خبرگزاری کتاب ايران (IBNA) - آخرين عناوين علوم‌انسانی :: نسخه کامل http://www.ibna.ir/fa/history_politic Wed, 22 Nov 2017 17:14:54 GMT استوديو خبر (سيستم جامع انتشار خبر و اتوماسيون هيئت تحريريه) نسخه 3.0 /skins/default/fa/normal3/ch01_newsfeed_logo.gif تهيه شده توسط خبرگزاری کتاب ايران (IBNA) http://www.ibna.ir/ 100 70 fa نقل و نشر مطالب با ذکر نام خبرگزاری کتاب ايران آزاد است. Wed, 22 Nov 2017 17:14:54 GMT علوم‌انسانی 60 کراسنوولسکا: ایرانشناسی همواره در حاشیه بوده است/ دلبستگی لهستانی‌ها به ایران‌شناسی http://www.ibna.ir/fa/doc/report/254620/کراسنوولسکا-ایرانشناسی-همواره-حاشیه-بوده-دلبستگی-لهستانی-ها-ایران-شناسی به‌گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) نشست «ایران‌شناسی در لهستان پیشینه و چشم‌انداز فرارو» با حضور آنا کراسنوولسکا، رناتاروسک کوالسکا، ماتئوش کواگیش، استانسیواو یاشکوسکی و ایونانویتسکا عصر امروز چهارشنبه (یکم آذر) در سرای اهل‌قلم برگزار شد.    آنا کراسنوولسکا در این نشست تاریخچه‌‌ای از شکل‌گیری کرسی ایران‌شناسی در دانشگاه کراکوف، لهستان ارایه کرد و گفت: این دانشگاه قدیمی‌ترین دانشگاه در لهستان و حتی کل منطقه‌ است و سابقه 650 ساله دارد. رشته ایرانشناسی نیز در چارچوب دانشکده ادبیات و زبان‌شناسی فعالیت می‌کند و انستیتو زبان‌شناسی و ادبیات در سال 2019 صدساله می‌شود. ایرانشناسی کراکوف ویژگی خاصی دارد و آن این است که نمی‌تواند از ساختارهای دانشکده ادبیات خارج شود زیرا زیربنای عملی و نظری زبان‌شناختی و ادبیات‌شناختی برای تحقیقات ما اهمیت دارد.   وی با اشاره به بنیانگذار شرق‌شناسی به معنای مدرن آن گفت: در کرسی ایرانشناسی زبان‌های مختلفی به دانشجویان تدریس می‌شود و اکنون کتاب‌های بیشتری برای تدریس زبان فارسی جمع‌آوری شده ولی باز هم نیازمند کتاب‌های بیشتری هستیم اکنون ایرانشناسی آبرومندی در دانشگاه تدریس می‌شود و آموزش زبان هم به‌صورت عملی وجود دارد تلاش ما این است که یک آگاهی عملی به دانشجویان درباره تاریخ زبان بدهیم.   کراسنوولسکا در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به اینکه در کنار تدریس زبان فارسی در کرسی ایرانشناسی زبان‌های کردی هم تدریس می‌شود، گفت: تلاش ما این است که گویش‌های کرمانجی و سورانی که زیرمجموعه زبان کردی است به دانشجویان ایران‌شناسی تدریس شود.   وی با بیان اینکه ایرانشناسی یکی از رشته‌هایی است که کمتر مورد توجه دانشگاه کراکوف قرار گرفته است، گفت: ایرانشناسی همواره در حاشیه بوده است چرا که ما از دولت کمک نمی‌گیریم و همواره سعی کرده‌ایم در حالی که روی پای خودمان می‌ایستیم دانشجویان این رشته را تربیت کنیم. اکنون قرارداد دوجانبه مبادله فرهنگی با ایران باطل شده و تمدید نشده است و این موضوع روی تبادل دانشجو با ایران تاثیر گذاشته است.   این استاد دانشگاه در ادامه توضیحاتی درباره کارهای در دست تالیف و ترجمه خود ارایه کرد و گفت: اکنون در حال تالیف کتابی درباره باورداشت‌های عامیانه قهرمانان اساطیر تقویمی در ایران هستم برای این کار سعی کردم از ادبیات وسیع روسی و همچنین پژوهش‌های صورت‌گرفته در منطقه روسیه مرکزی استفاده کنم و ببینیم که سیستم باورهای تقویمی در بین اقوام ایرانی چگونه بوده است.   وی همچنین درباره روند ترجمه شاهنامه نیز به زبان لهستانی گفت: به هر حال تصحیح شاهنامه به زبان لهستانی کار بسیار سنگینی است و از سال آینده که بازنشسته می‌شوم می‌توانم این کار را آغاز کنم اما در انجام این کار دو موضوع مطرح است نخست اینکه ببینیم آیا روایت مسکو درست است یا خیر و از طرف دیگر زبان لهستانی هم دقت بسیاری می‌خواهد. از سوی دیگر سبکی که شاهنامه در آن سروده شده است به زبان لهستانی وجود ندارد بنابراین باید این سبک ابداع شود تا هم به گونه‌ای قدیمی و هم برای خواننده قابل فهم باشد.   این استاد دانشگاه با اشاره به برگزاری دو جشنواره ادبی در کشور لهستان گفت: یکی از این جشنواره‌ها در فصل پاییز برگزار می‌شود و در آن نویسندگان مختلف از تمامی دنیا دعوت می‌شوند امسال نیز با توجه به ترجمه کتاب «خواب زمستانی» گلی ترقی به زبان لهستانی از وی دعوت شد که در این مراسم حضور پیدا کند و استقبال چشمگیری هم از ایشان به‌عمل آمد. همچنین محمود حسینی‌زاد نیز که از مترجمان باسابقه در ایران است یکی از آثارش به زبان لهستانی به چاپ خواهد رسید او نیز در این جشن حضور داشت.   ادبیات ایران و جایزه نوبل ایونانویتسکا نیز در ادامه این نشست توضیحاتی را درباره کرسی ایرانشناسی در دانشگاه ورشو ارایه کرد و گفت: دانشگاه ورشو در سال 1816 تاسیس شد و ما 200 سالگی آن را جشن گرفتیم. دانشکده شرق‌شناسی که ذیل آن ایرانشناسی فعالیت می‌کند نیز چندی پیش 85 سالگی خود را جشن گرفت. ایرانشناسی در دانشکده شرق‌شناسی توسط دو شاگردی که در رشته ترک‌شناسی تحصیل می‌کردند به این دانشکده اضافه شد و در شرایط فعلی نیز دروس مختلفی مانند ادیان، هنر اسلامی و... ذیل ایرانشناسی به دانشجویان تدریس می‌شود همچنین برای مدتی زیررشته‌ای با عنوان افغانستان‌شناسی به مدت سه‌سال در دانشگاه راه‌اندازی شد که بعدها منحل شد.   این استاد دانشگاه نیز توضیحاتی درباره کارهای در دست ترجمه خود ارایه داد و افزود: به مناسبت 75 سالگرد ورود آوارگان لهستانی به ایران مقاله‌ای را ترجمه کردم. همچنین مقاله دیگری را از یک ترک‌شناس لهستانی درباره لهستانی‌هایی که در قرن 19 زندگی می‌کردند ترجمه کردم که در مجله بخارا به چاپ رسید. علاوه‌ بر این درباره لهستانی‌هایی که بین 20 سال جنگ جهانی اول و دوم در ایران ساکن بودند مقاله‌ای به زبان فارسی ترجمه کردم که آن نیز به چاپ می‌رسد.   نویتسکا درباره حضور ادبیات ایران در عرصه جهانی عنوان کرد: همه می‌دانند که ادبیات ایران به چه میزان غنی است با این وجود ایران برنده هیچ جایزه نوبل نشده‌ای است و این باعث تاسف است چون جایزه نوبل مانند کلید در بسته است. همان‌طور که می‌دانید ادبیات ترکیه نیز علی‌رغم غنی بودن شناخته‌شده نبود اما از زمانی که به‌طور مثال اورهان‌ پاموک برنده جایزه نوبل شد همه ناشران و حتی ناشران لهستانی برای ترجمه کتاب‌های او اظهار تمایل کردند. بنابراین اینکه کتابی برنده جایزه نوبل شود می‌تواند موجب جذب ناشران به آن اثر شود و امیدوارم این اتفاق برای ادبیات ایران نیز صورت بگیرد.   وی در بخش پایانی سخنانش با بیان اینکه رشته ایرانشناسی در دانشگاه ورشو برای بسیاری از دانشجویان رشته دوم دانشگاهی است، گفت: بسیاری از دانشجویان در این دانشگاه ایرانشناسی را به‌عنوان رشته دوم خودشان انتخاب می‌کنند و از این منظر علاقه دانشجویان به این رشته قابل تأمل است. مطالعه آثار کلاسیک ادبیات فارسی برای لهستانی‌ها رناتاروسک کوالسکا، دکترای ادبیات فارسی در ادامه این نشست با تاکید بر مطالعه متون ادبی و آشنا کردن دانشجویان ایرانشناسی با زبان فارسی گفت: مطالعه آثار کلاسیک ادبیات فارسی برای لهستانی‌ها یک چالش متفاوت است چرا که ادبیات لهستانی با ادبیات فارسی تفاوت دارد و ما باید طی تدریس زبان فارسی دانشجویان را قانع کنیم که ادبیات کلاسیک ارزشمند است.   وی در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به علاقه دانشجویان لهستانی به رشته ایرانشناسی گفت: تعداد دانشجویان ایرانشناسی کاهش پیدا نکرده و این نشان‌دهنده این است که هنوز هم نسبت به بهبود روابط ایران و لهستان امیدواری‌هایی وجود دارد.   برنامه ایران‌شناسی به روز است ماتئوس کوآگیش در ادامه نشست درباره علاقه دانشجویان به ادبیات کلاسیک توضیحاتی را ارایه کرد و گفت: البته دانشجویان در روال تحصیل خود به ادبیات کلاسیک علاقه‌مند می‌شوند و از همین رو برای پایان‌نامه لیسانس و فوق‌لیسانس یکی از موضوعات ادبیات کلاسیک را انتخاب می‌کنند. از سوی دیگر از زمانی که من دانشجوی ایرانشناسی در سال 2001 بوده‌ام تاکنون برنامه ایرانشناسی دانشگاه کراکوف تغییرات بسیاری کرده است و امروز ما برنامه به‌روز شده‌ای را در اختیار دانشجویان قرار داده‌ایم.  بخش پایانی این نشست به پرسش و پاسخ حاضران اختصاص داشت. ]]> علوم‌انسانی Wed, 22 Nov 2017 13:32:10 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/254620/کراسنوولسکا-ایرانشناسی-همواره-حاشیه-بوده-دلبستگی-لهستانی-ها-ایران-شناسی کتاب «دانشگاهی که بود» نقد و بررسی می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/254599/کتاب-دانشگاهی-نقد-بررسی-می-شود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) نشست نقد و بررسی کتاب «دانشگاهی که بود» نوشته ناصر فکوهی سه‌شنبه 7 آذرماه در سرای اهل قلم برگزار می‌شود. در این نشست، ناصر فکوهی از تجربه زیسته خود در دانشگاه خواهد گفت و عباس کاظمی نیز به عنوان منتقد کتاب را نقد خواهد کرد. علاقه‌مندان برای حضور در این نشست می‌توانند از ساعت 15 تا 17 به سرای اهل قلم در خیابان فلسطین جنوبی کوچه خواجه نصیر شماره 2 مراجعه کنند. مطالبی که در این کتاب گرد آمده‌ است، حاصل بیست سال کار مستقیم و تجربه روزمره نگارنده در محیط دانشگاهی به‌عنوان استاد پژوهشگر و سردبیر مجله‌های علمی در دانشگاه تهران و درگیر شدن با مشکلاتی است که تقریبا همه آن‌ها از آغاز تا پایان این نوشته‌ها وجود داشته‌اند. در این مجموعه، 45 مطلب، شامل 9 مقاله، 13 یادداشت، و 23 گفت‌وگو و نشست گرد آمده‌اند که در طول سال‌های 1384 تا 1394، در مطبوعات، گردهمایی‌های علمی، مجله‌های دانشگاهی و... ارائه شده‌اند. روش، این کتاب همچون بسیاری دیگر از کتاب‌های نگارنده، از رویکردی خاص پیروی می‌کنند که رویکرد دخالت‌جویانه علوم اجتماعی در واقعیت زنده و پویای اجتماعی در یک زمینه خاص است. در حقیقت، روش‌های نوشتاری همچون مقاله و به‌ویژه یادداشت و گفت‌وگو، روش‌هایی هستند که یک پژوهشگر یا نویسنده و کنشگر فکری می‌تواند از طریق آن‌ها به‌سرعت در واقعیت اجتماعی برای بهبود بخشیدن به آن و برای پاسخ دادن به نیازهایی که افکار عمومی و تخصصی به نظریه‌های ما دارند، وارد عمل شود. به‌ویژه در عصری که انقلاب اطلاعاتی، سرعت مبادله اطلاعات و تحلیل‌ها را بی‌نهایت بالا برده است. این روش، به هیچ رو نافی روش‌های دیگری همچون نگارش کتاب‌ها و رساله‌های دانشگاهی ساختارمند نیست و نگارنده خود، کتاب‌های بسیاری را نیز به آن روش، تألیف و ترجمه کرده است که ده‌ها سال است به‌عنوان کتاب‌های مرجع در دانشگاه‌های کشور تدریس می‌شوند و بی‌شک، در آینده نیز چنین خواهد کرد. فکوهی در این روش، کمتر به‌دنبال پیروی از روش‌های علمی هنجارمند در متون تخصصی بوده؛ به‌جز در گروهی از مقاله‌های علمی ـ پژوهشی که در آن‌ها موازین دقیق و اثبات‌گرایانه به‌طور کامل رعایت شده‌اند. در واقع این یادداشت‌ها و گفت‌وگوها به‌دنبال آن نیستند که دیدگاه‌های نگارنده را ثابت کنند و یا علم او را در برابر علم‌های دیگر در نسبتی بالاتر قرار دهند، بلکه براساس شیوه‌ای مداخله‌گرانه علم می‌کنند که در رابطه با مخاطبان متخصص و نخبه جامعه، به سرعت و با بیشترین توان ممکن بر واقعیت اجتماعی تأثیر بگذارند. کتاب «دانشگاهی که بود...» نوشته ناصر فکوهی با شمارگان هزار نسخه در 472 صفحه به بهای 25 هزار تومان از سوی انتشارات پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری منتشر شده است. ]]> علوم‌انسانی Wed, 22 Nov 2017 09:59:31 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/254599/کتاب-دانشگاهی-نقد-بررسی-می-شود انتشار شماره ۱۴۰ ماهنامه اطلاعات حکمت و معرفت/ از «دائودِه جینگ» تا «دفتر مقدّس حق و راستی» http://www.ibna.ir/fa/doc/book/254593/انتشار-شماره-۱۴۰-ماهنامه-اطلاعات-حکمت-معرفت-دائود-ه-جینگ-دفتر-مقد-س-حق-راستی به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) شماره ۱۴۰ ماهنامه اطلاعات حکمت و معرفت مشتمل بر نوشته‌هایی در زمینه ادب و هنر، اندیشه و نظر، کتاب و گزارش است.  در بخشی از سخن دبیر شماره ۱۴۰ به قلم نغمه پروان چنین آمده است: «عمده مسئولیت مباحث ساده‌زیستانه هشیار ساختن ما به آگاهانه مصرف کردن و ندادن عنان زندگی به‌دست این فرهنگ مصرفی است که به‌هیچ‌روی با برخورداری از رفاه و امنیت در حد معتدل و معمول ناسازگار نیست، زیرا همان‌گونه که فیلسوفانی چون ارسطو نیز بر آن صحه می‌گذارند برخورداری از حدی از خواسته‌های بیرونی لازمه به‌چنگ آوردن خواسته‌های درونیِ روح و ذهن است.» نخستین نوشتار دفتر ماه این شماره گفت‌وگویی با عنوان کم مصرفی، شادکامی و اخلاق روزمره با امری وستاکات، استاد فلسفه و نویسنده کتاب عقلانیت کم‌مصرفی است که حسین کرمانشاهی به فارسی ترجمه کرده است. این گفت‌وگو با تمرکز بر ساده‌زیستی می‌خواهد این مطلب را روشن کند که چرا فیلسوفان همواره از صرفه‌جویی مخارج دفاع می‌کنند، اما چنین سخنانی همواره نادیده انگاشته می‌شود. دومین نوشتار به قلم ریچارد گِرِگ در ارزش ساده‌زیستی داوطلبانه نام دارد و علی کلانی طهرانی به فارسی برگردانده است. او در این مقاله «با تکیه بر شرایط بیرونی و درونی ساده‌زیستیِ داوطلبانه ساده‌زیستی را  نوعی خویشتن‌داری نسبی در برخی جوانب زندگی به‌منظور تأمین منافع بااهمیت‌تر در زندگی تلقی می‌کند و دستیابی به آن را به نوعی سازماندهی حساب‌شده در زندگی محتاج می‌داند.» در نوشتار سوم روز و یوسیما در مقاله رویکردی فضیلت‌محور به مصرف ازمنظر مک‌اینتایر  و بی‌بو با ترجمه علیرضا رضایت اخلاق فضیلت را به‌دلیل پویاییِ روبه‌کمال آن در حوزه مصرف چارچوب نظری مناسبی برای تحلیل اخلاقی مصرف مطرح می‌کنند و بر این باورند که دنبال کردن خواسته‌ها و خیرات درونی در مصرف برای عامل مصرف فضیلت‌مندی به ارمغان خواهد آورد. چهارمین نوشتار اهمیت اخلاقی و معنویِ ساده‌زیستیِ اختیاری به قلم ژاکوب گَرت و با ترجمه یدالله رستمی است. نویسنده در این مقاله از منظر اخلاق فضیلت باستان، وظیفه‌گرایی کانت و زیبایی‌شناسیِ وجودِ فوکو به‌ضرورت این شیوه زندگی می‌پردازد و با تأکید بر خوبی زندگی و سعی در جهت کاستن از درد و رنج دیگران، به ساده‌تر زیستن ما را سفارش می‌کند. پنجمین نوشتار با عنوان جنبش ساده‌گراییِ خودخواسته را ساموئل الکساندر نگاشته و فرناز تبریزی به فارسی ترجمه کرده است. «الکساندر معتقد است نیاز جهان امروز به سبک‌هایی بدیل برای زیستن، طلب می‌کند که شمائی کلی از ساده‌گراییِ خودخواسته مطرح شود. مؤلف در این مقاله ابتدا تصویر روشنی از این جنبش و مؤلفه‌های بنیادی آن به بیان مفاهیم، انگیزه‌ها و شیوه‌های عمل ساده‌گرایی خودخواسته می‌پردازد و در آخر نیز به ذکر مخالفت‌هایی می‌پردازد که علیه ساده‌گراییِ خودخواسته به‌عنوان یک جنبش و سبکی از زندگی مطرح شده است.» غلامعلی کشانی در نوشتار ششم با عنوان ساده‌زیستی؛ مهاتما گاندی و دیوید ثورو از منظر دو انسان اندیشمند به ساده‌زیستی می‌نگرد که به صرفِ نظر اکتفا نکردند و تا جای ممکن باورهای ساده‌زیستانه خود را با عمل همراه کردند. مؤلف در ادامه منافعی را بر می‌شمرد که گاندی و ثورو آن‌ها را پیامدهای «ساده زندگی کردن» معرفی کرده‌اند. پیتر سینگر در مقاله هفتم با عنوان راهِ‌حل فقر جهانی آزمایش‌هایی فکری را برای ما ترسیم می‌کند تا به ما یادآوری کند که هنگام صرف پول بابت امور تجملی و غیرضروری، می‌توانستیم با پولمان کار بهتری نیز انجام دهیم. او اذعان دارد که زندگی اخلاقی در دنیای کنونی بسیار سخت و دشوار است اما آگاهی از مفاد این‌گونه زندگی می‌تواند اولین قدم برای قرار گرفتن در مسیر درست را پیشِ‌پایمان قرار دهد. این مقاله را حامد مرآتی به فارسی ترجمه کرده است. هشتمین نوشتار این شماره را اسماعیل رادپور با عنوان در آغوش کشیدن سادگی نگاشته است که با تلقی سادگی به‌مثابه یکی از بنیادی‌ترین معانی در معارف مابعدالطبیعی و نیز آیین‌های عرفانیِ شرقِ دور به‌ توصیف وضعِ دست‌ناخورده، نخستین و فطریِ موجودات در کمال ازلی می‌پردازد که در چنین طریقتی عموماً با تمثیل کنده‌چوب تراش‌ناخورده بدان اشاره می‌شود. مقاله رادپور را می‌توان پژوهشی در دو اشاره «دائودِه جینگ» یا «دفتر مقدّس حق و راستی» به مفهوم سادگی و شروح استادان سنّت دائویی در کهن‌ترین تفاسیر نوشته شده بر این کتاب دانست. نهمین و آخرین مقاله دفتر ماه این شماره از نشریه به قلم دکتر سید حسن اسلامی اردکانی با عنوان در فضیلت سادگی است. مؤلف در این مقاله سادگی را در جهان امروز هم‌زمان دشوار و ضروری تلقی می‌کند و بر این نظر است که گسترش وابستگی‌های انسان گاه حتی تصور ساده کردن زندگی را برایش هولناک جلوه می‌دهد. او همچنین به معرفی گام‌های آغازین ساده بودن و پنج مفهوم کلیدی سادگی از منظر اسلامی می‌پردازد. بخش دوم ماهنامه اطلاعات حکمت و معرفت ادب و هنر نام دارد و مشتمل بر دو مقاله است. مقاله نخست زیبایی‌شناسی در سال ۱۶۰۰ به قلم ووادیسواف تاتارکیویچ است که سیدجواد فندرسکی ترجمه کرده و شادی حدادپور خیابانی ویراستار آن بوده است. دومین مقاله با عنوان قاسم انوار به قلم راجر مروین سیوری است و  ترجمه و تحقیق آن را محمودرضا اسفندیار و جمشید جلالی شیجانی عهده‌دار بوده‌اند. اندیشه و نظر عنوان سومین بخش ماهنامه است و از دو نوشتار دیگر تشکیل شده است. نخستین نوشتار با عنوان الهیات در جهان معاصر گفت‌وگویی با همایون همتی است. دومین نوشتار این بخش با عنوان وجود به عنوان پدیدارشدن: بازیابی تجربه یونانی از فوسیس به قلم چارلز گیگنون و با ترجمه انشاءالله رحمتی است. دو بخش پایانی نشریه به ترتیب کتاب و گفت‌وگو نام دارند. بخش گفت‌وگو با مقاله‌ای به قلم سیدمسعود رضوی با عنوان سندبادنامه آغاز می‌شود. در ادامه مقاله‌ای از منیره پنج‌تنی با عنوان داستان و آموزش تفکر آمده است. سپس او در گفت‌وگویی با سعید ناجی به موضوع معیار فبک برای داستان پرداخته است. در ادامه نیز چند کتاب در حوزه فلسفه و علوم انسانی معرفی شده‌اند. آخرین بخش نشریه به گزارش مهم‌ترین وقایع حوزه اندیشه در یک ماه اخیر اختصاص دارد. صد و چهلمین شماره نشریه اطلاعات حکمت و معرفت ویژه آذرماه ۱۳۹۶ با عنوان «فضیلت سادگی» به سردبیری و مدیر مسئولی انشاءالله رحمتی با بهای ۵۰۰۰ تومان در اختیار علاقه‌مندان قرار گرفت. ]]> علوم‌انسانی Wed, 22 Nov 2017 09:08:56 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/254593/انتشار-شماره-۱۴۰-ماهنامه-اطلاعات-حکمت-معرفت-دائود-ه-جینگ-دفتر-مقد-س-حق-راستی کتاب «ایران مهد همزیستی مسالمت‌آمیز ادیان» در سن پترزبورگ رونمایی شد http://www.ibna.ir/fa/doc/report/254595/کتاب-ایران-مهد-همزیستی-مسالمت-آمیز-ادیان-سن-پترزبورگ-رونمایی به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) به نقل از روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، کتاب «ایران مهد همزیستی مسالمت‌آمیز ادیان» که توسط مرکز گفتگوی ادیان و تمدن‌های سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی تدوین شده و رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در مسکو آن را به زبان روسی ترجمه و منتشر کرده است در موزه تاریخ ادیان سن پترزبورگ رونمایی شد. سید محمد بهشتی، رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری در مراسم رونمایی از کتاب «ایران مهد همزیستی مسالمت‌آمیز ادیان» در موزه دولتی تاریخ ادیان سنت پترزبورگ به ارتباط کاری محل دفتر پژوهشگاه با حوزه فعالیت موزه تاریخ ادیان سنت پترزبورگ اشاره کرد. او گفت: از محل پژوهشگاه تا سفارت روسیه خیابانی وجود دارد که در آن همه ادیان رسمی دارای مراکز و عبادتگاه‌های دینی (شامل مسجد، کنیسه، کلیسا و آتشکده زرتشتیان) هستند یعنی تقریبا از زمانی که تهران تاسیس شده این مراکز بوده‌اند. این مسئله حکایت از این دارد که ایران سرزمین معنویت ادیان بوده است. وی ایران را  اولین مکانی دانست که مسیحیان می‌توانند آن را رسما اعلام کنند و خطری برای آنها وجود ندارد و گفت: اولین سرزمینی‌هایی که در آن بودیسم و بودایی‌ها قدرت سیاسی پیدا می‌کنند؛ حوزه فرهنگ ایرانی (خراسان بزرگ) بوده است. آئین زرتشت از جمله ادیانی است که رویکرد معنوی در آن قدرت زیادی دارد. رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری با اشاره به اینکه تمامی مذاهب اسلامی که در آنها توجه به معنویت اولویت دارد گفت: مهد همه آنها تقریبا در ایران است. وی تصریح کرد: شاید ایران تنها کشوری باشد که محله یهودی‌ها درست در مرکز و قلب شهر قرار دارد به همین دلیل است که مطالعات