزی در کنار آن از دهه هشتاد میلادی به بعد، به یک جاذبه توریستی مورد علاقه بسیاری از گردشگران تبدیل شده است. توریسم چای به عنوان تجربه گردشگری با علایق ویژه در تاریخچه، فرهنگ، آداب، تهیه و مصرف چای تعریف می‌شود که امروزه کشورهای بسیاری عمدتا در آسیا، میلیون‌ها دلار درآمد ارزی خود را از طریق توسعه توریسم کشاورزی و به طور خاص توریسم چای به‌دست می‌آورند که در بسیاری از مواقع در زمره توریسم فاخر و باارزش افزوده بالا محصوب می‌شود. کتاب «راهنمای کاربردی آشنایی با توریسم چای (ایران)» نوشته همیرا زمانی فراهانی از سوی انتشارات مهکامه در دسترس علاقه‌مندان به کتاب‌های جاذبه‌های گردشگری است.  ]]> تاریخ و سیاست Mon, 22 Apr 2019 10:28:29 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/274336/با-توریسم-چای-ایران-نمایشگاه-کتاب-آشنا-شوید حق‌شناس: زندگی اقتداری جز چکاندن قلم درباره خلیج‌فارس چیز دیگری نبود http://www.ibna.ir/fa/doc/report/274350/حق-شناس-زندگی-اقتداری-جز-چکاندن-قلم-درباره-خلیج-فارس-چیز-دیگری-نبود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، محمدجواد حق‌شناس دوشنبه دوم اردیبهشت در مراسم نکوداشت زنده‌یاد احمد اقتداری، پدر مطالعات خلیج فارس گفت: سخن گزافه نیست اگر بگوییم سرزمین ایران یکی از عاشقان راستین خود را از دست داد، عاشقی که در مطالعاتش تلاش کرد فرهنگ و آداب صفحات جنوبی کشور به ویژه خلیج‌فارس را ثبت و ضبط کند. رئیس کمیسیون فرهنگی شورای شهر افزود: اقتداری که بیش و پیش از هر کسی دل در گرو مام وطن و به ویژه خلیج فارس داشت، با رنج و زحمتی که در راه تحقیقات و تالیفات خود کشید، باعث شد که به حق پدر مطالعات خلیج‌فارس نام بگیرد. وی به سایر جنبه‌های ناشناخته شخصیت اقتداری اشاره کرد و افزود: وقتی زندگی این محقق عاشق و شیفته ایران را مرور می‌کنید، جز چکاندن قلم درباره جزایر و کرانه‌های ایران و خلیج فارس چیز دیگری نمی‌بنیم. از سویی خارج از جنبه محققانه‌اش باید در نظر داشت که وی بنای بیش از 200 مکان آموزشی در جنوب ایران را پایه‌گذاری کرد، لذا این اتفاق نادری است که فردی هم محقق باشد و هم دستی در بنا نهادن مکان‌های آموزشی داشته باشد. حق‌شناس ادامه داد: این وجه از شخصیت اقتداری، ما را به یاد استاد بهمن بیگی بزرگ می‌اندازد. اما درباره اقتداری همین بس که مطالعات خلیج فارس چراغ راه هر پژوهشگری است به طوری که پژوهش درباره خلیج فارس بدون رجوع آثار اقتداری ممکن نیست. فقدان اقتداری، آموزگار، وکیل، نویسنده، پژوهشگر و جغرافی‌دان برای ایران به ویژه جنوب و گراش ضایعه‌ای بس تاسف‌بار است. رئیس کمیسیون فرهنگی شورای شهر ادامه داد: امیدوارم هر آنچه که اقتداری برای فرهنگ گراش، لار و خلیج فارس انجام داد، مردم آن نواحی در زنده نگه‌داشتن نام و یاد این محقق بزرگ انجام دهند.بجنوردی، رئیس مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی پیشنهاد داده است که شورای شهر نام اقتداری را بر یکی از گذرهای تهران قرار دهد. ما از این پیشنهاد استقبال می‌کنیم هیمن‌طور که می‌دانید چند وقت پیش برخی از خیابان‌های تهران را به نام شعرا، هنرمندان، فرهیختگان، محققان اختصاص دادیم و در صدد ادامه این رویکرد هستیم. عشق جنون‌آمیز اقتداری به وطن هوشنگ دولت‌آبادی، یار دیرین سه قلم‌دار(ایرج افشار، منوچهر ستوده و احمد اقتداری) گفت: دوستی با احمد اقتداری را مدیون ایرج افشار هستم، در یکی از سفرهای کویرگردی این سه تن پیشنهاد کردم که در سفر همراه این سه تفنگدار که به ظن من سه قلم‌دار همراه شوم و در کنار آنها شاگردی کنم و به اطلاعات خود بیفزایم. وی ادامه داد: البته این سفر و سفرهای دیگر باعث شد من در احوالات این سه نفر تحقیق کنم، اقتداری که من شناختم فردی به معنای کلمه منظم و منزه بود. از سویی چون تحصیلاتش حقوق بود به تحقیقات درباره ایران چون یک پرونده حقوقی می‌نگریست و در نتیجه تالیفاتش همه جزئیات به طور منظم ثبت شده است. دولت‌آبادی افزود: دوست ایرانشناسم، عشقی در مرز جنون به ایران داشت، به طوری که کسی نمی‌توانست در حضورش عیبی درباره ایران به زبان بیاورد، اگر چنین اتفاقی رخ می‌داد، اقتداری به شدت رنجیده می‌شد. وی ادامه داد: احمد اقتداری شخصیتی ویژه داشت که با اندیشه دفاع از ایران و تحقیق درباره جنوب به تهران آمد تا در انتخابات دوره هیجدهم مجلس شورای ملی شرکت کند، اما اقتداری در انتخابات مجلس رد شد، زیرا در خیابان‌های تهران سخنانی تندی درباره مشکلات کشور به ویژه جنوب به زبان آورد و همین باعث شد که با هواپیمایی نظامی دوباره به جنوب بازگردانده شود و در مقابلش دو راه گذاشتند که در لار بماند و خموشی گزیند یا به تهران برود اما بدون بیان سخنرانی‌های تند و ایراد گرفتن به دولت و مسائل فرهنگی. لارستان کهن مورد اعتنا ایرانشناسان خارجی علی دهباشی که اجرای برنامه بزرگداشت و تشیع زنده‌یاد اقتداری را به عهده داشت، با قرائت متنی از زنده‌یاد ایرج افشار که درباره پدر مطالعات خلیج‌فارس نوشته شده بود، گفت: پس از آن‌که منوچهر ستوده تصمیم به تالیف «فرهنگ گیلکی» گرفت، زمانی که با اقتداری به کوه و دشت می‌رفتیم درباره چند و چون تالیفش سوال می‌کردیم، وی هم پاسخ‌های مفصلی ارائه می‌کرد. پرسش و پاسخی که درباره تالیف ستوده صورت گرفت، باعث شد که اقتداری به نوشتن تالیف «لارستان کهن و فرهنگ لارستانی» تشویق شد، کتابی که با مقدمه استاد ابراهیم پورداوود به چاپ رسید. کتابی که پس از تالیف مورد توجه محققان و به ویژه ایرانشناسان خارجی قرار گرفت و بعدها وقتی مینورسکی در یکی از تحقیقاتش خواست درباره فارس تحقیق کند، به من نامه نوشت و خواهان کتاب «لارستان کهن» شد. به غیر از مینورسکی، ایران‌شناسان دیگری نیز به آثار اقتداری استناد کردند و از آنها بهره گرفتند. جسارت اقتداری در تشییع پیکر یغمایی سیدعلی آل‌داوود نیز در بخشی از این مراسم به ذکر خاطراتی درباره اقتداری پرداخت و با اشاره به جسارت خاصش اظهار کرد: وقتی حبیب یغمایی، مدیر مجله یغما در اوایل انقلاب درگذشت، وصیت کرده بود که پیکرش به زادگاهش، خور و بیابانک منتقل شود، زنده‌یاد ایرج افشار که در این وصیت وصی یغما بود، نیز برای اینکه یغمایی در سکون و سکوت تشییع نشود، برخی از بزرگان فرهنگ از جمله محمد دبیرسیاقی، احمد تفضلی، محمدابراهیم باستانی‌پاریزی، محمدجواد شیخ‌الاسلامی سعیدی سیرجانی، عباس زریاب‌خویی و برخی دیگر را دعوت کرد تا پیکر متوفی را با تشریفات زیاد تا زادگاهش بدرقه کنند. وی افزود: اگرچه زنده‌یاد افشار تمام جوانب را سنجیده بود، اما باز هم به نظر قدری مضطرب بود که مبادا به دلیل شرایط خاص آن سال‌ها اتفاقی رخ دهد، از من چند سوال کرد و من هم با اینکه مطمئن نبودم درباره شرایط قدری توضیح دادم. اما با این حال زنده‌یاد افشار همچنان مضطرب بود. وقتی پیکر یغمایی به خور و بیابانک رسید، گروه زیادی از جوان‌های سیاسی جمعیت استادان همراه پیکر را احاطه کرده و گمان می‌رفت که برخوردی اتفاق بیفتد. زنده‌یاد افشار نگران بود، این هراس و نگرانی افشار را اقتداری حس کرده بود، وقتی جمعیت زیادی در فلکه شهر جمع شده و قرار بود که نماز میت به امامت استاد نورانی، استاد الهیات دانشگاه تهران خوانده شود، زنده‌یاد اقتداری چهارپایه‌ای پیدا کرد و بر آن رفت و شروع به سخنرانی درباره جوان‌ها، مسائل سیاسی و فرهنگی کرد، به طوری که بعد از آن جوانان مذکور آرام شدند و در تشییع پیکر یغمایی شرکت کردند. این پژوهشگر و حقوقدان ادامه داد: رشادتی که اقتداری در آن زمان از خود نشان داد، قابل ستایش بود، حرکتی که در آن زمان تنها از شخصی جسور برمی‌آمد و باعث شد یک جمع مخالف با چند جمله پرمغز از گارد خود بیرون بیایند و پیکر یک اهل فرهنگ را تشییع کنند. وصیان اقتداری، رها کردن اختلافات گذشته در این بزرگداشت افشین اقتداری، فرزند پدر مطالعات خلیج فارس با بغض جملاتی کوتاه درباره پدرش بیان کرد. همچنین صادق رحمانی، مدیر رادیو فرهنگ و یکی از وصیان زنده‌یاد اقتداری نیز با جملاتی از متوفی سخن گفت که چگونه سال‌ها پیش در گراش چند خانواده با هم اختلاف دیرین داشتند و امروز اقتداری فرزند یکی از آن خانواده‌ها را به همراه دخترش امید وصی خود قرار داده تا بر چاپ و انتشار آثارش نظارت کنند. در این بزرگداشت تاج گلی از سوی محمدباقر نوبخت و شهرداری منطقه یک تهران فرستاده شد و همچنین بسیاری از بزرگان پیام‌های تسلیتی منتشر کردند که در این مراسم فرصتی برای قرائت آن‌ها نبود. ]]> تاریخ و سیاست Mon, 22 Apr 2019 10:13:32 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/274350/حق-شناس-زندگی-اقتداری-جز-چکاندن-قلم-درباره-خلیج-فارس-چیز-دیگری-نبود ​آیین نکوداشت نجفقلی حبیبی در خانه اندیشمندان http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/274348/آیین-نکوداشت-نجفقلی-حبیبی-خانه-اندیشمندان به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، خانه اندیشمندان علوم انسانی بزرگداشتی را برای نجفقلی حبیبی یکشنبه 8 اردیبهشت برگزار می‌کند. در این نشست غلامرضا اعوانی، سید کاظم اکرمی، حسن بلخاری، محسن رهامی، حسین سلیمی، رضا صالحی‌امیری، غلامرضا ظریفیان و آیت‌الله غیات‌الدین طه محمدی حضور دارند و درباره این پژوهشگر فلسفه و مصحح سخنرانی می‌کنند. همچنین کتاب حبیب معرفت (مجموعه مقالات اهدایی به استاد) رونمایی می‌شود. نجفقلی حبيبی، فرزند عليقلی، در سال 1320 درخوانسار به دنيا آمد. وی تحصيلات حوزوی خود را -‌از ابتدايی-‌ صرف و نحو و معانی بيان (جامع المقدمات، سيوطی، مغني و مطول) تا سطح (رسايل و مكاسب)-‌ در سال ‌اي 1331 تا 1339 در خوانسار، بروجرد، اراك و تهران پشت سر گذاشت. حبيبی، ديپلم خود را در سال 1339 از دبيرستان دارالفنون تهران اخذ كرد و در سال 1342 از دانشكده معقول و منقول (الهيات فعلی) فوق ديپلم گرفت. وی به ترتيب در سال 1344 مدرك كارشناسی، در سال 1348 كارشناسی ارشد و در سال 1356، دكتری خود را در رشته فلسفه و حكمت اسلامي از دانشگاه الهيات تهران اخذ كرد. از دكتر نجفقلی حبيبی كه نزديك به 30 مسووليت اجرايی و علمی و عضويت در انجمن‌های معتبر علمی را در كارنامه خود دارد، تاكنون بيش از 30 رساله، مقاله و كتاب منتشر شده است.   آیین بزرگداشت نجفقی حبیبی یکشنبه 8 اردیبهشت ساعت 17 تا 19 در خانه اندیشمندان علوم انسانی به نشانی خیابان نجات‌اللهی(ویلا)، نبش خیابان ورشو، سالن فردوسی برگزار می‌شود. ]]> تاریخ و سیاست Mon, 22 Apr 2019 07:37:10 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/274348/آیین-نکوداشت-نجفقلی-حبیبی-خانه-اندیشمندان بجنوردی: احمد اقتداری یک میهن‌دوست دانشمند بود http://www.ibna.ir/fa/doc/report/274342/بجنوردی-احمد-اقتداری-یک-میهن-دوست-دانشمند به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، مراسم بزرگداشت و تشییع زنده‌یاد احمد اقتداری «پدر مطالعات خلیج فارس» دوشنبه دوم اردیبهشت با حضور سید محمدکاظم بجنوردی، محمدجواد حق‌شناس، سیروس پرهام، کیانوش کیانی هفت لنگ، ژاله آموزگار، علی بلوکباشی و بسیاری از محققان و ایرانشناسان دوشنبه دوم اردیبهشت در مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی با دبیری علی دهباشی برگزار شد. کاظم بجنوردی در ابتدای مراسم گفت: به مردم لار و گراش تسلیت ویژه می‌گویم که این پیر جنوب در عمر گرانبار خود تلاش کرد با صدها تالیف و مقاله صفحات جنوب ایران و خلیج فارس را جاودانه کند. وی در تالیفاتش نشان داد که چقدر ایرانی‌ها بالیده‌اند تا چه فرهنگی را به وجود بیاورند. وی افزود: اقتداری یک میهن‌دوست دانشمند بود خیلی به ندرت پیدا می‌شود که فردی هم خصلت دانشمندی داشته باشد و هم مثل یک جوان پرشور و وطن‌خواه باشد. به طوری که در کتاب اخیرش (گناه نابخشنودی) مساله بحرین را با نهایت وطن‌خواهی شرح داد. کتابی که بسیاری از دوستان در چاپ این کتاب به ما هشدار دادند که ممکن است انتشارش مساله ایجاد کند اما ما گفتیم دایره‌المعارف بزرگ اسلامی یک موسسه فرهنگی است و با سیاست کاری ندارد. از طرفی شاید این کتاب بتواند گویای بخشی از مجادلات اقتداری در زمان پهلوی دوم به دلیل جدایی بحرین از ایران باشد. رئیس مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی ادامه داد: خوشحالم که پیکر اقتداری برای خاکسپاری در زادگاهش گراش می‌رود تا نسل جوان زادگاه اقتداری بدانند چه محققی را از دست داده‌اند و تا چه اندازه این محقق برای سرزمینش تلاش کرد تلاشی که باعث شد بر اساس تحقیقاتش در پی انتشار یک دانشنامه خلیج فارس شویم. دانشنامه‌ای که با بهره‌برداری از آثار کتابخانه اقتداری به نگارش درخواهد آمد. احمد اقتداری که به «پدر مطالعات خلیج فارس» شهرت داشت، سه‌شنبه 27 فروردین در سن ۹۴ سالگی درگذشت. وی متولد سال ۱۳۰۴ در استان فارس، استاد دانشگاه، نویسنده، وکیل دادگستری، مورخ و جغرافیدان بود. وی حدود ۴۰ کتاب و بیش از یکصد مقاله علمی به چاپ رسانده است. در میان آثار او از تصحیح و همت گماردن به انتشار دیوان اشعار شاعران، ترجمه آثار تحقیقی نویسندگان و پژوهشگران غیرایرانی تا چاپ قصه‌های مثنوی، منطق‌الطیر و هزار و یک شب و همچنین تحقیقات علمی در زمینه لهجه‌شناسی، زبان و فرهنگ مناطق مختلف کشور دیده می‌شود. از جمله آثار اقتداری می‌توان به «خلیج فارس از دیرباز تا کنون»، «بندرعباس و خلیج فارس»، «صید مروارید در خلیج فارس»، «تاریخ مسقط و عمان و بحرین و روابط آن با ایران» و «سرگذشت کشتیرانی ایران» اشاره کرد. در سال ۱۳۹۱ جایزه ویژه مرکز موقوفات دکتر افشار با عنوان «جایزه تاریخی و ادبی دکتر محمود افشار برای زبان فارسی و وحدت ملی ایران» به او اهدا شد. گزارش تکمیلی منتشر می‌شود. ]]> تاریخ و سیاست Mon, 22 Apr 2019 07:07:53 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/274342/بجنوردی-احمد-اقتداری-یک-میهن-دوست-دانشمند برگزاری مراسم چهارمین سالگرد درگذشت صادق آئینه‌وند http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/274325/برگزاری-مراسم-چهارمین-سالگرد-درگذشت-صادق-آئینه-وند به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) این مراسم توسط بنیاد آئینه‌وند و با همکاری سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، روز پنجشنبه (پنجم اردیبهشت‌ماه جاری) ساعت 3 بعدازظهر با سخنرانی محمد سروش محلاتی با موضوع «آئینه‌وند و دغدغه اتصال به ریشه و انطباق با نیاز» و جمعی از اصحاب علم و فرهنگ، در مرکز همایش‌های سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران برگزار خواهد شد. مرکز همایش‌های سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران در تهران، بزرگراه شهید حقانی (غرب به شرق)، بلوار کتابخانه ملی واقع است. صادق آئینه‌وند دانش‌آموخته دکترای تاریخ اسلام از دانشگاه القدیس یوسف لبنان، استاد دانشگاه تربیت مدرس و رییس پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی بود. از او در حدود ۱۰۰ مقاله و ۳۳ ترجمه و تألیف به یادگار مانده است.