مربوط به ادیان در ایران می‌تواند دریچه جدیدی را  در تعامل بین ادیان باز کند. بهشتی پس از برشمردن نمونه‌هایی از مصادیق همزیستی مسالمت‌آمیز ادیان در ایران افزود: در بسیاری از کشورها وقتی درباره وضعیت ادیانشان مطالعه و بررسی می‌کنیم؛ بیشتر با موارد اختلاف و درگیری پیروان ادیان مواجه می‌شویم. او اظهار کرد: جالب است در روسیه وقتی مسیحیت شرقی را با مسیحیت غربی مقایسه می‌کنیم؛ می‌بینیم مثلا مسیحیت غربی هیچ‌وقت دست به شمشیر نبرده و این به‌خاطر همان رویکرد شرقی بودنش است و این امکان را می‌دهد که نمایندگان ادیان مختلف دراین کشور باصلح درکنارهم همزیستی داشته باشند. بهشتی گفت: هانری کربن، فیلسوف فرانسوی جمله خیلی مهمی دارد که فکر می‌کنم برای کسانی که در زمینه فرهنگ و مسائل بین ادیانی مطالعه می‌کنند؛ جمله و نکته‌ای کلیدی است، او می‌گوید قرآن در شبه جزیره عربستان نازل می‌شود ولی در ایران فهمیده می‌شود. بهشتی تصریح کرد: این در واقع به‌خاطر بستر فرهنگی است که ما در ایران دارا هستیم. در فرهنگ ایرانی؛ اولویت همیشه با معنویت دین بوده، برای همین است که وقتی اسلام به ایران می‌آید ایرانی‌ها خیلی سریع با جنبه‌های معنوی اسلام ارتباط و انس پیدا می‌کنند و به همین دلیل منشا شاخه‌های مختلف اسلام نیز عمدتا ایران است. رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری افزود: نخستین مکانی که مسیحی‌ها قدرت سیاسی پیدا می‌کنند در حوزه فرهنگ ایرانی (در دوره اشکانی) است. مانند همین را در مورد بودیسم داریم نقطه آغاز بودیسم در هندوستان است ولی گسترش آن در غرب رودخانه سند یعنی همان حوزه خراسان بزرگ است. بهشتی در پایان انتشار کتاب «ایران مهد همزیستی مسالمت‌آمیز ادیان» به زبان روسی و رونمایی آن را تبریک گفت و اظهار کرد:  آنچه در این کتاب آمده تبلیغاتی نیست؛ بلکه واقعیتی است که  در جامعه ایران وجود دارد. رئیس موزه تاریخ ادیان سن پترزبورگ نیز در این مراسم با تشکر از حضور هیات ایرانی در موزه و تسلیت به‌مناسبت قربانیان زلزله اخیر در ایران؛ به سفر موفقیت‌آمیز هیات موزه تاریخ ادیان سن پترزبورگ به ایران در ماه گذشته اشاره کرد و از رایزنی فرهنگی کشورمان در مسکو و مرکز گفتگوی ادیان و تمدن‌های سازمان که میزبانی هیات را برعهده داشت؛ تشکر کرد. ]]> علوم‌انسانی Wed, 22 Nov 2017 08:59:31 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/254595/کتاب-ایران-مهد-همزیستی-مسالمت-آمیز-ادیان-سن-پترزبورگ-رونمایی رونمایی از «عربستان سعودی، یک پادشاهی در معرض خطر» http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/254548/رونمایی-عربستان-سعودی-یک-پادشاهی-معرض-خطر به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، کتاب « عربستان سعودی، یک پادشاهی در معرض خطر» توسط انتشارات علمی و فرهنگی منتشر شده است. این کتاب را پل آرتز و کارولین رولانتز به رشته تحریر درآورده‌اند و محمدرضا دهشیری با همکاری سعیده اجتهادی و زهرا رحیمی آن را به فارسی ترجمه کرده‌اند. نویسندگان کتاب بر امکان گسست میان مفتی­‌های وهابی و خاندان سلطنتی تاکید کرده و بر این باورند که نفت به عنوان منبع انرژی، راهی نامعلوم را فراروی زمامداران سعودی قرار داده است؛ به گونه‌ای که بلندپروازی­‌های فزاینده نسل جدید حاکمان در عربستان سعودی می­‌تواند این جامعه را به حالت انفجار درآورد. در آیین رونمایی «عربستان سعودی، یک پادشاهی در معرض خطر» پل آرتز، یکی از نویسندگان کتاب به همراه محمدرضا دهشیری حضور خواهند داشت. آرتز استاد بازنشسته دانشگاه آمستردام و متخصص در امور خاورمیانه است. این مراسم در روز شنبه 4 آذرماه از ساعت 16 تا 17 و 30 دقیقه در سالن اجتماعات انتشارات علمی و فرهنگی به نشانی تهران، خیابان آفریقا، چهارراه جهان کودک، کوچه کمان، پلاک 25 برگزار می‌شود و ورود برای همه علاقه‌مندان آزاد است.       ]]> علوم‌انسانی Tue, 21 Nov 2017 11:42:27 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/254548/رونمایی-عربستان-سعودی-یک-پادشاهی-معرض-خطر آیا مهاجرت لهستانی‌ها در تاریخ‌نگاری ما متجلی شده است؟/ تثبیت جایگاه ایران در حافظه جهانی http://www.ibna.ir/fa/doc/report/254535/آیا-مهاجرت-لهستانی-ها-تاریخ-نگاری-متجلی-شده-تثبیت-جایگاه-ایران-حافظه-جهانی به‌گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) مراسم افتتاحیه «کنفرانس بین‌المللی در جستجوی خانه دوم» به مناسبت هفتاد و پنجمین سالگرد مهاجرت لهستانی‌ها در جنگ جهانی دوم به ایران امروز سه‌شنبه 30 آبان‌ماه در دانشکده ادبیات و علوم انسانی برگزار شد. اشرف بروجردی، رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران در این مراسم با تاکید بر ضرورت دیپلماسی علمی و فرهنگی به حدیثی از حضرت علی (ع) اشاره کرد و گفت: ایشان می‌فرماید بهترین سرزمین جایی است که تو را در خودش جا می‌دهد و زمینه رشد و تعالی تو را فراهم می‌کند بنابراین اگرچه ما قائل به تعلق خاطر به سرزمین مادری هستیم اما چنانچه سرزمین دیگری بتواند زمینه رشد علمی فرد را فراهم کند می‌توان به آنجا نیز مهاجرت کرد.   وی با بیان اینکه توسعه مناسبات فرهنگی ایران و لهستان یکی از راهگشاترین راهکارها برای مناسبات سیاسی است، افزود: البته باید توجه داشت که توسعه مناسبات فرهنگی نباید منجر به دور شدن ملت‌ها از فرهنگ اصیل خودشان شود. در سال 1365 به دلیل وجود جنگ نیروی کار در ایران کم شده بود و به همین دلیل مساله ارسال نیروی کار به کشورهای دیگر طرح شد و دو رویکرد نسبت به این موضوع مطرح بود اینکه افراد با رفتن به کشورهای دیگر و برخورد با فرهنگ‌های کشورهای مبدا نسبت به فرهنگ خود بیگانه نشوند و رویکرد دیگر اینکه به صورت نیروهای متخصص به کشور خود بازگردند. به هرحال این مباحث منجر به تحقیقاتی شد که مبدا ساختن تاریخ قرار گرفت همان‌گونه که می‌دانید تاریخ را عده‌ای می‌آفرینند و عده‌ای می‌نگارند و اساسا نگاشته‌های تاریخی مهم‌تر از آفرینندگان آن است.   بروجردی در ادامه به مهاجرت لهستانی‌ها پس از جنگ جهانی دوم به ایران اشاره کرد و گفت: باید دید که آثار این موضوع در تاریخ‌نگاری ما متجلی شده است یا خیر. به هرحال ما خوشحال هستیم که این تعاملات در سطحی انجام می‌شود که با هم گفتگو کنیم چون تنها چیزی که راهگشای عرصه‌های فرهنگی است، گفتگو است. رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران با اشاره به منابع کتابخانه ملی ایران درباره لهستان گفت: امسال نیز ایفلا در کشور لهستان برگزار شد و ما چندین مقاله علمی در این کشور ارایه کردیم و امروز هم اعلام آمادگی می‌کنیم که زمینه توسعه مناسبات بیشتر بین ایران و لهستان را داریم.   آمادگی‌ راه‌اندازی رایزن فرهنگی در لهستان را داریم ابوذر ابراهیمی‌ترکمان، رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی نیز در بخش دیگری از این مراسم با اشاره به اینکه صدمیلیون نفر از 30 کشور جهان درگیر جنگ جهانی دوم بوده‌اند، گفت: آغاز تاریخ جنگ جهانی دوم مصادف با حملات آلمانی‌ها به لهستان بود. در تاریخ اول تیر 1320 آلمانی‌ها به شوروی حمله کردند و دو سال بعد از آغاز جنگ جهانی توانستند آنجا را تسخیر کنند، این جنگ ادامه پیدا کرد تا اینکه در نتیجه جنگ آلمان‌ها و روس‌ها و کشته‌شدن 27 میلیون روس، آلمان‌ها شکست خوردند.   وی ادامه داد: علی‌رغم اینکه ایران در جنگ جهانی اول و دوم اعلام بیطرفی کرده بود اما هر بار این موضوع نقض شد و در 16 فروردین 1321 نخستین گروه از لهستانی‌ها وارد ایران شدند و گفته شده که جمعیت 150هزار نفری از لهستانی‌ها زمانی وارد ایران شدند که آن زمان ایران 14 میلیون جمعیت داشت. این را در شرایطی در نظر بگیرید که در آن سال بلوای نان در ایران وجود داشت و مردم در شرایط گرسنگی به سر می‌بردند با این وجود ایران میزبان جمعیت به این گستردگی شد.   ترکمان با اشاره به امضای موافقت‌نامه فرهنگی با کشور لهستان در سال 1968 افزود: طی این موافقتنامه قرار شد تا دفاتر فرهنگی در دو کشور احداث شود اما همچنان این موضوع به ثمر نرسیده و ما هم‌اکنون اعلام آمادگی می‌کنیم که دفاتر رایزن فرهنگی را در لهستان برقرار کنیم البته کشور لهستان خواستار تغییراتی در برخی مفاد موافقتنامه فرهنگی است ولی با توجه به پیچیدگی‌هایی که این تغییرات با توجه به مصوبات مجلس شورای اسلامی و شورای نگهبان در ایران وجود دارد امیدواریم زمینه‌های همکاری‌های بیشتر ایجاد شده و مشکلات مرتفع شود.   حافظه تاریخی خود را دست کم گرفته‌ایم داریوش رحمانیان، دبیر علمی کنفرانس نیز در بخش دیگری از این مراسم با انتقاد از اینکه ما حافظه تاریخی خود را دست کم گرفته‌ایم، گفت: برای اینکه با گفتما‌ن‌هایی که علیه ما ساخته شده دست و پنجه نرم کنیم و جایگاه ایران را در حافظه جهانی تثبیت کنیم باید روی حافظه تاریخی‌مان کار کنیم این حافظه از ابعاد گوناگون نمایانگر خلقیات و روحیات ملت ایران است و علی‌رغم اینکه تاکنون کوشش‌های خوبی صورت گرفته و منابع و کتاب‌هایی منتشر شده اما کافی نیست.   وی ادامه داد: ما در این حوزه نیازمند کارهای روشمند و تفسیرهای درست و عمیق و علمی هستیم اگرچه من با تاریخ دهه 20 آشنایی زیادی ندارم و با مهاجرت لهستانی‌ها کمتر آشنایی دارم اما می‌دانم که دانشگاه تهران نهاد قدرتمندی در این حوزه است و با توجه به توانمندی‌ها و مناسباتی که دارد می‌‌تواند کارهای روشمندی را در این حوزه تولید کند.   رحمانیان در پایان سخنانش گفت: امروز اگرچه ما پذیرای بیش از سه‌میلیون مهاجر افغانی هستیم اما بیشتر روایت‌ها علیه ما استفاده می‌شود چون با تاریخ و تاریخ‌نگاری برخورد درستی نکردیم و از این حوزه‌ها غفلت ورزیده‌ایم. دیپلماسی علمی و نقش آن در مناسبات سیاسی و فرهنگی محمود نیلی احمدآبادی، رئیس دانشگاه تهران با اشاره به تاریخچه‌ای از روابط ایرانیان و لهستانی‌ها پس از جنگ جهانی دوم و مهاجرت آنها به ایران گفت: در دنیای منازعات امروز دوستی ملت‌ها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و یکی از مکان‌هایی که می‌تواند دوستی ملت‌ها را به ارمغان بیاورد مراکز علمی و پژوهشگاه‌ها است.   وی با اشاره به دیپلماسی علمی و نقش آن در مناسبات سیاسی و فرهنگی ادامه داد: دانشگاه تهران با توجه به ارتباطاتی که با سایر دانشگاه‌های دنیا دارد می‌تواند این نقش را ایفا کند و امیدواریم برگزاری این نشست زمینه‌های تعمیق همکاری بین ایران و لهستان را فراهم کند.   دریافت 70 مقاله به «کنفرانس بین‌المللی در جستجوی خانه دوم» حامد کاظم‌زاده، مدیر موسسه نگارستان اندیشه نیز در بخش دیگری از این نشست توضیحاتی را درباره روند برگزاری این همایش ارایه کرد و گفت: پیش از این به‌خصوص طی سه سال گذشته ایران و لهستان در عرصه‌های فرهنگی و سیاسی گام‌های مشترک و مهمی برداشته‌اند. سال 2014 به‌عنوان 540‌امین سالگرد آغاز روابط سیاسی ایران و لهستان در دفتر مطالعات وزارت خارجه نمایشگاه و کنفرانس کوچکی برگزار شد که معاون وزیر فرهنگ لهستان و دکتر صالحی معاون وقت وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در آن شرکت کردند در پی این اتفاق موسسه نگارش اندیشه با همکاری دانشگاه ورشو طرح برگزاری یک کنفرانس دو روزه با موضوع روابط فرهگی و تمدنی ایران و لهستان را تدوین کرد.   وی ادامه داد: در گام‌های بعدی دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران به این همکاری افزوده شد و نهایتا در اردیبهشت 1394 یک کنفرانس با حضور 15 نفر از استادان ایرانی و 10 نفر از استادان لهستانی در ورشو برگزار شد پس از برگزاری موفق این برنامه برای برگزاری یک همایش مشترک با گروه ایرانشناسی دانشگاه کراکوف که از قدیمی‌ترین مراکز ایرانشناسی در اروپاست برنامه مشابهی طراحی شد و به این ترتیب در اردیبهشت ما سال 96 با مدیریت موسسه نگارستان اندیشه و مشارکت دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران کنفرانس رویکردها نو در مطالعات ایرانی در دانشگاه یاگلونی کراکوف برگزار شد.   کاظم‌‌زاده یادآور شد: برگزاری این همایش نیز نتیجه پیشنهاد زنده‌یاد محسن جعفری‌مذهب به سفارت لهستان است که با استقبال این سفارتخانه برگزار شده است. بیش از 70 چکیده مقاله به دبیرخانه واصل شده که طی داوری‌ها 50 مقاله تایید شد و در نهایت 12 مقاله در 2 کارگروه تخصصی در این کنفرانس ارایه می‌شود و مجموعه مقالات نیز تا پایان سال 2018 میلادی توسط دانشگاه تهران و موسسه نگارستان اندیشه در قالب کتاب به چاپ خواهد رسید.   وی در پایان اظهار امیدواری کرد که برگزاری این همایش بتواند به آشنایی ایرانیان با تجربه تاریخی سخت جامعه لهستان و بازخوانی خاطره‌های گذشته بینجامد و نیز همایش‌های مشابه دیگری نیز در آینده برگزار شود.   براساس این گزارش در بخش‌های دیگری از این مراسم پاتریسیا اوزجان کارولوسکا؛ کاردار سفارت جمهوری لهستان در تهران، آنا ماریا آندرس؛ معاون نخست‌وزیر جمهوری لهستان، کریشتوف اولنسکی؛ رئیس بنیاد آدام میتسکویچ لهستان سخنرانی کردند. همچنین از کتاب «تعاملات فرهنگی و تاریخی ایران و لهستان» رونمایی شد.  ]]> علوم‌انسانی Tue, 21 Nov 2017 09:50:21 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/254535/آیا-مهاجرت-لهستانی-ها-تاریخ-نگاری-متجلی-شده-تثبیت-جایگاه-ایران-حافظه-جهانی پساساختارگرایی و خوانش گفتمان‌ها بر بنیاد اندیشه‌های دریدا، فوکو و لیوتار http://www.ibna.ir/fa/doc/book/254472/پساساختارگرایی-خوانش-گفتمان-ها-بنیاد-اندیشه-های-دریدا-فوکو-لیوتار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)- کتاب «پساساختارگرایی و خوانش گفتمان‌ها(بر بنیاد اندیشه‌های دریدا، فوکو و لیوتار)» نوشته مایکل ای. پیترز، نیکلاس سی. بوربولس با ترجمه رمضان برخورداری از سوی نشر گام نو منتشر شده است. بیشتر نظریه‌پردازان و پژوهشگران تربیتی از اصطلاح پساساختارگرایی برای توصیف فعالیت‌هایشان استفاده می‌کنند. پرسش محوری در کتاب حاضر این است که پساساختارگرایی برای نویسندگان یاد شده به چه معناست و اهمیت آن در پژوهش تربیتی چیست؟ در این کتاب به جستجوی بررسی تاثیر پساساختارگرایی در زبان پرداخته شده و مسائل اساسی به گونه‌ای آشکار و فهم‌پذیر که برای طیف گسترده‌ای از کسانی که با مسائل تعلیم و تربیت درگیر هستند، بیان شده است. در این نوشتار دلالت‌های موضع پساساختارگرایی برای مفهوم محقق و موضوع تحقیق در تعلیم و تربیت، اهداف پژوهش تربیتی و اشکال تحلیل‌ها و روش‌های بررسی در پژوهش‌های تربیتی نشان داده شده است. همچنین از شیوه‌هایی سخن گفته شده که در آن محققان مهم و تاثیرگذاری از جمله هنری ژیرو، پاتی لاتر و استفن بال کوشیده‌اند چشم‌انداز پساساختارگرایانه را با بررسی‌های خود از مسائل تربیتی در آمیزند. در کتاب حاضر بر این مسائل نظری پیچیده تاکید می‌شود و گاهی با روشن ساختن تعهدات اخلاقی و سیاسی است که جبش‌های فکری انتزاعی پدیدار می‌شود.   نقش مهم تعلیم و تربیت در فلسفه‌های فردریش نیچه و مارتین هایدگر دو اندیشمندی که بارها از آنها به عنوان پیشگامان جنبش پساساختارگرایی یاد می‌شود بارز است. همچنین رولان بارت، میشل فوکو و ژاک دریدا نیز از دیگر کسانی هستند که در این حوزه فعالیت‌هایی داشته‌اند اما مشهورترین اظهار نظر در مورد نقش و جایگاه دانش و تعلیم و تربیت از ژان فرانسوا لیوتار در کتاب شرایط پست مدرن است. در سراسر کتاب حاضر نیز سهم لیوتار و نظریه‌های دیگر وی برای فهم تعلیم و تربیت بیشتر توشیح و تشریح داده شده است.  فصل نخست این کتاب با تمایز پساختارگرایی از پست مدرنیسم آغاز می‌شود، هر چند پست مدرنیسم با پساختارگرایی پیوند دارد، اندیشه‌ای کاملا متفاوت است. یکی از سرچشمه‌های پریشانی ادبیات تمایل به درآمیختن این دو است. در ادامه به سنت ساختارگرایی بازمی‌گردیم با توجه به آن می‌دانیم که پساختارگرایی در مواجهه با آن شکل گرفته است و برایمان آشکار می‌شود که در چه زمینه‌ای از آن برآمده است و در کجا از هم متمایز می‌شوند. در خلال این مطالعه و بررسی، مفاهیم و اصطلاحات مهم و زیربنایی چون تفاوت دگربودگی، باستان‌شناسی، تبارشناسی و بنیان‌فکنی پرداخته می‌شود.   در فصل دوم با پرسش از مفاهیم علم و تحقیق که برآمده از غالب پژوهش‌های دانشگاهی است به توضیح اهداف پژوهش پساختارگرایانه پرداخته می‌شود. در چنین پژوهشی تاریخ علوم طبیعی و انسانی از این حیث که در کجا ظهور یافته و چرا تشعب پیدا کرده است، به ویژه با تمرکز بر دانش و فهم به عنوان اهداف اساسی ردیابی می‌شود. به منظور دریافت چنین مفاهیمی باید در این باب پژوهش شود که چه کسی، چه چیز را به عنوان علم و تحقیق به شمار می‌آورد، کجا مورد حمایت واقع می‌شود، چگونه به وجود آمده است و چگونه به طور خاص به امر سیاسی و نقش دولت ارتباط پیدا می‌کند. البته این حقیقت پژوهش تربیتی است. در فصل سوم به پرسش از روش پرداخته می‌شود. هر چند در این فصل نیز دیگر بار از منظر پساساختارگرایی پرسش از شیوه‌های فنی و سخن از روش‌ها و کاربست تحقیق است و به این معنای فنی روشی عرضه نمی‌شود، بلکه برخی از مهمترین شیوه‌های تحلیل از جمله باستان‌شناسی، تبارشناسی، بنیان‌فکنی و پساساختارگرایی فمنیستی به کار گرفته می‌شود، از این رو خوانندگان شیوه‌های متعددی را که در آن رویکردهای یادشده مورد تایید قرار می‌گیرند خواهند دید و خواهند توانست به تحلیل و نقد تربیتی توام با باریک‌نگری بپردازند. در فصل چهارم به بحث‌های مبسوط محققانی که از اندیشه‌ها و رویکردهای پساساختارگرایانه در مطالعه مسائل تربیتی بهره برده‌اند پرداخته می‌شود. به ویژه ما بر سه الگوی شناخته شده متمرکز خواهیم شد. هنری ژیژ، پاتی لاتر و استفن بال. شخصیت‌های مذکور به هیچ وجه در روش و یا درون‌مایه هم‌سخن نیستند، بلکه از اندیشمندان اصلی پساساختارگرا متاثر بوده و این تاثیر در ملاحظات و نحوه نگاهشان نمود یافته است. نوشته‌های آن‌ها مانند دیگر نوشته‌های نویسندگان پساختارگرا، همواره با نگاهی به فهم و نقد پویایی‌های قدرت و دانش؛ جهت‌گیری دولت و نظارت فرایندهای‌تربیتی و تحقیقی و محدودیت‌های آزادی انسان، خلاقیت و تکثر(تفاوت) همراه است. مسائل یاد شده برای پژوهش تربیتی تا به روزگار ما مسکوت مانده است. کتاب «پساساختارگرایی و خوانش گفتمان‌ها(بر بنیاد اندیشه‌های دریدا، فوکو و لیوتار) نوشته مایکل ای. پیترز، نیکلاس سی. بوربولس با ترجمه رمضان برخورداری در 200 صفحه با شمارگان 500 نسخه به بهای 165 هزار ریال از سوی نشر گام نو روانه بازار نشر شده است. ]]> علوم‌انسانی Tue, 21 Nov 2017 07:35:44 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/254472/پساساختارگرایی-خوانش-گفتمان-ها-بنیاد-اندیشه-های-دریدا-فوکو-لیوتار جنگی که هزاران لهستانی را آواره تبعیدگاه‌ها کرد/ استلماخ: قلبم متعلق به لهستان و وجودم به ايران وابسته است http://www.ibna.ir/fa/doc/report/254499/جنگی-هزاران-لهستانی-آواره-تبعیدگاه-ها-استلماخ-قلبم-متعلق-لهستان-وجودم-ايران-وابسته خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)- آناهید خزیر- سال 2017 هفتاد و پنجمین سالگرد ورود مهاجران و آوارگان لهستانی به ایران در خلال جنگ جهانی دوم است. در این گزارش به کتاب‌های «فجایع جنگ جهانی دوم» نوشته حمید عشقی و «از ورشو تا تهران» روایت محمدعلی نیک‌پور نگاهی انداخته‌ایم که در ادامه می‌خوانید: در ساعت 45/5 دقيقه بامداد اول سپتامبر 1939 ميلادي سربازان رايش سوم از مرزهاي لهستان عبور كردند و به سرعت به پيشروي خود ادامه دادند. هفده روز بعد ارتش سرخ شوروي، مرزهاي ديگر لهستان را پشت سر گذاشت و به گرفتن شهرهاي اين كشور همسايه پرداخت. نيروهاي مقاومت لهستان كه از دو سو مورد حمله قرار گرفته بودند، تنها چهار هفته توانستند به پايداري خود ادامه دهند. سرانجام پس از كشته شدن سيصد هزار نفر، نبردها در روز 28 سپتامبر به پايان رسيد. كشور لهستان ميان مهاجمان ارتش سرخ و سربازان رايش سوم تقسيم شد و هزاران انسان بي‌گناه به اسارت درآمدند و سپس آواره شدند.  در جنگ دوم جهاني و در فاصله سال‌هاي 1939 تا 1945، شش ميليون شهروند لهستاني به قتل رسيدند. هزاران نفر با تهديد سرنيزه‌هاي سربازان شوروي، به تبعيدگاه‌هاي سرد سيبري رانده شدند و شمار اندكي از آن‌ها كه از رنج‌هاي هولناك تبعيد نجات پيدا كردند، به اجبار در گوشه و كنار جهان پراكنده شدند. 120 هزار تن از این جمعیت پس از پشت سر گذاشتن شرایط سخت و طی توافق نامه دولت لهستان با شوروی سابق، از طریق بندر انزلی در تاریخ 1321 هجری شمسی وارد ایران شده و به اردوگاه بندر انزلی پناهنده و پس از مداوا، بخشی از این جمعیت در انزلی ساکن شده و بخشی دیگر به شهرهای بزرگ کشور مهاجرت کردند. لهستانی‌های جنگ‌زده در ایران کتاب «فجایع جنگ جهانی دوم» تالیف حمید عشقی به تاریخ مهاجرت لهستانی‌ها در جنگ جهانی دوم به ایران پرداخته و مسائلی مانند کشتار دسته‌جمعی، قحطی و تجاوز پرداخته شده است. در بخش‌هایی از کتاب «فجایع جنگ جهانی دوم» به آوارگان جنگ پرداخته شده است و روایتی از لهستانی‌های جنگ‌زده در ایران ارائه می‌دهد. درباره ورود آوارگان لهستانی به ایران می‌خوانیم: «تلفات بالای ارتش سرخ از یک سو و فشار ارتش آلمان از دیگر سو موجب شد تا استالین پس از مذاکره با مقامات انگلیسی و امریکایی دستور آزادی باقی‌مانده اسرای لهستانی را صادر نماید. براساس توافق استالین با قدرت‌های غربی، اتحاد شوروی تعداد زیادی از افسران باقی مانده لهستانی را در قالب ارتشی جدید تحت هدایت ژنرال ولادیسلاو آندرس سازمان‌‌دهی نمود اجازه داد تا این ارتش به همراه اسرای غیرنظامی از اتحاد شوروی خارج شده و وارد خاک ایرن شود.  این در حالی بود که ایران در اشغال نیروهای انگلیسی و روسی قرار داشت. هدف از خروج این افرد از خاک اتحاد شوروی، ورود آنان به خاورمیانه و انضمام آنان به نیروهای انگلیسی برای جنگ با قوای محور بود. نخستین گروه از مهاجرین که شامل 2.900 سرباز و مهاجر لهستانی بود در مارس 1942 با چهار گستی روسی از طریق دریای کاسپین وارد بندر انزلی شدند. طی یک ماه بعد تعداد آنان به بیش از 12 هزار نفر رسیده بود. بنا بر اسناد تاریخی این افراد از بیماری و سوء تغذیه و خستگی و فرسودگی ناشی از کار اجباری در گولاکها رنج می‌بردند؛ اما به محض ورود به ایران با کمک‌های انسانی ایرانیان و نیروهای متفقین مواجه شدند.» یکی از لهستانی‌ها آواره در این کتاب نوشته است: «ما سوار بر کشتی شدیم در حالی که گرسنه و رنجور بودیم. ما سرزمین سختی‌ها را ترک کردیم و این به مانند رؤیا بود. زمانی که به بندرانزلی رسیدیم، بارش باران به استقبال ما آمد. آنجا سرزمینی گرم‌تر و سرسبز با مردمانی مهربان بود...»   برخی از افرادی که از نزدیک شاهد ورود وضعیت آوارگان لهستانی به ایران بودند، در تشریح شرایط وخیم آنها چنین می‌نویسند: «یک عکاس ایرانی در انزلی به نام غلام رحیمی که تصاویر ورود این آورگان را ثبت نموده است، در خاطراتش می‌نویسد: «یک روز صبح وقتی که از خواب بیدار شدم شاهد کشتی‌هایی بودم که‌ آوارگانی را تخلیه می‌کردند. آنان زشت، لاغر و بیمار بودند و لباس‌هایی کهنه در برداشتند. یکی از دوستان من که نجار بود برای قربانیان تابوت می‌ساخت. به طور میانگین روزانه 50 نفر جان می‌باختند.» ادعا شده تصویر گرفته شده توسط رحیمی مستندترین اثر درخصوص مصیبت‌ آوارگان به محض ورود به ایران است؛ اما این مجموعه تصاویر هرگز به طور کامل شناسایی نشد و چاپ نگردید. غلام رحیمی در سال 1999 و در سن 83 سالگی درگذشت؛ اما یکی از دوستانش می‌گفت که او تا آخرین روز حیاتش فراموش نکرد روزی را که از خواب برخواست و ورود آوارگان مصیبت‌دیده لهستانی را دید.»   برخی عکاسان در رابطه با حضور لهستانی‌ها در ایران  تصاویری را ثبت کردند. تصاویری که می‌تواند گویای وضعیت ورود آنها به ایارن باشد: «گروه‌های دیگر از آوارگان لهستانی از طریق خاک ترکمنستان وارد استان خراسان شده و در مشهد اسکان گزیدند. بیشتر آوارگان پس از ورود به ایران به اردوگاه‌های مختص خود اعزام می‌گردید و در آنجا گندزدایی شده و لباس‌های جدید و آذوقه دریافت می‌کردند. تعدادی از مردان و زنان جوان در ارتش آندرسن ثبت‌نام نموده و تحت آموزش‌های نظامی قرار گرفتند. تعدادی از کودکان یتیم که فاقد سرپرست بودند در یتیم‌خانه‌های اصفهان و تهران تحت قیمومیت قرار گرفتند. یک عکاس اصفهانی به نام ابوالقاسم جلا از این کودکان عکس‌هایی گرفت که بعدها در کتابی به نام بچه‌های اصفهان چاپ شد.» کتاب دیگری که به این رویداد تلخ تاریخی پرداخته «از ورشو تا تهران» روایتی از محمدعلي نيك‌پور است. وی راوی «هلن استلماخ»  كودك 8 ساله‌اي است كه در آن روزها طعم تلخ تبعيد و آوارگي را چشيده و يكي از همان مهاجراني كه پس از گذشت سال‌ها، خاطرات خود را از روزهاي توان فرساي جنگ بازگو كرده است. وی که زاده ۱۳۱۰ شهر کراکوف لهستان است پنجم اردیبهشت 1396 درگذشت. استلماخ داستان زندگي خود را با حسرت و اندوه آغاز مي‌كند و مي‌گويد: «امروز همه چيز برايم تمام شده و تبديل به يك رويا گشته و جز حسرت و آه چيزي از گذشته نمانده است. اما مي‌توانم داستان آن روزگار را قصه‌وار تعريف كنم». بدين سان خواننده پا به پاي ماجراهاي زندگي پرفراز و نشيب هلن استلماخ، از روزهاي خوش سال‌هاي آغازين زندگي او مي‌گذرد و به روزها و سال‌هاي دهشت‌بار تبعيد مي‌رسد. سپس آوارگي و اقامت او را در تهران مي‌نگرد و از سخت‌كوشي و پايداري شگفت‌آور او و مادرش ماجراها مي‌خواند كه هر كدام حكايت از ستمي دارد كه در آن ساليان جنگ و ويراني، بر انسان‌هايي همچون او رفته است. هنگامي كه ارتش سرخ، ورشو، پايتخت لهستان، را تسخير مي‌كند، خانواده هلن در شهر كوچك «هرودنو» در صد كيلومتري ورشو زندگي مي‌كردند. روزي سربازان شوروي آن‌ها را وادار مي‌كنند كه خانه و زندگي خود را رها كنند و راهي تبعيدگاهي شوند كه براي آن‌ها در نظر گرفته بودند. هلن مي‌گويد: «بايد آماده حركت مي‌شديم. ماشين‌ها و كاميون‌هاي باري نظامي روس‌ها در بيرون خانه منتظر ما بودند و سربازان روس فرصت را تنگ كرده و فرياد مي‌زدند كه حركت كنيم. نمي‌دانستيم به كجا و براي چه خواهيم رفت. همه چيز شبيه يك كابوس بود. هزاران سوال كه هرگز براي آن‌ها جوابي وجود نداشت، در سرم مي‌پيچيد. از خودم مي‌پرسيدم آيا دوباره به خانه قشنگي كه در آن به دنيا آمده بودم، باز خواهم گشت؟» اين مهاجرت ناخواسته در شبي سرد و تاريك از ماه سپتامبر 1939 آغاز مي‌شود. سربازان، كاميون‌ها را مملو از تبعيديان مي‌كنند و با وضعيتي رقت‌بار و دردناك آن‌ها را به مقصدي نامعلوم مي‌برند. در راه نيمي از تبعيديان مي‌ميرند و ديگران، ناگزير، جسدهاي سرد مردگان را به بيرون پرتاب مي‌كنند «همه با خودشان مي‌گفتند آن‌هايي كه تلف شده‌اند، راحت شدند.» هلن استلماخ همراه مادرش نظاره‌گر رنج‌هاي انسان‌هاي پيرامونش است. پدر او را دستگير كرده‌اند و اموال خانواده‌اش را به غارت برده‌اند. تبعيديان را در مسافتي ديگر با قطار باري، كه مخصوص حمل حيوانات بود، به سوي سيبري مي‌برند. هوا 40 درجه زير صفر است. هلن مي‌گويد «ما نام روزها و تاريخ را گم كرده بوديم و از پنجره تاريك و سياه دود گرفته تنها نور و روشنايي را از بيرون مي‌ديديم.» هلن و مادرش نزديك به دو سال در منطقه‌اي نظامي سيبري در بازداشت به‌سر مي‌برند. شيوع انواع بيماري‌ها بر سختي روزگار آن‌ها مي‌افزايد. كمبود غذا، بيماريي را رواج داده بود كه سبب ريختن دندان‌ها مي‌شد. او مي‌گويد «آرزوي همه ما مرگ بود. دلمان مي‌خواست قبل از مردن يك وعده غذاي گرم مي‌خورديم» نيروهاي دولت كمونيستي شوروي هر روز تبعيديان بخت برگشته را به اردوگاه‌هاي كار مي‌بردند و آن‌ها را وادار مي‌كردند كه با اندك توش و تواني كه برايشان مانده است، در ازاي خوراكي ناچيز، كار كنند. شمار مهاجران لهستاني كه در اين زمان در اردوگاه‌هاي سيبري به‌سر مي‌بردند، به 115 هزار لهستاني (شامل 78 هزار غير نظامي و 37 هزار نظامي) مي‌رسيد. سرانجام تبعيديان را آزاد مي‌گذارند كه به جاهاي ديگر بروند. استلماخ مي‌گويد «اول باورمان نمي‌شد. ولي حقيقت داشت. اما مگر ناي رفتن و توشه سفر داشتيم؟ يك مشت مردم مفلوك، مريض و فقير كه قدرت انتخاب مسير را نداشتند. پناهگاهي و حمايتي در كار نبود. ما را سرگردان و به اميدي واهي رها كرده بودند و ديگر حتي آش روزانه زندان هم قطع شده بود. ما هم هر كدام به نوعي نقشه فرار مي‌كشيديم و نوعي اميد در دل‌هامان زبانه مي‌كشيد.» از اين به‌ بعد فداكاري‌هاي مادر هلن كه با زبان روسي آشنا بود، آن‌ها را از چنگ مصائب و دشواري‌ها رها مي‌كند. زمان كوتاهي نيز سرنوشت اين مادر و دختر با زن جوان لهستاني ديگري گره مي‌خورد. سفر با كشتي و رسيدن آن‌ها به بندر انزلي نيز خالي از سختي‌ها و رنج‌ها نبود. شماري از تبعيديان جان خود را از دست مي‌دهند و كاركنان كشتي به ناچار جسد آن‌ها را به داخل دريا پرت مي‌كنند. استلماخ مي‌گويد «كشتي نبود. بلكه يك تابوت دسته جمعي بود كه مرده‌ها و زنده‌ها به طور مساوي در آن روي هم مي‌غلتيدند.» سرانجام آن‌ها وارد بندر انزلي مي‌شوند و از طرف صليب سرخ بين‌الملل از مهاجران استقبال مي‌شود. استلماخ نفسي به آسودگي مي‌كشد و مي‌گويد «براي اولين بار بعد از دو سال، راحتي را بدون بيم و هراس تجربه كرديم» اما هنوز حادثه‌هاي ديگري در راه بود. در مسير رشت به تهران يكي از اتوبوس‌هاي حامل اسيران لهستاني در رودخانه سپيد رود سقوط مي‌كند و همه سرنشينان آن كشته مي‌شوند. دختر جوان اين اتفاقات را مي‌بيند و مي‌گويد «انگار ما فقط براي گريستن و درد كشيدن خلق شده بوديم» اما اميد خود را از دست نمي‌دهد، به ويژه آن كه مادر او استوار و مصمم است تا در برابر رنج‌ها پايداري كند. همه آن‌ها آرزوي بازگشت به كشورشان را دارند. تبعيديان لهستاني در تهران، در كمپ‌هاي مخصوص نگهداري مي‌شوند. اين زمان نخستين ماه سال 1321 خورشيدي است. سكونت آن‌ها در چادرهاي كمپ يك سال و نيم طول مي‌كشد. صليب سرخ تصميم مي‌گيرد كه مهاجران را به كشورهاي ديگر منتقل كند. اما رفتن آن‌ها از ايران، آرزوي تبعيدشدگان را براي رسيدن به ميهن‌شان را بر باد مي‌داد. پس مادر و دختر تصميم مي‌گيرند كه از كمپ فرار كنند تا اميدهاي بازگشت را از دست ندهند. مادر هلن به او مي‌گويد «اگر در ايران بمانيم اين اميدواري هست كه روزي به ورشو برگرديم.» از اين پس ماجراهاي ديگري بر آن‌ها مي‌گذرد. حمايت يك خانواده زرتشتي از آن دو و مهرباني ايرانيان با مهاجران آن‌ها را آرام آرام با جامعه و فرهنگ ايراني انس مي‌دهد. جنگ به پايان مي‌رسد. اما آن‌ها هنوز راه طولاني ديگري در پيش دارند. اتفاقات يكي پس از ديگري روي مي‌دهند و خواننده را با خود به دهه‌هاي پيش مي‌برند. دشواري استلماخ و مادرش در اين‌جاست كه دولت لهستان، به اجبار، نظام كمونيستي را پذيرفته بود و آن‌ها ديگر تمايلي براي بازگشت به كشورشان نداشتند. آغاز به كار مغازه‌داري، ماجراي پيدا كردن پدر، ازدواج و حوادث پس از آن، همه در كتاب «از ورشو تا تهران» و از زبان هلن استلماخ بازگو شده است. ارزش خاطرات اين زن مهاجر لهستاني بيش از آن است كه تنها شرح رويدادي غم‌انگيز به حساب آيد. حتي مي‌توان گفت كه موضوع كتاب براي درك بهتر اوضاع اجتماعي ايران در دهه بيست، از اهميت بسياري برخوردار است. محمدعلي نيك‌پور كه نوشتن خاطرات و سرگذشت هلن استلماخ را بر عهده داشته است، در ابتداي كتاب فشرده‌اي از تاريخ لهستان و پيوندهاي سياسي و فرهنگي اين كشور با ايران را مي‌آورد تا زمينه نقل ماجراي بعدي فراهم شود. نويسنده گاه از توصيف حالات چهره و رفتار استلماخ، هنگام بازگويي خاطراتش، نكته‌هايي را با خواننده در ميان مي‌گذارد. يك‌جا مي‌نويسد «صداي خانم استلماخ بغض‌آلود است». باز در صفحات بعد مي‌آورد «در اين هنگام خانم استلماخ با گفتن خاطراتش به گريه مي‌افتد و از ادامه صحبت‌هايش تا لحظه‌اي كه كاملا آرام مي‌شود، باز مي‌ماند» يا خواننده را از اتفاقاتي كه هنگام مصاحبه روي مي‌داده است، مثل زنگ تلفن و صحبت‌هاي مصاحبه‌شونده، آگاه مي‌كند. نويسنده با اين شگرد، خواننده را به فضاي گفت‌وگو مي‌كشاند و بر گيرايي و اثرگذاري كتاب مي‌افزايد. هلن استلماخ همه جا از ايران به نام «كشور دوم من» ياد مي‌كند و خود را قدرشناس ايرانيان مي‌داند و مي‌نويسد «ايران را دوست دارم. اگر قلبم متعلق به لهستان است، اما تمامي وجودم به كشور ايران وابسته است و خود را يك ايراني كامل مي‌دانم و در وطن‌پرستي از ديگران كمتر نيستم». به هر روي استلماخ پس از پايان خاطراتش، با يادكرد از آن روزهاي تيره جنگ، با درد و تاثر مي‌گويد «در اين ميان سهم ما چه بود و جريمه نابودي ميليون‌ها انسان، فلاكت و خفت ما اسيران لهستاني را چه كسي مي‌داد؟» اين سخن او حس همدردي خواننده را بر مي‌انگيزد. كتاب ياد شده همراه با تصاويري از ساليان مختلف زندگي هلن استلماخ، منسوبان و خويشاوندان اوست. ]]> علوم‌انسانی Tue, 21 Nov 2017 07:31:22 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/254499/جنگی-هزاران-لهستانی-آواره-تبعیدگاه-ها-استلماخ-قلبم-متعلق-لهستان-وجودم-ايران-وابسته سروش محلاتی: علامه طباطبایی در «تفسیرالمیزان» بحث مفصلی درباره آزادی دارد http://www.ibna.ir/fa/doc/report/254509/سروش-محلاتی-علامه-طباطبایی-تفسیرالمیزان-بحث-مفصلی-درباره-آزادی به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، نشست «علامه طباطبایی و آزادی در حکومت اسلامی» به مناسبت سی‌وششمین سالگرد درگذشت علامه طباطبایی دوشنبه 29 آبان با سخنرانی حجت‌الاسلام والمسلمین محمد سروش محلاتی در سالن شهید مدنی دانشکده الهیات دانشگاه تهران برگزار شد. سروش محلاتی در این نشست گفت: مساله آزادی، به‌ویژه آزادی در جامعه دینی و حکومت اسلامی یکی از دغدغه‌های مهم علامه طباطبایی بود که در آثار خود به‌ویژه «تفسیر المیزان» بسیار به آن پرداخت. بحث من در این باره دو جنبه از مباحث علامه را دربرمی‌گیرد: نخست اینکه علامه چه تعریفی از آزادی دارد و نسبت دین با آزادی را چگونه می‌بیند و جنبه دوم بررسی این سوال خود علامه است که آیا مسلمانان در طول تاریخ حظ و بهره کافی از آزادی را برده‌اند یا خیر؟ در این میان نباید فراموش کنیم که علامه این مباحث را در 60 سال پیش مطرح کرده است. وی افزود: روش علامه در ورود به مباحث این‌گونه است که معمولا از مبنای فطری آغاز می‌کند و می‌گوید که آزادی یک نیاز طبیعی در وجود انسان است و بشر در ذات خود میل به آزادی دارد و این میل برای او فطری است، چرا که خدا انسان را با اختیار و اراده آفریده است. علامه پس از این بحث به قلمرو آزادی بشر می‌پردازد. تفسیر آزادی در آثار علامه طباطبایی نویسنده کتاب «تاملات سیاسی علامه طباطبایی» در ادامه به موارد محدود کننده آزادی از دید علامه طباطبایی پرداخت: قهرا آزادی مطلق برای بشر امکان‌پذیر نیست، چرا ما زندگی اجتماعی داریم و آزادی مطلق هر یک از ما جامعه را دچار مشکل می‌کند. علامه نیز اعتقاد دارد که آزادی مطلق در زندگی اجتماعی انسان غیرقابل قبول است و عموم اندیشمندان شرق و غرب این مساله را قبول دارند. البته علامه به‌جز این وجوه دیگری را نیز برای تحدید آزادی در نظر می‌گیرد و می‌گوید که قبول اسلام هم قیود جدیدی را بر آزادی می‌افزاید. نخستین قید این است که اسلام اساس و پایه خود را بر توحید قرار داده است و قید دیگر در این است که اسلام در قلمرو وسیعی از حیات بشری الزاماتی را برای زندگی ما به صورت واجب و حرام قرار داده که بین عقاید و این احکام، اصول اخلاقی وجود دارد. سروش محلاتی ادامه داد: مباحث علامه طباطبایی درباره آزادی در مجلدات دوم و چهارم «تفسرالمیزان» بحث مفصلی ذیل سرفصل مستقل درباره آزادی مطرح کرده است. غیر از این دو فصل مستقل، علامه در لابه‌لای دیگر مباحث تفسیری خود نیز به کرات به مبحث آزادی گریز زده‌ است. همچنین علامه یک مقاله فارسی نیز درباره آزادی نوشته‌ است که در جلد نخست کتاب مجموعه مقالات «بررسی‌های اسلامی» منتشر شده است. وی ادامه داد: گفتیم که نخستین قید آزادی از نظر علامه توحید است. اسلام نسبت به توحید حساسیتی دارد که بر اساس آن اجازه نمی‌دهد که هیچ انسانی توحید را کنار بگذارد. آیا ممکن است  خداوند که شرک را گمراهی می‌داند، انسان را برای انتخاب بیان توحید و شرک آزاد بگذارد؟ علامه می‌گوید: «برخی گمان کرده‌اند که اسلام طرفدار آزادی عقیده به طور مطلق است و اجازه می‌دهد که هر کسی هر دینی را که خواست، حتی بت‌پرستی و شرک را انتخاب کند. این نظر به‌هیچ عنوان صحیح نیست. چگونه ممکن است اسلام که سنگ‌بنایش بر توحید است، مردم را در انتخاب بین توحید و شرک آزاد بگذارد؟ این عین تناقض است.» با این مبنا جایی برای آزادی عقیده باقی نمی‌ماند. سروش محلاتی تحمیل عقیده از جانب مسلمانان بر کفار را از دید علامه طباطبایی نادرست خواند و گفت: علامه قید توحید بر آزادی را با تفسیر آیه «لا اکراه فی الدین» می‌پذیرد. به باور او با پذیرش این آیه از عقیده توحید نفی اکراه می‌شود، بنابراین قبول ایمان از راه اجبار و اکراه امکان‌پذیر نیست. به باور علامه به دلیل آنکه دین مبتنی بر نوعی از علایق بشر است، اگر از زور و فشار برای پذیرش دین استفاده شود، نه تنها علاقه‌ای حاصل نشده بلکه نفرت مردمان را برمی‌انگیزد. البته در تفسیر دیگر این نکته مطرح می‌شود که درست است که ایمان قابلیت اجبار و اکراه ندارد، اما می‌توان مردم را بر رفتار مسلمانی اجبار کرد تا کسی علنا با دستورات اسلام مخالفت نداشته باشد. نویسنده کتاب «اسلام و مقتضیات زمان» بحث علامه در موضوع جهاد را کمی پیچیده خواند و ادامه داد: علامه در جلد دوم «تفسیر المیزان» بحث جهاد ابتدایی را مطرح می‌کند. به باور علامه تفسیر آیات مربوط به جهاد این است که باید با مشرکان جهاد کرد تا اسلام را بپذیرند، اما این با آزادی عقیده سازگار نیست. علامه در پاسخ به این مشکل می‌گوید که برای دفاع از توحید به عنوان یک اصل انسانی چنین جهادی جایز است. این نظر علامه با بحث او درباره آزادی عقیده تا به اینجا چندان قابل جمع نیست، اما هرچه بیشتر در «تفسیر المیزان» دقیق شویم موضوع برای ما روشن‌تر می‌شود. کتاب خدا وظیفه پیامبر را صرفا «بلاغ مبین» می‌داند سروش محلاتی در بخش دیگری از این نشست به تفسیر سوره «تغابن» از «تفسیر المیزان» و روشن شدن نظر علامه طباطبایی درباره آزادی عقیده، رسید و گفت: در سوره مبارکه «التغابن» خداوند می‌فرماید: «وَأَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَإِنَّمَا عَلَى رَسُولِنَا الْبَلَاغُ الْمُبِينُ» به عبارتی خداوند به مشرکین اعلام می‌کند که اکر شما رویگردانی از دین داشته باشید، پیامبر ما جز «بلاغ مبین» یا پیام‌رسانی آشکار وظیفه دیگری ندارد. علامه طباطبایی در اینجا می‌گوید که وظیفه پیامبران فقط بلاغ مبین است و آنها نمی‌توانند مردم را به پذیرفتن حقیقت مجبور کنند. وی ادامه داد: بنابراین علامه به‌کارگیری ابزار فشار برای پذیرفتن دین را نفی می‌کند. جالب است که طرف خطاب خداوند در این آیه نیز نه پیغمبر، بلکه کفار هستند. بنابراین پیامبر بیش از بلاغ مبین وظیفه دیگری ندارد و اگر مردم قبول نکردند، دیگر کسی کاری به آنها ندارد. این مدرس حوزه علمیه قم همچنین به تفسیر «بلاغ مبین» در دیگر سوره‌های قرآن کریم نیز اشاره کرد و گفت: در آیه 92 سوره مبارکه «المائده» نیز ما با مفهوم «بلاغ مبین» مواجه هستیم: «وَأَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَاحْذَرُوا فَإِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَاعْلَمُوا أَنَّمَا عَلَى رَسُولِنَا الْبَلَاغُ الْمُبِينُ». در تفسیر این آیه ما متوجه می‌شویم که از نظر تقنینی انسان آزاد نیست و وظیفه‌اش تبعیت کردن است، اما اگر رویگردان شد و اعتنا به دستور خدا و پیغمبر نکرد، باز هم پیغمبر بیش از بلاغ مبین وظیفه‌ای ندارد. این آیه نیز خطاب به متخلفان است. سروش محلاتی اضافه کرد: برخی از علما در پذیرفتن دلالت آیاتی مثل آیه 92 سوره مائده که تعداد آنها در قرآن کم نیست، قیدی می‌زنند و می‌گویند که بسیاری از این آیات مکی است و در مکه وظیفه پیغمبر جهاد با مشرکان نبود؛ اما سوره‌های مائده و تغابن مدنی هستند و این قید علما بر آن وارد نیست. علامه در توضیح این آیه سوره مائده می‌گوید؛ خداوند به مسلمانان و غیرمسلمانان اعلام می‌کند که اگر از دستورات پیغمبر به عنوان حاکم جامعه اسلامی اعراض کنند، پیامبر اجبار و اکراه نمی‌کند. در اینجا به‌جز آزادی عقیده، آزادی رفتار هم مطرح می‌شود. در سوره مبارکه نسا نیز چنین مضمونی وجود دارد. نویسنده کتاب «دین و دولت در اندیشه اسلامی» در ادامه با اشاره به این نکته که علامه طباطبایی در تفسیر المیزان پیوسته اجبار و اکراه را نفی می‌کند، گفت: در آیه دیگری نیز پیامبر می‌گوید که من پاداشی از مردم نمی‌خواهم فقط توقع دارم که هرکسی که اراده و مشیتش بر پذیرفتن راه اسلام بود، اسلام را انتخاب کند. این سخن نیز دلایت بر این می‌کند که وظیفه پیامبر صرفا تبشیر