آئینه‌وند در ۱۶ دی ۱۳۹۲، چند ماه پس از آغاز کار دولت حسن روحانی، طی حکمی به عنوان رییس پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی منصوب شده بود. او همچنین به‌عنوان عضو هیئت علمی نمونه کشوری، چهره فرهیخته استان همدان و چهره ماندگار در سال ۱۳۸۵ انتخاب شده بود. صادق آئینه‌وند، چهره ماندگار تاریخ و استاد دانشگاه در رشته تاریخ اسلام که ریاست پژوهشگاه علوم انسانی را به‌عهده داشت، در اردیبهشت ۹۴ پس از یک دوره کوتاه بیماری، درگذشت. ]]> تاریخ و سیاست Sun, 21 Apr 2019 16:55:01 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/274325/برگزاری-مراسم-چهارمین-سالگرد-درگذشت-صادق-آئینه-وند احیای آثار سدیدالسلطنه خدمت بزرگ احمد اقتداری بود http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/274292/احیای-آثار-سدیدالسلطنه-خدمت-بزرگ-احمد-اقتداری به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) جمشید کیانفر پژوهشگر حوزه تاریخ در گفت‌وگویی به مناسبت درگذشت احمد اقتداری گفت: اقتداری انسان زحمت‌کشی بود و کارهای بسیار خوبی در زمینه مطالعات خلیج فارس انجام داد. به‌ویژه احیای آثار سدیدالسلطنه که به وسیله ایشان صورت گرفت در این زمینه کار بسیار پراهمیتی بود.   این پژوهشگر در توضیح اهمیت آثار سدیدالسلطنه چنین گفت: سدیدالسلطنه که خود در زمانی عامل حکومتی در مناطق جنوبی ایران بود شناخت کافی و وافی هم نسبت به جزایر خلیج فارس داشت و هم سواحل جنوبی آن. سدیدالسلطنه همچنین بر تمامی قواعد خلیج فارس از نوع ماهیان تا صید مروارید تلسط داشت. کتابی هم در زمینه صید مروارید نوشته بود که مرحوم اقتداری آن را منتشر کرده است. احیای این آثار در نوع خود بسیار مهم است.                                                                                     جمشید کیانفر   وی افزود: مرحوم اقتداری جنوبی بود و احیاگر آثار بسیاری از اندیشوران جنوب بود. کتاب‌هایی که او با دقت و موشکافی کشف و منتشر کرد ممکن بود هرگز به دست ما نرسند. کتابهایی که تالیف و جمع‌آوری شده‌اند و ما روحمان از وجودشان اطلاع ندارد بسیارند و حضور امثال آقای اقتداری برای انتشار چنین آثاری بسیار مغتنم بود.   به گفته کیانفر: اقتداری از جمله کسانی بود که عشق به زبان فارسی در وجودش ریشه داشت. او در سخن گفتن هم رعایت نکات دستوری را می‌کرد و همین را در نوشته‌هایش می‌بینیم.   او در پایان گفت: از میان رفتن اندیشه‌ورانی چون او ضایعه بزرگی است و ما نمی‌توانیم بگوئیم در نبود این‌گونه افراد کسانی پیدا خواهند شد و جای آنها را خواهند گرفت. خاصه اینکه در جهان رسم نیست که کسی جای فردی دیگر را پر کند و اینکه افرادی در این سطح از کیفیت علمی پیدا شوند امری نادر است. ]]> تاریخ و سیاست Sun, 21 Apr 2019 11:15:28 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/274292/احیای-آثار-سدیدالسلطنه-خدمت-بزرگ-احمد-اقتداری پیکر «پدر مطالعات خلیج فارس» فردا تشییع می شود http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/274321/پیکر-پدر-مطالعات-خلیج-فارس-فردا-تشییع-می-شود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) احمد اقتداری مشهور به «پدر مطالعات خلیج فارس» و مدیر دفتر مطالعات خلیج فارس مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، صبح روز سه‌شنبه ۲۷ فروردین‌ماه در ۹۴ سالگی در بیمارستان آسیا در تهران درگذشت. او متولد سال ۱۳۰۴ در استان فارس، استاد دانشگاه، نویسنده، وکیل دادگستری، مورخ و جغرافیدان بود. اقتداری حدود ۴۰ کتاب و بیش از یکصد مقاله علمی به چاپ رسانده است. مراسم تشییع پیکر احمد اقتداری فردا دوشنبه ۲اردیبهشت ساعت ۹:۳۰ صبح در سرسرای مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی برگزار می شود. ]]> تاریخ و سیاست Sun, 21 Apr 2019 09:34:20 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/274321/پیکر-پدر-مطالعات-خلیج-فارس-فردا-تشییع-می-شود جدیدترین کتاب منصوره اتحادیه(نظام مافی) در نمایشگاه سی‌ و دوم http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/274295/جدیدترین-کتاب-منصوره-اتحادیه-نظام-مافی-نمایشگاه-سی-دوم به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، منصوره اتحادیه (نظام مافی) درباره حسن مشرف نفیسی مجموعه کتابی را در سه جلد تصحیح و تدوین کرده و از سوی نشر تاریخ ایران منتشر شده است. این اثر جدیدترین کتابی است که این مورخ تاریخ معاصر در سی‌ودومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران ارائه می‌‌دهد. این مورخ نامدار می‌گوید در سال‌های اخیر خاطرات بسیاری از سیاستمداران دوران قاجار و پهلوی منتشر شده‌اند که هر کدام در جای خود ارزشمند هستند و به مورخان امروز این امکان را می‌دهند تا به اطلاعات مفید و تازه‌ای دسترسی داشته باشند. این خاطره‌نگاران یادداشت‌های خود را به منظوری خاص می‌نوشتند و سهم و نقششان را در وقایع کشور توضیح می‌دادند. خاطرات مشرف نفیسی نیز که سال‌های 1320 تا 1350 را دربرمی‌گیرد از این قاعده مستثنی نیست.  وی در مقدمه کتاب یادی از روزهای رفته نوشته است: «با هر خاطرات جدیدی که منتشر می‌شود، نه تنها اطلاعات درباره گذشته افزایش می‌یابد بلکه پیچیدگی‌های مسائل از نگاه مورخ روشن‌تر می‌شود. روابط میان رجال در صحنه عمومی و خصوصی بر عهده مورخ است که به هنگام مقابله و مقایسه این اطلاعات جدید، راه به حقیقتی می‌انجامد. یکی از نکات جالب توجه افزایش خاطرات، اظهار نظرهای متفاوت، نگاه غرض‌ورز یا متناقض افراد است که ممکن است مورخ را دچار سردرگمی کند. مانند تناقض بین نظریات نفیسی، عباسقلی گلشائیان، بافر کاظمی و ابوالحسن ابتهاج درباره بعضی از مسائل رایج کشور. اطلاعات جدیدی که از خلال این خاطرات به دست می‌آید به مورخان امکان بازنگری تاریخ و نتیجه‌گیری‌های جدیدتری می‌دهد که بسیار ارزشمند است. نفیسی خاطراتش را در فرانسه در سال 1340 آغاز کرده و در سال 1348 به پایان رسانده است.» از دیگر کتاب‌های اتحادیه که در نمایشگاه کتاب ارائه می‌شود می‌توان به چهار جلدی «یادداشت‌هایی از زندگانی باقر کاظمی»، «وبای عالمگیر» (اسناد عبدالحسین فرمانفرما)، «نفت چیاسرخ کرمانشاه» (اسناد عبدالحسین میرزا)، مجموعه سه جلدی «نصرت‌الدوله» (خاطرات مجلس)، «مراسلات طهران»، «کتابچه قبالجات خزانه مبارکه»، «صرافی و صراف‌ها» (اسناد حاج رحیم اتحادیه)، «سفرنامه کرمان و بلوچستان»، «ژنرال سیمنو در خدمت ایران عصر قاجار و جنگ هرات»، «زیر پوست شهر»، «زندگی باید کرد و زندگی خالی نیست» اشاره کرد. همچنین «زنانی که زیر مقنعه کلاهداری نموده‌اند»، «زمانه و کارنامه بیهقی»، مجموعه دوجلدی «در محضر شیخ فضل‌الله نوری»، «در زیر و بم روزگار»، مجموعه دو جلدی «حکومت کرمانشاهان»، «حسین قلی‌خان نظام‌السلطنه»، «جنگ ایران و انگلیس و جدایی هرات»، «جنگ انگلیس و عثمانی در بین‌النهرین»، «پیدایش و تحول احزاب سیاسی در مشروطیت»، «اینجا طهران است»، «انفصال هرات» و «اسناد و مکاتبات میرزا قهرمان امین لشکر» از دیگر کتاب‌های این مورخ نامدار است که در سال‌های گذشته به چاپ رسیده است. همه این کتاب‌ها از سوی نشر تاریخ ایران منتشر شده است و در سی و دومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران در دسترس علاقه‌مندان به حوزه تاریخ قرار دارد. نگاهی به فعالیت‌های حسن مشرف نفیسی حسن مشرف نفیسی متولد ۱۲۷۵ در تهران و فرزند علی‌اکبر نفیسی ناظم الاطباء است. وی برای ادامه تحصیلات به فرانسه رفت و دکترای حقوق از دانشگاه پاریس را دریافت کرد. در شهریور ۱۳۲۰ در کابینه محمدعلی فروغی به وزارت دارایی رسید و در دوره قوام السلطنه به ریاست سازمان برنامه و بودجه رسید. وی دو بار به عنوان رئیس هیئت مدیره بیمه ایران انتخاب شد و مدتی نیز نماینده ایران درصندوق و بانک بین‌المللی بود. نفیسی مانند سایر برادران خود تحصیلات مقدماتى را با نظارت مرحوم ناظم‏الاطباء بخوبى و عمیق در تهران انجام داد و سپس براى ادامه تحصیل به اروپا رفت و درجه دكترا در علم حقوق و اقتصاد گرفت. پس از مراجعت از اروپا مدتى كوتاه در عدلیه به قضاوت پرداخت و رئیس محكمه تجارت شد. سپس وكالت دادگسترى را پیشه خود ساخت و روزنامه‌‏اى به نام ایران جوان انتشار داد كه زیاد دوام نكرد و تعطیل شد. در تأسیس شركت سهامى بیمه ایران با دكتر آقایان زحماتى كشید و از 1316 تا 1320 ریاست هیئت مدیره شركت مزبور را عهده‏دار بود. مرحوم فروغى در 30 شهریور 1320 او را به سمت وزیر دارایى معرفى كرد. دوران وزارت او از ادوار پر سروصدا است زیرا گذشته از اینكه مشاغل مهم وزارت دارائى را بین اقوام خود تقسیم كرد، نرخ لیره را افزایش داد. مدت وزارت دارائى او زیاد طولانى نشد و مدتى هم وزیرپیشه و هنر و كار بود. در دوره قوام‏السلطنه به ریاست سازمان برنامه رسید و برنامه هفت ساله‏اى براى ایران تنظیم کرد. در 1336 مجددا رئیس شركت بیمه شد. این بار نیز در اثر خرید زمین براى شركت مزبور سروصداى زیادى برخاست. بناى هتل شاه عباس كبیر در اصفهان در دوران او انجام گرفت و پرونده‏اى در این مورد تشكیل یافت. زمانى نیز روزنامه پند را منتشر مى‏كرد. وى تنها داماد خانم فخرالدوله بوده است. او مدت‌ها وكیل شركت نفت ایران و انگلیس بود. وزارت دارایى او نیز در كابینه فروغى به فشار انگلیسى‏ها صورت گرفت. مرحوم مشرف نفیسی در طول دو دوره فعالیت و حضور خود در بیمه ایران، خدمات شایانی به بیمه ایران می کند.خرید بخش مهمی از املاک متعلق به قبل از پیروزی انقلاب اسلامی و تدوین آئین نامه کامل و جامع استخدامی شرکت مربوط به دوره های فعالیت وی در بیمه ایران بوده است. همچنین تصمیم به احداث مهمانسرای عباسی (مهمانسرای شاه عباس سابق ) و اجاره سرای فتحیه ( کاروانسرای مادر شاه ) و خرید بخشی از املاک واقع در محدوده آن برای احداث مهمانسرا و شروع اقدامات ساختمانی نیز از جله اقدامات شایان توجه وی بوده است. همچنین برای اولین بار بیمه ایران حوادث کار را در بنگاه انحصار دخانیات بر عهده گرفت و نخستین قدم در راه شروع بیمه های اجتماعی برداشته شد. شروع به‌کار بیمه دزدی، بیمه سوخت و سوز معاملات اعتباری و تجارتی، بیمه بازنشستگی کارکنان ادارات، پیشقدمی در تاسیس شرکت سهامی باربری بین‌المللی ایران، بیمه شخص ثالث، پایان دادن به کار مستشاران خارجی برای اداره شرکت و گشایش نخستین شعب شرکت در مشهد، اهواز، اصفهان، تبریز، رشت و شیراز نیز از اقدامات نفیسی است. ]]> تاریخ و سیاست Sun, 21 Apr 2019 05:00:00 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/274295/جدیدترین-کتاب-منصوره-اتحادیه-نظام-مافی-نمایشگاه-سی-دوم انتشارات ایرانشناسی با 80 عنوان کتاب به نمایشگاه می‌آید http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/274291/انتشارات-ایرانشناسی-80-عنوان-کتاب-نمایشگاه-می-آید به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)- انتشارات ایرانشناسی در سی و دومین دوره نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران چهار عنوان جدید را نیز عرضه خواهد کرد؛«آبشارهای ایران» نوشته مجید اسکندری، «مارهای ایران» تألیف مهدی رجبی‌زاده، «دریاچه ارومیه» و ویرایش جدید کتاب «راهنمای میدانی خزندگان و دوزیستان ایران» تألیف کامران کمالی عناوین این چهار کتاب را تشکیل می‌دهند.   کتاب «راهنمای میدانی آبشارهای ایران» لیستی از 750 آبشار گزارش شده از ایران ارائه می‌دهد و تعداد بیش از 330 آبشار از آن‌ها به‌صورت مصور معرفی شده‌اند. هر صفحه به یک آبشار اختصاص یافته و کروکی مسیر دسترسی و مختصات جغرافیایی هر آبشار به‌صورت خطی و نقشه جغرافیایی مشخص شده است. برای هر آبشار نوع دسترسی به چهار صورت آسان، پیاده‌روی سبک، پیاده‌روی سنگین و فنی سخت، با نماد مخصوص خود مشخص شده‌اند و همچنین فصلی یا دائمی بودن آن‌ها نیز با نماد تعریف شده است.   کتاب «مارهای ایران» تألیف مهدی رجبی‌زاده به شکل یک راهنما طراحی و اجرا شده و هدف آن شناخت مارهای ایران برای کمک به حفاظت آنها است. این کتاب تلاش دارد با زبانی ساده و روان اما علمی و واقع‌بینانه مخاطبان را با دنیای مارها آشنا و خرافات و باورهای نادرست درباره این موجودات را تصحیح کند.   کتاب «دریاچه ارومیه» حاصل تحقیق و پژوهش شرکت مهندسین مشاور آبان‌پژوه است و در سرفصل‌های جداگانه به جغرافیای طبیعی، لیمنولوژیکی دریاچه ارومیه، پایش برخط (online) داده‌های اقلیمی، پوشش گیاهی و پرنده‌شناسی پرداخته است. این اثر، گامی مؤثر برای جست و جوی گذشته و بیان شرایط امروز محسوب می‌شود و بستری برای درک بهتر شرایط بوم‌شناسی دریاچه ارومیه و تالاب‌های وابسته به آن را فراهم آورده است.   