و انذار است. بنابراین نتیجه می‌گیریم که خداوند تکلیف را مقرر کرده، اما پیامبر در مقام عمل و اجرا از ابزار زور استفاده‌ای نمی‌کند. اگر کسی عمل به تکلیف نکرد، خداوند خود می‌داند که با او چگونه برخورد کند. علامه طباطبایی می‌گوید که شرایط انتخاب در ظرف اختیار صورت می‌گیرد و دعوت به اسلام در ظرف انتخاب است. به نظر من مباحثی که در لابه‌لای تفسیرالمیزان آمده نظر ابتدایی علامه در موضوع جهاد ابتدایی را تعدیل می‌کند. حتی نسبت به مسلمانان متخلف نیز جریان اجبار تعدیل شده است. در مباحث علمی این موضوع کمتر مورد التفات قرار گرفته است. آزادی سیاسی در تفسیر المیزان سروش محلاتی در بخش دیگری از این نشست به بحث درباره آزادی سیاسی در منظومه فکری علامه طباطبایی پرداخت و گفت: علامه در «تفسیر المیزان» حتی بیش از آزادی فکری به آزادی سیاسی حساسیت دارد. به باور او تک تک مسلمان‌ها از این حق برخوردارند که در صحنه جامعه آنچه را که خلاف تشخیص می‌دهند به عنوان امر به معروف و نهی از منکر، تذکر بدهند. با این اوصاف اما نظر علامه بر این است که چنین کاری در جامعه اسلامی بسیار مشکل است، چرا که حاکمان چندان قداستی پیدا می‌کنند که اعتراض به آنها مساوی اعتراض به خداست. نویسنده کتاب «آزادی، عقل، ایمان» ادامه داد: علامه در بحث درباره آزادی سیاسی در جوامع دینی دو تجربه از حکومت‌های دینی را مثال می‌زند؛ تجربه قرون وسطی و تجربه اسلام در قرون اول و دوم هجری. علامه در سلسله گفت‌وگوهای خود با هانری کربن که در کتاب «رسالت شیعه در دنیای امروز» منتشر شده می‌گوید که مسیحیان ابتدا حلول الوهیت در مسیح را مطرح کردند تا از آن به حلول الوهیت در آبای کلیسا برسند. مساله اول مشکل اعتقادی داشت، اما در مساله دوم علاوه بر مشکل اعتقادی به مشکل سیاسی نیز برمی‌خوریم. چرا که بر این اساس حاکمان خود را تجلی خدا در روی زمین و در نتیجه مصون از انتقاد دانستند و این قدرت مطلقه مفاسد زیادی را به بار آورد. سروش محلاتی تجربه جهان اسلام از حکومت در قرون اول و دوم از نظر علامه طباطبایی را نیز به این شرح بیان کرد: به باور علامه پس از وفات پیغمبر نیز تغییرات مهمی در جامعه اتفاق افتاد و به مرور زمان حکومت دینی تبدیل به سلطنت کاملا مستبدانه شد. این مضمون بارها در «تفسیر المیزان» تکرار شده است. از این نکات نتیجه می‌گیریم که مساله آزادی برای علامه بسیار مهم و اساسی بود. او به هیچ عنوان نبود آزادی در جامعه دینی را نمی‌پسندید. نویسنده کتاب «شهر مردگان» به انتقاد علامه طباطبایی از استبداد در جامعه دینی نیز اشاره کرد و گفت: گلایه مهم علامه از روحیه مستبدانه مسلمان‌ها و متدینان بود. بر این اساس در جلد چهارم «تفسیر المیزان» می‌گوید که اسلام به انسان‌ها اجازه برخورداری از آزادی فکر و عقیده را داده است. بنابراین باید علما و متفکران در جمع‌های خود به گفت‌وگو بنشینند و مباحث علمی را مطرح کنند، اما اینکه عقیده خود را به دیگری تحمیل کنند و جلوی فکر و اندیشه را قهرا و با ابزارهایی چون تازیانه، تکفیر و... بگیرند، دین الهی منزه است از چنین اموری. این موارد در زمره فرهنگ کلیساست و متاسفانه در جامعه اسلامی هم همین فرهنگ کلیسایی که تکفیر را رواج می‌داد حاکم شده است. سروش محلاتی در پایان سخنانش گفت: به باور علامه نمی‌توان امید به پیشرفت جامعه‌ای داشت که به نام دین تفکرات دیگران را نفی و طرد می‌کند. علامه از منتقدان جدی محدودیت آزادی‌ عقیده و آزادی سیاسی در جامعه دینی بود و اعتقاد داشت که متدین‌ها به آن بردباری که اسلام از آنها خواسته، بی‌توجه هستند. به باور علامه این مشکل نیز به علمای اسلام بازمی‌گردد چرا که آنها این بردباری را به طیف متدین جامعه آموزش نداده‌اند. فراموش نکنیم که علامه طباطبایی این مباحث را در دهه‌های 30 و 50 مطرح کرد یعنی در دوره‌ای که خود ایشان دچار چنین محدودیت‌های شد. در آن سال‌ها عده‌ای نابردبار دروس فلسفه علامه را تعطیل کرده و نگذاشتند که تعلیقاتش بر کتاب «بحار الانوار» منتشر شود. ]]> علوم‌انسانی Tue, 21 Nov 2017 06:00:54 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/254509/سروش-محلاتی-علامه-طباطبایی-تفسیرالمیزان-بحث-مفصلی-درباره-آزادی بکوشیم علم و حکمت را با یکدیگر سازش بدهیم/ چرا کتاب‌های فلسفه کمتر به فروش می‌رسد؟ http://www.ibna.ir/fa/doc/report/254498/بکوشیم-علم-حکمت-یکدیگر-سازش-بدهیم-چرا-کتاب-های-فلسفه-کمتر-فروش-می-رسد به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) همایش «مفهوم حکمت در ادیان توحیدی» امروز دوشنبه (29 آبان‌ماه) با حضور حجت‌الاسلام عبدالحسین خسروپناه، غلامحسین ابراهیمی دینانی، آیت‌الله مصطفی محقق داماد و جمعی از علاقه‌مندان و پژوهشگران حوزه فلسفه در انجمن حکمت و فلسفه ایران برگزار شد.   ابراهیمی دینانی در این مراسم با بیان اینکه تاریخ نشان می‌دهد دین بسیار قدیمی بوده و نمی‌توان تاریخی را پیدا کرد که در آن دین وجود نداشته باشد، گفت: بشر نیز به‌ذات عاقل است و انسان هم از ابتدا دارای عقل بوده است. ادیان مظهر خدا و دین و حکمت مظهر عقل است پس ما دینی داریم که همیشه در اعماق تاریخ ریشه داشته است و ادیان توحیدی هر دو از ابتدا وجود داشتند، از سوی دیگر بشر با نوع اسطوره زندگی کرده و خالی از آن نبوده است. بنابراین حکمت و دین از یک سو و اسطوره از سوی دیگر در زندگی انسان وجود داشته است.   وی ادامه داد: حکمت لغت عربی است که به معنای استحکام است عقل نیز قابل شکستن نیست و دین نیز همیشه بوده است حال این سوال مطرح است که دین و عقل با هم چه رابطه‌ای دارند آیا با هم سازگارند یا دعوای جدی دارند. برخی معتقد هستند دین کاری با عقل ندارد و برخی معتقدند عقل با دین سازش دارد بنابراین این سوال مطرح است که آیا دین عقل را می‌فهمد یا عقل دین را می‌فهمد؟   این استاد فلسفه در پاسخ به این پرسش افزود: دین و عقل هر دو با یکدیگر رفیق هستند و رابطه عقل با دین قطع نمی‌شود ما نیز باید عقل و وحی را با یکدیگر سازش بدهیم. حکمت از آنجا که عقلانی است پایه محکمی دارد. قرآن نیز می‌گوید حکمت خیر کثیر است اما متوقف نیست و می‌‌تواند خودش را بالا ببرد چرا که عقل اگر متوقف شود مرگ خودش را اعلام کرده است.   عضو هیات علمی موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران با اشاره به نقل قولی از سقراط درباره حکمت عنوان کرد: سقراط همواره می‌گفت من حکیم نیستم اما دوستدار حکمت هستم چون اگر حکیم بود تمام می‌شد اما دوستدار حکمت بودن تمام نمی‌شود.   ابراهیمی دینانی اضافه کرد: تلاش ما باید این باشد که دین را عقلانی بفهمیم و اگر بتوانیم این دو را با هم سازگار کنیم می‌توانیم بفهمیم که چرا اسطوره پیدا شده است زیرا اسطوره نتیجه تخیل انسان بوده است. در تاریخ هرچه جستجو کنیم اسطوره وجود داشته است. اکنون می‌بینید که بیشترین کتاب‌هایی که به فروش می‌رسد رمان است و کتاب‌های فلسفه کمتر به فروش می‌رسد و شمارگان کمتری دارد چرا که رمان‌ها حقایق عقلی را به‌صورت خیال روایت می‌کنند و انسان‌ها چون خیال را دست دارند به اینگونه کتاب‌ها تمایل بیشتری دارند شعر هم همین‌گونه است چون تخیل دارد بیشتر مورد توجه انسان قرار می‌گیرد.   این چهره ماندگار فلسفه در بخش دیگری از سخنانش با بیان اینکه امروز پیشرفت علم انکارناپذیر است، افزود: علم جهان را می‌شناسد و انسان را نمی‌شناسد. علم لوله‌ای فکر می‌کند اما حکمت و دین لوله‌ای نیست. ما باید تلاش کنیم علم و حکمت را با یکدیگر سازش بدهیم اگر خدا، طبیعت، زمان، مکان و عدد را از علم بگیریم چیزی از آن باقی نمی‌ماند. با این وجود باید تلاش ما سازگاری علم با دین باشد.   ابراهیمی دینانی در پایان سخنانش گفت: همه ادیان توحیدی با عقل سروکار دارند عقل نه‌تنها هدف را می‌شناسد بلکه هدف را تعیین و تبیین هم می‌کند. ما نیز باید همه ادیان را به دقت بشناسیم و مطالعه کنیم در آن صورت خواهیم دید که همه ادیان توحیدی با عقلانیت سازگار هستند.   آیت‌الله محقق داماد نیز در بخش دیگری از این مراسم با اشاره به اینکه رابطه میان حکمت و دیانت در ادبیات ما سابقه دیرینه دارد، گفت: برخی این دو را با یکدیگر بی‌ارتباط می‌دانند و معتقدند این دو در مقابل هم هستند اما برخی نبوت و دیانت را مکمل عقل می‌دانند و می‌گویند کمبودهای عقل‌ بشری با نبوت تکمیل می‌شود.   وی با طرح این سوال که قرآن درباره رابطه دیانت و حکمت و تعقل چه می‌گوید به آیه 10 سوره ملک اشاره کرد و گفت: در این آیه دیالوگ بسیار جالبی وجود دارد در اینجا به گروهی که آنها را به جهنم می‌برند گفته می‌شود مگر نذیر بر شما نیامد. آنها می‌گویند آمد ولی ما تکذیب کردیم و منکر شدیم و شما گمراه هستید. اگر ما دیندار می‌شدیم و به انبیاء گوش می‌کردیم و به سراغ عقل می‌رفتیم نتیجه‌اش سعادت بود.   این عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی افزود: برداشت من از این آیه این است که خداوند می‌خواهد بگوید عقل و دین در نهایت راه نجات هستند و شما اگر از طریق تعقل حرکت کنید هم در نهایت به رستگاری می‌رسید. خداوند در 27 آیه قرآن کریم به مردم تاکید می‌کند که تعقل کنید و چرا تامل نمی‌کنید. این تاکید بسیار بر عقل نشان‌دهنده اهمیت این موضوع است. در نهج‌البلاغه نیز گفته می‌شود که پیامبران برای چه موضوعی آمدند چون گاهی عقل غفلت می‌کند و نقش انبیاء این است که زنگارهای عقل دفن‌شده را پاک کند.   محقق داماد نیز در بخش دیگری از سخنانش به نقل‌قول‌هایی از ملاصدرا در کتاب «اسفار اربعه» اشاره کرد و گفت: ملاصدرا تاکید می‌کند که حکمایی مانند افلاطون نیز اصول حکمت خود را از انبیاء گرفتند و این حرف ملاصدرا بسیار عجیب است و جای تامل دارد. کلام خدا و ترس از او آغاز حکمت است کشیش گریگوری نرسیسیان در بخش دیگری از این مراسم با بیان اینکه انسان فطرتا موجودی ارزش‌باور و ارزش‌محور است گفت: ارزش‌ها جهت‌دهنده ما هستند، عده‌ای در راهی که پیش می‌گیرند خود و عده‌ای دیگران را محوریت قرار می‌دهند اما کلام خدا به روشنی بیان می‌کند که حکیم فردی است که ارزش‌های خود و دیگران را محور قرار نمی‌دهد بلکه براساس خواست خدا زندگی می‌کند و کلام خدا و ترس از او را آغاز حکمت می‌داند.   وی با اشاره به اینکه منبع حکمت‌ساز خداوند در نزد مسیحیت به دو بخش منبع کتبی (کلام خدا) و منبع شفاهی (تعمق در عالم مشاهدات) تقسیم می‌شود، گفت:‌ در مسیحیت بین حکمت و کلمه پیوند برقرار می‌شود و البته بین منبع حکمت‌ساز و کلمه تفات وجود دارد. منبع حکمت‌ساز همان کلام خداست و خود حکمت کلمه است و کلمه هم در مسیحیت همان عیسی مسیح است.   نرسیسیان در پایان سخنانش گفت: در مسیحیت بین کلمه و حکمت پیوند وسیعی برقرار است که خود عیسی مسیح حکمت بزرگ است.   آیات حکیمانه بسیاری در کتاب «امثال» وجود دارد  اسقف مارنرسای بنیامین (اسقف کلیسای شرق آشوری ایران) در بخش دیگری از این نشست با اشاره به فرازهایی از کتاب‌های «عهد عتیق» و «عهد جدید» گفت: ‌اگر بخواهید حکمت بیاموزید باید آن را از کتاب مقدس یاد بگیرید، در عهد عتیق اشخاص، انبیاء و... که اسامی آنها به عنوان حکیم آورده شده است مانند یعقوب و یونس پیامبر در کتاب «پیدایش» به آن‌ها اشاره شده است. همچنین در عهد عتیق به داوود نبی اشاره می‌شود که کتاب مزامیر داوود نبی از اهمیت خاصی برای مسیحیان برخوردار است.   وی عنوان کرد: در کتاب «امثال» آیات حکیمانه بسیاری وجود دارد که مورد استفاده قرار نگرفته است متاسفانه امروز شاهد جنگ‌ها و خونریزی‌های بسیاری در خاورمیانه و سایر کشورهای جهان هستیم که برخلاف اراده خداوندی است و چنانچه حکمت خداوند وجود داشته باشد این نزاع‌ها از بین می‌رود.   بنیامین در پایان سخنانش گفت: علم را انسان می‌تواند یاد بگیرد اما آن چیزی را که انسان نمی‌تواند کسب کند حکمت است که آن را خدا باید به انسان بدهد.  ]]> علوم‌انسانی Mon, 20 Nov 2017 13:23:18 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/254498/بکوشیم-علم-حکمت-یکدیگر-سازش-بدهیم-چرا-کتاب-های-فلسفه-کمتر-فروش-می-رسد «روایت قصه‌های مسعودیه» در ششمین نشست عصر تهران http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/254454/روایت-قصه-های-مسعودیه-ششمین-نشست-عصر-تهران به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) به نقل از روابط عمومی اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان تهران، در ششمین نشست عصر تهران، کتاب «قصه‌های مسعودیه (تهران در آیینه یک عمارت)» نوشته بهنام ابوترابیان با حضور نویسنده و استادان تهران‌پژوه ازجمله سید محمد بهشتی، احمد محیط طباطبایی، منصوره اتحادیه، داریوش شهبازی  معرفی و نقد بررسی می‌شود.   کتاب «قصه‌های مسعودیه» به همت نشر تاریخ ایران منتشر شده است. با بیانی مستند، قصۀ عمارت را از پیش از احداث تا امروز، در مقاطع تاریخی مختلف شرح می‌دهد، مؤلف کتاب سعی کرده است با مرکزیت این عمارت، بیان روایت‌گونه‌ای از تاریخ تهران و عمارت‌های آن به مخاطبین عرضه کند.    «عمارت مسعودیه» یک ساختمان تاریخی مربوط به دوره قاجار است که به همت ظل‌السلطان فرزند ناصرالدین شاه و حاکم اصفهان بنا شده است و در میدان بهارستان تهران، قرار دارد و نخستین کتابخانه و موزه ملی ایران جایی در گوشه این عمارت برپا شده است.   ششمین نشست عصر تهران سه‌شنبه 30 آبان، ساعت 16 تا 18 در محل نگارخانه تهران اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهر تهران واقع در خیابان شهید مطهری نرسیده به چهار راه سهروردی پلاک ١٣٠ برگزار می‌شود. حضور در این برنامه برای همه علاقه‌مندان به مباحث فرهنگی آزاد است. ]]> مدیریت‌کتاب Mon, 20 Nov 2017 10:45:19 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/254454/روایت-قصه-های-مسعودیه-ششمین-نشست-عصر-تهران کتاب «ایکسید و نقض قرارداد سرمایه‌گذاری» منتشر شد http://www.ibna.ir/fa/doc/book/254424/کتاب-ایکسید-نقض-قرارداد-سرمایه-گذاری-منتشر به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) کتاب «ایکسید و نقض قرارداد سرمایه‌گذاری» نوشته حجت‌الاسلام غلامرضا یزدانی، استادیار دانشگاه علوم اسلامی رضوی منتشر شد. مولف کتاب «ایکسید و نقض قرارداد سرمایه‌گذاری» در مقدمه کتاب می‌نویسد: «امروزه بی‌شک سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی، در توسعه اقتصاد کشورها به‌خصوص کشورهای در حالِ توسعه نقش حیاتی ایفا می‌کند. سرمایه‌گذاری خارجی باعث انتقال فنّاوری و دانش فنی، ورود سرمایه به کشور میزبان، افزایش رقابت‌پذیری در اقتصاد داخلی و بهبود و ارتقای زیرساخت‌ها، راه‌های مواصلاتی، سدها و فرودگاه‌ها می‌شود؛ ازاین‌رو کشورهای درحالِ توسعه می‌کوشند زمینه جذب هرچه بیشترِ سرمایه‌گذاری‌های خارجی را فراهم کنند. بسیاری از کشورها به‌منظورِ ایجاد محیط حقوقی مطلوب و تشویق سرمایه‌گذاران خارجی برای سرمایه‌گذاری در آن کشور، به تصویب قوانینی برای حمایت از سرمایه‌گذاری خارجی اقدام می‌کنند. علاوه‌ بر این، دولت‌ها با انعقاد معاهدات دو یا چندجانبه سرمایه‌گذاری، تضمین‌های حقوقی بین‌الملل به سرمایه‌گذاران خارجی اعطا می‌کنند. سرمایه‌گذار خارجی که به سرمایه‌گذاری در کشوری بیگانه اقدام می‌کند، همیشه با این ریسک روبه‌روست که چه‌بسا دولت میزبان به بهانه‌های واهی به سلب مالکیت از اموال وی اقدام کند یا از انجام تعهدات قراردادی یا بین‌المللیِ خود شانه خالی کند. از سویی، هنگامی که دولت میزبان این اقدامات غیرقانونی را انجام دهد، سرمایه‌گذار خارجی طبق قاعده باید در دادگاه‌های داخلیِ دولت میزبان طرح دعوا کند و در نتیجه با این خطر روبه‌رو خواهد بود که چه‌بسا دادگاه دولت میزبان تحتِ‌نفوذ دولت بوده، یا به هر دلیلی جانب‌دارانه به نفع دولت میزبان رأی دهد و حقوق سرمایه‌گذار خارجی را ضایع کند؛ ازاین‌رو برای کاهش این خطر و ریسک، و جذب هرچه بیشترِ سرمایه‌گذاران خارجی به سرمایه‌گذاری در دولت‌های بیگانه، در سال 1956م و در ضمن کنوانسیون واشنگتن، نهاد داوری ایکسید پیش‌بینی شد. تاکنون بیش از 156 کشور به این کنوانسیون پیوسته و از مزایای داوری‌های ایکسید بهره‌مند شده‌اند، ولی دولت جمهوری اسلامی ایران تاکنون علاقه‌ای به پیوستن به آن از خود نشان نداده است. یکی از علل این امر، بی‌اعتمادی به‌کاراییِ مرکز ایکسید است. کارایی این مرکز از جهات گوناگونی جای تردید دارد؛ از جمله به‌کارگیری رویه‌های متشتت و ناهماهنگ به‌وسیله دیوان‌های داوری که در مرکز ایکسید شکل می‌گیرند؛ برای نمونه، صلاحیت مرکز ایکسید از جهت موضوعی به دعاوی سرمایه‌گذاری محدود می‌شود، با وجود این، در تفسیر «دعاوی سرمایه‌گذاری» میان دیوان‌های داوری ایکسید اختلاف دیدگاه به‌اندازه‌ای زیاد است که شاید نتوان نقطه مشترکی میان آن‌ها یافت. از جمله چالش‌هایی که مرکز ایکسید با آن روبه‌رو است، ناهماهنگی و اختلاف رویه درباره معیار ارزیابی خسارات ناشی از نقض قرارداد است.» به گفته یزدانی، در مقدمه این اثر، در مواردی که دولت میزبان به سلب مالکیت اقدام می‌کند، این اقدام دولت اصولاً قانونی است و عنصر تقصیر در آن نقشی ندارد، به‌شرط آنکه شرایط مشروعیتِ سلب مالکیت را رعایت کند؛ از جمله این شرایط، پرداخت غرامت کامل به سرمایه‌گذار است. در موارد سلب مالکیت که دولت، سرمایه‌گذار را کاملاً از مالکیت سرمایه محروم کند، رویه دیوان‌های داوری ایکسید به‌حق این است که دولت را به پرداخت غرامت کامل به سرمایه‌گذار مکلف می‌کنند، ولی در مواردی که اقدام دولت، سلب مالکیت نیست، بلکه دولت فقط یکی از تعهدات قراردادی خود را نقض کرده است، عنصر تقصیر در عمل دولت باید وجود داشته باشد تا باعث مسئولیت دولت شود. این موارد داخل در قلمرو مسئولیت ناشی از نقض تعهد است و تابع احکام و شرایط مسئولیت در این حوزه از حقوق است؛ از جمله برای تعیین میزان خسارت‌ها نمی‌تواند از همان ضابطه غرامت کامل تبعیت کند که در موارد سلب مالکیت دولت به پرداخت آن مکلف بود و طبق قاعده باید به قانون حاکم بر دعوا در پرتو مادّه 42 کنوانسیون ایکسید مراجعه کرد. باوجود این، بسیاری از دیوان‌های ایکسید تمایل دارند همچنان دراین‌باره نیز از همان ضابطه پرداخت غرامت کامل تبعیت کنند که در موارد سلب مالکیت اعمال می‌شود. این مسئله علاوه‌ بر اینکه به‌طور قطع بی‌عدالتی است؛ زیرا قیاس موارد نقض قرارداد که دولت سرمایه‌گذار را از مالکیت سرمایه محروم نکرده است، به سلب مالکیت که دولت اساساً مالکیت سرمایه‌گذار را ازمیان برده است، از مبنای حقوقی صحیحی نیز تبعیت نمی‌کند؛ چون در موارد سلب مالکیت، عنصر تقصیر مفقود است و دولت به عملِ حاکمیتی اقدام می‌کند و لزوم پرداخت غرامت از باب تقصیر نیست تا بتوان آن را به چالش کشید، ولی در موارد نقض قرارداد، مسئولیت مبتنی‌ بر تقصیر دولت است و باید تقصیر دولت ثابت شود. برای مسئول قلمداد‌کردن دولت به استناد نقض قرارداد لازم است وجود تعهد، وقوع تخلف، وقوع خسارت، قابلیت پیش‌بینی خسارات و... ثابت شود. تحقیق پیش رو می‌کوشد این مسئله را بشکافد و فروعات این مسئله را باتوجه‌به رویکرد دیوان‌های داوری ایکسید بررسی کند. باتوجه‌به اینکه مباحث کتاب حاضر بر دو محور «غرامت» و «خسارت» تنظیم شده است و از سویی ورود به بحث نیازمند بررسی‌های مقدماتی است، مباحث آتی در سه بخش تنظیم شده است؛ بخش نخست ذیل عنوان «مفاهیم و تعاریف» تدوین شده است تا از این رهگذر بهتر بتوان با مفاهیم کلیِ مطرح‌شده در کتاب آشنا شد. باتوجه‌به اینکه نخست لازم است برخی مفاهیم مطرح شود و سپس سازمان ایکسید ـ که مطالب کتاب بر پایه آرای صادره از دیوان‌های ایکسید استوار است ـ به‌اختصار معرفی شود، بخش نخست به‌نوبه خود به دو فصل تقسیم شده است؛ در فصل نخست با عنوان «مفهوم‌شناسی»، مفاهیمی همچون «سرمایه‌گذاری»، «غرامت» و «خسارت» شرح داده شده است؛ زیرا از سویی این مفاهیم، کلیدی‌اند و از سوی‌ دیگر، تفسیر روشن و یکسانی از این مفاهیم وجود ندارد. همان‌گونه که عنوان کتاب، گویای مطلب است، تحقیق حاضر به بررسی آن دسته از رویه‌های دیوان‌های داوری می‌پردازد که ذیل نظام داوری ایکسید تشکیل شده‌اند؛ ازاین‌رو مناسب است در نگاهی هرچند مختصر، مرکز ایکسید معرفی شود. بر این‌ اساس، در فصل دوم از بخش نخست، ذیل عنوان «معرفی سازمان ایکسید» به معرفی اجمالی این سازمان، اهداف، ساختار، کارکردها، زمینه‌های تاریخی پیدایش، ویژگی‌ها و امتیازات داوری در نهاد ایکسید پرداخته شده است. باتوجه‌به تمایز میان «غرامت» و «خسارت»، هریک