در کتاب «راهنمای میدانی خزندگان و دوزیستان ایران» نیز تمامی گونه‌های خزندگان (254 گونه) و دوزیستان (21 گونه) که در ایران هستند، معرفی شده‌اند. این اثر مبتنی بر به‌روزترین اطلاعات پایه‌ای موجود و تجربیات شخصی نگارنده است.   انتشارات ایرانشناسی در شبستان راهروی 27، غرفه 17 میزبان بازدیدکنندگان سی و دومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران است. ]]> تاریخ و سیاست Sun, 21 Apr 2019 04:30:00 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/274291/انتشارات-ایرانشناسی-80-عنوان-کتاب-نمایشگاه-می-آید ناصر تکمیل همایون در سی‌سی‌یو بستری شد http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/274302/ناصر-تکمیل-همایون-سی-سی-یو-بستری به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) ناصر تکمیل‌همایون جامعه‌شناس و تاریخ‌نگار ایرانی و استاد پژوهشکده تاریخ پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی چند روزی است که به دلیل ناراحتی‌های جسمانی در بخش سی‌سی‌یو بیمارستان بستری است.   تکمیل همایون در گفت‌وگو با خبرنگار ایبنا ضمن بیان این مطلب ابراز امیدواری کرد که در چند روز آینده از بیمارستان مرخص شود.   گفتنی است که ناصر تکمیل‌همایون که دکترای خود را در دو رشته تاریخ و جامعه‌شناسی در پاریس گرفته است، مولف آثار متعددی در حوزه تاریخ است و یکی از آخرین آثاری که در نگارش آن نقش داشته است، کتاب «حضور ایران در جهان باستان» بوده است.   برخی از آثاری که از تکمیل همایون منتشر شده‌اند عبارتند از: تاریخ ایران در یک نگاه، آموزش و پرورش در ایران، دانشگاه گندی‌شاپور، سلطانیه، تاریخ اجتماعی و فرهنگی تهران: از آغاز تا دارالخلافه ناصری، گستره فرهنگی و مرزهای تاریخی ایران زمین، سنگلج، خلیج فارس، سرگذشت دریای مازندران و جاده ابریشم. ]]> تاریخ و سیاست Sat, 20 Apr 2019 10:52:17 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/274302/ناصر-تکمیل-همایون-سی-سی-یو-بستری قدیمی‌ترین دستخط ناصرالدین شاه در پنج سالگی http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/274236/قدیمی-ترین-دستخط-ناصرالدین-شاه-پنج-سالگی به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) انتشارات بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار به همراه انتشارات سخن کتاب «مرقع ناصری» را به کوشش مجید عبدامین منتشر خواهند کرد.   مجید عبدامین در گفت‌وگو با ایبنا ضمن ارائه این خبر گفت: «این کتاب مجموعه‌ای از یادداشت‌های پراکنده، سیاه‌قلم‌ها، سیاه‌مشق‌ها، مشق شب، طراحی‌ها، نقاشی‌های مداد رنگی، آبرنگ و گواش، به علاوه مجموعه‌ای از دست‌خط‌های افراد مشهور مانند امیرکبیر، مهدعلیا، محمد شاه قاجار و... است.»   او افزود: «ما نزدیک دویست قطعه طراحی از ناصرالدین شاه در این کتاب گرد آورده‌ایم و قدیمی‌ترین دستخطی که تا کنون از ناصرالدین شاه مشاهده شده و مربوط به پنج سالگی اوست هم در این کتاب منتشر خواهد شد. همچنین مشق خوشنویسی مربوط به نه سالگی ناصرالدین شاه و قدیمی‌ترین سلف‌پرتره‌هایی که او در سنین دوازده و سیزده سالگی از خود کشیده است از دیگر اسنادی است که در این کتاب منتشر شده است.» عبدامین همچنین گفت: «کتاب مرقع ناصری هم‌اکنون در مرحله چاپ است و به چاپخانه فرستاده شده. امیدوار هستیم که این کتاب در نمایشگاه کتاب عرضه شود، هر چند که به دلیل فاصله اندک زمانی باقی مانده تا نمایشگاه، شاید رسیدن کتاب به نمایشگاه مشکل باشد.» ]]> تاریخ و سیاست Sat, 20 Apr 2019 04:09:24 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/274236/قدیمی-ترین-دستخط-ناصرالدین-شاه-پنج-سالگی کتابی که سال 1345 درباره خلیج فارس نوشته شد http://www.ibna.ir/fa/doc/report/274228/کتابی-سال-1345-درباره-خلیج-فارس-نوشته به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، نام احمد اقتداری با خلیج‌فارس پیوند خورده است و به «پدر مطالعات خلیج فارس» شهرت دارد. وی همچنین مقاله‌‌هاى بسیاری درباره خلیج‌فارس نوشته كه مى‌توان به «زبان‌هاى محلى و فولكلور خليج‌فارس»، «اسناد فارسى، عربى و تركى در آرشيو ملى پرتغال درباره هرمز و خليج‌فارس»، «سرگذشت تاريخى چهار جزيره در خليج‌فارس»، «تاريخ و جغرافياى خليج‌فارس»، «خليج‌فارس و آشنايى با امارات آن»، «محاكمه خليج‌فارس نويسان»، «خليج‌فارس و نام آن» و... اشاره كرد. «خلیج فارس از دیرباز تاکنون»، «بندرعباس و خلیج فارس»، «صید مروارید در خلیج فارس»، «تاریخ مسقط و عمان و بحرین و روابط آن با ایران»، «آثار شهرهاي باستاني سواحل و جزاير خليج‌فارس و درياي عمان»، «آيين دريانوردي كهن در اقيانوس هند و خليج‌فارس»، «از درياي پارس تا درياي چين»، «تحشيه ارجان و كهگيلويه»، «تحشيه ‌سرگذشت كشتیراني ايرانيان» و... نام برخی از کتاب‌های این پیشکسوت خلیج فارس است. وی افزون بر این آثار، کتابی با نام خلیج فارس نوشته که برای نخستین‌بار در سال 1345 منتشر شده است. وی در این کتاب که در پنج فصل سامان یافته است، پس از مقدمه به دریای پارس، پنج هزار سال جنگ و ستیز در گاهواره تمدن، اسکندر در خلیج فارس، اقوام تازی بر ساحل خلیج فارس و جنبش‌های دینی و سیاسی در ساحل خلیج فارس پرداخته است. اقتداری در مقدمه کتاب نوشته است: «خلیج فارس و دریای عمان، دریای پر جوش و خروشی که مرزهای جنوبی، جنوب غربی و جنوب شرقی ایران را در بر گرفته است چگونه به وجود آمده؟ بر آن چه‌ها گذشته؟ و از نظر اقتصادی و بازرگانی و دریانوردی تا چه اندازه می‌توان از آن بهره‌برداری کرد؟ چرا روزگاری بس آباد، پر نعمت و پر رونق بوده است و چرا به زمان ما، نا آبادان و فراموش شده است؟ و آیا امیدی به آبادانی و رونق آن می‌رود؟ من به گمان خویش، این کتاب را آن‌گونه پرداخته‌ام که جوانان را بدون مراجعه به کتاب‌های متعدد و رنج مطالعه فراوان به‌کار آید و پیران را ملالی نیفزاید و تا حدی پاسخی به همه این پرسش‌ها باشد. امید من آن است که جوانان و پژوهندگان بخوانند و دریابند که چگونه خلیج فارس از نظرات مختلف شایان دلبستگی و توجه است، باشد که به همه بندرها و جزیره‌ها و آب و خاکش دل بندند و در حفظ و آبادانی آن بکوشند.» وی در فصل نخست با نام «دریای پارس» توصیف زیبایی از خلیج فارس ارائه می‌دهد و می‌گوید: «به هنگام شب، خلیج فارس زیبایی خاصی دارد، تلاطم دریا و برخورد امواج که از آنها نور می‌جهد، با روشنی مهتابی رنگ ماهیان پرنده، که شبانگاه به جست و خیز برمی‌خیزند و هزاران هزار، به حرکت و بازی و پرش می ‌یند، و از بدنشان پرتوی سفید رنگ ساطع می‌شود، پهنه این دریای نیلگون را مانند آسمان پر ستاره‌ای می‌آراید که در گوشه و کنارش آتش‌افروزی کرده باشند. همین منظره، بزرگ بن شهریار ناخدای رامهرمزی را که خود از مردم خوزستان بوده، بر آن داشت تا وصفی چنین دل‌انگیز از خلیج فارس در کتاب خود بیاورد. خلیج فارس به تنهایی و بدون دریای عمان از دریاهای کوچک به‌شمار می‌رود که وسعت آن از232.850 کیلومتر مربع بیشتر نیست و در تقسیم‌بندی دریاها، در ردیف دریاهای کم عمق چون دریای بالتیک و دریای هودسن و دریای شمال در اروپا، قرار می‌گیرد. ژرفای متوسط دریای عمان که دنباله خلیج فارس است و از تنگه هرمز به این نام نامیده می‌شود گاهی از سه هزار متر بیشتر است ولی چون وارد خلیج فارس شویم عمق آب کم می‌شود.» کتاب «عجائب الهند برّه و بحره و جزائره» اشاره می‌کند و می‌نویسد: «هزار سال پیش، بزرگ بن شهریار، ناخدای رامهرمزی در کتاب «شگفتی‌های هند، خشکی‌ها، دریاها، وجزیره‌هایش» نوشت: از شگفتی‌های دریای پارس چیزی است که مردمان به شب هنگام بینند، در آنگاه، چون موج‌ها بر هم خورند و بر یکدیگر شکسته شوند، از آنها آتش برجهد، و آنکه بر کشتی سوار است پندارد که بر دریایی از آتش روان باشد.» وی سپس به سیر تاریخی نام خلیج‌فارس در کتیبه‌های هخامنشی و روزگار ساسانیان می‌پردازد و می‌افزاید: «این دریا که به سبب کمی عمق و وجود پست و بلندی‌های زیر دریا از دیگر دریاها پر جوش و خروش‌تر است و به اقیانوس هند می‌پیوندد، و سرتاسر مرزهای جنوب غربی، جنوبی، و جنوب شرقی کشور ما را در بر گرفته است، به نام خلیج فارس و دریای عمان نامیده می‌شود. نام «دریای پارس» از روزگار هخامنشیان بر روی خلیج فارس گذارده شده است. در کتیبه‌ای از داریوش بزرگ شاهنشاه هخامنشی در تنگه سوئز (در مصر که در دو هزار و چهارصد سال پیش جزو قلمرو پادشاهی او بوده) یافته‌اند، نام این خلیج «دریایی که از پارس آید» یاد شده است. در زمان ساسانیان نیز این خلیج را دریای پارس می‌نامیده‌اند.» فصل دوم به پنج هزار سال جنگ و ستیز در گاهواره تمدن اختصاص دارد و در چهار بخش به عیلام، سومر، بابل و آشور پرداخته است. اقتداری در این بخش کتاب به نام خلیج فارس اشاره کرد و آورده است: «خلیج فارس به روزگار باستان، از جانب شمال خیلی بیش از امروز گسترش داشته و پیشرفتگی آب در خاک، همچنانکه در فصل اول دیدیم زیاد بوده است، نهر فرات نیز بیشتر از امروز به جانب مشرق متوجه بوده و سرزمین بابل کمتر از آنچه امروز در روی نقشه های جغرافیا به چشم می خورد وسعت داشته، از نظر تقسیم طبیعی، بابل در منطقه ای واقع بوده که شمال آن را خطی بین جلگه ی مسطح و ناحیه ی پست و بلندی که از نزدیکی شهر سامره ی کنونی در کشور عراق می گذشته در برمی گرفته است و تا «هیت» در کنار فرات کشیده می شده. حد شرقی آن، هر گاه که دولت عیلام قدرت داشته، رود دجله بوده است، اما در زمان ضعف دولت مذکور، نواحی حاصلخیز شرق دجله را بابلی ها متصرف می شده اند، حد غربی بابل نهر فرات بود و حد جنوبی آن خلیج فارس.» در فصل سوم با نام اسکندر در خیلج‌فارس نیز از اسکندر مقدونی یاد کرده است که به خیلج‌فارس وارد شده و می‌خواسته آن را جزو قلمرو خود کند. سپس می‌نویسد: «اسکندر، پس از تسخیر سرزمین‌های کرانه رود سند در هندوستان، آرزومند بود که از راه دریا از سند گذشته به دریای عمان و خلیج فارس راه یابد و سپس از سرزمین‌های دوردست و اسرارآمیز عربستان جنوبی و یمن و آفریقا که آن روزگار برای جغرافی‌دان‌ها و سرداران و بازرگانان ناشناخته بود دیدن کند و آنها را جزو قلمرو و کشورهای فتح شده خود درآورد. اسکندر می‌دانست، که پیش از او جهانگشایان و سرداران و دریانوردان جسور بابلی و عیلامی و پارسی و آشوری گاه به گاه از این دریای پرمخاطره گذشته و در دل دشت‌های عربستان جنوبی سیر و سفر کرده‌اند. وی از سرداران و مشاوران خود شنیده بود که داریوش کبیر شاهنشاه هخامنشی، ناوگانی را مأمور مطالعه در آب‌های خلیج فارس و دریای هند و پیمودن پیرامون عربستان کرده است. شاید اولین بار این گروه ایرانی به همراهی سیلاکس کاری آنده، دریانورد یونانی قسمتی از دریای هند و سواحل عربستان را پیموده، از دریای سرخ گذشته بود و آنگاه از طریق اقیانوس هند راه دریایی مصر را یافته، از راه دامنه کوه‌های زاگرس مراجعت و گزارش سفر خود را به شاهنشاه هخامنشی تقدیم کرده بود.» فصل چهارم این کتاب اقوام تازی بر سواحل خلیج فارس نام دارد. اقتداری در این بخش به کتیبه‌هایی اشاره می‌کند که به نام خلیج‌فارس پرداخته‌اند. وی می‌نویسد: «هیچ‌گونه سند یا سنگ نوشته‌ای در دسترس نیست که وجود اقوام تازی را تا اوایل دوران ساسانیان در کناره خلیج فارس مسلم بشناسد. در دوره اشکانیان، عنصر آریایی سفید پوست ایرانی توانست سیاهان بومی خلیج فارس را در دریای عمان از سواحل خلیج فارس بیرون کرده آنها را تا جزیره سرندیب براند. شاید در همان زمان اعراب شبه جزیره عربستان هم که در فشار سیاه پوستان هم بوم و بر خود بودند، در راندن سیاهان از جزیره‌الغرب بسوی آفریقا از ایرانیان کمک گرفته و یا به کمک ایرانیان شتافته باشند.» جنبش‌های دینی و سیاسی در ساحل خلیج فارس فصل پنجم کتاب را دربرمی‌گیرد. این فصل در دو بخش تنظیم شد است: قیام زنگیان و بردگان و جنبش قرمطیان. اقتداری به قیام زنگیان اشاره کرده و نوشته است: «حدود یکصد سال پیش از ایجاد شاهنشاهی ساسانی، زنگیان از سواحل آفریقا و کناره‌های شبه جزیره عربستان باطراف دجله و فرات و نواحی شمال شرقی خلیج فارس قدم گذاردند و بیش و کم در آن نقاط توطن گزیده، به کارهای کوچک و پست که با رنج و مرارت بسیار همراه بود پرداختند. از دیرباز هم گروهی تیره پوستان بومی که بازمانده روزگاران پیش از ورود نژاد آریا به این مناطق بودند در این سرزمین سکونت داشتند و در اطراف سواحل خلیج فارس و بحر عمان پراکنده می‌زیستند. سیاهان، همه جا، به کارهای رعیتی و غلامی و پخت و پز و کارگری و عمله گری و جاشویی در کشتی‌های بادبانی و ماهی‌گیری و مشاغل دیگر از این نوع مشغول بودند. این پیشکسوت مطالعات حوزه خلیج فارس جنبش قرمطیان را نیز دور از نظر نداشته و این‌چنین نوشته است: «به سبب آنکه هنوز خون زنگیان بی گناه که در انقلاب صاحب الزنج ریخته شده بود از خاطره‌ها محو نشده بود و ظلم و بیداد خلفای ستمگر در سواحل خلیج فارس ادامه داشت انقلاب قرمطی نیرو گرفت و چنانکه در احوال زنگیان دیدیم، گروهی از قرمطیان اولیه، مانند سفیدپوستان ساحل فرات و خلیج فارس با قیام زنگیان هماهنگی و شرکت کردند. بدان زمان که سال‌های زیادی از قیام و کشتار سیاهان و بردگان و اسیران نمی‌گذشت، ابوسعید و پسران و یاران او که از بیدادگری خلفاء و مأمورین امپراطوری اسلامی به جان آمده بودند، به قیام بر ضد خلافت برخاستند، چنانکه در همین زمان‌ها با کمی فاصله پیش و پس خوارج نیز قیام کردند. همه این قیام‌ها، حاکی از بیداد حکومت خلفاء برای مردم آن روزگار است.» ]]> تاریخ و سیاست Fri, 19 Apr 2019 04:11:48 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/274228/کتابی-سال-1345-درباره-خلیج-فارس-نوشته رحمانیان: در حال نوشتن کتابی درباره زندگی پدر مصدق هستیم http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/274221/رحمانیان-حال-نوشتن-کتابی-درباره-زندگی-پدر-مصدق-هستیم به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) داریوش رحمانیان، پژوهشگر حوزه تاریخ و عضو هیئت علمی دانشگاه تهران با چند کتاب، از جمله کتابی با نام «فلسفه تاریخ، روش‌شناسی و تاریخ‌نگاری» در سی و دومین دوره نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران حضور خواهد داشت. این استاد دانشگاه در گفت‌وگو با ایبنا گفت: «در این دوره نمایشگاه چند کتاب از من که نشر علم آنها را منتشر کرده است حضور خواهند داشت. از جمله کتاب «فلسفه تاریخ، روش‌شناسی و تاریخ‌نگاری» که مجموعه گفتارهای من است و زهرا حاتمی در بیش از هزار صفحه آن را گردآوری کرده است.»   تاریخ دهه بیست و کتاب‌شناسی خواب و رویا رحمانیان همچنین گفت: «غیر از این کتاب، آثاری نظیر «تاریخ دهه بیست و نهضت ملی ایران» که این هم مجموعه‌ای از گفتارهای من است و یا کتاب «کتاب‌شناسی خواب و رویا و گفتاری در خواب‌شناسی تاریخی» که با همکاری خانم دکتر حاتمی تدوین و نوشته شده است عرضه خواهد شد.   او درباره «کتاب‌شناسی خواب و رویا» این‌گونه توضیح داد: «این کتاب نخستین کتابشناسی در زبان فارسی در موضوع خواب رویا است. ما از سال‌ها پیش برنامه‌ای درازآهنگ در زمینه خواب‌پژوهی ریخته بودیم و در این زمینه اثر دیگری با نام «مقدمه‌ای بر رؤیاشناسی تاریخی؛ مطالعۀ موردی: تصحیح انتقادی رسالۀ منامیه» را هم منتشر کرده بودیم. هدف از نوشتن این کتاب این بوده که تا حد بضاعت پایه‌ای برای یک سنت پژوهشی جدید در حوزه خواب‌شناسی، خواب‌نگاری و خواب‌پژوهی به ویژه با رویکرد و روش تاریخی به وجود بیاید.»   پنج رساله سیاسی رحمانیان همچنین گفت: «اثر دیگری که از من منتشر شده و اگر چاپش به پایان نرسیده باشد در نمایشگاه عرضه خواهد شد کتاب «پنج رساله سیاسی» است. این کتاب شامل پنج رساله مهم و کمتر مورد توجه قرار گرفته از دوره قاجاری است که تصحیح و تحشیه شده‌اند و با همکاری حاتمی منتشر شده‌اند.»   او افزود: «یکی از این رسالات که رساله‌ای بسیار مهم است «سر مکتوم» نام دارد و به وسیله پدر دکتر محمد مصدق، میرزا هدایت‌الله وزیردفتر نوشته شده است. ما شرح مفصلی هم درباره زندگی و آثار وزیردفتر نوشته‌ایم و کتابی مفصل هم درباره پدر دکتر مصدق در دست نگارش داریم. پدر دکتر محمد مصدق مرد بزرگی بود و تا آنجا که باید و شاید شناخته نشده است. میرزا هدایت ازجمله رجال دیوانی دوره ناصرالدین‌شاه بود که صاحب تالیفات ارزشمندی در حوزه کلام و معارف دینی است.»   به گفته این پژوهشگر: «یکی دیگر از رساله‌های این کتاب «هدایة المجاهدین» نام دارد و نویسنده آن یکی از علمای دوران ناصری به نام محمدتقی بروجردی است. این رساله به جنگ و جدال ایران و انگلیس در آن دوران بر سر ماجرای هرات اختصاص دارد و یکی از رسائل جهادیه پراهمیت محسوب می‌شود.»   رحمانیان افزود: «یکی از رسائل دیگر گردآوری شده در این کتاب، رساله جهادیه نوشته محمدکریم خان کرمانی پیشوای فرقه شیخیه است. از دیگر رسالات جهادیه گردآوری شده در این کتاب، «جهادیه ناصریه در جنگ ایران و انگلیس» نام دارد و آن را حاجی میرزا عسگری امام جمعه مشهد در آن زمان نوشته است. آخرین رساله این کتاب هم رساله‌» در اوضاع سیاسی ایران» است که نویسنده‌اش به طور دقیق مشخص نیست و به شخصی به نام میرزا حسن یا میرزا حسین سرتیپ منسوب شده است. در پیشگفتار کتاب به تفصیل این رسالات را معرفی کرده‌ایم و اهمیت آنها را تشریح کرده‌ایم.»   فلسفه تاریخ، روش‌شناسی و تاریخ‌نگاری اما تازه‌ترین اثری که از رحمانیان در نمایشگاه عرضه خواهد شد کتاب فلسفه تاریخ است. او درباره این کتاب گفت: «کتاب گفتارهایی درباره فلسفه تاریخ، روش‌شناسی و تاریخ‌نگاری مجموعه‌ای از مقالات، مصاحبه‌ها، نقدها و سخنرانی‌هایی است که در زمینه‌های نظری و روشی تاریخ انجام شده‌اند. برخی از آن‌ها پیش از این منتشر شده بود و پاره‌ای از آنها هم تا کنون منتشر نشده بود و برای اولین بار در این کتاب گردآوری شده‌اند. این کتاب شامل پنجاه گفتار است.»   کتاب «مجموعه گفتارها؛ فلسفه تاریخ، روش‌شناسی و تاریخ‌نگاری» اثر داریوش رحمانیان به کوشش زهرا حاتمی در 1056 صفحه و با قیمت 145000 تومان در سال 1398 به وسیله نشر علم منتشر شده است و در نمایشگاه کتاب تهران عرضه خواهد شد.   شماره تازه مردم‌نامه داریوش رحمانیان که صاحب‌امتیاز، مدیرمسئول و سردبیر فصل‌نامه «مردم‌نامه» نیز هست، درباره روند انتشار این نشریه گفت: «آخرین شماره‌هایی که از نشریه «مردم نامه» در دست انتشار است و آخرین مراحل انتشار را می‌گذراند، شماره‌های هشت و نه این نشریه است. این شماره‌ها از نشریه هم مانند شماره قبل که به لطف خدا و همراهی دانش‌پژوهانی که در انتشار آن همکاری کردند شماره خوبی شد، در همان حجم در دست انتشار است و نظارت بر انتشار آن را نیز محمد واشویی که از فعالان خبره عرصه نشر هستند بر عهده دارند. امیدواریم که این شماره از نشریه تا حدود ده تا دوازده روز دیگر منتشر شود.» ]]> تاریخ و سیاست Thu, 18 Apr 2019 05:14:23 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/274221/رحمانیان-حال-نوشتن-کتابی-درباره-زندگی-پدر-مصدق-هستیم آل احمد به اقتداري، ستوده و ایرج افشار لقب «سه تفنگدار» داده بود http://www.ibna.ir/fa/doc/note/274172/آل-احمد-اقتداري-ستوده-ایرج-افشار-لقب-سه-تفنگدار-داده خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)- *میلاد عظیمی: احمد اقتداری یار دیرین ایرج افشار بود. اقتداری و افشار همسال بودند و رفیق ۶۵ ساله. با هم ندار بودند. همسایه بودند. همسفر بودند در گلگشت‌ها. اقتداری در پیشانی سفرنامه سدیدالسلطنه شعر سعدی را تغییر داد و نوشت: ز خاک ایرج افشار بوی عشق آید هزار سال پس از مرگ او گرش بویی در یادداشتی دیگر نوشت: «من شاگرد شاگردان ایرج افشار هستم» افشار هم او را دوست داشت و آثاری را به او تقدیم کرد و برای شرکت در مراسم بزرگداشت او به شیراز سفر کرد و سخنان سخته‌ای درباره کارنامه او گفت.  احمد اقتداری اهل لارستان بود و عاشق ولایت خود. بزرگ‌زاده بود. ایرج افشار گاه به او خان می‌گفت. وصیّت کرد که در زادگاهش و کنار مادرش به خاک رود. در عنفوان جوانی دو کتاب فرهنگ لارستانی و لارستان کهن را  درباره زبان و جغرافیای تاریخی لار نوشت که بعدها با اضافات و تکمیل در یک کتاب منتشر شد. کتاب زبان لارستانی؛ جستاری در فرهنگ و زبان مردم و چندین مقاله پراکنده دیگر نشانه دیگری از  عشق او به لار است. اقتداری استاد دانشگاه بود و وکیل مجلس هم شد . وکیل دادگستری هم بود. چندبار از او شنیدم که جلال آل احمد به او و منوچهر ستوده و ایرج افشار لقب «سه تفنگدار» و «گورنگار» داده بود. اقتداری گورنگار بود؛ به این معنا که اهل تتبّع میدانی و مداقّه در بناهای کهن و سنگ‌نبشته‌ها بود. دستاورد مرارت‌هایش ارزنده است و نامش را به عنوان ایران‌شناسی متخصص در شناخت صفحات جنوب ایران ماندگار می‌کند. کتاب دیار شهریاران درباره ابنیه تاریخی خوزستان (سه جلد) پر است از عکس‌هایی که خودش گرفت و سرشار است از معلومات میدانی تطبیق داده شده با منابع مکتوب کهن و متقن. کاش آلبومی از عکس‌هایی که  از آثار و ابنیه ایران برداشته، تدوین شود. یادم نرود که از کتاب ارجمند خوزستان و کهگیلویه و ممسنی او نام ببرم. اقتداری در زمینه خلیج فارس‌پژوهی یک ستون است. آثارش مرجع است. کتاب عظیم آثار شهرهای باستانی سواحل و جزایر خلیج فارس و دریای عمان ماندنی است. چندین کتاب سدیدالسلطنه کبابی، آن مرد برجسته را  تصحیح و چاپ کرد؛ با تعلیقات و توضیحات و پیوست‌های پرمایه. به نشر کتابهای سدیدالسلطنه پیچید چون آثار او خزانه معلوماتی است که حقوق تاریخی ایران را بر خلیج فارس و سواحل شمالی آن مسجّل می‌کند. بی‌شک احمد اقتداری از سابقون دفاع از نام تاریخی و مستند خلیج فارس و مبارزه علمی با مطامع حرامیان و تازه‌رسیدگان است. در سال ۱۳۴۵ کتاب خلیج فارس را برای جوانان نوشت. در دانشگاه تهران موضوع خلیج فارس را درس داد. اعتقاد داشت برای کسی که می‌خواهد درباره خلیچ فارس مطالعه دقیق و علمی بکند خواندن کتاب او، خلیج فارس از دیرباز تا کنون، ضرورت دارد. حق هم با او بود. یک علاقه اقتداری مسائل مربوط به کشتی‌رانی بود. تعلیقات ممتّع بر ترجمه کتاب مهم هادی حسن (سرگذشت کشتی‌رانی ایرانیان از دیرباز تا قرن شانزدهم) نوشت که نشان‌دهنده تبحّر او ست. به ادبیات هم علاقه داشت. شعر هم می‌گفت. سه جلد کتاب تدوین کرده که انتخابی است از قصه‌های مثنوی مولانا. کتابی هم درباره منطق‌الطیر دارد با نام در سایه سیمرغ. این کتاب‌ها البته تفنّن بود و نشانه علاقه او به شعر و ادب فارسی. خاطرات خود را هم نوشته است. کتابی بی مزه دارد با نام دولت عشق درباره اسرار عشق و عرفان در تخت جمشید ایران.  اقتداری مقالات بسیار نوشته است؛ در یغما و فرهنگ ایران‌زمین و آینده و راهنمای کتاب و بخارا و... اوایل انقلاب مجموعه ای از ۵۰ مقاله تحقیقی‌اش در کتابی به نام کشته عشق گرد آمد. از دریای پارس تا دریای چین هم مجموعه‌ای از مقالات اوست. باید مجموعه همه مصاحبه‌ها و مقالات و سخنرانی‌هایش جمع گردد و با نمایه‌های دقیق منتشر شود. شاید بر عهده دایره‌المعارف بزرگ اسلامی که اقتداری کتابخانه‌اش را به آنجا اهدا کرد، باشد که مقالات او را جمع و نشر کند. آثار چاپ نشده‌ای هم از او باقی مانده است. از جمله کتابی درباره جدایی بحرین از ایران. عقاید استوار و روشنی درباره مناسبات ایران و بحرین داشت. حامی رشید و دانادل حق حاکمیت ایران بر جزایر سه گانه تنب کوچک و بزرگ و ابوموسی بود.  احمد اقتداری پیمانه خود را با احترام پر کرد. یادش پایدار خواهد بود. به تحقیقاتش مراجعه خواهد شد. نامش پیوند خورده با ایران و خلیج فارس... این سخنش را باید به خاطر سپرد. حاصل دیده‌ها و خوانده‌های پیر کهن است: «بدانید که ایران می‌ماند و نمی‌میرد. مثل ققنوس است. ممکن است خاکستر شود اما دوباره سر برمی‌آورد و زنده می‌شود. ایران دوره‌های سخت چون حمله اسکندر و مغول و در دوران معاصر روس و عراق، به خود زیاد دیده است. به قول ملک‌الشعرا بهار:  مادر ایران سترون نیست او را آزمودیم  گر چه نادر اتفاق افتد ولی نادر بزاید» * به نقل از كانال یاداشت‌های ایران‌شناسی ميلاد عظيمي ]]> تاریخ و سیاست Wed, 17 Apr 2019 07:36:29 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/note/274172/آل-احمد-اقتداري-ستوده-ایرج-افشار-لقب-سه-تفنگدار-داده ارائه کتابی نایاب از حسین مکی درباره دکتر مصدق در نمایشگاه http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/274100/ارائه-کتابی-نایاب-حسین-مکی-درباره-دکتر-مصدق-نمایشگاه به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) چاپ تازه کتاب نایاب «دکتر مصدق و نطق‌های تاریخی او» نوشته حسین مکی با نام «دکتر مصدق نگین سیاست ایران؛ و نطق‌های تاریخی او» به وسیله انتشارات جاویدان منتشر شد. حسین مکی نویسنده این کتاب از یاران اولیه دکتر محمد مصدق در نهضت ملی شدن نفت بود که پس از مدتی راه خود را از او جدا کرد. مشهورترین تالیف او کتاب 8 جلدی «تاریخ بیست ساله ایران» است. حسین مکی در زمره معترضان انتخابات دوره ۱۶ مجلس به همراه محمد مصدق و جمعی از مدیران جراید در کاخ شاه متحصن گردید، همچنین به عنوان مخبر کمیسیون نفت در همین دوره انتخاب شد و در سال ۱۳۲۸ به جبهه ملی پیوست و با سمت دبیر آن حزب در ملی شدن صنعت نفت فعالیت کرد. در دولت مصدق به عنوان یکی از اعضای هیئت خلع ید، از شرکت سابق نفت برگزیده شد و برای تحقق این امر عازم خوزستان شد و پس از سه ماه مسئولیت امور عمرانی خوزستان را بر عهده گرفت و در ۱۳۳۰ همه تابلوهای شرکت نفت ایران و انگلیس را پایین آورد و پیام تشکری از دکتر مصدق دریافت کرد. وی در همین هیئت برای دستیابی به اهداف نهضت ملی به خارج از کشور رفت. او در شمار افرادی بود که تهدید به جلوگیری از صادرات نفت ایران کرد و به همین علت روزنامه‌ها به او لقب «سرباز فداکار وطن» دادند. مکی در دوره ۱۷ مجلس شورای ملی نیز به عنوان نماینده اول از تهران انتخاب شد. بعد از واقعه ۳۰ تیر ۱۳۳۱ فاصله او از دکتر مصدق بیشتر شد و با آیت‌الله کاشانی و بقایی به همکاری پرداخت. با این همه در شهریور ۱۳۳۱ بنا به دعوت بانک جهانی از سوی دکتر مصدق عازم آمریکا شد تا حمایت بانک جهانی را از موضع دولت ایران در مسئله نفت به دست آورد. در ۱۶ فروردین ۱۳۳۲ به همراه قائم مقام‌الملک رفیع و عبدالله معظمی جزء هیئت هشت نفری از سوی مجلس مأمور شد تا از یک سو بین دکتر مصدق و شاه و از سوی دیگر میان مصدق و آیت‌الله کاشانی آشتی برقرار سازد. در همین زمان به پیشنهاد دکتر مصدق از سوی شاه نامزد وزارت دربار شد که مکی نپذیرفت. در روز اول شهریور ۱۳۳۲ مکی طی نامه‌هایی خطاب به شاه و نخست‌وزیر محاکمه دکتر مصدق را در دادرسی ارتش خلاف قانون دانست و متذکر شد مصدق بایستی طبق قانون محاکمه وزراء تحت تعقیب قرار گیرد. در ۲۵ شهریور ماه طبق تصویب‌نامه هیئت وزیران به عضویت شورایعالی نفت انتخاب شد. در سال ۱۳۳۴ به دنبال سوءقصد به حسین علاء، دادرسی ارتش، پرونده قتل رزم آرا را مورد رسیدگی قرار داد و عده‌ای در حدود ۲۲ نفر بازداشت شدند که از جمله بازداشت شدگان حسین مکی بود و مدت زندانیش قریب یک ماه طول کشید. او که در انتهای دهه 30 از سیاست فاصله گرفته بود و بیشتر به تحقیقات تاریخی می‌پرداخت، در سال 1378 در اثر بیماری سرطان درگذشت. «دکتر مصدق نگین سیاست ایران و نطق‌های تاریخی او» مجموعه نطق‌های مصدق در مجالس پنجم و ششم شورای ملی را شامل می‌شود و برای اولین‌بار در سال 1324 منتشر شده بوده است. دو چاپ دیگر این کتاب در سال‌های 1358 و 1364 ارائه شده بودند. نطق‌هایی که از مصدق در این کتاب گرد آمده نشان می‌دهند که او همیشه یک شیوه داشته و آن مواجه شدن با خطر در راه ایران بوده است.  