در دو بخشِ مستقل مطالعه شده‌اند. در بخش دوم، مباحثی درباره «غرامت ناشی از سلب مالکیت» مطرح شده است. نظر به اینکه «غرامت» در مواردی موضوعیت می‌یابد که «عمل مصادره» به‌وسیله دولت میزبان رخ دهد؛ از این‌ رو مناسب است نخست به مفهوم و مشروعیت سلب مالکیت پرداخته شود، به همین دلیل فصل نخست این بخش به «مفهوم و مشروعیت سلب مالکیت» اختصاص یافته است. فصل دوم از بخش دوم، به مسئله «مبانی و ضابطه غرامت» می‌پردازد. در بخش سوم و بخش پایانی تحقیق حاضر که به‌نوعی مهم‌ترین بخش این کتاب را تشکیل می‌دهد، مسئله «خسارت ناشی از نقض تعهدات دولت میزبان» مطرح شده است. مسئله لزوم پرداخت خسارت در موارد نقض تعهد، مستلزم اثبات مسئولیت دولت میزبان در مقابل نقض تعهد است. بر این‌ اساس، مطالب این بخش در دو فصل تنظیم شده است؛ در فصل نخست، به مسئولیت دولت و سرمایه‌گذار خارجی در دعاوی سرمایه‌گذاری اشاره شده است. در این فصل، نخست و ذیل عنوان مبحث اول، به مسئولیت دولت میزبان و مبانی و شرایط تحقق آن، و در مبحث دوم به مسئولیت سرمایه‌گذار خارجی اشاره شده است. در فصل دوم، خسارات ناشی از نقض قرارداد سرمایه‌گذاری، مبانی، کارکردها، ضوابط ارزیابی و درنهایت شیوه‌های ارزیابی خسارت مطرح شده است. کتاب «ایکسید و نقض قرارداد سرمایه‌گذاری» نوشته حجت‌الاسلام غلامرضا یزدانی با شمارگان 500 نسخه در 292 صفحه به بهای 18 هزار تومان از سوی دانشگاه علوم اسلامی رضوی منتشر شده است. ]]> علوم‌انسانی Mon, 20 Nov 2017 09:18:09 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/254424/کتاب-ایکسید-نقض-قرارداد-سرمایه-گذاری-منتشر وزیر امور خارجه درگذشت غلامرضا علی بابایی را تسلیت گفت http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/254473/وزیر-امور-خارجه-درگذشت-غلامرضا-علی-بابایی-تسلیت-گفت به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه در پیامی درگذشت غلامرضا علی بابایی، دیپلمات، نویسنده و مترجم را تسلیت گفت و برای وی از درگاه حضرت حق، رحمت واسعه و برای بازماندگان و دوستان ایشان صبر و اجر مسئلت کرد. غلامرضا علی‌بابایی مولف کتاب‌های تاریخ نیروی هوایی ایران از پهلوی تا انقلاب، تاریخ ارتش ایران، فرهنگ روابط بین‌الملل، فرهنگ سیاسی آرش، گنج واژه علوم سیاسی و روابط بین‌الملل آرش، فرهنگ سیاسی آرش است. وی همچنین مترجم کتاب‌هایی چون سیری در تاریخ سیاسی ایران از هخامنشی تا کنون، تاریخ روابط آمریکا و شوروی: از انقلاب روسیه تا فروپاشی کمونیسم، نیکسون، کیسینجر و شاه: روابط ایالات متحده و ایران در جنگ سرد و... بوده است. ]]> علوم‌انسانی Mon, 20 Nov 2017 08:33:14 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/254473/وزیر-امور-خارجه-درگذشت-غلامرضا-علی-بابایی-تسلیت-گفت نگاهی به کتاب «استبداد:‌ بیست درس از قرن بیستم»/ اسنایدر: تاریخ هم می‌تواند آگاهی بدهد و هم هشدار http://www.ibna.ir/fa/doc/book/254426/نگاهی-کتاب-استبداد-بیست-درس-قرن-بیستم-اسنایدر-تاریخ-هم-می-تواند-آگاهی-بدهد-هشدار به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) کتاب «استبداد:‌ بیست درس از قرن بیستم» نوشته تیموتی اسنایدر به ترجمه پژمان طهرانیان منتشر شده است. اسنایدر معتقد است، تاریخ تکرار نمی‌شود ولی درس می‌دهد. پدران موسس وقتی در مورد قانون اساسی این کشور بحث می‌کردند از تاریخی که نمی‌شناختند درس می‌گرفتند. آنها نگران فروپاشی جمهوری دموکراتیکی که خیالش را در سر می‌پروراندند، به دموکراسی‌ها و جمهوری‌های کهنی می‌اندیشیدند که سقوط کرده و به امپراطوری و الیگارشی تغییر ماهیت داده بودند. می‌دانستند که ارسطو هشدار می‌داد که نابرابری بی‌ثباتی می‌آورد و افلاطون بر این باور بود که عوام‌فریبان از آزادی بیان سوء استفاده می‌کنند تا خود را بر سریر استبداد مستقر سازند. پدران موسس برای تاسیس یک جمهوری دموکراتیک بر پایه قانون و استقرار نظام مانند فیلسوفان باستان نام استبداد بر آن نهاده بودند. آنچه آنها در ذهن داشتند تصاحب قدرت توسط یک فرد یا یک گروه، یا زیر پا گذاشتن قانون توسط فرمانروایان به سود خودشان بود. بسیاری از مباحث سیاسی که از آن پس در آمریکا در جریان بوده است به مسئله استبداد درون جامعه آمریکا مربوط است مثلا در مورد بردگان و زنان. نویسنده کتاب «استبداد:‌ بیست درس از قرن بیستم» معتقد است، این اساسا سنت غربی است که وقتی به نظر می‌رسد نظم سیاسی‌مان به مخاطره افتاده است تاریخ را مورد توجه قرار بدهیم. اگر امروز نگرانیم که تجربه دموکراسی آمریکا در معرض تهدید استبداد است می‌توانیم از الگوی پدران موسس پیروی کنیم و در تاریخ دیگر دموکراسی‌ها و جموهوری‌ها تعمق کنیم. از یک سو خوشبختانه نمونه‌های تازه‌تر و مرتبط‌تری نسبت به نمونه‌های روم و یونان باستان در اختیار ماست که می‌توانیم از آنها کمک بگیریم و از سوی دیگر بدبختانه تاریخ دموکراسی نوین تاریخ انحطاط و سقوط است. از هنگامی که مستعمره نشینان آمریکا استقلال خود را از سلطنت بریتانیا که پدران موسس آن را مستبدانه می‌دانستن اعلام کردند تاریخ اروپا شاهد سه برهه زمانی از لحاظ دموکراسی بوده است: پس از جنگ جهانی اول در 1918، پس از جنگ جهانی دو در 1945 و پس از پایان کمونیسم در 1989. بسیاری از دموکراسی‌هایی که در این بزنگاه‌ها تاسیس شدند شکست خوردند، آن هم در شرایطی که از برخی جنبه‌های مهم مشابه شرایط ما آمریکایی بوده است. اسنایدر می‌گوید: «تاریخ هم می‌تواند آگاهی بدهد و هم هشدار.  در اواخر قرن نوزدهم مانند اواخر قرن بیستم، گسترش تجربه جهانی انتظارهایی برای پیشرفت به وجود آورد. در اوایل قرن بیستم، مانند اوایل قرن بیست و یکم با ظهور نگرش‌ها و آرمان‌های تازه سیاست‌های توده‌واری که در آنها یک پیشوا یا حزب مدعی می‌شد مسقیما اراده و خواست مردم را نمایندگی می‌کند، این امیدها به مخاطره افتاد. دموکراسی‌های اروپایی فروپاشیدند و جای خود را به سلطه‌جویی راست‌گرایان و فاشیسم در دهه 1920 و 1930 دادند. در دهه 1940 هم اتحاد جماهیر شوروی که در سال 1922 مستقر شده بود الگوی خود را به اروپا تسری داد. تاریخ اروپای قرن بیستم نشان می‌دهد که جوامع ممکن است از هم بپاشند، دموکراسی‌ها ممکن است سرنگون شوند، نظام‌های اخلاقی ممکن است فرو بریزند و انسان‌های عادی ممکن است خود را در موقعیتی بیابند که تفنگ در دست روی گورهای دسته جمعی ایستاده‌اند. امروز درک و فهم چرایی این اتفاقات خدمت بزرگی به ما خواهد بود. هم فاشیسم و هم کمونیسم واکنش‌هایی به جهانی شدن بودند: به نابرابری‌های واقعی و ملموسی که جهانی شدن به بار آورده بود و به ناتوانی آشکار دموکراسی‌‌ها در پرداختن به این مشکلات. فاشیست‌ها، به نام اراده، عقل و منطق را رد کردند و به انکار حقیقت عینی برخاستند تا افسانه باشکوهی را برجسته سازند که پیشوایان‌شان سر هم می‌کردند، پیشوایانی که ادعا می‌کردند صدای مردم‌اند. این پیشوایان، با استدلال که مشکلات بغرنج حاصل از جهانی شدن نتیجه دسیسه‌ای است که بر علیه ملت چیده شده است، چهره دیگری به جهانی شدن دادند. فاشیست‌ها، یکی دو دهه بر مسند قدرت بودند و میراث فکری دست‌نخورده‌ای از خود به جا گذاشتند که هر چه می‌گذرد بیشتر معنا و مناسبت پیدا می‌کند. کمونیست‌ها مدت زمان بیشتری، نزدیک به هفت دهه در اتحاد جماهیر شوروی و بیش از چهار دهه در بخش اعظم اروپای شرقی بر مسند قدرت بودند. نیت آنها حکومت توسط گروهی نخبه منضبط حزبی بود که با منحصر کردن عقل و خرد به خود، بنا به قوانین ظاهرا تغییرناپذیر تاریخ، جامعه را به سوی آینده‌ای محتوم هدایت می‌کرد.»  مولف کتاب «استبداد:‌ بیست درس از قرن بیستم» تاکید می‌کند که ما از اروپایی‌های قرن بیستم عاقل‌تر یا باهوش‌تر نیستیم که شاهد بودند دموکراسی چطور جای خود را به فاشیسم یا نازیسم یا کمونیسم جای داد. تنها مزیت ما این است که شاید بتوانیم از تجربیات آنها درس بگیریم و حالا زمان مناسبی برای درس گرفتن است. کتاب «استبداد:‌ بیست درس از قرن بیستم»، حاوی بیست درس از قرن بیستم است که با شرایط امروز منطبق شده است. این اثر با شمارگان هزار و 100 نسخه در 120 صفحه به بهای 11 هزار تومان از سوی فرهنگ نشر نو روانه بازار نشر شده است. ]]> علوم‌انسانی Sun, 19 Nov 2017 05:31:45 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/254426/نگاهی-کتاب-استبداد-بیست-درس-قرن-بیستم-اسنایدر-تاریخ-هم-می-تواند-آگاهی-بدهد-هشدار ​آداب گفت‌وگوی علمی را از «عیون‌ الاخبار الرضا» بیاموزیم/ متن بسیاری از مناظرات امام رضا(ع) در تاریخ گمشده است http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/254412/آداب-گفت-وگوی-علمی-عیون-الاخبار-الرضا-بیاموزیم-متن-بسیاری-مناظرات-امام-رضا-ع-تاریخ-گمشده به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، کتاب «عیون الاخبار الرضا» اثر ابوجعفر محمد بن علی بن حسین بن موسی بن بابویه قمی مشهور به شیخ صدوق، یکی از مهم‌ترین منابع شیعی است. این کتاب در 69 باب تنظیم شده و محتوای آن ذکر احادیثی است در فقه، اخلاق، سیره و کلام از حضرت ثامن الحجج علی بن موسی الرضا(ع). حجم عمده‌ای از این کتاب کلام خود حضرت امام هشتم است و باقی نیز احادیثی است که ایشان از ائمه پیش از خود روایت کرده است. باب 12 تا 15 «عیون الاخبار الرضا» شامل روایت مناظره‌های حضرت با ارباب علم کلام با بزرگان ادیان دیگر است. راوی باب 12 شخصی است به نام «حسن بن محمد نوفلی هاشمی» که امام رضا(ع) از او به عنوان یکی از روشنفکران عراق یاد می‌کند. باب 13 این کتاب نیز مناظره امام رضا با سلیمان مروزی، فیلسوف و متکلم برجسته آن عصر در پیرامون مسئله «بدا» است. یکی از معتبرترین ترجمه‌های منتشر شده از «عیون الاخبار الرضا» به قلم محمدتقی آقانجفی اصفهانی است. به مناسبت سالگرد شهادت حضرت ثامن الحجج با آیت‌الله محمدجواد مروجی طبسی درباره ابواب سه گانه کتاب «عیون الاخبار الرضا» به گفت‌وگو نشستیم. آیت‌الله مروجی طبسی از استادان برجسته حوزه علمیه قم است و به قلم او تاکنون کتاب‌هایی چون «آداب العشره فی احادیث الامام علی‌بن‌موسی الرضا»، «بحوث فی العالم الذر و المیثاق»، «مسند الامام الباقر(ع)»، «امام صادق(ع) و دگراندیشان»، «اصحاب سبت»، «الشیخ الانصاری من خلال آراء الفقها» و... منتشر شده است. باب مهمی از «عیون الاخبار الرضا» به گفت‌وگو و مناظره‌های امام رضا(ع) با دانشمندان علم کلام در آن عصر و همچنین بزرگان ادیان دیگر است. آیا مناظره‌های امام محدود به آنچه در «عیون الاخبار» ثبت شده، است؟ موسوعه‌ای پنج جلدی نوشته‌ام به نام «حوار هادی بین المعصومین و النصاری» که جلد نخست آن در حدود 10 سال پیش با مقدمه‌ای از مرحوم آیت‌الله شیخ محمدمهدی آصفی منتشر شد. این کتاب شامل گفت‌وگوهای ائمه معصومین با بزرگان مسیحی است و یکی از بخش‌های آن نیز شرح مناظرات و گفت‌وگوهای علمی امام رضا با ارباب بحث است. من در این کتاب با توجه به شیوع مناظره‌های علمی ائمه بیش از 27 مورد را گردآوری کرده‌ام که می‌توان عنوان آن را آداب گفت‌وگو گذاشت. استادم مرحوم آیت‌الله آصفی در مقدمه مفصلی که بر این کتاب نوشته اشاره کرده که در منابع تاریخی و کتب حدیثی به بیش از هزار مناظره امام رضا اشاره شده، اما معلوم نیست که متن این مناظره در کجا ثبت شده و یا اینکه این متون به دست چه کسی رسیده که پس از او از بین رفته است. ویژگی مهم مناظره‌های امام رضا (ع) در چیست؟ مناظره‌هایی که از امام رضا به واسطه کتاب «عیون الاخبار» به دست ما رسیده گفت‌وگوهای ناب و زیبایی است که اگر مخاطبان بخواهند شخصیت علمی امام را شناسایی کنند باید حتما از متن این مناظره‌ها آن را جست‌وجو کنند. در این مناظره‌ها مسلمان نماها هم حضور داشتند و همه در پایان به شخصیت علمی امام اقرار کردند. همچنین بسیاری از طرف‌های بحث نیز مسلمان شده و به حقانیت ائمه معصومین گردن نهادند. بحث و گفت‌وگوی ما درباره مناظره‌ها و کیفیت آنها نیز در مقال فعلی نمی‌گنجد و باید ساعت‌ها برای آن زمان بگذاریم. اگر بخواهیم بر مبنای مناظره‌های درج شده امام رضا(ع) در کتاب «عیون الاخبار الرضا» آداب مناظره علمی را استخراج کنیم، مهم‌ترین اصلی که باید در مناظره علمی و فلسفی رعایت کرد، چیست؟ ببینید گاهی اوقات یک اصول کلی وجود دارد که باید در هر مناظره‌ای رعایت شود. به عنوان مثال اینکه باید رعایت ادب را کرد و به طرف مقابل احترام گذاشت و دیگر مواردی از این دست، اما اصولی هم به صورت خاص وجود دارد. ما از امام رضا(ع) در این مناظرات می‌آموزیم که باید با هر کس بر مبنای اعتقاداتی که خودش دارد وارد بحث شد. امام رضا به نوفلی در همین باب 12 «عیون الاخبار الرضا» می‌گوید: «می‌خواهی بدانی چه موقع مامون از کار خود پشیمان خواهد شد؟ عرض کردم: آری. فرمود: آنگاه که متوجه شود که با اهل تورات به توراتشان و با اهل انجیل به انجیلشان و با اهل زبور به زبورشان و با صائبی‌ها به آیین عبرانیشان و با هربذان به پارسیشان و با رومیان به زبان رومی‌شان و با ارباب بحث با لغات و اصطلاحات خاص خودشان سخن بگویم و آنگاه که دلیل‌های هر یک را از پای درآوردم آن چنان که هرکس گفته خود را پس گرفته و به سخن من گراید.» در زمان مناظره‌ها هم وقتی مامون از جاثلیق می‌خواهد که گفت‌وگو را آغاز کند، جاثلیق می‌گوید که چگونه با شخصی گفت‌وگو کنم که ادله خود را بر کتابی استوار می‌دارد که من آن را قبول ندارم و بیاناتی را از پیغمبری اظهار می‌کند که من به آن ایمان ندارم؟ جالب اینجاست که امام در پاسخ او می‌گوید که اگر ادله‌های من همه بر پایه انجیل باشد به درستی بیانات من اعتراف می‌کنی؟ و در این گفت‌وگو نیز امام رضا برای اثبات سخنان خود فقط و فقط از انجیل شاهد مثل می‌آورد. مرحوم آیت‌الله آصفی در مقدمه خود بر کتاب من نوشته است که علم مناظره، بسیار سخت است و کار هر کسی نیست. اهل کلام را باید با علوم کلامی و اهل حدیث را باید با علوم حدیثی مجاب کرد. نمی‌توان در مناظره با کسی که اعتقادی به ائمه ندارد، به منابع شیعی ارجاع داد. همچنین در مناظره با فرض کنید یک مسیحی نمی‌توان صرفا به قرآن کریم یا منابع اسلامی ارجاع داد، چون آن مسیحی این منابع را قبول ندارد. امام صادق(ع) نیز هشام بن حکم را در علم کلام و حدیث تربیت کرد و این شاگرد امام صادق در این علم به حد اعلای دانش رسید و بجز کلام شیعه به تمامی مباحث کلامی از همه فرقه‌ها عالم و دانشمند شد به‌گونه‌ای که باقی بزرگان علم کلام در آن دوران از مباحثه و مناظره با او وحشت داشتند. به جز مسائل سیاسی امروز در جهان اسلام که مسئله تکفیر به شدت در آن از سوی جریان‌های سلفی دیده می‌شود؛ بعضا مناظره‌هایی نیز در فضاهای علمی، به ویژه در فضای مجازی میان شیعیان و وهابی‌ها و جریان‌های سلفی تکفیری صورت می‌گیرد. پیشنهاد شما به طرف‌های شیعی مناظره‌کننده چیست؟ وهابیون به منابع شیعی اعتقادی ندارند، بنابراین نباید در گفت‌وگوی با آن‌ها از این منابع شاهد مثال آورد. باید با آنها با ارجاع به منابع خودشان بحث کرد تا جای چون و چرا نماند. بر فرض مثال آنها به احمد بن حنبل اعتقاد دارند در صورتی که بسیاری از عقاید امروزشان با تفکرات احمد بن حنبل نمی‌خواند، باید در مناظره‌ها به این تفاوت‌ها اشاره کرد و پای کتاب‌های احمد بن حنبل را به میان کشید. همچنین آنها به صحابه اعتقاد دارند و باید به فراخور بحث ارجاعاتی نیز به صحابه داد. به زعم من اگر قرار است کسانی به عنوان عالمان دین عالم به گفت‌وگو تربیت شوند، باید این تربیت و آموزش در زمره دروس خارج باشد. علما باید اصول و ضوابط گفت‌وگو را از سیره ائمه استخراج کرده و فی المثل ببینند که امام در یک بحث خاص از چه بابی وارد شده و از چه بابی خارج می‌شود و عمده توفیقش به چه دلیل است و این موارد را در قالب کتاب منتشر کرده و به طلاب درس خارج آموزش دهند. ]]> علوم‌انسانی Sun, 19 Nov 2017 05:30:00 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/254412/آداب-گفت-وگوی-علمی-عیون-الاخبار-الرضا-بیاموزیم-متن-بسیاری-مناظرات-امام-رضا-ع-تاریخ-گمشده برگزاری شب اسطوره و آیین در دیدار با ابوالقاسم اسماعیل‌پور http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/254441/برگزاری-شب-اسطوره-آیین-دیدار-ابوالقاسم-اسماعیل-پور به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) شب اسطوره و آیین نشر چشمه در دیدار با ابوالقاسم اسماعیل‌پور برگزار می‌شود. در این مراسم کتاب‌های «اسطوره بنیادها» و «افسانه‌های روسی» رونمایی می‌شوند. اسماعیل‌پور معتقد است: اسطوره از کهن‌ترین ایام در زندگی انسان وجود داشت و کارکردی اجتماعی ایفا می‌کرد. اسطوره تفسیر انسان نخستین از جهان و طبیعت بود و بیشتر جنبه نظری (تئوریک) تفکر انسان باستانی به شمار می‌رفت؛ در حالی که آیین‌ها و شعایر، جنبه علمی آن بود. مهم ترین کارکرد اسطوره این است که با مطالعه آن ما با یک ملت، تاریخ تمدن، فرهنگ، اندیشه و سیر پیشرفت آن ملت آشنا می‌شویم و از از اسطوره می‌توانیم در ادبیات و هنر استفاده کنیم. در واقع شناخت اسطوره به معنی درک سرچشمه و خاستگاه هر چیز است. این مراسم دوشنبه 29 آبان ساعت 17 در کتابفروشی نشر چشمه کریم‌خان نبش میرزای شیرازی پلاک 107 برگزار می‌شود. ]]> علوم‌انسانی Sat, 18 Nov 2017 19:41:00 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/254441/برگزاری-شب-اسطوره-آیین-دیدار-ابوالقاسم-اسماعیل-پور فقر کتاب‌های حقوق شهروندی با وجود متون غنی اسلامی احساس می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/report/254418/فقر-کتاب-های-حقوق-شهروندی-وجود-متون-غنی-اسلامی-احساس-می-شود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) یکصد و پنجاه تن از نویسندگان کتاب و پژوهشگران دبیرخانه دائمی حقوق شهروندی با معاون کتابخانه ملی ایران در ساختمان آرشیو ملی ایران دیدار کردند. مونس کشاورز،مدیرمسئول انتشارات حقوق شهروندی با اشاره به ضرورت تجلیل نویسندگان کتاب در این دیدار گفت: دبیرخانه دائمی حقوق شهروندی از نخستین روزهای تاسیس در راستای ترویج فرهنگ شهروندی بر نقش و جایگاه کتاب و متون حقوق شهروندی در ماندگار شدن این حوزه و شاخه از علم تاکید داشته و فراخوان‌های کتاب، مقاله و پایان نامه و رساله‌های حقوق شهروندی همگی در راستای همین نگاه بوده است. در این راستا ضروری است که نویسندگان و اهالی قلم و به طور ویژه جوانانی که در حوزه حقوق شهروندی قلم می‌زنند ارج نهاده شوند تا باانگیزه و امید بیشتری در این راه گام بردارند.  