کتاب دكتر مصدق نگين سياست ايران و نطق‌های تاریخی او  نوشته حسين مكی را انتشارات جاويدان در قطع وزيری و ۴۵۴ صفحه با جلد گالینگور و قیمت ۷۵۰۰۰ تومان در سال 1398 به بازار ارائه کرده است.  ]]> تاریخ و سیاست Wed, 17 Apr 2019 06:51:36 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/274100/ارائه-کتابی-نایاب-حسین-مکی-درباره-دکتر-مصدق-نمایشگاه ​کتاب تاریخ اباضیه منتشر شد http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/274186/کتاب-تاریخ-اباضیه-منتشر به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) به نقل از روابط عمومی انتشارات بین‌المللی امین، نویسنده در این کتاب به تاریخ نشأت مذهب اباضیه تا تشکیل امامت اباضی در عمان و نقش ائمه اباضی در ایجاد نظام امامت و جنبش‌های مذهبی عمان در قرنهای نوزدهم و بیستم و مبارزه آنان با وهابیت و استعمار انگلیس و جنگ‌های بریمی و نهضت علمای عمان و جنگ ظفار و تشکیل حکومت مدرن سلطان قابوس و تغییر نظام امامت به نظام افتاء دینی و تحول در نشر معارف اباضی سخن گفته است. در این پژوهش از تعداد زیادی از اسناد موجود در آرشیو بریتانیا، قطر، عربستان و عمان و نیز کتب خطی موجود در کتابخانه های نزوی و سیب و مسقط بهره برده است. علی‌اکبر ضیایی پژوهشگر سابق انستیتو بین‌المللی اندیشه و تمدن اسلامی وابسته با دانشگاه بین‌المللی مالزی است که در زمان حضور در مالزی مطالعات میدانی متعددی درباره جریان‌های اسلامی انجام داده است. کتاب‌های قومیت‌های مسلمان در جنوب شرق آسیا و افراط‌گرایی دینی در جنوب شرق آسیا از دیگر کتاب‌های او است. علاقه‌مندان به تاریخ مذاهب اسلامی و عمان می‌توانند این کتاب را در غرفه انتشارات طه نمایشگاه بین‌المللی تهران بیابند.   جلد نخست تاریخ اباضیه  در 540 صفحه در فروردین 1398 منتشر شده است. ]]> تاریخ و سیاست Wed, 17 Apr 2019 05:56:05 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/274186/کتاب-تاریخ-اباضیه-منتشر کارگاه «آشنایی با اورارتوها »برگزار می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/274185/کارگاه-آشنایی-اورارتوها-برگزار-می-شود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) به نقل از روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، در این کارگاه مریم دارا عضو هیأت علمی پژوهشکده زبان‌شناسی، کتیبه‌ها و متون پژوهشگاه به بررسی تاریخچه، محوطه‌ها، کتیبه‌ها، هنر، مذهب، زبان و خط در این دوره می‌پردازد. کارگاه آشنایی با اورارتوها شنبه 7  اردیبهشت ماه ساعت 13 تا 19  در خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار می‌شود. ]]> تاریخ و سیاست Wed, 17 Apr 2019 05:48:09 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/274185/کارگاه-آشنایی-اورارتوها-برگزار-می-شود هرج و مرج در کشورهای عربی چه چیزی درباره جهان به ما می‌گوید؟ http://www.ibna.ir/fa/doc/longtrans/273839/هرج-مرج-کشورهای-عربی-چیزی-درباره-جهان-می-گوید خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)- نفیسه مرادی، نویسنده و پژوهشگر: عیسی بلومی تاریخ‌دان و استاد گروه مطالعات آسیایی، خاورمیانه و ترکی دانشگاه استکهلم سوئد و همچنین پژوهشگر مهمان گروه مطالعات منطقه‌ای و بینافرهنگی در دانشگاه کپنهاگ است. او تحصیلاتش را ابتدا در رشته تئوری‌ سیاسی و مطالعات تاریخی در مدرسه جدید مطالعات اجتماعی نیویورک و سپس در مقطع دکترا در رشته تاریخ و مطالعات اسلامی و خاورمیانه در دانشگاه نیویورک ادامه داد و در سال 2005 از این دانشگاه مدرک دکترایش را دریافت کرد. تز دکترای او بر تحلیل روابط پیچیده میان دولت‌های عثمانی و مردمان آلبانی (در زمانی که تحت سیطره حکومت عثمانی بودند) و مردمان یمن تمرکز داشت. او پس از دریافت مدرک دکترا، استادیار تاریخ خاورمیانه و بالکان در دانشگاه ایالت جورجیا در آتلانتای آمریکا شد. در طی این دوران، او همچنین به عنوان پژوهشگر در مرکز مطالعات منطقه‌ای در دانشگاه لیپزیگ آلمان و به عنوان استاد مدعو تاریخ در دانشگاه آمریکایی شارجه در امارات متحده عربی حضور داشت و پژوهش‌هایش را با تمرکز بر مسأله مهاجرت‌های منطقه‌ای و تأثیر آن‌ها بر جوامع میزبان ادامه می‌‌داد. عیسی بلومی، تاکنون مقالات متعددی منتشر کرده است؛ مقالاتی درباره تأثیر عثمانی بر آلبانی و یمن، الگوهای مهاجرت مسلمانان بالکان به اروپای مرکزی و غربی، تاریخ اروپای جنوب شرقی و موقعیت سیاسی و اجتماعی کنونی آن، تاریخ اجتماعی کوزوو و آلبانی پس از جنگ جهانی اول، بحران‌های کوزوو و تحلیل موضوعات مرتبط با تمرکزگرایی و هویت. هم‌چنین تاریخ بالکان، اسلام سیاسی، تاریخ خاورمیانه، خلیج فارس و دریای سرخ و مهاجرت مسلمانان، از زمینه‌های پژوهشی مود علاقه دکتر عیسی بلومی هستند. عیسی بلومی   تازه‌ترین اثر منتشر شده از ایشان، که در این نوشتار قصد معرفی آن را داریم، کتابی‌ است تحت عنوان «ویران‌سازی یمن: هرج و مرج در کشورهای عربی چه چیزی درباره جهان به ما می‌گوید؟»، که در سال 2018 در برکلی توسط انتشارات دانشگاه کالیفرنیا روانه بازار شده است. این کتاب در 312 صفحه و به زبان انگلیسی منتشر شده است. عیسی بلومی در این کتاب به این موضوع می‌پردازد که چگونه از مارس 2015 در اثر ائتلاف جهانی نیروها به رهبری عربستان سعودی با حمایت بریتانیا و ایالت متحده آمریکا، جنگی ویرانگر در یمن بر پا شد. موضوعی که توسط رسانه‌های جهانی نادیده گرفته شد و به فاجعه‌ای بشردوستانه و قحطی فراگیری تبدیل شد که جان میلیون‌ها نفر را تهدید می‌کرد. کتاب «ویران‌سازی یمن» در ابتدا گزارشی تاریخی و دقیق از ریشه‌های فرامنطقه‌ای این جنگ ارائه می‌کند و آن را در بافت تبیین‌گری از روابط یمن با قدرت‌های اصلی از زمان جنگ سرد قرار می‌دهد. بلومی پس از انتشار این کتاب، درباره آن این‌گونه اظهار نظر کرده است: «من «ویران‌سازی یمن» را در حالی می‌نوشتم که جانم لبریز از خشم و ناامیدی بود و درگیر انزوایی بودم که هنوز هم مرا رها نکرده است. خانواده، دوستان و دشمنانم دریافته بودند که باید از من دور باشند و کاری به کارم نداشته باشند.» او چنین ادامه می‌دهد که؛ «می‌دانستم که در برابر تقریبا هزار روز خشونت بی‌وقفه و پیوسته‌ای که متوجه هجده میلیون یمنی بود، کاری از دستم برنمی‌آید و همین باعث شده بود بدون این‌که امیدی به تغییر چیزی داشته باشم، شروع به نوشتن کنم و کارم را ادامه دهم. اما به این نتیجه رسیده بودم و وقایع اخیر در منطقه نیز این نتیجه را تأیید کرده بود که در نهایت، ناامیدی، ترس و خشم من نمی‌تواند به آنچه در یمن می‌گذرد کمک چندانی کند.» عیسی بلومی، می‌گوید که مانند بیش‌تر پژوهشگران منطقه خاورمیانه، عاشق یمن است و این شانس را داشته که در اوایل دهه 1990، زمانی که یمن تازه به کشوری یکپارچه تبدیل شده بود، زندگی در این سرزمین را تجربه کند. سفر به سرتاسر این سرزمین شگفت‌انگیز برای او کشف روایت‌هایی را به همراه داشته است که نیاز به تحلیل و بررسی دقیق داشته‌اند. در واقع به نظر می‌رسد عیسی بلومی، «ویران‌سازی یمن» را در شرایطی نوشته که می‌داند امید تغییری نیست اما این‌که دست به اقدامی نزند و درباره آن‌چه که در حال رخ دادن است، چیزی ننویسد را نیز جایز نمی‌داند. کتاب «ویران‌سازی یمن» با بحثی عمومی پیرامون این‌که در جنوب شبه‌جزیره عربستان چه اتفاقی افتاده، آغاز می‌شود و نویسنده در ابتدای کتاب توضیح می‌دهد که امیدوار است این بحث‌ها آغازگر عیب‌جویی و اتهام‌زنی و کشمکش‌ها و رقابت‌های عوام‌فریبانه نشود بلکه مخاطب را مجاب کند که سؤالات گسترده‌تری بپرسد درباره این‌که وقتی درباره یمن می‌نویسیم، در واقع چه می‌کنیم؟ همین‌طور وقتی درباره منطقه وسیع‌تری و یا درباره جهان می‌نویسیم. در فصل اول کتاب، به این موضوع پرداخته می‌شود که علم تاریخ‌نگاری، چگونه ریشه‌های خیزش یمن مدرن یکپارچه را مورد بررسی قرار می‌دهد؟ این‌که در آغاز قرن بیستم که یمن توسط امپراطوری‌های عثمانی و بریتانیا اداره می‌شد، بر آن چه می‌گذشت؟ مستندات این فصل نشان می‌دهد که چگونه روایت‌های تاریخی نشان‌دهنده این هستند که یمن تا پیش از جنگ جهانی دوم در قلب امپریالیسم اروپایی مدرن قرار داشته است. نویسنده در این فصل به بحث درباره این موضوع می‌پردازد که چرا و چگونه اروپا منافع مالی خود را در یمن می‌جست و چگونه توسط نیروهای دولتی در بریتانیا، فرانسه، ایتالیا و امپراطوری عثمانی، توانست به منابع طبیعی و نیروی انسانی یمن دسترسی پیدا کند و این‌که چگونه ورود آمریکا به این وضعیت در دهه 1920، اوضاع را بحرانی‌تر کرد. در واقع تصویر حضور هژمونی گسترده‌ای را در یمن در این فصل می‌توان دید. در فصل دوم، نویسنده به تأثیری که جنگ سرد در طی سال‌های 1941 تا 1960 بر یمنی‌ها داشته است، می‌پردازد. این‌که چگونه موقعیت سیاسی یمن در راستای بهره‌برداری جهانی از یمنی‌ها تغییر یافت. موضوع اصلی این فصل پرداختن به چگونگی شکل‌گیری نسلی از تحول‌خواهان است  که تحت عنوان «عصریون» شناخته می‌شدند. این افراد در واقع مدرنیست‌هایی بودند که روشنفکران شهری به حساب می‌آمدند و سعی در به وجود آوردن اتحادی میان جنبش آزادگان یمن یا الاحرار الیمنیون با اخوان‌المسلمین که پایگاه آن مصر بود، داشتند. تلاش این افراد، ایستادگی در برابر منافع کاپیتالیسم بود. در این فصل، نویسنده روایت می‌کند که چگونه جنگ سرد را می‌توان هم تهدید به حساب آورد و هم فرصت. آن‌چه در این دوره در یمن اتفاق افتاد فقط عواقب حضور نیروهای خارجی نبود، بلکه مقاومتی بود که یمنی‌ها در برابر خواسته‌ها و جاه‌طلبی‌های قدرت‌های جهانی داشتند. این مقاومت روزبه‌روز گسترده‌تر می‌شد و این قدرت‌ها سعی داشتند سیاست‌های جدید خود را ابتدا در یمن پیاده کنند و بعد در بخش بزرگ‌تری از خاورمیانه. نویسنده در فصل سوم به تولد انقلاب‌ها می‌پردازد و این‌که چگونه مصر انقلابی، در برابر رژیم اشغالگری که قصد داشت ساختاری را پیاده‌سازی کند که از طریق آن یمن را مجبور به مشارکت در اقتصاد جهانی کند، نقشی بسیار تعیین‌کننده داشت. کاری که به نوعی دکترین هژمونیک مدرنیزاسیون به شمار می‌آمد. تلاش‌هایی که عمری کوتاه داشت و خیلی زود شکست خورد. در طول دهه‌های 1960 و 1970، گفتمان اصلی مدرنیزاسیون، تحت تأثیر این ایده بود که آن‌چه می‌تواند یک کنش اقتصادی درست به حساب بیاید و در عین حال، ضرورتی برای پیوستن به اقتصاد جهانی باشد، تنها در گرو توافق برتن وودز است. فصل چهارم کتاب «ویران‌سازی یمن»، به این موضوع می‌پردازد که تاریخ رهبری، تاریخ فرهنگی و تاریخ کار و مهاجرت در یمن شمالی و یمن جنوبی همواره مورد غفلت واقع شده است و باید آن را در مستندات مربوط به دوران جنگ سرد جستجو کرد. این فصل به جزئیات این موضوع می‌پردازد که چگونه ریشه رفتاری که امپراطوری جهانی بریتانیا در بافت کشور یمن از خود نشان داد و ادامه‌دار شدن آن را باید در تاریخ سیاسی فرهنگی یمن جست. در فصل پنجم، نویسنده بر ارائه گزارشی درباره تاریخ اخیر یمن متمرکز شده است و در مقدمه این فصل تأکید می‌کند که قصد دارد به حوادث جهانی‌ای که در پشت وقایع در حال اتفاق در جنوب شبه جزیره عربستان از سال 2000 تاکنون پنهان شده‌اند، بپردازد. او قصد دارد به ریشه‌های شکل‌گیری آن‌چه در سال 2011 بهار عربی نامیده شد، بپردازد و این‌که چه اتفاقاتی منجر به مواجهه و مقابله میان گروه‌های مختلف در یمن شد. مسأله‌ای که به نظر نویسنده بسیار مهم است، این است که گروه‌های مختلفی در تحولات یمن نقش داشتند، اما در معرفی این گروه‌ها همواره با نگاهی تقلیل‌گرایانه، فقط از «حوثی‌ها» نام برده شده است که در شمال غرب یمن حضور داشته‌اند. نویسنده در این فصل به گروه‌های مختلف مؤثر در تحولات یمن و یا به عبارت دیگر مؤثر در ویران‌سازی یمن پرداخته است. عیسی بلومی، در فصل ششم که فصل پایانی کتاب است، به تاراج یمن و وضعیت آن پس از بهار عربی می‌پردازد. نویسنده در این فصل بر تحلیل این موضوع تمرکز می‌کند که چگونه پادشاهی عربستان سعودی نقشی بسیار تعیین‌کننده در فاز مذاکرات بحران‌های یمن پس از سال 2011 ایفا کرده است. او نشان می‌دهد که مطالعه دقیق تاریخ یمن، خبر از وجود برنامه‌ای بلندمدت می‌دهد از سوی قدرت‌های خارجی جاه‌طلب برای دسترسی به بخش بزرگی از یمن که از نظر آب و نفت بسیار ثروتمند است. نویسنده در این فصل پایانی به روش‌های جدیدی می‌پردازد که از سال 2015، پادشاهای عربستان به پشتوانه قدرت‌های خارجی دیگر در یمن به کار گرفته است تا منافع خود را در این کشور از دست ندهد. منافعی که به بهای ویران‌سازی یمن تأمین شده‌اند. ]]> تاریخ و سیاست Wed, 17 Apr 2019 04:30:19 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/longtrans/273839/هرج-مرج-کشورهای-عربی-چیزی-درباره-جهان-می-گوید کیانی‌ هفت‌لنگ: از استاد اقتداری 15 اثر منتشر نشده باقی مانده است http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/274156/کیانی-هفت-لنگ-استاد-اقتداری-15-اثر-منتشر-نشده-باقی-مانده خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)- احمد ابوالفتحی: احمد اقتداری رئیس دفتر مطالعات خلیج فارس مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی که با عنوان «پدر مطالعات خلیج فارس» شناخته می‌شدند و عمری را در زمینه مطالعه و پژوهش در زمینه خلیج فارس و مناطق جنوبی ایران گذاشته بودند، صبح امروز سه‌شنبه 27 فروردین ماه 1398 در بیمارستان آسیا در سن 94 سالگی درگذشتند. به بهانه درگذشت ایشان با دکتر کیانوش کیانی هفت‌لنگ که مدت‌های مدید از همکاران مطالعاتی ایشان بوده است گفت‌وگویی انجام دادیم که متن کامل آن را می‌توانید در ادامه بخوانید: احمد اقتداری در میان اهل تحقیق با لقب «پدر مطالعات خلیج فارس» شناخته می‌شدند. دلیل اینکه این عنوان برای ایشان به کار برده می‌شود چه بوده است؟ در ابتدا درگذشت این استاد گرامی را به عموم پژوهشگران و علاقه‌مندان به مطالعات تاریخ، جغرافیای تاریخی و ایران‌شناسی تسلیت عرض می‌کنم. در پاسخ به سوال شما باید بگویم آقای دکتر اقتداری بیش از شصت سال از عمر خود را صرف مطالعه و پژوهش در زمینه مناطق جنوبی ایران و خلیج فارس و دفاع از نام تاریخی خلیج فارس و حاکمیت ایران بر جزایر سه‌گانه تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی کردند و از این رو بود که به چنین لقبی نائل شدند. از دیگر فعالیت‌های علمی شاخص ایشان احیای آثار سدیدالسلطنه کبابی بندرعباسی بود. ایشان آثار سدیدالسلطنه را گردآوری و در قالب کتاب‌هایی نظیر سفرنامه سدیدالسلطنه و یادداشت‌های سدیدالسلطنه منتشر کردند. کتاب‌های بسیاری از ایشان به جا مانده است که از میان آن‌ها می‌شود به آثار «شهرهای باستانی سواحل خلیج فارس و دریای عمان»، یا کتاب دو جلدی «دیار شهریاران»، یا کتاب‌هایی نظیر «خوزستان و کهگیلویه و ممسنی»، «بندرعباس و خلیج فارس»، «خلیج فارس از دیرباز تا کنون»، «صید مروارید»، «سرزمین‌های شمالی پیرامون خلیج فارس و دریای عمان در صد سال پیش»، «تاریخ مسقط، عمان، بحرین و قطر و روابط آن‌ها با ایران» و «از دریای پارس تا دریای چین» اشاره کرد. ایشان همچنین در حوزه تاریخ محلی و به ویژه تاریخ لارستان هم فعال بودند و در این زمینه کتاب‌هایی نظیر «فرهنگ لارستان»، «لارستان کهن» و «زبان لارستانی» اشاره کرد. آثار ایشان به طور عمده در زمینه خلیج فارس و فرهنگ جنوب ایران بوده است و به همین خاطر این لقب به ایشان اعطا شده است.  مرحوم احمد اقتداری ایشان در سال 1345 کتابی درباره خلیج فارس به رشته تحریر درآوردند و در سال 1342 نیز در برگزاری کنگره خلیج فارس فعالیت بسیاری داشتند. آیا بر این مبنا می‌شود گفت ایشان در زمینه مطالعات خلیج فارس فضل تقدم داشته‌اند و لقب پدر مطالعات خلیج فارس از این فضل تقدم ناشی می‌شود؟ من به طور کلی عرض می‌کنم که ایشان حوزه اصلی مطالعاتشان در همین عرصه بوده است و در بسیاری از همایش‌های مرتبط با خلیج فارس به خصوص در سال‌های اخیر که روز دهم اردیبهشت به نام «روز خلیج فارس» نام‌گذاری شده است، ایشان در جزیره کیش، در بوشهر و در دیگر نقاط کشور سخنرانی‌هایی پرشوری در زمینه خلیج فارس ارائه می‌دادند و با اقتدار تمام از نام تاریخی خلیج فارس و حاکمیت ایران بر جزایر سه‌گانه دفاع می‌کردند و در این زمینه اطلاعات بسیار مفصل و مبسوطی داشتند.   درگذشت استاد اقتداری در سن 94 سالگی رخ داد و ایشان به عنوان یکی از پیران عرصه مطالعات خلیج فارس شناخته می‌شوند. این حضور طولانی مدت چه تجربیات عملی‌ای در این زمینه برای ایشان پدید آورده بود و آیا این تجربیات در قالب خاطرات به آیندگان منتقل شده است؟ بله. ایشان در خیلی از حوادث تاریخی حضور داشته‌اند و شرح این حضور را در کتابی به نام «کاروان عمر» مکتوب کرده‌اند. دکتر اقتداری در کتاب کاروان عمر از خاطراتی می‌گویند که در کویت یا در مصر یا دیگر کشورهای عربی رخ داده‌اند و در همه آن‌ها ایشان در این کشورها به دفاع از نام خلیج فارس پرداخته‌اند. کتاب کاروان عمر ایشان بسیار خواندنی است و می‌شود از این کتاب استفاده‌های خوبی کرد.   علاقه دکتر اقتداری به نام خلیج فارس و تلاش مستمر ایشان در زمینه مطالعات خلیج فارس در کجا ریشه داشته است؟ ایشان شخصی اصیل و میهن‌دوست بودند. ریشه اقدامات و مطالعات ایشان در همین علاقه‌شان به مملکت بود. او حتی در این زمینه اشعاری دارند و در تمامی کتاب‌های ایشان نام ایران از محوریتی بنیادین بهره می‌برد و بنابراین می‌شود گفت علاقه‌اش به ایران مهمترین عنصر انگیزه‌بخش در فعالیت علمی و پژوهشی‌شان بوده است.   شما مدت‌های مدید با ایشان از نزدیک همکاری داشته‌اید و این همکاری طولانی شناختی از خصوصیات شخصیتی ایشان برایتان فراهم ساخته است. شخصیت و نوع مشی اجتماعی ایشان چگونه در خاطر شما نقش بسته است؟ من خاطرات فراوانی از اقتداری دارم. به ویژه اینکه در کنفرانس‌های بسیاری با ایشان و دیگر اساتید مرحوم نظیر دکتر گنجی همراه بودم. من ایشان را انسانی بسیار صریح‌اللهجه یافتم که محبوبیت فراوانی به خصوص در میان جوانان داشت. در هر جلسه‌ای که حضور پیدا می‌کرد و به دفاع از نام خلیج فارس و تمامیت ارضی ایران می‌پرداخت، بسیار مورد تشویق و استقبال قرار می‌گرفت. از دیگر خصوصیات ایشان علاقه‌مندی به کار علمی و امید برای تداوم فعالیت علمی بود. به طوری که تا پایان عمر از فعالیت علمی کناره نگرفت و در نهایت نیز در وصیت‌نامه‌ای آثار منتشر نشده خود را برای انتشار به مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی سپرد که امیدواریم در آینده بتوانیم این آثار را منتشر کنیم. کیانوش کیانی هفت‌لنگ   در مورد آثار منتشر نشده ایشان کمی بیشتر توضیح دهید. نزدیک به پانزده جلد کتاب منتشر نشده از دکتر اقتداری باقی مانده که فهرست این آثار را در وصیت‌نامه‌ای که برای مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی نوشته‌اند مکتوب کرده‌اند. آثاری نظیر «انقلاب مشروطیت در سواحل خلیج فارس» یا «تصوف در سواحل خلیج فارس» که امیدواریم در آینده بتوانیم این آثار را منتشر کنیم.   گویا ایشان وصیت کرده‌اند که در شهر گراش به خاک سپرده شوند. درباره چند و چون خاکسپاری و مراسم یادبود ایشان هم اگر اطلاعاتی دارید ممنون می‌شوم در اختیار ما قرار بدهید. بله. مراسم بزرگداشتی برای ایشان در مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی برگزار خواهد شد و بعد طبق وصیت‌نامه و به دلیل اشتیاقی که مردم گراش نشان دادند و علاقه‌مندی شدیدشان برای تدفین دکتر در این شهر، به آنجا منتقل خواهد شد و به خاک سپرده می‌شود.   تاریخ برگزاری مراسم بزرگداشت ایشان در مرکز دائرة‌المعارف مشخص است؟ به گمانم این مراسم صبح روز دوشنبه 2 اردیبهشت برگزار خواهد شد.   از حضور شما در این گفت‌وگو ممنونم و درگذشت ایشان را به شما و دیگر دوستان و دوستداران ایشان تسلیت عرض می‌کنم. سپاسگزارم. ]]> تاریخ و سیاست Tue, 16 Apr 2019 12:46:37 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/274156/کیانی-هفت-لنگ-استاد-اقتداری-15-اثر-منتشر-نشده-باقی-مانده احمد اقتداری در وصیت‌نامه‌اش چه نوشته است؟ http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/274150/احمد-اقتداری-وصیت-نامه-اش-نوشته به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، احمد اقتدارى در سال ۱۳۰۴ در شهر لار فارس به دنيا آمد. در پنج شش سالگى به مكتب خانه اى در شهر لار رفت. اندکی بعد از تاسيس مدرسه دولتى در لار او را از مكتب خانه بازگرفتند و به مدرسه دولتى فرستادند. دروس شش ساله ابتدايى را آنجا خواند. وی جايزه شاگرد اولى در تمام استان (ايالت آن روز) فارس را در اين شش سال دريافت كرد. دوران سه ساله دبيرستان را در شهر لار گذراند. پدرش پس از ترديد بسيار او را به شيراز فرستاد تا در دانشسراى مقدماتى شيراز كه دارالمعلمين ابتدايى بود نام‌نويسى كرد. دو سال در آن دانشسرا درس خواند و با شور و شوق بسيار با سمت آموزگارى به شهر لار برگشت و در سال‌هاى اول تا چهارم ابتدايى به خدمت آموزگارى پرداخت. اوايل سال ۱۳۲۵؛ حدود يك سال پس از ازدواج استاد با اين كه مى‌توانست از معافيت استفاده كند، اما عشق به وطن سبب شد كه براى خدمت وظيفه عازم تهران شود. خود را به دانشكده افسرى معرفى كرد پس از پايان اين دوره و در سال ۱۳۲۸ كه نخستين كنكور دانشكده حقوق و علوم سياسى و اقتصادى تهران برگزار مى‌شد، در اين دانشگاه پذيرفته شد و با كسب مدرك ليسانس به دبيرى در دبيرستان‌هاى تهران پرداخت و در دانشسراى مقدماتى پسران به خدمت آموزشى مأمور شد. در سال۱۳۳۲ پروانه كارآموزى وكالت درجه يك بعد از درخواست يكساله، برايش صادر شد. سال ۱۳۳۴ سوگند ياد كرد و به اخذ اجازه وكالت پايه يكم دادگسترى مفتخر شد تا علاوه بر ۳۰ سال معلمى و خدمت به نونهالان اين مرز و بوم چهل سال هم در شغل وكالت دادگسترى به جامعه خود خدمت كند. احمد اقتدارى در طول زندگى سرشار از علم و ادب خود حدود چهل كتاب با ارزش و بيش از صد مقاله علمى به چاپ رسانده است. در ميان آثار او از تصحيح و همت گماردن به انتشار ديوان اشعار شاعران، ترجمه آثار تحقيقى نويسندگان و پژوهشگران غيرايرانى تا چاپ قصه هاى مثنوى، منطق‌الطير و هزار و يك شب و همچنين تحقيقات علمى در زمينه لهجه شناسى، زبان و فرهنگ مناطق مختلف كشور را مى‌توان يافت. احمد اقتداری به دلیل شکستگی استخوان در بیمارستان آسیا تحت مراقبت ویژه بود و سه‌شنبه 27 فروردین درگذشت. وی در وصیت‌نامه‌اش به این مساله اشاره کرده بود که در زادگاهش گراش به خاک سپرده شود.  ]]> تاریخ و سیاست Tue, 16 Apr 2019 09:50:17 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/274150/احمد-اقتداری-وصیت-نامه-اش-نوشته ​احمد اقتداری، «پدر مطالعات خلیج فارس» درگذشت http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/274139/احمد-اقتداری-پدر-مطالعات-خلیج-فارس-درگذشت به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، احمد اقتداری که به دلیل شکستگی استخوان در بیمارستان آسیا تحت مراقبت ویژه بود، سه‌شنبه 27 فروردین درگذشت. فرزند اقتداری پیش‌تر به ایبنا گفته بود: پدرم فروردین‌ماه زمین خوردند و یکی از استخوان‌های‌شان دچار شکستگی شد. پس از شکستگی جراحی شدند و همین مساله باعث شد که حالشان زیاد مناسب نباشد. احمد اقتداری متولد سال ۱۳۰۴ در استان فارس، استاد دانشگاه، نویسنده، وکیل دادگستری، مورخ و جغرافیدان بود. وی حدود ۴۰ کتاب و بیش از یکصد مقاله علمی به چاپ رسانده است. در میان آثار او از تصحیح و همت گماردن به انتشار دیوان اشعار شاعران، ترجمه آثار تحقیقی نویسندگان و پژوهشگران غیرایرانی تا چاپ قصه‌های مثنوی، منطق‌الطیر و هزار و یک شب و همچنین تحقیقات علمی در زمینه لهجه‌شناسی، زبان و فرهنگ مناطق مختلف کشور دیده می‌شود.   از جمله آثار اقتداری می‌توان به «خلیج فارس از دیرباز تا کنون»، «بندرعباس و خلیج فارس»، «صید مروارید در خلیج فارس»، «تاریخ مسقط و عمان و بحرین و روابط آن با ایران» و «سرگذشت کشتیرانی ایران» اشاره کرد. در سال ۱۳۹۱ جایزه ویژه مرکز موقوفات دکتر افشار با عنوان «جایزه تاریخی و ادبی دکتر محمود افشار برای زبان فارسی و وحدت ملی ایران» به او اهدا شد. ]]> تاریخ و سیاست Tue, 16 Apr 2019 07:40:09 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/274139/احمد-اقتداری-پدر-مطالعات-خلیج-فارس-درگذشت ​مجلد سوم فهرست نسخه‌های عکسی منتشر شد http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/274124/مجلد-سوم-فهرست-نسخه-های-عکسی-منتشر به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، کتابخانه، مرکز اسناد و اطلاع‌رسانی مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی (مرکز پژوهش‌های ایرانی و اسلامی) در خرداد ماه 1363 بنیاد نهاده شد و با کوشش گروهی از دانش‌پژوهان و دوستداران فرهنگ اسلام و ایران، به صورت یکی از بزرگ‌ترین و معتبرترین کتابخانه‌های تخصصی کشور درآمد. در حقیقت کوشش گسترده‌ای که پیش از تأسیس این کتابخانه در راه گردآوری کتاب‌های چاپی، خطی، عکسی و نیز تهیه مجله‌های معتبر علمی به زبان‌های گوناگون آغاز شده بود، ادامه یافت. حضور در نمایشگاههای کتاب، در داخل و خارج کشور، تهیه مستمر کتابها و مجله‌های تازه و چاپ‌های جدید کتاب‌ها و مجله‌های کهن، پُرس و جو از سرنوشت مجموعه‌های نفیس خصوصی و کوشش برای خرید یا جذب آن‌ها، تصویربرداری از کتا‌بها و مجله‌های قدیمی کمیابِ موجود در کتابخانه‌های عمومی و خصوصی، از فعالیت‌های کارکنان کتابخانه مرکز بوده است. از سوی دیگر انتشار مجلدات دایره‌المعارف بزرگ اسلامی اشتیاق و هیجان و امیدی در دل‌های دوستداران فرهنگ این کشور پدید آورد و سبب شد تا تنی چند از فرهنگ‌دوستان و خاندان‌های بزرگ فرهنگی در پشتیبانی و پاسداری از این جنبش فرهنگی، کتابخانه‌های خصوصی خود را به این مرکز اهداء کنند.   بدین‌سان مجموعه بزرگی پیرامون یک میلیون مجلد کتاب، مجله و روزنامه گرد آمد که هم‌اکنون برای تدوین دایره‌المعارف بزرگ اسلامی و دیگر دایره‌المعارف‌های عمومی و تخصصی که در این مرکز تدوین می‌‌شود، مورد استفاده محققان قرار می‌گیرد و بسیاری از دانشمندان و پژوهشگران داخلی و خارجی هم از آن بهره می‌برند. به طوری که اسناد موجود نشان می‌دهد، آمار منابع ثبت شده این کتابخانه تا پایان سال 1396 بدین‌شرح است:   783448 جلد کتاب چاپی (به زبان‌های فارسی، عربی، انگلیسی، فرانسه، آلمانی، روسی، ترکی و دیگر زبان‌ها)، 2033 مجموعه کتاب خطی (به زبان‌های فارسی، عربی و ترکی)، 9118 مجموعه کتاب عکسی، 7559 عنوان نشریه علمی، 9580 جلد پرونده‌های علمی تجلید شده، 11003 برگ اسناد، فرمان و نامه‌های تاریخی، 4010 حلقه اسلاید و عکس، 5359 عدد لوح فشرده.   کتابخانه و مرکز اسناد از چند سال بازچاپ و انتشار آثاری تحقیقی یا احیاء میراث پیشینان و فهرست‌های نسخه‌های خطی و عکسی را آغاز کرد و مجلدات بسیاری از این دست تاکنون منتشر شده است.   مجلد نخست فهرست نسخه‌های عکسی مرکز به مجموعه کتابخانه خصوصی اهدایی زین‌العابدین ابراهیمی اختصاص، و مشتمل بر معرفی 836 جلد در 1182 عنوان که در 1382خ انتشار یافت.   مجلد دوم، فهرست نسخه‌های عکسی مرکز از شماره 1-500 جلد در 1008 عنوان در سال 1388 انتشار یافت.   مجموعه حاضر، یعنی فهرست نسخه‌های عکسی مرکز ـ جلد سوم که تألیف آن سال‌ها پیش از این، با اهتمام استاد احمد منزوی صورت ‌پذیرفته بود و اکنون با بازبینی و ویرایش علی بهرامیان تدوین و انتشار یافته است. ]]> تاریخ و سیاست Tue, 16 Apr 2019 05:36:16 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/274124/مجلد-سوم-فهرست-نسخه-های-عکسی-منتشر علی بلوکباشی: «حاجی فیروز» نماد عروج ارواح مردگان به خاک است http://www.ibna.ir/fa/doc/report/274074/علی-بلوکباشی-حاجی-فیروز-نماد-عروج-ارواح-مردگان-خاک به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) صدوشصت‌وسومین نشست از سلسله نشست‌های «انسان‌شناسی و فرهنگ» به سخنرانی «علی بلوکباشی» مردم‌شناس پیشکوست و از پایه‌گذاران پژوهش‌های آکادمیک مردم‌شناختی در ایران، در زمینه چهارشنبه‌سوری اختصاص داشت یکشنبه 25 فروردین در محل پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات برگزار شد. در ابتدای این نشست همچنین فیلم مستند «نو» به کارگردانی مینا مشهدی مهدی و با موضوع نحوه برگزاری آئین نوروز در میان زرتشتیان یزد به نمایش در آمد.   بلوکباشی که در سال 1397 کتابی از او با نام «چهارشنبه سوری؛ جشن عروج ارواح مردگان به عالم زندگان» در نشر گل آذین منتشر شده است، در ابتدای سخنان خود با ذکر این نکته که درباره چهارشنبه سوری تا کنون سخنان بسیاری بیان شده است، وعده داد که بنا دارد در این نشست روایتی نو از آئین چهارشنبه سوری ارائه دهد. روایتی که به طور مبسوط در کتاب «چهارشنبه سوری» ارائه شده است.   بلوکباشی افزود: «چهارشنبه سوری امری قدسی در فرهنگ ایران است و ماه اسفند که زمان وقوع چهارشنبه سوری است نیز ماهی مقدس در فرهنگ ایران بوده است.»   وی با تذکر این نکته که مفهوم هفته در ساخت زمانبندی ایران باستان وجود نداشته و امری وارداتی پس از اسلام است گفت: «ما در فرهنگ ایران باستان، به جای چهارشنبه سوری، شب سوری داشته‌ایم. چهارشنبه سوری از جنس نوروز است و پاره‌ای از ساختار نوروز است. کنش‌های مربوط به چهارشنبه سوری کنش‌هایی نشاط‌انگیز در انتهای سال هستند و این آئین قدسی به دو مقوله زمان و طبیعت وابستگی دارد. در فرهنگ اساطیری ما، آخر سال آخرالزمان به حساب می‌آید.»   وی سپس به چرایی تقدس اسفند پرداخت و گفت: «نام این ماه خود مقدس است. اسفندارمز ایزددختی است که مادر زمین نامیده می‌شود و پاسداری از زمین و تمام امور و تدابیر مرتبط با این زمینه بر عهده اسفندارمز است. همچنین یکی دیگر از عوامل قداست ماه اسفند آفرینش انسان و نور در این ماه است. به اعتقاد ایرانیان با پایان یافتن سال کهنه، بازخلقت رخ می‌دهد و دوباره همه چیز از نو آغاز می‌شود و از این منظر نیز ماه اسفند حائز تقدس است. اسطوره آخرالزمان بودن پایان سال در فرهنگ‌های متفاوتی وجود دارد و کسانی مانند میرچا الیاده نیز به این موضوع اشاره می‌کند. الیاده می‌گوید در پایان سال عالم در آبهای ازلی ناپدید و در سال نو باز زاده خواهد شد.»   بلوکباشی سومین عامل قداست اسفند را این دانست که: «در گذشته هر روز از ماه نامی داشت و روز پنجم ماه اسفند نام داشت. زمانی که نام روز و نام ماه با یکدیگر تطبیق پیدا می‌کرد آن روز مقدس انگاشته می‌شد. روز پنجم اسفند عید زنان بود و این روز چنان که ابوریحان بیرونی گفته است با نام مردگیران یا مژده‌گیران نامیده می‌شده و در این روز دختران اجازه داشتند خود همسرشان را انتخاب کنند. همچنین در این روز مردان موظف بودند برای زنان و دختران و همسرانشان هدیه تهیه کنند. پیش از انقلاب هم روز پنج اسفند به پیشنهاد استاد ابراهیم پورداود روز زن نامیده شده بود و آن روز جشن گرفته می‌شد و در آن روز هدیه دادن گل میخک که نماد اسفندارمذ است رواج داشت.»   به گفته بلوکباشی یکی دیگر از عوامل قداست اسفند حضور ایزدان گرمازا است: «در متون زرتشتی از ایزدانی نام برده شده که به زمین می‌آیند تا تولید گرما کنند. کهن‌ترین این ایزدان مرد-ایزد رپیتهوین و زن-ایزد اسفندارمذ بوده‌اند. این ایزدان دیو و عفریت سرما را از میان می‌بردند و زمین را برای کشت آماده می‌کردند. این پندار در دوران اسلامی نیز ادامه پیدا کرده است و ما اکنون در بسیاری از فرهنگ‌ها و خرده‌فرهنگ‌هامان به برخی مرد-ایزدان یا زن-ایزدان اعتقاد داریم. مانند اسفندیار، خضر، چهارشنبه خاتون، بی‌بی نور، بی‌بی هور و بی‌بی نوروز. این‌ها هر کدام در قسمت‌هایی از ایران حضور فعالی دارند. به عنوان نمونه چهارشنبه خاتون مورد اعتقاد مردم گیلان و مازندران است و بی‌بی‌نور در سیستان و بلوچستان و بی‌بی‌نوروز در خراسان مورد توجه هستند. این ایزدان موظف بودند عمر دوباره‌ای به جهان بدمند و گرما را بر جهان مستولی کنند. برای ورود هر یک از اینان مردم کنش‌های استقبالی مختلفی دارند. به عنوان نمونه در مورد چهارشنبه خاتون در گیلان زنان به سر چاه‌ها  می‌روند و او را دعوت می‌کنند که بیاید.»   به گفته بلوکباشی: «از دیگر رخدادهای اسفند ماه فرود فروهرها یا عروج ارواح مردگان به زمین است. این اعتقاد در میان فرهنگ‌ها و اقوام مختلف رایج است که در روزی از سال ارواح مردگان به زمین می‌آیند و این عروج نیز به هنگام فراگشت سال کهنه به سال نو رخ می‌دهد. در مسیحیت اول نوامبر روز اموات است. در بین مسلمانان لیله الرغائب که نخستین شب جمعه ماه رجب است و در میان شیعیان شب جمعه هر هفته این کارویژه را دارد. در میان زرتشتیان پنج روز آخر سال و پنج روز اول سال تازه ده روز فروردین‌گان نامیده می‌شد و چهارشنبه آخر سال نیز در این روزها اتفاق می‌افتاد.»   بلوکباشی در بخش دیگری از سخن خود گفت: «در برخی حوزه‌های فرهنگ ایرانی چهار چهارشنبه جشن گرفته می‌شود. از جمله در جمهوری آذربایجان هر یک از چهارشنبه‌ها به یکی از عناصر طبیعی آب و باد و آتش و خاک اختصاص دارد. در آذربایجان ایران و کردستان نیز چهار چهارشنبه مورد توجه قرار می‌گیرند. چهارشنبه اول در آذربایجان یالانچی (دروغین)، چهارشنبه دوم مشتلقچی، چهارشنبه سوم کولی (خاکستر) و گلی چهارشنبه نامیده می‌شوند.»   وی همچنین گفت: «آتش بنیان روز مقدس چهارشنبه سوری است و به همین جهت اشتیاق فراوانی برای آتش‌افروزی و آتش‌بازی در این روز وجود داشته است. نخستین خبری که درباره آتش‌بازی در این روز به ما رسیده است به جشن سوری در زمان سامانیان بازمی‌گردد که در تاریخ بخارا نقل شده است.»   بلوکباشی گفت: «ابوریحان بیرونی در آثارالباقیه نوشته است که در زمان او در منطقه فارس بر روی بام، برای آمدن ارواح مردگانشان طعام می‌گذاشته‌اند و البته همین امروز هم در بسیاری از روستاهای ایران می‌شود سفره انداختن برای ارواح را مشاهده کرد. چهارشنبه سوری در طول تاریخ تغییر و تحولات فراوانی به خود دیده است ولی به طور کلی حکومت‌ها و سیاست‌ها نتوانسته‌اند این جشن را از میان ببرند. تحولی که امروز در چهارشنبه سوری رخ داده است این است که در گذشته مبنا این بود که چهارشنبه سوری در محیط بسته خانه یا حیاط خانه انجام شود ولی امروز این جشن به محیط عمومی سرایت کرده و بسیار گسترده شده است.»   بلوکباشی سپس به ذکر نمونه‌هایی از ارتباط میان آئین‌های چهارشنبه سوری با ورود ارواح مردگان به عالم زندگان پرداخت و گفت: «قاشق‌زنی از جمله نمونه‌های این ارتباط است. در این آئین افراد روی خود را می‌‎پوشانند و به در خانه‌ها می‌روند و بدون سوال قاشق را به کاسه می‌زنند و هدیه می‌گیرند. این هدیه نمادی است از ارواح مردگان. از دیگر نمونه‌های این ارتباط آتش‌افروزی است که چهره خود را سیاه می‌کند و امروزه با نام حاجی فیروز از او نام برده می‌شود. رنگ سیاه رنگ مرده است و لباس سرخ رنگ نماد شادی. حاجی فیروز نماد عروج ارواح مردگان به خاک است. از دیگر نمونه‌های ارتباط فال گرفتن و تفال زدن است. تفال زدن یکی از رسوم بسیار کهن است که به خصوص در شب‌های تغییر فصل و سال مورد توجه بوده است. تفال جشن تقدیرات است و ریشه آن به تمدن اکدی می‌رسد. تفال راهی برای یاری‌جویی از ارواح مقدسان و مردگان است.»   وی همچنین به این نکته پرداخت که در فرهنگ ما دو چهارشنبه با نام چهارشنبه سوری نامیده می‌شوند: «یکی چهارشنبه آخر ماه صفر و یکی چهارشنبه آخر ماه اسفند. تمام آداب و رفتارهای نمادینی که زنان برای بخت‌گشایی، سحرزدایی و... در چهارشنبه آخر ماه صفر به چهارشنبه آخر سال هم منتقل شده است. پختن آش ابودردا و انواع دیگر آش، فالگوش نشینی، شکستن کوزه و... از آئین‌های چهارشنبه آخر ماه صفر بوده که به چهارشنبه آخر سال هم منتقل شده است.» در بخش دیگری از این برنامه، ناصر فکوهی مدیر نشست‌های انسان‌شناسی و فرهنگ و استاد دانشگاه تهران به بیان نظرات خود در زمینه جایگاه چهارشنبه سوری در وضعیت کنونی زیست ایرانی پرداخت و گفت: «در چهارشنبه سوری در حال حاضر با نوعی تنش مواجهیم. موقعیتی بین مردم و مسئولان به وجود می‌آید که در دوران کودکی ما وجود نداشت. ما در این چند دهه دائم این مسئله را داشته‌ایم که چهارشنبه سوری بیش از آنکه در خدمت آرامش و هماهنگی باشد به تنش افزوده است.» وی افزود: «این تنش افزایی ربطی به نفس مراسم چهارشنبه سوری ندارد. کارویژه این مراسم مانند یلدا، نوروز و... ایجاد انسجام اجتماعی بوده است. اتفاقی که در مورد چهارشنبه سوری افتاده است به دلیل عناصر سازنده این مراسم و به ویژه وجود عنصر آتش و مواد آتش زا در آن است. باید توجه داشته باشیم که موقعیت‌های مرتبط با چهارشنبه سوری پیش از این روستایی و سنتی بوده‌اند و انتقال این موقعیت‌ها به محیط شهری بدون اندیشیدن تدبیری برای انجام آن، رابطه مراسم و فضا را پروبلماتیک کرده است و به استفاده از چهارشنبه سوری برای ایجاد تنش منجر شده است.»   فکوهی در پایان سخنان خود راهکار تنش‌زدایی از مراسم چهارشنبه سوری را به رسمیت شناختن آن از سوی حاکمیت و همچنین فراهم کردن موقعیت فضایی مناسب برای برگزاری آن، بدون آنکه مراسم دولتی شود است.» در پایان این برنامه بلوکباشی و فکوهی به پرسش‌های حاضران در نشست پاسخ دادند. گفتنی است که نشست بعدی انسان‌شناسی و فرهنگ یک‌شنبه هشتم اردیبهشت ماه با موضوع ترجمه ادبی به زبان فارسی در پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات برگزار خواهد شد. ]]> تاریخ و سیاست Mon, 15 Apr 2019 13:19:52 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/274074/علی-بلوکباشی-حاجی-فیروز-نماد-عروج-ارواح-مردگان-خاک فروهرهایی که با خوشنودی به عالم مینوی بازمی‌گردند http://www.ibna.ir/fa/doc/note/274070/فروهرهایی-خوشنودی-عالم-مینوی-بازمی-گردند خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)- شاید دوستداران فرهنگ و تاریخ ایران زمین چشم‌به راه کتاب بلوکباشی در چهارشنبه پایانی سال بودند اما باز هم بی‌مناسبت نبود که در روزهای پایان فروردین این اثر منتشر شد، زیرا فروردین، ماه فروهرهاست. جشن‌های نوروزی و ماه فروردین با فروهرها پیوند خورده ‌است. شماری از محققان از جمله بهرام فروه‌وشی، مهرداد بهار و کتایون مزداپور فرورها را با ارواح درگذشتگان یا مردگان یکی دانسته‌اند. فروردینگان، نخستین جشن ماهیانه است و این جشن به فروهرهای درگذشتگان ویژه شده است. زرتشتیان بر این باورند که فروهرهای درگذشتگان هر سال ده روز مانده به نوروز به زمین و به خانه بازماندگانشان فرود می‌آید و به نوعی سرچشمه خیر و برکت برای خانواده‌ها هستند و برای استقبال از آن‌هاست که سنت خانه ‌تکانی شکل گرفته است. نوزدهم فروردین در گاهشمار زرتشتی جشن فروردینگان نامیده شده است و مراسم ویژه‌ای در بزرگداشت موجودات مینوی و بزرگداشت روان درگذشتگان برگزار می‌شود. در این جشن که امروزه بیشتر به جشن فرودگ (شاید از فروردگ، «فرورد» گونه پارسی فروشی) نامدار است، زرتشتیان سر مزار درگذشتگان خود می‌روند و برای خشنودی روان‌ها عود و کندر می‌سوزانند و گل و گیاه و میوه و شمع و لُرک بر سر مزار می‌گذارند. لرک درهم آمیخته‌ای است از هفت میوه خشک خام مانند پسته خام، بادام خام، فندق خام، برگه، انجیر خشک، خرما، توت. ترکیبات لرک به مناسبت‌های گوناگون و در گاهنبارها دگرگون می‌شود. موبد رامین شهزادی در این زمینه می‌گوید: «زرتشتیان بر این باورند که ده روز مانده به نوروز فروهرها به زمین فرود می‌آیند و به خانه‌های پیشین خویش می‌روند. پس مردم باید برای پیشواز آنان خانه را پیش از این گهنبار پاکیزه کنند، برای راهنمایی فروهرها به سوی خانه آتش بیفروزند و در این روزها، بوهای خوش در آتش نهند و روان‌ها را ستایش کنند و اوستا بخوانند تا روا‌ن‌های درگذشتگان آسایش داشته و با شادی و شور باشند و برکت ارزانی دارند. در این روزها، به هیچ کاری نباید دست زد، مگر انجام کارهای نیک تا اینکه فروشی‌ها با خوشنودی یاد به جای‌های خویش برگردند و خوبی بخواهند و در پایان جشن، روان‌ها را بدرود می‌گویند.» در فروردین یشت نیز درباره فروهرها این‌گونه آمده است: «فروهرهای نیک و پاکی را می‌ستاییم که در هنگام پنج روز پایانی سال و ششمین و آخرین گهنبار(جشن آفرینش مراتب جهان) از آرامگاه زبرین فرود آیند و مدت ده شبانه روز در زمین به سر می‌برند.» کتاب «چهارشنبه سوری» جشن عروج ارواح مردگان به عالم زندگان در چهار بخش گاهشماری، چهارشنبه‌سوری، کنش‌های آئینی و کنش‌های تفریحی -الحاقی تنظیم شده است. نگاهی به ماه و هفته در ایران، ساختار لفظی و معنایی چهارشنبه‌سوری، خاستگاه تاریخی-آئینی جشن، ساختار فرهنگی-اعتقادی، ایزدان برکت‌بخش، آئین‌های تطهیر، نمایش حضور نمادین ارواح مردگان، پیش‌بینی آینده، بلاگردانی، جادوزدایی و باطل کرده سحر، سفره چهارشنبه سوری، نمایش آتش، آتشباری و هنجارشکنی سنت‌ها فصل‌های کتاب را