مدیرمسئول انتشارات حقوق شهروندی هدف از تاسیس این انتشارات تخصصی را ضرورت ترویج گفتمان‌سازی علمی و ایجاد ادبیات علمی حقوق شهروندی ذکر کرد و افزود: انتشارات تخصصی حقوق شهروندی از پاییز 96 فعالیت خود را با مجوز رسمی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی آغاز کرد تا به صورت تخصصی به چاپ و نشر متون علمی در حوزه حقوق شهروندی بپردازد. وی مهم‌ترین دلیل برای ایجاد انتشارات تخصصی حقوق شهروندی را فقر منبع علمی در این حوزه اعلام کرد و ادامه داد: با وجود متون اسلامی متعدد با محتوای حقوق شهروندی و منابع معتبر اسلامی در این موضوع ولی متون علمی که به صورت مصداقی به موضوع و مصادیق حقوق شهروندی در جامعه امروز اشاره کند، کم است و باید در این حوزه بیشتر قلم زد. کشاورز ادامه داد: فقر منابع در حوزه حقوق شهروندی عامل عدم توفیق در این حوزه است. نویسندگان هم شاهد این موضوع هستند که گاهی موضوعی از موضوعات حقوق شهروندی را برای کار پژوهشی انتخاب می‌کنند ولی در زمان اجرا از نظر وجود منابع به مشکلاتی برمی‌خورند. وی تاکید کرد: برای ورود به بحث اجرایی در کشور باید تطبیق‌سازی از نظر زیرساخت‌های فرهنگی، مذهبی و غیره صورت بگیرد که اکثرا ناکارآمد است و ناقص می‌ماند که البته در این باره فراخوان‌های زیادی داشته‌ایم، فراخوان کتاب، فراخوان مقاله و غیره که امیدواریم مفید واقع شود. به گفته کشاورز، در زمینه حقوق شهروندی حدود ۳ هزار سند بازیابی شد، حدود ۸۰۰ مقاله و ۲۰۰ عنوان کتاب به داوری رسیده است. وی درباره ضرورت «هم‌افزایی» میان دستگاه‌های متولی امر فرهنگی در کشور اظهار کرد: دستگاه‌هایی مثل شهرداری، نهادهای تخصصی، کتابخانه‌های عمومی کشور، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و غیره می‌توانند با ظرفیت مشخص و ارتباطی که با جامعه دارند با موضوعات مختلف و مناسبت‌های مختلف مردم را به سمت کتابخوانی سوق دهند و یا اینکه با همکاری هم طرح‌های مشترکی برگزار کنند. کشاورز تاکید کرد: ما در دبیرخانه حقوق شهروندی، همین برنامه را  با حضور دوراندیش، معاون توسعه مدیریت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی داشته‌ایم، بنابراین این یک جریان‌سازی فرهنگی در زمینه حقوق شهروندی  و خدمتی ماندگار است. این هم‌افزایی به استفاده بهتر از ظرفیت‌ها و ایجاد احساس هویت برای جوان‌های نویسنده کمک می‌کند. وی همچنین با ذکر بخشی از پیام اشرف بروجردی، ریاست سازمان اسناد و کتابخانه ملی به مناسبت هفته کتاب سخنانش را خاتمه داد: امروز با گسترش روزافزون فضای مجازی، شکل مطالعه در جامعه تغییر کرده است. امروز برای تحریک دیگران به مطالعه می‌توان از روش معکوس عمل کرد. به دیگران بگوئید کتاب نخوانید؛ چون آگاه می‌شوید و مطالبات اجتماعی شما بیشتر می‌شود. شاید این تلنگری باشد تا افراد بیشتر به کتابخوانی ترغیب شوند. در ادامه این مراسم تعدادی از نویسندگان کتاب‌های دبیرخانه دائمی حقوق شهروندی به ارائه مباحثی درباره ضرورت ترویج کتاب‌خوانی در کشور، ضرورت و اهمیت تجلیل از نویسندگان کتاب، درخواست حمایت مادی و معنوی از مولفان و پدیدآورندگان آثار مکتوب پرداختند. فضای مجازی ما را از فضای کتاب‌خوانی دور می‌کند  آناهیتا سیفی، استاد دانشگاه علامه طباطبائی با بیان اینکه پیشرفت و توسعه هر کشوری در گرو ترویج کتاب و کتاب‌خوانی و علم و علم‌آموزی است، یعنی هیچ کشوری به پیشرفت نمی‌رسد مگر اینکه این فرهنگ بیشتر در آن کشور ترویج یابد، گفت: از نیازهای اساسی هر جامعه، افزایش سطح آگاهی عمومی است، که این نیاز محقق نمی‌شود مگر با رونق کتاب و کتاب‌خوانی. وی با اشاره به ارتباط رسانه‌های سمعی بصری و فضای مجازی با کتاب و کتابخوانی افزود: این فضاها ما را بیشتر از فضای کتاب و کتاب‌خوانی دور می‌کند و این آسیب‌ها را ما با آموزش‌هایی می‌توانیم کمتر کنیم. سیفی در پایان عنوان کرد: همان‌طور که سهراب سپهری گفته است، کتاب آسمانی ما به راستی با ارزش‌ترین شاهکار ادبی جهان است، همچنین باید از سقراط یاد کرد وقتی که می‌گوید جامعه وقتی فرزانگی و سعادت می‌یابد که مطالعه کار روزانه‌اش باشد. در حاشیه این مراسم هم نمایشگاهی از کتب حقوق شهروندی دایر شده بود. ]]> علوم‌انسانی Sat, 18 Nov 2017 12:00:12 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/254418/فقر-کتاب-های-حقوق-شهروندی-وجود-متون-غنی-اسلامی-احساس-می-شود جایزه بانو توران میرهادی اعطا می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/254389/جایزه-بانو-توران-میرهادی-اعطا-می-شود مهرناز خراسانچی در گفت‌وگو با خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) از اعطای جایزه بانو توران میرهادی در نوزدهمین دوره جایزه ترویج علم خبر داد و عنوان کرد: این جایزه قرار است از سال آینده به افراد و گروه‌های مردم‌نهادی که در حوزه ترویج علم مشغول هستند اعطا شود. وی با بیان اینکه بانو میرهادی از چهره‌های تأثیرگذار فرهنگی و از بنیان‌گذاران شورای کتاب کودک است، افزود: این بانوی فرهیخته از سال ۱۳۵۸ سرپرستی تدوین و تألیف فرهنگنامه کودکان و نوجوانان را برعهده داشته و در حوزه ترویج علم نیز فعالیت‌های قابل توجهی را دارا بوده است. روند برگزاری جایزه ترویج علم  پس از اعلام فراخوان این جایزه در خردادماه نزدیک به 35 پرونده به دبیرخانه جشنواره ارسال شد و پس از ارزیابی اولیه 20 پرونده به مرحله بعدی راه یافت. شخصیت‌هایی چون مقصود فراستخواه، علی رجالی و اسماعیل کهرم از سوی گروه‌ها و اشخاص حقیقی به این انجمن معرفی شدند که با توجه به کارنامه علمی‌شان بسیار مورد استقبال قرار گرفتند و در نهایت طی 6 جلسه برگزاری کمیته داوری آراء نهایی اعلام شد. در آیین اختتامیه آخرین دوره این جایزه که پنجشنبه 25 آبان‌ماه در باغ کتاب برگزار شد، از خانواده بانو میرهادی تجلیل شد. ]]> علوم‌انسانی Sat, 18 Nov 2017 09:28:44 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/254389/جایزه-بانو-توران-میرهادی-اعطا-می-شود «کنفرانس بین‌المللی در جستجوی خانه دوم» برگزار می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/254399/کنفرانس-بین-المللی-جستجوی-خانه-دوم-برگزار-می-شود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، موسسه نگارستان اندیشه و سفارت جمهوری لهستان در ایران با همکاری دانشگاه تهران به مناسبت هفتاد و پنجمین سالگرد مهاجرت لهستانی‌ها در جنگ جهانی دوم به ایران «کنفرانس بین‌المللی در جستجوی خانه دوم» برگزار می‌کند. در سال 1939 میلادی بیش از یک میلیون نفر از جمعیت بخش شرقی لهستان به دلیل اعتراض به تصرف کشورشان به اردوگاه‌های کار شوروی سابق انتقال داده شده و در ادامه، 120 هزار تن از این جمعیت پس از پشت سر گذاشتن شرایط سخت و طی توافق نامه دولت لهستان با شوروی سابق، از طریق بندر انزلی در تاریخ 1321 هجری شمسی وارد ایران شده و به اردوگاه بندر انزلی پناهنده و پس از مداوا، بخشی از این جمعیت در انزلی ساکن شده و بخشی دیگر به شهرهای بزرگ کشور مهاجرت کردند. سال 2017 برابر با هفتاد و پنجمین سالگرد ورود مهاجران و آوارگان لهستانی به ایران در خلال جنگ جهانی دوم است. به همین مناسبت سی‌ام آبان‌ماه سال جاری برابر با 21 نوامبر 2017 کنفرانس بین‌المللی در جستجوی خانه‌ی دوم با هدف تقویت دیپلماسی عمومی و نیز بررسی علل و پیامدهای مهاجرت گسترده‌ی لهستانی‌ها در جنگ جهانی دوم به ایران در دانشگاه تهران برگزار می‌شود. در این برنامه مهمانان عالی رتبه ایرانی و لهستانی حضور دارند. دکتر اشرف بروجردی؛ مشاور رئیس جمهور و رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی، دکتر محمود نیلی احمدآبادی؛ رئیس دانشگاه تهران، دکتر ابوذر ابراهیمی ترکمان؛ رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، خانم آنا ماریا آندرس؛ معاون نخست وزیر لهستان، خانم پاتریسیا اوزجان کارولوسکا؛ کاردار و سرپرست سفارت لهستان در تهران، کریشتوف اولنسکی؛ رئیس بنیاد آدام میتسکویچ، دکتر سیدمحمدکاظم سجادپور؛ معاون وزیر امور خارجه، خانم پروفسور انا کراسنوولسکا (Anna Krasnowolska)؛ ادیب و ایرانشناس شهیر لهستانی، خانم دکتر رناتا روسک کوالسکا (Renata Rusek-Kowalsk)؛ استاد زبان فارسی در گروه ایرانشناسی دانشگاه کراکوف، دکتر ماتئوش کواگیش (Mateusz Kłagisz)؛ استاد گروه ایرانشناسی دانشگاه کراکوف، دکتر استانیسواو یاشکوسکی (Stanisław Jaśkowski)؛ استاد گروه ایرانشناسی دانشگاه ورشو، خانم ایونا نویتسکا (Ivonna Novicka)؛ مترجم شهیر لهستانی در این برنامه حضور خواهند داشت. دکتر داریوش رحمانیان؛ استاد تاریخ دانشگاه تهران، کاوه بیات؛ پژوهشگر تاریخ معاصر ایران، دکتر الهه کولایی؛ استاد دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، دکتر شهرام یوسفی‌فر؛ معاون آرشیو سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، رضا آذری شهرضایی؛ نویسنده و پژوهشگر، علیرضا دولتشاهی؛ پژوهشگر و عضو انجمن دوستی ایران و لهستان، خسرو سینایی؛ مستندساز، مجید تفرشی؛ پژوهشگر تاریخ، حامد کاظم‌زاده؛ پژوهشگر دانشگاه ورشو و عضو مؤسسه فرهنگی نگارستان اندیشه، علی شهیدی؛ استاد گروه ایران شناسی دانشگاه تهران از جمله پژوهشگران و استادان ایرانی است که در این برنامه سخنرانی می‌کنند. برپایی نمایشگاه اسناد تاریخی، اجرای موسیقی ایرانی - لهستانی توسط  ایونا نویسکا و محمد رسولی، اجرای تئاتر توسط گروه مطراق، اکران فیلم مرثیه گمشده با حضور خسرو سینایی کارگردان فیلم، اکران مستند مادام ساخته نرگس خرقانی با حضور کارگردان، برپایی نشست‏‌های علمی با حضور 12 نفر از پژوهشگران ایرانی و لهستانی مهم‌ترین برنامه‌های این رویداد است. «کنفرانس بین‌المللی در جستجوی خانه دوم» سه‌شنبه 30 آبان‌ماه ساعت 9 در دانشکده ادبیات و علوم انسانی برگزار می‌شود. علاقه‌مندان می‌توانند برای اطلاع از جزئیات برنامه‌ها با دبیرخانه کنفرانس مستقر در مؤسسه فرهنگی نگارستان اندیشه با شماره‌های 66435416 و 66942542 تماس بگیرند. حضور در نشست‌ها و شرکت در این برنامه‌ رایگان است. ]]> علوم‌انسانی Sat, 18 Nov 2017 09:20:55 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/254399/کنفرانس-بین-المللی-جستجوی-خانه-دوم-برگزار-می-شود «اقتصاد سیاسی ایران در دوران قاجار» رونمایی می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/254394/اقتصاد-سیاسی-ایران-دوران-قاجار-رونمایی-می-شود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) آیین رونمایی از کتاب «اقتصاد سیاسی ایران در دوران قاجار» به قلم هوشنگ امیر احمدی، استاد دانشگاه راتگرز آمریکا با حضور نویسنده در مرکز خرید پالادیوم واقع در زعفرانیه برگزار می‌شود. در این مراسم که شنبه ۲۷ آبان ساعت 17 برگزار می‌شود، هوشنگ امیراحمدی بی‌واسطه با خوانندگان کتاب خود در تمامی امور به گفت‌و‌گو می‌پردازد. هوشنگ امیراحمدی از دانشگاهیان و تحلیلگران سیاسی ایرانی آمریکایی است. او استاد دانشگاه راتگرز (دانشگاه ایالتی نیوجرسی) و مدیر مرکز مطالعات خاورمیانه این دانشگاه است. وی بنیانگذار و رئیس شورای آمریکا ـ ایران نیز هست. این شورا مرکزی برای پژوهش و سیاست‌گذاری است و تلاش دارد ادراک متقابل مردم ایران و ایالات متحده آمریکا را نسبت به یکدیگر بهبود بخشد. وی همچنین از بنیانگذاران و مدیران مرکز تجزیه و تحلیل مسائل ایران است. تألیفات وی شامل بیش از بیست و پنج کتاب، از جمله پانزده عنوان در مورد رابطه ایران و آمریکا، و بیش از دویست مقاله علمی و مردمی است که به صورت عمده به زبان‌های انگلیسی و فارسی در خارج و داخل کشور منتشر شده‌اند. ]]> علوم‌انسانی Sat, 18 Nov 2017 08:49:14 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/254394/اقتصاد-سیاسی-ایران-دوران-قاجار-رونمایی-می-شود سروش محلاتی از «علامه طباطبایی و آزادی در حکومت اسلامی» می‌گوید http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/254388/سروش-محلاتی-علامه-طباطبایی-آزادی-حکومت-اسلامی-می-گوید به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) به مناسبت سی و ششمین سالگرد درگذشت علامه محمدحسین طباطبایی انجمن اسلامی دانشجویان دانشکده الهیات دانشگاه تهران نشست «علامه طباطبایی و آزادی در حکومت اسلامی» را برگزار می‌کند. در این نشست حجت‌الاسلام محمد سروش محلاتی سخنرانی می‌کند. همچنین کتاب «تاملات سیاسی علامه طباطبایی» از سروش محلاتی در این نشست عرضه می‌شود. علاقه‌مندان برای حضور در این نشست می‌توانند از ساعت 14 و 30 دقیقه دوشنبه 29 آبان ماه به سالن شهید مدنی دانشکده الهیات دانشگاه تهران ساختمان شماره 3 مراجعه کنند. ]]> علوم‌انسانی Sat, 18 Nov 2017 08:33:10 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/254388/سروش-محلاتی-علامه-طباطبایی-آزادی-حکومت-اسلامی-می-گوید جایزه ویژه ترویج علم سال 1396 به مقصود فراستخواه رسید http://www.ibna.ir/fa/doc/report/254322/جایزه-ویژه-ترویج-علم-سال-1396-مقصود-فراستخواه-رسید به‌گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) مراسم هجدهمین دوره جایزه ترویج علم، عصر روز پنجشنبه با حضور اساتید دانشگاه و مروجان علم در باغ کتاب تهران برگزار شد.  اکرم قدیمی، رییس انجمن ترویج علم ایران در این مراسم با بیان اینکه همواره از نقش علم در رفاه و آسایش مردم سخن گفته‌ایم گفت: در کشورهای توسعه یافته، علم یک باور است نه یک شعار؛ اما در روز‌های گذشته ثابت شد که علم در ایران نه باور است نه شعار، بلکه کالای لوکسی است که تنها توسط برخی افراد و در برخی جاها مورد استفاده قرار می‌گیرد. وی ادامه داد: علم یعنی ساختن بیمارستان به نحوی که در زلزله، بیماران بستری در آن در امان باشند، علم یعنی وقتی ساکن خانه‌ای نو با تایید مهندسی هستی، آنجا خانه آخرتت نشود، علم یعنی دانستن چگونه امدادرسانی کردن، علم یعنی باور داشته باشیم زلزله بار دیگر به خانه من و شما سر می‌زند. رییس انجمن ترویج علم با اشاره به اینکه اندیشیده‌ایم که تا 20 سال آینده مقام نخست علم و فناوری را درمنطقه داشته باشیم اضافه کرد: اندیشیده‌ایم که دانستن و آموختن، یاد دادن و یاد گرفتن و بکار بستن تمامی آموخته‌ها نه یک حق، که یک وظیفه است؛ اندیشیده‌ایم که می‌توانیم مانند برخی کشورها دیگر زلزله برایمان کابوس نباشد؛ اما نیاندیشیده‌ایم که چگونه می‌توانیم کارها و پروژه‌های بزرگ را بدون پشتوانه و حمایت به سرانجام برسانیم. باتوجه به این موارد، بازبینی در سیاست گذاری علم و فناوری کشور ضروری است. قدیمی گفت: از ابتدای فعالیت انجمن تلاش کردیم علم به باور تبدیل شود، اما باور تا به فرهنگ تبدیل نشود، تلاش‌هایمان ابتر می‌ماند.  از برندگان دوره هجدهم جایزه ترویج علم و برندگان 17 دوره قبل می‌خواهیم که ارتباط خود را با انجمن ترویج علم ادامه دهند. انجمن ترویج علم امانتی است که باید آن را به عاشقان علم بسپاریم. قطعا در مسیر فعالیت، نقاط ضعفی داشته‌ایم، اما درحد بضاعت مان تلاش می‌کنیم. بیانیه هیئت داوران همچنین در این مراسم بیانیه هیئت داوران به این شرح قرائت شد: «گرامی‌داشت سالانه هفته ترویج علم در ایران که هم­زمان است با روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه، روزی که از سوی سازمان یونسکو در تقویم جهانی ثبت شده است، اکنون به رویه‌ای نسبتاً جاافتاده و شناخته‌شده در کشور ما تبدیل شده است. اینک که ششمین دوره چنین گرامی‌داشتی برگزار می‌شود می‌توان امیدوار بود که، علی­رغم تمام دشواری­ ها و موانع، توجه دست‌کم بخشی از افکار عمومی، سازمان‌های غیردولتی و سیاستگذاران و تصمیم‌گیران دولتی به مقوله ترویج علم و اهمیت آن جلب شده باشد. اگر ترویج علم را در گسترده‌ترین معنای آن دربردارنده هرگونه فعالیت و برنامه‌ریزی‌ای بدانیم که با هدف کاستن از شکافِ رو به فزونی میان نهادها و افراد تولیدکننده علم از یک سو و عموم شهروندان، سیاستگذاران، نهادهای دولتی، سازمان‌های مردم‌نهاد و همه مصرف‌کنندگان علم از سوی دیگر انجام می‌گیرد، آن‌گاه باید امید داشت که تداوم گرامی‌داشت هفته ترویج علم به معنای آگاهی یافتن از این نکته است که ترویج علم یکی از اولویت‌های ملّی ما است. اما چرا باید ترویج علم را اولویتی ملی دانست؟ در زمانه‌ای که با توسل به آمار نگارش مقالات علمی ادعای سیاستگذاران آن است که ایران در میان کشورهای پیشرو در تولید علم و فناوری قرار دارد، نگاهی به جامعه و مسائل و مشکلات روزمره آن، و به‌ویژه نگاهی به نحوه مواجهه ما با بحران‌های فراگیر طبیعی، اجتماعی و اقتصادی، نشان می‌دهد که کمتر ردپایی از توجه به علم و تفکر علمی در جای‌جای نظام تصمیم‌گیری و همچنین فرهنگ عمومی ما به چشم می‌خورد. با توجه این شکاف، بی‌دلیل نیست اگر ادعا کنیم ترویج علم یکی از راه‌های پر کردن چنین خلأیی است. تا دانش تولیدشده در دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی به زندگی روزمره مردم راه نیابد و اثر خود را بر ارتقای کیفیت زندگی آنان نگذارد و تا شهروندان نظارتی دموکراتیک بر علم و فناوری نداشته باشند، ادعای توسعه علمی با توسل صرف به تعداد دانشگاه‌ها، مقالات نگاشته‌شده  و فارغ‌التحصیلان ادعایی برخطا است. در یک کلام، بدون داشتن شهروندانی مطلع از یافته‌های علمی که اطلاعات و شیوه تفکر نقادانه را درونی و از آنِ خود کرده باشند، جامعه‌ای مدنی شکل نخواهد گرفت، و در غیاب جامعه مدنی صرف افزایش تولیدات علمی راه به جایی نخواهد برد. ضمن آنکه بدون دخالت دادن مهارت‌ها و حساسیت‌های فرهنگی و اخلاقی شهروندان در فرایند تولید علم و فناوری احتمال به بیراهه رفتن این دو مقوله و تبدیل شدن آنها به ابزارهایی غیرکارآمد بسیار است. اکنون که هیئت مدیره فعلی انجمن ترویج علم ایران آخرین دوره از مراسم اهدای جایزه ترویج علم را در دوره فعالیت خود برگزار می‌کند، امیدوار است آنچه این سازمان غیردولتی در سال‌های گذشته انجام داده گام کوچکی باشد برای هموارتر کردن راه کوشندگان ترویج علم در ایران و چراغ این فعالیت‌ها در آینده نیز روشن بماند و فعالانی کوشاتر اقدامات انجام‌شده را به‌شکلی بهتر و جامع‌تر به پیش برند. هیئت مدیره انجمن ترویج علم ایران با افتخار اعلام می­کند که تنوع و حجم فعالیت­‌های ترویجی انجام­ شده در کشور بیش از آن است که جایزه ترویج علم بتواند انعکاس منصفانه همه آنها باشد. با این حال، شاید تذکر این نکته خالی از لطف نباشد که در حوزه ترویج علم بار اصلی نخست بر دوش نهادها و کوشندگان مدنی است و پس از آن است که پای بخش‌های دولتی به میدان باز می‌شود. سازمان‌های مردم‌نهاد و فعالان بخش خصوصی، با توجه به مسائل و مشکلات حاد کشور، از قبیل بحران آب، آلودگی محیط زیست، بحران انرژی، بحران اعتماد اجتماعی و…، برای ارائه راهکارهایی کارآمد نیازمند توجه به مقوله ترویج علم‌اند. اما از سوی دیگر، شهروندان باید شاهد آن باشند که دولتمردان به علم و تفکر علمی ارزش و بهایی شایسته می‌دهند و برای حل مشکلات پیش‌رو به علم اعتماد دارند. دولت نیز باید زمینه‌هایی برای مطرح شدن مقوله ترویج علم در اسناد بالادستی، برنامه‌های توسعه کشور و همچنین بودجه‌های سالانه فراهم کند تا بتواند نقش حمایتی خود را به‌درستی ایفا کند. انجمن ترویج علم ایران امید دارد شبکه‌های کوشندگان و فعالان ترویج علم در سال‌های آتی تشکیل و تقویت شود تا از این طریق تجارب کسب‌شده انباشته و منتقل گردد و نسل‌های بعد مجبور به گام نهادن در مسیرهای طی‌شده نباشند. همچنین انجمن ترویج علم ایران امیدوار است برندگان و تقدیرشدگان جایزه ترویج علم ارتباط خود را با انجمن حفظ و این نهاد را به دیگر فعالان این حوزه معرفی کنند تا شاهد شکل‌گیری شبکه‌های بزرگ‌تری از افراد و نهادها باشیم. هیئت مدیره انجمن ترویج علم ایران با پاسداشت فعالیت‌ها و تلاش‌های ارزنده مدنی و ترویجی یکی از بنیانگذاران خود، بانو توران میرهادی، که اینک در نخستین سالگرد درگذشت او هستیم، مایل است بار دیگر بر اهمیت توجه به کودکان در مقوله ترویج علم تأکید و بر این نکته پافشاری کند که هیچ اقدام و برنامه‌ای در راه ترویج علم موفق نخواهد بود، مگر آنکه نگاهی نیز به کودکان و ارتقای درک علمی آنان داشته باشد. به همین دلیل، انجمن ترویج علم ایران با افتخار اعلام می‌کند که از این پس جایزه ویژه‌ای با نام جایزه میرهادی در ترویج علم به آن نهادها و افرادی اهدا خواهد کرد که تمرکز فعالیت‌های ترویج علمی خود را کودکان قرار داده باشند. امید است از سال آینده شاهد اهدای این جایزه و تأثیرگذاری آن بر ارتقای فعالیت‌های ترویجی باشیم. هیئت مدیره انجمن ترویج علم ایران با تشکر از هیئت داوران مهرناز خراسانچی (دبیر هیئت)، مهدی زارع، منیره همایونی، ناهید آموزگار، فرشته تقوی، بهاره صفوی و مهندس محمود کریمی که زحمت بررسی و ارزیابی پرونده داوطلبان دریافت جایزه ترویج علم را بر عهده داشتند و بر اساس نظر این هیئت جوایز هجدهمین دوره جایزه ترویج علم ایران در سال 1396 را به افراد و نهادهای زیر اهدا می­‌کند.» هیئت داوران به دلیل یک عمر فعالیت و تلاش بی­ وقفه، مسئولانه، هدفمند، همه­ جانبه، مستمر و مدنی برای طرح مباحث و مقولات زیست­ محیطی و همچنین توجه ویژه به زیست ­بوم کشور و جلب توجه افکار عمومی به مقولات زیست­ محیطی و برقراری ارتباط با عموم مردم با استفاده از رسانه‌­های هنری و مشارکت در راه‌­اندازی نهادهای فعال در حوزه محیط زیست جایزه ترویج علم سال 1396 را به اسماعیل کهرم اهدا کرد. هیئت داوران به دلیل فعالیت و تلاش بی­ وقفه، مسئولانه، هدفمند، همه­ جانبه، انسانی و اخلاقی در حوزه­‌های دانشگاهی و عمومی برای بسط دانش جامعه­‌شناسی و همچنین تعهد به تداوم کار فرهنگی، ترویجی و علمی و به­ ویژه توجه به مقوله سیاستگذاری علم و آموزش عالی جایزه ترویج علم سال 1396 را به مقصود فراستخواه تقدیم کرد. هیئت داوران به دلیل فعالیت و تلاش بی­ وقفه، مسئولانه، هدفمند و مستمر در حوزه‌های دانشگاهی و عمومی برای بسط دانش ریاضی و همچنین تعهد به ترویج ریاضیات در مدارس، مشارکت در بنیان‌گذاری خانه ریاضیات و مشارکت در راه‌اندازی انجمن‌های علمی ـ آموزشی معلمان در اصفهان جایزه ترویج علم سال 1396 را به علی رجالی اهدا کرد. هیئت داوران به دلیل انجام فعالیت­‌های ترویجی و آموزشی در زمینه ترویج علم و فناوری از طریق اداره موزه علوم و فناوری و همچنین راه‌اندازی موزه‌های سیار، جشنواره‌های دانش‌آموزی و کوشش برای ارائه درک جدیدی از علم جایزه ترویج علم سال 1396 را به موزه علوم و فناوری تقدیم کرد. هیئت داوران به دلیل انجام فعالیت­ های ترویجی، علمی، مدنی و آموزشی در زمینه توسعه و ترویج تفکر خلاق در جامعه و همچنین ایجاد و تقویت فعالیت‌های مولد میان زنان و جوانان و ترویج دانش کارآفرینی میان عموم مردم جایزه ترویج علم سال 1396 را به بنیاد توسعه کارآفرینی زنان و جوانان تقدیم کرد. هیئت داوران به دلیل فعالیت­‌های گسترده و پیگیر در تلویزیون با هدف معرفی علم به زبان ساده به عموم مردم و تلاش­‌های بی­ وقفه و مسئولانه برای تولید برنامه­‌هایی جذاب و اطلاع ­بخش در زمینه علوم جایزه ترویج علم سال 1396 را به مریم فیروزی اهدا کرد. هیئت داوران به دلیل سال­ ها خدمت صادقانه در حوزه آموزش عشایری و همچنین تلاش برای اعتلای علم و اندیشه میان دانش‌آموزان این مناطق جایزه معلمان مروج علم در مناطق محروم (جایزه بهمن‌بیگی) در سال 1396 را به تهمینه رزمجویی تقدیم کرد. همچنین در پایان این مراسم از خانواده بانو توران میرهادی نیز تجلیل شد. ]]> علوم‌انسانی Sat, 18 Nov 2017 07:54:31 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/254322/جایزه-ویژه-ترویج-علم-سال-1396-مقصود-فراستخواه-رسید جنبه‌های ناپیدای جنگی که هزاران کشته برجای گذاشت/ جنگی که زنان را به کار در کارخانه‌ها کشاند http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/254141/جنبه-های-ناپیدای-جنگی-هزاران-کشته-برجای-گذاشت-زنان-کار-کارخانه-ها-کشاند خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)- به تازگی کتاب «جنگ جهانی اول» نوشته دیوید اِوِنز با ترجمه بابک محقق از سوی انتشارات فرهنگ جاوید روانه کتابفروشی‌ها شده است. این کتاب پس از انتشار «جنگ سرد» نوشته کرل براین جونز و «آلمان نازی» نوشته مایکل لینچ سومین مجلد از کتاب‌های حوزه تاریخ مجموعه «آستانه» این انتشارات است که با دبیری بابک محقق و مسعود قاسمیان منتشر می‌شود. «منظره و هنر غرب» نوشته ملکوم اندروز، «عکاسی و بازنمایی» نوشته راجر اسکروتون، «ساختارگرایی و پساساختارگرایی» نوشته استوارت سیم، «هنر ژاپن؛ نگاهی به جزئیات» نوشته جان ریو و «زیبایی‌شناسی و جامعه‌شناسی هنر» نوشته جنت ولف، عناوین شماری از کتاب‌هایی است که با ترجمه محقق تاکنون منتشر شده‌اند. ویژگی مهم مجموعه «آستانه» در این است که طیف مخاطبان خود را از کسانی انتخاب کرده که تحصیلاتشان بین دو مقطع تحصیلی دیپلم و کارشناسی است. همچنین کتاب‌های این مجموعه برای مطالعه کسانی که رشته غیرمرتبط با موضوعات کتاب‌ها یعنی فلسفه، هنر، ادبیات، تاریخ و... دارند، نیز مناسب است. مباحث طرح شده در کتاب‌ها چندان پیچیده و تخصصی نیست، اگر هم در مواردی به صورت تخصصی بحث می‌کند، خیلی کوتاه از آن رد شده و سعی می‌کند با مصادیق و یا مثال‌های متعدد، موضوع مورد نظر را برای مخاطب کاملا بشکافد و بفهماند. به مناسبت انتشار کتاب «جنگ جهانی اول» با بابک محقق گفت‌وگویی داشته‌ایم که در ادامه آن را مطالعه خواهید کرد. نویسنده کتاب «جنگ جهانی اول» دیوید اِوِنز، تاریخ‌نگار مشهور معاصر است که تاکنون در بیش از بیست کتاب، همچون «روسیۀ استالین»، «ایتالیای موسولینی» و «سال‌های وایمار و رایش سوم» به جنبه‌های گوناگون تاریخ معاصر اروپا پرداخته و پای ثابت برنامه‌های رادیو-تلویزیونی بوده است. به گفته محقق قرار است دو کتاب «روسیه استالین» و «ایتالیای موسولینی» اونز نیز در مجموعه «آستانه» ترجمه و منتشر می‌شوند. ترجمه کتاب «جنگ جهانی دوم» مجموعه تاریخ «آستانه» نیز سال آینده منتشر خواهد شد. درباره جنگ جهانی اول منابع متعددی به زبان فارسی وجود دارد. مهم‌ترین ویژگی کتاب شما که آن را از سایر منابع متمایز می‌کند، چیست؟ مخاطبان در این کتاب علاوه بر شناخت علل و ریشه‌های اصلی بروز جنگ و نقش طرف‌های درگیر در گذار چهارساله وقایع، با جنبه‌های انسانی و نقش‌آفرینی چهره‌های شاخص حکومتی و نظامی در فراز و فرودهای این دوره تاریک و مصیبت‌بار قرن بیستم آشنا خواهند شد. ساختار کتاب به نحوی است که خواننده را از همان ابتدا به قلب ماجرا می‌برد و با زبانی پرکشش و همدلانه ذهن را از خلال حوادث تاریخی به یافتن پاسخ‌های منطقی بر ابهامات گوناگونی هدایت می‌کند که در یک سده گذشته در تاروپود این رویداد بزرگ تنیده است. نویسنده در این کتاب سه روایت هم پایه را کم و بیش به موازات یکدیگر پیش می‌برد. نخستین روایت سیر رویدادهای نظامی از رقابت‌های پیدا و پنهان رقبایی است که به جنگ منتهی شد تا بحران فراگیری که تقریباً کل دنیا را تحت تأثیر قرار داد. دومین روایت مجموعه‌ای از تحلیل‌ها درباره امکانات نظامی، نبرد سنگرها، مناسبات فرماندهان و سربازان، شورش‌ها و خودسری‌ها، مردان شجاع و قهرمانان عرصه پیکار، جاسو‌س‌ها و عملیات جاسوسی است و در نهایت سومین روایت جنبه‌های انسانی جنگ است که در آن به نقش زنان، روابط انسانی در گرماگرم نبرد و واکنش هنرمندان، اعم از شعرا، سینماگران و اهالی تئاتر می‌پردازد. بنابراین می‌توان نگاه خاص نویسنده به سرنوشت انسان‌ها در جنگ و روایت نبردها از این زاویه دید را به عنوان مهم‌ترین ویژگی کتاب معرفی کرد. این روند با کتاب‌هایی که صرفا به روایت رویدادهای جنگ پرداخته‌اند، کمی متفاوت است. در پنج فصل نخست کتاب در می‌یابیم که جاه‌طلبی و حسادت رقبای بزرگ اروپایی شامل آلمان، بریتانیا، فرانسه، روسیه و اتریش-مجارستان چگونه به بهانه قتل فرانتس فردینانت و همسرش، آتشی برافروخت که دود مسموم آن سراسر کره زمین را درنوردید و میلیون‌ها نظامی و غیرنظامی را در کام مرگ فروبرد. در نخستین روزهای جنگ، شور و شوق جوانان برای دفاع از میهن و مبارزه با خصم بسی مایه امیدواری پادشاهان و دولتمردان و امرای ارتش بود، اما با گذر زمان و فجایع انسانی و مادی که از پی آمد، زیاد شدن تعداد مادران و همسرانی که داغدار شدند و شهرهایی که از آنها جز ویرانه‌ای نماند، دیگر حتی سایه‌ای از آن خوش‌بینی نیز به چشم نمی‌آمد. استراتژی نابخردانه متفقین در گالیپولی و تنگه داردانل که هدف آن انهدام امپراتوری عثمانی و مآلا افزایش فشار بر قدرت‌های مرکزی، یعنی آلمان و امپراطوری اتریش-مجارستان بود، در نهایت به شکست مفتضحانه قوای بریتانیا و انزک‌ها یعنی نیروهای استرالیایی و نیوزیلندی، انجامید. در جبهه شرق نیز روس‌ها که عملاً با دست خالی رویاروی ارتش اتریش-مجارستان صف‌آرایی کرده بودند نصیبی جز شکست نبردند. در سه فصل بعد نویسنده از هیاهوی دو جبهه غرب و شرق اندکی فاصله می‌گیرد تا شرحی مفصل و ممتاز درباره جنبه‌های ناپیدای پیکار به دست دهد: سربازگیری، ابزار و امکانات سربازان، سلاح‌های عمده در عرصه نبرد به ویژه نقش تانک و اسب، سنگربندی و زندگی در سنگر، قهرمانان جنگ، اعدام‌ها و شورش‌ها. سپس به 1916 می‌رسیم که صحنه خونین‌ترین و تأسف‌انگیزترین کشمکش‌ها در سُم و وردَن است؛ نبردی که هزاران کشته بر جای گذاشت بی آنکه طرفین نزاع پیروزی قاطعی از آن خود کنند. این دیدگاه انسانی در توصیف وضعیت پشت جبهه‌های جنگ نیز به شدت خود را نشان می‌دهد. به عنوان مثال نویسنده از فصل 12 شروع به توصیف آن کرده و به بررسی وضعیت زنانی می‌نشیند که در دوران جنگ مجبور به حضور در کارخانه‌ها بودند. بله، نویسنده در فصل‌های 12 تا 14 بار دیگر به جنبه‌های انسانی و حاشیه‌ای جنگ باز می‌گردد. در پشت جبهه زنان به تدریج جای مردان را در کارخانه‌ها می‌گیرند تا جایی که تبعات اجتماعی آن صرفاً به بیکاری مردانی که فرسوده و بی‌پول به خانه باز می‌گردند ختم نمی‌شود. بسیاری نیز «مخالفان وجدانی» جنگ به شمار می‌روند و برخورد با آنان تنش‌هایی به بار می‌آورد. تورم و کاهش اقلام نیز به نوبه خود عامل نارضایتی است به طوری که چند اعتصاب و تظاهرات با پشتیبانی اتحادیه‌های کارگری به راه می‌افتد. جنگ تبلیغاتی و فعالیت‌های جاسوسی جزء جدایی‌ناپذیر هر جنگی است که در این کتاب فصلی مستقل به آن اختصاص یافته است. همچنین واکنش هنرمندان به آلام و مشقات نبرد که در شعر شاعران برجسته‌ای نظیر رادیرد کیپلینگ و سیگفرید سسون و در آثار سینمایی و کاریکاتورها بازتاب عینی می‌یابد. چرا نویسنده در این کتاب ارزش زیادی را به نبردهای دریایی و هوایی داده و به توصیف مفصل این نبردها می‌پردازد؟ نقش سرنوشت‌ساز زیردریایی‌ها و حصر دریایی بریتانیا، هجوم به کشتی‌ها بازرگانی آمریکا، به ویژه کشتی لوستنیا، که عاقبت پای آمریکا را به کارزار باز کرد، قابل انکار نیست. همچنین حضور مؤثر جنگنده‌ها و بمب افکن‌ها که تا پیش از این سابقه نداشت و البته «تکخال‌ها»ی افسانه‌ای همچون «مانفرت فون ریختهوفن» که نام خود را جاودانه ساختند، نیز نقش مهمی در وقایع جنگ جهانی اول بازی کردند. دیدگاه نویسنده درباره علل پایان جنگ جهانی اول چگونه است؟ نویسنده رویدادهای مهم سال 1917 را از عوامل مهم پایان جنگ می‌داند. سال 1917 شاهد دو رویداد مهم است که سرنوشت جنگ را دگرگون می‌‌کند. آمریکا در پی برخی فعل و انفعالات، به ویژه ماجرای تلگرام زیمرمان، با نیروی عظیم نظامی، انسانی و تدارکاتی خود به یاری متفقین می‌آید، اما از سوی دیگر با وقوع انقلاب اکتبر در روسیه، این کشور عملاً جبهه شرق را رها می‌کند. حال زمان آن رسیده تا کار جنگ یکسره شود. نبردهای سنگینی در فرانسه و ایتالیا درمی‌گیرد و قدرت‌های مرکزی رفته رفته عقب می‌نشینند تا این که مقاومت آنان در اواخر تابستان 1918 درهم می‌شکند. در خاورمیانه نیز امپراتوری عثمانی پیش از این فرو پاشیده است زیرا اعراب با دخالت قوای متفقین و به ویژه با نقش‌آفرینی سرهنگ تی. ای. لارنس، ملقب به لارنس عربستان، دست اتحاد داده‌اند تا از یوغ استعمار ترک‌ها رهایی یابند. کتاب با بررسی خسارات جانی، مالی و مادی ممالکِ درگیر جنگ به پایان می‌رسد. با توجه به فجایع به‌وجود آمده و خسارات مادی و مالی بسیاری که برای طرف‌های درگیر در جنگ جهانی اول به‌وجود آمد و نویسنده در کتاب به آن اشاره کرده است، چرا جنگ دوم جهانی به وقوع پیوست؟ تحلیل نویسنده از این امر چیست؟ جنگ جهانی اول قرار بود پایان‌بخش هر جنگی در آینده باشد، اما مواردی چون نابودی چند امپراتوری عظیم، وقوع انقلاب کبیر روسیه، دست به دست شدن مستعمرات، قدرت گرفتن امریکا، شکل‌گیری چندین و چند کشور جدید بر مبنای اصول چهارده‌گانه وودرو ویلسن، رئیس جمهور امریکا؛ و معاهده ورسای که شروط خفت باری را به ملل شکست خورده تحمیل کرد، منشأ ابهاماتی بود که خواه ناخواه بر پیچیدگی روابط بغرنج طرف‌های درگیر افزود و به همین دلایل بذرهای جنگی به مراتب خانمان سوزتر و فلاکت‌بارتر را در قلب اروپا کاشت تا جنگ جهانی دوم از خاکستر مصائب دو دهه پیشتر زاده شود. ]]> علوم‌انسانی Sat, 18 Nov 2017 07:11:26 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/254141/جنبه-های-ناپیدای-جنگی-هزاران-کشته-برجای-گذاشت-زنان-کار-کارخانه-ها-کشاند کتاب «زیست سیاست» روی میز منتقدان http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/254385/کتاب-زیست-سیاست-روی-میز-منتقدان به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) مراسم رونمایی از کتاب «زیست سیاست» اثر توماس لمکه که از سوی محمد زهدی گهرپور و فاطمه سادات میراحمدی ترجمه شده، دوشنبه ۲۹ آبان ساعت ۱۵ در محل سالن مرکز مطالعات عالی بین المللی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران برگزار می‌شود.  علی‌اشرف نظری، رسول افضلی و دره میرحیدر (بنیانگذار جغرافیای سیاسی ایران) درباره این  کتاب در این نشست سخنرانی خواهند کرد.   این نشست با همکاری کمیته روانشناسی سیاسی انجمن علوم سیاسی ایران، نشر ثالث و انجمن ژئوپلتیک ایران برگزار خواهد شد. علاقه‌مندان برای حضور در این نشست می‌توانند به دانشگاه تهران، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، سالن مرکز مطالعات عالی بین‌المللی مراجعه کنند. ]]> علوم‌انسانی Sat, 18 Nov 2017 06:39:39 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/254385/کتاب-زیست-سیاست-روی-میز-منتقدان ​فراخوان طراحی تندیس اولین جشنواره‌ ملی کتاب سال برتر سبک زندگی منتشر شد http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/254379/فراخوان-طراحی-تندیس-اولین-جشنواره-ملی-کتاب-سال-برتر-سبک-زندگی-منتشر به گزاش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) طبق این فراخوان هنرمندان باید علاوه برالمان‌های استفاده شده به شکل مستقیم یا غیر مستقیم موضوعات جشنواره (سبک زندگی / الگوی ایرانی اسلامی) را مورد توجه قرار دهند. همچنین بهره‌گیری هنرمندانه از اصول و مبنای هنرهای تجسمی و قابلیت تولید آرم (نشان)، لوح، تندیس و... را رعایت کرده و از هرگونه کپی‌برداری خودداری کنند. طراحی این اثر باید با دید مناسب از تمامی زوایا بوده و قابلیت لازم در حجم‌سازی به صورت دو بعدی و سه ‌بعدی را دارا باشد.  علاقه‌مندان برای ارسال طرح باید به شرایط و مقررات زیر توجه کنند: محدودیتی در ارائه تعداد اثر وجود ندارد، طرح‌ها به صورت فایل تصویری با دقت ۳۰۰ dpi از چهار جهت اصلی به دبیرخانه جشنواره ارسال شوند، طراح می‌بایست توضیحات مفهومی طرح، نحوه اجرا و مواد پیشنهادی برای ساخت تندیس را اعلام کند، مشخصات شرکت‌‌کننده شامل نام، نام خانوادگی، کد ملی، شماره تماس و نشانی روی آثار ارسالی درج شود. بر اساس اعلام دبیرخانه این دوره از جشنواره، هنرمندان حداکثر تا دهم دی ماه سال جاری می‌توانند آثار خود را برای شرکت در این مسابقه به نشانه اینترنتی http://Www.lifestylebook.ir و یا به ایمیل lifestylebook.fest@gmail.com ارسال کنند. همچنین دبیرخانه جشنواره به نشانی تهران میدان فلسطین، خیابان شمس، کوچه تبریز، شماره ۳۰ و شماره تلفن ۸۸۹۷۸۲۷۷.۸۸۹۷۸۲۷۵ پاسخگوی مراجعات حضوری و تماس تلفنی هنرمندان خواهد بود.  بر اساس تصمیم دبیرخانه به هر سه اثر برتر این مسابقه مبلغ    2.000.000 ریال هدیه تعلق خواهد گرفت و اثر برگزیده نیز 80.000.000 ريال هدیه نقدی دریافت خواهد کرد. نتایج نهایی آثار برگزیده این فراخوان در تاریخ به‌زودی اعلام می‌شود. ​ ]]> علوم‌انسانی Sat, 18 Nov 2017 06:31:56 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/254379/فراخوان-طراحی-تندیس-اولین-جشنواره-ملی-کتاب-سال-برتر-سبک-زندگی-منتشر برگزاری نشست «ایران‌شناسی در لهستان پیشینه و چشم‌انداز فرارو» http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/254384/برگزاری-نشست-ایران-شناسی-لهستان-پیشینه-چشم-انداز-فرارو به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) ششمین نشست از سلسله نشست‌های ایران‌شناسی با عنوان «ایران‌شناسی در لهستان پیشینه و چشم‌انداز فرارو» چهارشنبه یکم آذرماه برگزار می‌شود. در این نشست، انا کراسنوولسکا، رناتاروسک کوالسکا، ماتئوش کواگیش، استانسیواو یاشکوسکی و ایونانویتسکا درباره موضوع نشست سخنرانی خواهند کرد. علاقه‌مندان برای حضور در این نشست می‌توانند از ساعت 14 تا 16 به سرای اهل قلم موسسه خانه کتاب واقع در خیابان برادران فلسطین جنوبی، کوچه خواجه نصیر پلاک 2 مراجعه کنند. ]]> علوم‌انسانی Sat, 18 Nov 2017 06:23:45 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/254384/برگزاری-نشست-ایران-شناسی-لهستان-پیشینه-چشم-انداز-فرارو همایش ملی فلسفه عرفان برگزار می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/254380/همایش-ملی-فلسفه-عرفان-برگزار-می-شود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) به نقل از اداره روابط عمومی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، حجت‌الاسلام دکتر علی فضلی دبیر علمی همایش ملی فلسفه عرفان، ضمن اعلام این خبر گفت: همایش «فلسفه عرفان» با تاکید بر آرا و اندیشه‌های حکیم متأله حضرت آیت‌الله العظمی جوادی آملی پس از یک سال از اعلام فراخوان در دوم آذر امسال به مناسبت روز جهانی فلسفه توسط گروه عرفان پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی برگزار خواهد شد. دبیر علمی همایش فلسفه عرفان گفت: این همایش پنجشنبه دوم آذرماه سال جاری با پیام تصویری مرجع عالیقدر حضرت‌ آیت‌الله العظمی جوادی آملی و سخنرانی علی‌اکبر رشاد و سید یدالله یزدان‌پناه در قم برگزار می‌شود. برگزاری میزگرد علمی و ارائه مقالات از سوی استادان حوزوی و دانشگاهی از دیگر برنامه‌های این همایش ملی خواهد بود. فضلی همچنین در بیان محورهای این همایش افزود: از آن جهت که فلسفه عرفان در مقام نظارت عقلی بر زیرساخت­‌های عرفان است و این نظارت برای استحکام بخشی مبانی و مبادی عرفان و زمینه­‌سازی برای تحول عظیم در حوزه عرفان اسلامی ضرورت دارد، لذا همایش با طرح محورهای اساسی در مسیر این نظارت گام برداشت و به محورهایی چون «درباره فلسفه عرفان»، «مسایل فلسفه تجربه عرفانی»، «مسایل فلسفه عرفان نظری»، «مسایل فلسفه علم سلوک» و «نسبت فلسفه عرفان با دیگر علوم و امور متناسب» توجه کرد که هر یک دارای ریز مسایل مهم هستند. دبیر علمی همایش فلسفه عرفان تصریح کرد:‌ هر چند این نخستین گام در این راستاست، اما به همت استادان، مشایخ و محققان دانش فلسفه عرفان مقالات گرانسنگی به همایش ارسال شده تا این گام به محکمی برداشته شود و نیز زمینه مناسبی برای گام بعدی فراهم شود.   همایش ملی فلسفه عرفان با سخنرانی صاحبنظران این حوزه پنجشنبه ۲ آذرماه از ساعت 8 و 30 دقیقه تا 12 و با حضور استادان، فضلا، دانشجویان و دانش‌پژوهان در تالار اندیشه پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، به نشانی قم، بلوار پانزده خرداد، خیابان شهید میثمی برگزار خواهد شد. ]]> علوم‌انسانی Sat, 18 Nov 2017 06:17:42 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/254380/همایش-ملی-فلسفه-عرفان-برگزار-می-شود مراسم «شبی با مرتضی کتبی» برگزار می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/254377/مراسم-شبی-مرتضی-کتبی-برگزار-می-شود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) مراسم «شبی با مرتضی کتبی» سه‌شنبه 30 آبان‌ماه در تالار ابن‌خلدون دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران برگزار می‌شود. در این مراسم، محمد میرزایی، جلال‌الدین رفیع‌فر، حسن محدثی، شروین وکیلی و حسین میرزایی از ویژگی‌های علمی و شخصیتی مرتضی کتبی خواهند گفت. علاقه‌مندان برای حضور در این مراسم می‌توانند از ساعت 17 به دانشکده علوم اجتماعی واقع در بزرگراه جلال آل احمد جنب دانشگاه تربیت مدرس مراجعه کنند. مرتضی کُتُبی (متولد سال ۱۳۱۱ در تهران)، استاد روان‌شناسی اجتماعی دانشگاه تهران بود. او در آذرماه سال ۱۳۱۱ خورشیدی در تهران متولد شد. کتبی تحصیلات ابتدایی را در دبستان بدِر، متوسطه را در دبیرستان دارالفنون، به پایان رساند. در سال ۱۳۳۰ وارد دانشگاه شد و تحصیل در رشته زبان‌های خارجی (فرانسه ـ انگلیسی) را در دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران آغاز کرد و در سال ۱۳۳۵ توانست در این رشته لیسانس بگیرد. در همان سال گواهینامه علوم تربیتی و ورزش را از دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران و دانشسرای عالی دریافت کرد. در سال ۱۳۳۷ به هدف تکمیل تحصیلات به فرانسه سفر کرد و در دانشکده ادبیات دانشگاه پاریس(سوربن (دانشگاه) به تحصیل روان‌شناسی پرداخت و در سال ۱۳۳۹ از این رشته لیسانس گرفت (گواهینامه‌های روان‌شناسی عمومی، روان‌شناسی کودک و نوجوان، تعلیم و تربیت، روان‌شناسی اجتماعی). او تحصیل در فرانسه را در مقاطع بالاتر ادامه داد تا این‌که در سال ۱۳۴۱ موفق به اخذ درجه دکتری دانشگاهی در رشته ادبیات فرانسه با عالی‌ترین درجه (Très honorable)، از دانشکده ادبیات دانشگاه پاریس (سوربن) شد. از سال ۱۳۴۶ به عنوان استادیار روان‌شناسی اجتماعی در دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران به تدریس مشغول شد. از سال ۱۳۴۹ به هدف اخذ دکتری دولتی برای فرصت مطالعاتی به کشور فرانسه سفر کرد و تا سال ۱۳۵۳ در آن‌جا به تحقیق مشغول بود. نهایتاً در سال ۱۳۵۳ در رشته روان‌شناسی اجتماعی، دکتری دولتی (اِتا) عالی‌ترین درجه را از دانشگاه رنه دکارت پاریس ۵ دریافت کرد. وی پس از بازگشت به ایران فعالیت‌های آموزشی خود را آغاز کرد و از آن سال ۱۳۵۳ تا سال ۱۳۷۴ با درجه دانشیاری روان‌شناسی اجتماعی در دانشکده علوم اجتماعی و تعاون دانشگاه تهران مشغول به تدریس بود. در سال ۱۳۷۴ به درجه استادی رسید. پایان تدریس رسمی او در دانشگاه تهران به سال ۱۳۸۱ بازمی‌گردد اما تاکنون نیز به تدریس در دانشگاه‌های دیگر اشتغال دارد. وی طبق مصوبه شورای پژوهشی دانشگاه تهران در مورد انتخاب محقق برجسته این دانشگاه، به عنوان دومین محقق برجسته دانشگاه تهران انتخاب شد.  