دربرمی‌گیرد. بلوکباشی نیز به فرود فروهرها از آسمان اشاره کرده و این‌گونه نوشته است که فرود آمدن فروهرها یا روان امشاسپندان (نامیرایان نیکوکار) از آسمان به زمین در ده روز فرودگان (در پنج روز آخرین ماه سی روزه سال و پنج روز افزوده به آخرین ماه سال) از باورهای دینی ایرانیان پیرو دین مزدیسنا بوده است. این باور از دیرباز در فرهنگ رفتاری مردم ایران در این روزهای خاص مقدس در اسفندماه بازتاب ویژه‌ای داشته است و مردم با واکنش‌هایی نمادین بازتابندگی این باور را در مناسک آئینی آخر سال جلوه‌گر می‌ساخته‌اند. این مردم‌شناس پیشکسوت در بخش دیگر کتاب به عروج ارواح مردگان به زمین پرداخته‌اند و بر این باورند که اعتقاد به رستاخیز مردگان و بازگشت و عروج روان آنان به عالم خاکی و پیوستن به جمع زندگان یک باور بسیار کهن بوده و تنها اختصاص به ایران نداشته و در میان بیشتر اقوام جهان و پیروان ادیان بزرگ جهانی که به رستاخیز یا معاد جسمانی انسان باور دارند رواج داشته است. بنابر گفته بیرونی ایرانیان و اهل فارس در ایام فرودگان برای مردگان خود طعام می‌گذارند و این مشابه همان رسمی است که مردم سغد در خمسه مسترقه، پنج روز آخر ماه خشوم و خوارزمیان در پنج روز آخر ماه اسپندارمذ (اسفند) و پنج روز الحاقی به کار می‌برده‌اند. بنابر گفته بروکلمان زنان یزیدی (فرقه‌ای مذهبی که بیشتر آنان در سرزمین عراق و ایران با اقوام کرد و ارمنی همزیستی دارند) سه روز مانده به پایان سال خوراک بر سر گورهای مردگانشان می‌بردند. گروه مراغی‌های روبار الموت قزوین که به «مراغی» و «کله‌بُزی» معروفند، بنابر گزارشی پنج روز آخر سال را مانند زرتشتیان روزهای مقدس می‌شمارند و در زمره مراسمی که در این زوها انجام می‌دهند، یادآوری مردگان و دادن خیرات برای آنان است. وی به روزگار کنونی نیز اشاره می‌کند و می‌نویسد: «در این روزگار نیز مردم ایران در روزهای پایانی سال، به ویژه در غروب واپسین شب جمعه ماه اسفند و در برخی پاره فرهنگ‌های ایرانی در شب هر یک از چهارشنبه‌های ماه اسفند به ویژه در شب چهارشنبه سوری برای بزرگداشت روان درگذشتگان و یادآوری و پذیرایی از مردگان خود آیین‌هایی نمادین برگزار می‌کنند. آتش افروختن، شمع و فانوس‌ روشن کردن و بر بام و در اتاق‌های خانه گذاشتن، پختن غذا و توزیع آن، اطعام کردن تهی‌دستان و خیرات کردن حلواجات و خرما و شیرینی میان مردم از جمله این آیین‌ها به شمار می‌آیند.» کتاب «چهارشنبه سوری» در 208 صفحه، شمارگان 1100 نسخه و بهای 40 هزار تومان از سوی انتشارات گل آذین منتشر شده است. ]]> تاریخ و سیاست Mon, 15 Apr 2019 13:13:19 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/note/274070/فروهرهایی-خوشنودی-عالم-مینوی-بازمی-گردند ​کارگاه کتیبه‌شناسی و نسخه‌شناسی در دهلی http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/274087/کارگاه-کتیبه-شناسی-نسخه-شناسی-دهلی به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)،  تیلر ویلیامز (استادیار دانشگاه شیکاگو، تمدن و زبان‌های آسیایِ جنوبی)؛ تیبوت دوبرت (دانشیار تمدن و زبان‌های جنوب آسیا در دانشگاه شیکاگو)؛ چندر شیکر (استاد، گروه فارسی دانشگاه دهلی) در این کارگاه آموزشی تدریس خواهند کرد.   این کارگاه آموزشی سه روزه برای تمام دانشجویان مقاطع کارشناسی ارشد، پیش دکتری، دکتری از کشورهای جنوب آسیا (شامل هندوستان، بنگلادش، نپال، پاکستان و سریلانکا) برگزار می‌شود با هدف آشنایی آنها با مباحث کتیبه‌شناسی و نسخه‌شناسی متون کهن زبان‌های جنوب آسیا (سانسکریت، فارسی، هندی، اردو، بنگالی، مرهتی، گجراتی و غیره) مانند: نسخه‌های خطی، فرامین، یادداشت‌‌ها، اسناد.   در این کارگاه آموزشی، هشت سخنرانی انجام خواهد شد و شرکت‌کنندگان روش‌های خوانش متون کهن و بررسی تاریخ و اجتماع از لابلای این متون را فرا خواهند گرفت.   پژوهشگر برجسته تاریخ هنر، نقد هنر و فرهنگ نسخه‌های خطی – بریجندر نات گوسامی (Brijinder Nath Goswamy)- روز 20 می، به عنوان سخنران اصلی در این کارگاه آموزشی سخنرانی خواهد کرد.  ]]> تاریخ و سیاست Mon, 15 Apr 2019 09:55:21 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/274087/کارگاه-کتیبه-شناسی-نسخه-شناسی-دهلی فراخوان مقاله به همايش بين‌المللی زاگرس‌شناسی http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/274077/فراخوان-مقاله-همايش-بين-المللی-زاگرس-شناسی به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، رشته کوه‌های زاگرس که قسمت اعظم آن در ايران واقع شده،‌ تقريباً از جنوب شرق ترکيه تا سواحل خليج­ فارس کشيده شده است. زاگرس با داشتن زيست‌بوم‌ها و پناهگاه‌های مناسب براي استقرارهای انسانی، همواره نقش مهمی در تاريخ تحول فرهنگ‌های بشری ايفا کرده است. رشته کوه‌های زاگرس به‌دليل موقعيت استراتژيک و قرارگيري بر سر راه مهاجرت‌های جوامع انساني از آفريقا و حاشيه دريای مديترانه به سمت نواحی جغرافيای شرق و شمالی از اهميت بسياري در دوران پارينه‌سنگی برخوردار است. چه بسا در اين ميان برخي از پژوهشگران، زاگرس را منشأ مدرن شدن رفتار انسانی دانسته و نخستين انسان‌های هوشمندِ هوشمند را برآمده از مناطقي در زاگرس دانسته‌اند. اين سد طبيعي که کم و بيش مرزهاي غربي فلات ايران را در برگرفته،‌ نه تنها شواهد باستان­شناختي کهنی از دوران پارينه‌سنگي ارائه می‌دهد، بلکه نقش مهمي در شناخت ما از تحولات مهم دورة نوسنگي و پيش‌ِروي ايران در حوزه صنعت و آغاز کشاورزي و دامپروري دارد. دره‌ها و دشت‌های حاصلخيز دامنه‌های اين رشته کوه در دوران تاريخی خاستگاه شکل‌گيری تمدن‌های مهم و بزرگ جهانی از جمله تمدن هخامنشيان و ساسانيان در بستر خود شده و از سويی ديگر وجود قله‌ها و مناطق صعب‌العبور آن موجب باقيماندن برخي از آداب و رسوم متفاوتی که در جای جای اين عرصه وسيع برجای مانده نياز به بررسی و تأمل بيشتری دارند و نکاتي که غربيان از اين پهنه مهم تاريخي، ‌استراتژيکی و سياسی برداشت کرده‌اند،‌ جاي تعمق دارد. بر اين اساس بنياد ايرانشناسي با هدف شناخت و شناساندن بهتر ايران و حس ضرورت ويژه براي مطالعات زاگرس‌شناسی در نظر دارد، فعاليت‌های گسترده و وسيعي را در اين حوزه متمرکز کند. برگزاری همايش زاگرس‌شناسي در سطح بين‌المللی از جمله اين اقدامات است. اين همايش داراي فراخوان ارسال مقاله در 6 محور با موضوع: «بررسي منشأ پيدايش حيات انسان در رشته کوه‌های زاگرس»، بشرح زير است: محورهای همایش: باستان‌شناسی  مطالعات باستان­‌شناسي زاگرس  ژنتيک باستان‌­شناسي در زاگرس زمين‌­شناسي و جغرافيا زاگرس‌­شناسي از منظر جغرافياي‌تاريخي زاگرس‌­شناسي از منظر زيست محيطي زاگرس‌­شناسي از منظر زمين­‌شناسي ساختاري اديان آداب و مناسک تدفين در پيش از تاريخ زاگرس تطور انسان در زاگرس  انسان‌شناسي  نظريه‌­هاي کليدي انسان­شناسي زاگرس اهميت و ضرورت مطالعات انسان­‌شناسي در پژوهش‌هاي باستان‌شناسي پيش از تاريخ زاگرس اساطير اسطوره‌­هاي آغازين در فرهنگ زاگرس اسطوره، آيين و نمادپردازي در زاگرس    مطالعة تطبيقي اسطوره در زاگرس ميان رشته‌اي بررسی پیدایش انسان در متون دینی، تاریخی و ادبی همایش بین‌المللی زاگرس‌شناسی نُهم ارديبهشت‌ماه 1398، از ساعت 8:30 تا 12، در محل بنياد ايرانشناسي برگزار خواهد شد و در آن علاوه‌بر سخنراني حضرت آيت‌الله سيدمحمد خامنه‌اي، رئيس بنياد ايرانشناسي، پژوهشگران و استادان حوزة مطالعاتي زاگرس به ارائة مقاله و سخنراني خواهند پرداخت. از پژوهشگران، ‌استادان، ‌دانشجويان و علاقه‌مندان به حوزه مطالعاتي زاگرس دعوت مي‌شود براي ارسال مقالات خود تا پايان روز دوم ارديبهشت ماه 1398، با توجه به محورهاي همايش،‌ اقدام کنند. همچنین برای ثبت‌نام حضور در همایش و ارسال مقاله به سایت همایش به آدرس http://zagros.iranology.ir مراجعه نمایند. آخرين مهلت ارسال مقاله: 2 ارديبهشت 1398 زمان برگزاري همايش: 9 ارديبهشت 1398 –  ساعت 8:30 تا 12 تارنمای همایش: http://zagros.iranology.irgy.ir" target="_blank">http://zagros.iranology.ir رايانامه: mags@iranology.ir مقالات منتخب در پايگاه‌هاي معتبر علمي نمايه خواهد شد. برای كسب اطلاعات بيشتر و دريافت شيوه‌نامة راهنماي نگارش مقالات به تارنماي بنياد ايرانشناسي مراجعه کنند و يا با شماره‌های (88212001 و88212004-0 021) تماس بگیرند. ]]> تاریخ و سیاست Mon, 15 Apr 2019 08:58:33 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/274077/فراخوان-مقاله-همايش-بين-المللی-زاگرس-شناسی ​انتشار «تحلیل ساختاری فعل در زبان سغدی» تألیف بدرالزمان قریب http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/274047/انتشار-تحلیل-ساختاری-فعل-زبان-سغدی-تألیف-بدرالزمان-قریب به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، مرکز دائره‌المعارف بزرگ اسلامی (مرکز پژوهش‌های ایرانی و اسلامی) پانزدهمین جلد از مجموعه پژوهش‌های ایران باستان را منتشر کرد. آثاری که در این مجموعه به زبان‌های مختلف منتشر می‌شود آخرین دستاوردهای علمی را در همه زمینه‌های مربوط به ایران باستان (تاریخ، باستانشناسی، هنر، ادبیات، اساطیر، ادیان و زبان‌ها، دستنوشته‌ها، کتیبه‌ها و...) در اختیار دانش‌پژوهان قرار خواهد داد و برگ زرین بر فرهنگ کهن این مرز و بوم است.   پانزدهمین شماره از مجموعه پژوهش‌های ایران باستان، «تحلیل ساختاری فعل در زبان سغدی» تألیف استاد گرانمایه دکتر بدرالزمان قریب است. این کتاب رساله دکتری استاد قریب به راهنمایی خاورشناس نامدار پرفسور والتر هنینگ در دانشگاه کالیفرنیا بوده است و در سال 1340 شمسی دفاع شده است. انتشار این شماره پاسداشت و بزرگداشت بانویی دانشمند و ایران‌دوست است برای سالیان دراز همکاری علمی و مسئولانه با این مرکز.   دکتر بدرالزمان قریب در سال 1308 در تهران در خانواده‌ای فرهنگی به دنیا آمد. وی استاد برجسته دانشگاه تهران، عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب پارسی و عضو شورای علمی مرکز دائره‌المعارف بزرگ اسلامی و دیگر مجامع علمی جهانی است. این دانشمند فرزانه زندگی خود را در خدمت به فرهنگ و زبان‌های ایران باستان، به ویژه زبان سغدی و گسترش زبان فارسی گذرانیده است. قریب به راستی یکی از قله‌های بلند تاریخ و فرهنگ ایران است. نام او در کنار اندیشمندان بزرگ ایرانی جاودان خواهد ماند. ]]> تاریخ و سیاست Mon, 15 Apr 2019 05:11:00 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/274047/انتشار-تحلیل-ساختاری-فعل-زبان-سغدی-تألیف-بدرالزمان-قریب ​چرا باید ایران را دوست بداریم؟ http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/274044/چرا-باید-ایران-دوست-بداریم به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، ایده ایران از سلسله نشست‌های مسئله ایران است که با عنوان «چرا باید ایران را دوست بداریم؟» از سوی پژوهشکده علوم تاریخی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار می‌شود. در این نشست نعمت‌الله فاضلی سخنرانی می‌کند و دبیری نشست نیز بر عهده علیرضا ملایی توانی است. این نشست دوشنبه 26 فروردین 98 ساعت 14 تا 16 در سالن اندیشه پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار می‌شود. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی در بزرگراه کردستان، خیابان دکتر آئینه‌وند (64 غربی) واقع شده است. ]]> تاریخ و سیاست Mon, 15 Apr 2019 04:32:43 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/274044/چرا-باید-ایران-دوست-بداریم آیا کورش مصداق ذوالقرنینِ در قرآن و تورات است؟ http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/273943/آیا-کورش-مصداق-ذوالقرنین-قرآن-تورات به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)؛ نشر نی به زودی اثر کلاسیک مولانا ابوالکلام آزاد درباره کورش را با ترجمه‌ای تازه منتشر خواهد کرد. کتاب «کورش؛ یا ذوالقرنین تورات و قرآن» اثری است که در آن ابوالکلام آزاد استدلال‌هایی را در یکی بودن کورش و ذوالقرنین مطرح کرده است. این استدلال‌ها به ویژه در نیمه اول قرن جاری توجه بسیاری از پژوهشگران حوزه تاریخ و الهیات در ایران را به خود جلب کرده است. این کتاب را مسلم زمانی و علی‌اصغر قهرمانی مقبل ترجمه کرده‌اند. پیش از این در سال 1342 ترجمه دیگری از همین کتاب با ترجمه محمدابراهیم باستانی پاریزی ارائه شده بود.  در پیشگفتار این کتاب چنین آمده است: «مسئله‌ «ذوالقرنین» موضوع پیچیده‌ای است که از دیرباز مورخان و مفسران را سرگشته و سردرگم کرده است. این نام در کتاب مقدس و قرآن کریم آمده است؛ قرآن کریم او را یکی از پادشاهان کهن می‌داند و از وی به نیکی یاد می‌کند. حال، پرسش این است که این پادشاه کیست، نامش از کجا بر زبان‌ها افتاده، برای چه چنین لقب شگفت‌آوری گرفته، و چه اندیشه‌ای پشت این لقب بوده است؟ آیا در حقیقت پادشاهی با این لقب وجود داشته است؛ یا ماجرای او صرفاً افسانه‌ای از افسانه‌های پیشینیان است؟ در طول تاریخ پاسخ‌های متفاوتی به این پرسش داده شده و مصداق‌های متعددی برای این لقب معرفی شده است. در سده‌ی معاصر، مولانا ابوالکلام آزاد، متفکر بزرگ هند، با مستندات تاریخی، کورش را مصداق ذوالقرنینِ مذکور در قرآن و تورات می‌داند و به این پرسش تاریخی پاسخی مستدل می‌دهد؛ نظریه‌ای که مفسر بزرگی چون علامه طباطبائی نیز آن را پذیرفته است.» کتاب «کورش؛ یا ذوالقرنین تورات و قرآن» نوشته ابوالکلام آزاد با ترجمه مسلم زمانی و علی‌اصغر قهرمانی در 235 صفحه و با قیمت 28000 تومان به زودی از سوی نشر نی منتشر خواهد شد. ]]> تاریخ و سیاست Mon, 15 Apr 2019 04:17:09 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/273943/آیا-کورش-مصداق-ذوالقرنین-قرآن-تورات