او دارای بیش از ۱۲۰ اثر اعم از تألیف و ترجمه، کتاب و مقاله، معرفی و نقد و مقدمه و مرثیه است.  ]]> علوم‌انسانی Sat, 18 Nov 2017 06:05:14 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/254377/مراسم-شبی-مرتضی-کتبی-برگزار-می-شود سراج‌زاده «دین و جامعه‌ مدنی» را ترجمه می‌کند http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/254271/سراج-زاده-دین-جامعه-مدنی-ترجمه-می-کند سید حسین سراج‌زاده، استاد جامعه‌شناسی دانشگاه تربیت مدرس در گفت‌وگو با خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) از ترجمه کتاب «دین و جامعه مدنی» خبر داد و افزود: این کتاب به بازاندیشی رابطه دین و جامعه مدنی در جامعه می‌پردازد و نویسنده آن دیوید هربرت، جامعه‌شناس انگلیسی است که به طور تخصصی روی حوزه دین کار می‌کند. وی ادامه داد: مولف این کتاب را با هدف تالیف یک متن دانشگاهی درباره این موضوع تالیف کرده است و من نیز با توجه به اهمیتی که امروزه موضوع دین و جامعه مدنی در جامعه ما دارد و نیز متن خوبی که این کتاب داشته آن را ترجمه کرده‌ام. رئیس انجمن جامعه‌شناسی در پایان گفت: تاکنون کار ترجمه یک فصل از این کتاب به پایان رسیده و امیدوارم تا پایان سال آینده ترجمه این اثر به پایان رسیده و برای انتشار آماده شود. «نگرش‌ها و رفتار دانشجویان»؛ «پنداشت‌ها و واقعیت‌ها: دانشجویان و مسئله مواد مخدر»؛ «چالش‌های دین و مدرنیته: مقالاتی جامعه‌شناختی در دینداری و سکولار شدن»؛ «زنان و زندگی شهری: زنان و مسائل اجتماعی» و مقاله «تحول جرم زنان» عناوین برخی کتاب‌های سید حسین سراج‌زاده استاد جامعه‌شناسی است. ]]> علوم‌انسانی Sat, 18 Nov 2017 05:41:19 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/254271/سراج-زاده-دین-جامعه-مدنی-ترجمه-می-کند «صدایی که شنیده نشد» از عباس عبدی http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/254282/صدایی-شنیده-نشد-عباس-عبدی محمدرضا رسولی، عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی در گفت‌وگو با خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) کتاب «روش تحقیق معاصر در علوم انسانی(مباحثی در سیاست‌های روش)» را برای مطالعه در ایام پایانی هفته پیشنهاد داد و گفت: در حوزه روش تحقیق چرخش‌های پارادایمی اتفاق افتاده است که ناشی از تحولات و اتفاقاتی در این حوزه بوده است. در گذشته ایرادهایی در حوزه شناخت روش تحقیق وجود داشته که باید تلاش شود، اصلاحاتی در آن‌ها صورت گیرد. وی ادامه داد: این کتاب روش‌های تحقیق را شیوه‌هایی برای نگاه به جهان یا بودن در آن و مواجهه با مسائل پیش روی انسان و معضلات فلسفی، اجتماعی، سیاسی و... می‌داند و نویسنده با ارائه تعریف‌های طبیعت‌گرایانه و ذات‌گرایانه مرسوم در روش‌شناسی علوم انسانی مخالفت می‌کند. سردبیر مجله نقد کتاب علوم اجتماعی همچنین با اشاره به کتاب «صدایی که شنیده نشد» عنوان کرد: این کتاب هم بخشی از تحقیقاتی است که با عنوان طرح آینده‌نگری انجام شده و از نخستین نظرسنجی‌های ملی است. عباس عبدی در این پژوهش اطلاعات جالبی از نگرش مردم در دهه ۵۰ داده و نشان می‌دهد که چگونه در زیرپوست جامعه، جریان دینی در حال رشد بوده و نگرش‌های اجتماعی، فرهنگی و توسعه نامتوازن در ایران را تحلیل می‌کند. وی در پایان گفت: این کتاب نتایج بسیار جالبی را از تحولاتی که پس از انقلاب اسلامی در جامعه رخ داده است در حوزه‌های مختلف در اختیار مخاطبان قرار می‌دهد و خواندن آن می‌تواند برای مخاطبان جذاب باشد. براساس این گزارش، اطلاعات این کتاب «صدایی که شنیده نشد» مشخص می‌کند که مردم چه مشکلاتی از نظر فکری، اندیشگی و تصمیم‌گیری دارند و چه می‌خواهند و حسن آینده‌نگری در این است که دیگر کسی سخنانی مثل ایجاد میلیونی شغل و افزایش یارانه‌ها را برای متقاعدسازی یا خوشحال کردن مردم به زبان نمی‌آورد. مردوخی معتقد است در صورتی که تحقیقات با اتکا به منابع و امکانات موجود انجام شود و در عرصه سیاستگذاری مورد توجه قرار گیرد می‌توان اطمینان داشت که از این به بعد برنامه‌ریزی‌ها و تصمیم‌گیری‌های ما منطقی خواهد بود و می‌تواند مشکلات کشور را حل کند. در غیر این صورت هر کسی سلیقه خود را به هدف برنامه و هدف سیاست تبدیل می‌کند که غالبا نیز با ارزش و مطلوب هستند اما بدون بررسی بقیه مسائل و امکانات، غیرممکن است تغییری در سرنوشت جامعه ایجاد کند.  ]]> علوم‌انسانی Thu, 16 Nov 2017 05:30:00 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/254282/صدایی-شنیده-نشد-عباس-عبدی شخصیت روزنامه‌نگارانه دهخدا مغفول مانده است/ بتون‌آرمه شدن موضوعات علوم انسانی http://www.ibna.ir/fa/doc/report/254321/شخصیت-روزنامه-نگارانه-دهخدا-مغفول-مانده-بتون-آرمه-شدن-موضوعات-علوم-انسانی به‌گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) مراسم سومین دوره کتاب سال اعضای هیأت علمی دانشگاه­‌های سراسر کشور (نشان دهخدا) عصر چهارشنبه (24 آبان‌ماه) با حضور علی ربیعی؛ وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، مسعود کوثری، مدیر انتشارات علمی و فرهنگی، احمد مسجدجامعی، عضو شورای شهر تهران و جمعی از استادان و پژوهشگران علوم انسانی کشور در سالن جابربن حیان دانشگاه تربیت مدرس برگزار شد.   مسجدجامعی در این مراسم با بیان اینکه شخصیت روزنامه‌نگارانه دهخدا مغفول مانده است، گفت: شاید اگر تلاش‌های میرزاجهانگیرخان صوراسرافیل نبود مقالات بسیار ارزشمند دهخدا که تحت عنوان کتاب «چرند و پرند» به چاپ رسید و نیز کتاب لغت‌نامه دهخدا به دست ما نمی‌رسید.   وی ادامه داد: دهخدا به این نتیجه رسیده بود که برای عمق‌بخشیدن به فضای جامعه ایران باید کار علمی اساسی کرد و این همان چیزی بود که دکتر لطفی نیز که مجموعه آثار افلاطون را ترجمه کرده نیز به این نتیجه رسیده بود.   عضو شورای شهر تهران با اشاره به کار بزرگ دهخدا در تدوین لغت‌نامه گفت: برای شکل‌گیری چنین کار ملی‌ باید یک ازخودگذشتگی علمی وجود داشته باشد به‌گونه‌ای که شنیدیم که مجتبی مینویی می‌گفت صادق هدایت کتاب ضرب‌المثلی داشت که آن‌را در اختیار دهخدا قرار داده بود تا برای تدوین کتابش از آن استفاده کند. بنابراین نگارش چنین کتابی اگر چه با سختی‌هایی که دهخدا در نگارش آن کشیده بود همراه بود ولی منوط به از خودگذشتگی افرادی چون شهیدی، انوار و ... بود و این چیزی است که متاسفانه امروز دیده نمی‌شود و به جای آن کتابفروشی و رساله‌فروشی اتفاق می‌افتد.   عضو شورای شهر تهران افزود: امروزه در مجلات غیررسمی دانشگاهی و نیز موسسات پژوهشی جلسات گفتگو و نگارش مقالات رونق بیشتری دارد شاید به این دلیل که دانشگاه‌ها ظرفیت طرح مباحث را ندارد.   به گفته مسجدجامعی، امروزه ما به تغییر نام دانشگاه تربیت معلم آن هم در دوره‌ای که شعار ترویج علم می‌دهیم افتخار می‌کنیم در حالی که مگر بالاتر از معلم هم وجود دارد. همچنین رشته کتابداری حذف می‌شود در حالی که از کتاب در عالم محترم‌تر نیست و بازهم جالب است که وزارتخانه‌ای (وزارت کار رفاه و تامین اجتماعی) که منتسب به کتاب هم نیست جایزه دهخدا را اعطا می‌کند.   وی در پایان سخنانش گفت: با این وجود برگزاری جایزه دهخدا فرصت مغتنمی است برای تقویت و حمایت از حوزه علوم انسانی در کشور است.   نویسندگان علوم انسانی در معرض تهاجم هستند مهدی محسنیان‌راد نیز در بخش دیگری از این مراسم با بیان اینکه علوم انسانی در تمامی جهان وضعیت و سرنوشتی خاص دارد افزود: البته این رشته در هیچ‌کجای جهان مانند ایران چنین مسیری را طی نکرده است و با وجود آنکه در سومین دوره جایزه دهخدا 27 اثر دریافت شده و در نهایت رضایت نسبی از این آثار وجود ندارد باید بگویم این عملکرد بیش از انتظار ما در حوزه علوم انسانی است چراکه نویسندگان علوم انسانی در ایران دایما در معرض تهاجم هستند.   وی ادامه داد: در نظام‌‌های مسلکی از هرنوع راه و شیوه علمی این است که حقیقت را به‌صورت واقعیت بیان کنیم در نظام‌های اینچنینی تعدادی از ارزش‌های نسبی تبدیل به پدیده‌هایی می‌شود که نمی‌توان به آن‌ها دست زد. موضوعات علوم انسانی در ایران گرفتار نوعی بتون‌آرمه شده است.   این استاد ارتباطات تاکید کرد: با این وجود ما باید تلاش کنیم در هرجایی که هستیم در جستجو واقعیت باشیم و کاری به فتواها نداشته باشیم دانشگاهیان باید راه خودشان را در جستجوی واقعیت بروند.   محسنیان‌راد در پایان گفت: نهادهایی که در حوزه علوم انسانی در کشور مدعی هستند و می‌خواهند این حوزه را اداره کنند بهتر است نگاهی به سرنوشت رشته‌هایی مانند بانکداری کنند و وضعیت ما را ببینند. به‌هرحال امیدواریم برگزاری جشنواره‌هایی مانند جایزه دهخدا بتواند به سامان‌دادن وضعیت علوم انسانی در کشور کمک کند.   پویایی دانش علوم انسانی با جایزه دهخدا مسعود کوثری، مدیر انتشارات علمی فرهنگی نیز در بخش دیگری از این مراسم گزارشی از روند برگزاری سومین دوره جایزه دهخدا ارائه کرد و گفت: در این دوره بیش از 26هزار کتاب به دبیرخانه واصل شده است که طی پالایش این آثار 232 کتاب به مرحله بعدی راه یافتند و در مرحله سوم 187 اثر انتخاب شدند و در نهایت 45 اثر به مرحله پایانی رسیدند.   به گفته وی، در داوری نهایی 7 اثر برگزیده انتخاب شده است که 2 اثر برگزیده در حوزه زبان و ادبیات فارسی، 2 اثر در حوزه علوم اجتماعی، 1 اثر در حوزه دین و الهیات، 1 اثر در حوزه فلسفه و 1 اثر در حوزه هنر و زیبایی‌شناسی حایز قدردانی شناخته می‌شود.   مدیر انتشارات علمی فرهنگی در پایان گفت: اگرچه وضعیت دانشگاه‌ها و ناشران دانشگاهی نگران‌کننده است اما امیدوارم برگزاری جایزه دهخدا کمکی به پویایی دانش علوم انسانی در کشور کند و زمینه بین‌المللی شدن این رشته را نیز فراهم کنند. ]]> علوم‌انسانی Wed, 15 Nov 2017 14:37:40 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/254321/شخصیت-روزنامه-نگارانه-دهخدا-مغفول-مانده-بتون-آرمه-شدن-موضوعات-علوم-انسانی سومین دوره جشنواره نشان دهخدا برگزیدگانش را شناخت/ ضیاءشهابی قلم برتر را گرفت http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/254305/سومین-دوره-جشنواره-نشان-دهخدا-برگزیدگانش-شناخت-ضیاءشهابی-قلم-برتر-گرفت به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) مراسم سومین دوره کتاب سال اعضای هیأت علمی دانشگاه­‌های سراسر کشور (نشان دهخدا) در حوزه علوم انسانی ۲۴ آبان ماه با حضور وزرای علوم، تحقیقات و فناوری و تعاون، کار و رفاه اجتماعی برگزار شد. اسامی برگزیدگان و شایسته‌های تقدیر به شرح زیر است: برگزیدگان جشنواره نشان دهخدا کتاب‌های «فرآیند ساخت‌یابی نهاد زندان از مشروطه تا پایان پهلوی» نوشته یعقوب خزائی، انتشارات آگه، حوزه علوم اجتماعی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره) «صدسال عشق مجازی؛ مکتبِ وقوع و طرز واسوخت در شعر فارسی قرن دهم» نوشته محمود فتوحی، انتشارات سخن، حوزه ادبیات فارسی، دانشگاه فردوسی   شایسته‌های تقدیر جشنواره نشان دهخدا کتاب «پیمایش علم و جامعه؛ تجربه جهانی و اجزای نسخه ایرانی» نوشته محمدامین قانعی‌راد، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی، حوزه علوم اجتماعی، مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور «تحویل‌گرایی و فیزیکالیسم» نوشته مهدی غیاثوند، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، حوزه فلسفه، دانشگاه خوارزمی   «سرنوشت اسیر در اسلام؛ بررسی تاریخی-فقهی جنگ، اسارت، بردگی» نوشته سیدعلی میرشریفی سمت، حوزه الهیات، مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی و دانشگاه‌ها سمت «فرهنگ توصیفی مطالعات ادبی» نوشته کوروش صفوی، علمی، حوزه زبان‌شناسی و ادبیات فارسی، دانشگاه علامه طباطبایی «پژوهش‌ها و اندیشه‌های سینمایی؛ سینمای مستند، تدوین فیلم؛ سینما و ادبیات؛ سینما و تاریخ» نوشته احمد ضابطی جهرمی، انتشارات رونق، حوزه هنر و سینما، دانشگاه صداوسیما جایزه ویژه هیات داوران این دوره از جشنواره دهخدا نیز به ویراست دوم کتاب «ارتباط‌شناسی» مهدی محسنیان‌راد اختصاص یافت. همچنین قلم برتر سومین دوره جشنواره نشان دهخدا به پرویز ضیاءشهابی استاد و پژوهشگر فلسفه اهدا شد. در این دوره از جشنواره، ۳۱ هزار و ۷۹۵ عنوان کتاب احصا شد که همگی با عنوان علوم انسانی و در سال ۱۳۹۵ منتشر شده بود. از این میزان بیشترین عناوین منتشر شده با موضوع ادبیات، علوم اجتماعی، رمان، دین و تاریخ و جغرافیا بود. همچنین حوزه هنر نیز دارای کمترین میزان آثار تالیفی در این زمینه بود. از مجموع این آثار و در ۱۸ بخش در نظر گرفته شده برای این جشنواره، در نهایت ۲۳۴ اثر داوری شد. از این تعداد اثر حوزه‌های علوم اجتماعی، ارتباطات، علوم قرآنی، اصول و الهیات، اقتصاد و مدیریت، حسابداری، تاریخ، زبان فارسی و فلسفه بیشترین میزان را دارا بودند. جشنواره دهخدا به منظور بررسی آثار اعضای هئیت های علمی دانشگاه های سراسر کشور در حوزه علوم انسانی توسط انتشارات علمی و فرهنگی و با مشارکت وزارتخانه‌های تعاون، کار و رفاه اجتماعی، علوم، تحقیقات و فن آوری، فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان تأمین اجتماعی برگزار می‌شود. ]]> علوم‌انسانی Wed, 15 Nov 2017 13:24:09 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/254305/سومین-دوره-جشنواره-نشان-دهخدا-برگزیدگانش-شناخت-ضیاءشهابی-قلم-برتر-گرفت زندگی، زمانه، کارنامه و خاندان محمدعلی فروغی بررسی می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/254314/زندگی-زمانه-کارنامه-خاندان-محمدعلی-فروغی-بررسی-می-شود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، همزمان با هفتاد و پنجمین سال درگذشت محمدعلی فروغی انجمن صنفی پژوهشگران تاریخ و پژوهشکده اسناد سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران با همکاری انجمن ایرانی تاریخ همایش یک‌روزه زندگی، زمانه، کارنامه و خاندان محمدعلی فروغی را برگزار می‌کند. محمدعلی فروغی (۱۲۵۴-۱۳۲۱ خورشیدی)، كارشناس ادبیات و فلسفه، سیاستمدار و اندیشمند علوم سیاسی و از پی‌ریزان فرهنگستان فرهنگی تاریخ معاصر ایران است. او زیر نظر پدرش محمد حسین خان فروغی در خانه به كمك استادان سرخانه آموزش دید و سپس وارد دارالفنون و در فلسفه، تاریخ ادبیات به دانش‌اندوزی پرداخت و كتاب سیر حكمت در اروپا را بر پایه‌ی ترجمه‌هایی كه از زبان فرانسه فراهم كرده بود، نوشت. فروغی چند بار نماینده‌ی مجلس، وزیر و نخست‌وزیر ایران شد و از كسانی بود كه مدرسه‌ی عالی سیاسی را پی‌ریزی كرد. پس از این كه رضاخان او را از صحنه‌ی سیاست كنار زد، به كار فرهنگی و تصحیح دیوان اشعار شاعران بزرگ پرداخت. این نشست یکشنبه 5 آذرماه از ساعت 8 تا 18 در بزرگراه شهید حقانی (به طرف شرق) ابتدای خیابان شهید کوشا، ساختمان آرشیو ملی ایران برگزار می‌شود.     ]]> علوم‌انسانی Wed, 15 Nov 2017 11:55:41 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/254314/زندگی-زمانه-کارنامه-خاندان-محمدعلی-فروغی-بررسی-می-شود ذکر این خاطره‌­ها «افشار ستایی» نیست/ یادی از انسانیت زنده‌یاد افشار http://www.ibna.ir/fa/doc/note/254291/ذکر-این-خاطره-ها-افشار-ستایی-نیست-یادی-انسانیت-زنده-یاد خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، حمیدرضا افسری، مشاور فرهنگی بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار یزدی: در 16 مهر 1393، به مناسبت زادروز زنده ­یاد ایرج افشار به درخواست یکی از خبرنگاران ایبنا، سه خاطره از استاد ایرج افشار را گردآوری و منتشر کردم. از آن سه خاطره، یکی شخصی و دو دیگر به نقل یکی از دوستان و همکاران استاد افشار بود که چون در آن هنگام در قید حیات بود، لذا فرزانگی و فروتنی این بزرگوار به بنده اجازه نداد که نامش را ذکر کنم. اما اکنون که در میان ما نیست و در آرامگاه بهشت زهرای تهران در آغوش مادرش آرمیده است، دلیلی بر پنهان کاری نمی­‌بینم. آن شخص کسی نبود جز استاد کریم اصفهانیان که بیش از 50 سال با استاد ایرج افشار همکاری و دوستی جدی داشت. چندی است که در هر مجلس فرهنگی‌­ای که شرکت می­‌کنم، به مناسبتی یادی از استاد افشار به میان می‌­آید. واپسین آنها همایشی بود که در تالار کتابخانه ملی ایران، در مورخ 23 آبان سال جاری به مناسبت هفته کتاب و کتاب­خوانی برگزار شد و در آن مجلس از دو تن از پیشکسوتان عرصه کتابداری تقدیر شد. دکتر محمدحسن رجبی، یکی از این تقدیرشوندگان، در گفت‌وگویی که با حاضران در جلسه داشت، از دو بزرگمرد در حوزه فهرست‌نویسی و کتابداری نام برد. یکی آقابزرگ تهرانی و دیگری ایرج افشار. سپس ضمن ستودن آن‌ها، اشاره و تأکید کرد که تکاپوی خستگی­‌ناپذیر این دو استاد را می‌­بایست سرلوحه و الگو قرار داد. مجلس پایان یافت، اما نمی­‌دانم توصیه آقای دکتر چقدر مفید و مؤثر افتاد؟! کارنامه درخشان استاد ایرج افشار بر کسی پوشیده نیست، اما انسانیت استاد ایرج افشار حقیقتاً موضوع دیگری است. گاه آدمی در عرصه­‌های پژوهشی و فرهنگی به بی­‌اخلاقی­‌هایی برمی­‌خورد که به شگفت می­‌آید و در می‌­ماند! اکنون خاطره‌­ای دیگر از انسانیت استاد افشار به یادم آمد که مناسب و ضروری دیدم که آن را نیز منتشر کنم. البته غرض از ذکر این خاطره‌­ها «افشار ستایی» نیست، بلکه بیدارکردن و به خود­آوردن وجدان­‌ها است! کلام را مختصر می‌­کنم، استاد فقید کریم اصفهانیان نقل می­‌کرد: روزی جوانی هجده نوزده ساله به دفتر مجله آینده آمد و پژوهشی را که انجام داده بود، به آقای افشار نشان داد. آقای افشار قریب به نیم ساعت روی مقاله متمرکز شد و از ابتدا تا انتهای مقاله را به دقت و وسواس تمام خواند. سپس آن را ستود و به آن جوان گفت که چه مدت وقت روی آن گذاشته‌‌ای؟ آن محقق جوان پاسخ داد که این چند صفحه پژوهش حدود شش ماه وقت برده است. سپس آقای افشار به ایشان گفت که ما آن را چاپ می‌­کنیم! وقتی آن جوان رفت،‌ آقای افشار نگاهی به نگاه بهت زده من انداخت و گفت: اصفهانیان ما باید دست این جوانان را بگیریم!» ]]> علوم‌انسانی Wed, 15 Nov 2017 10:13:31 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/note/254291/ذکر-این-خاطره-ها-افشار-ستایی-نیست-یادی-انسانیت-زنده-یاد مسابقه عکس «کتاب در قاب تصویر» برگزار می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/254283/مسابقه-عکس-کتاب-قاب-تصویر-برگزار-می-شود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) به نقل از رسانه خبری سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران، مسابقه عکس «کتاب در قاب تصویر» با هدف ترویج فرهنگ کتابخوانی در شبکه اجتماعی اینستاگرام با موضوع کتاب، کتابخوانی و کتابخانه برگزار می‌شود.   علاقه‌مندان برای شرکت در این مسابقه باید ابتدا صفحه اینستاگرام مدیریت کتابخانه‌های سازمان فرهنگی هنری را به نشانی http://instagram.com/tehran_library دنبال کنند و عکس‌های خود را با درج هشتگ #من_کتاب_می_خوانم در صفحه اینستاگرام بارگذاری یا به صفحه اینستاگرام مدیریت کتابخانه ارسال کنند.   محدودیتی از لحاظ تعداد ارسال عکس وجود ندارد ولی از هر شخص صرفا یک عکس پذیرفته می‌شود. همچنین عکس باید توسط خود شرکت‌کننده گرفته شده باشد و اصل عکس را تا روز اهدای جوایز نزد خود نگه دارد تا درصورت برنده شدن به مسئولان مسابقه ارائه دهد. عکس‌ها باید مطابق قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران باشد و حریم حقوقی و مالکیت معنوی اثرهای دیگران رعایت شود.   صفحه اینستاگرام شرکت‌کنندگان نباید بسته (private) باشد. زیرا در این صورت داوران امکان مشاهده عکس و داوری را ندارند. مدیریت کتابخانه‌ها و ترویج فرهنگ کتابخوانی حق استفاده از عکس‌های مسابقه را در رسانه‌ها دارد.   علاقه‌مندان می‌توانند تصاویر خود را از ۲۰ آبان تا ۳۰ آذر در صفحه اینستاگرام خود منتشر یا برای صفحه مدیریت امورکتابخانه‌ها ارسال کنند. به ۱۰ اثر برگزیده جوایز نفیسی تعلق خواهد. ]]> علوم‌انسانی Wed, 15 Nov 2017 08:30:00 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/254283/مسابقه-عکس-کتاب-قاب-تصویر-برگزار-می-شود تقریرات علامه از دروس بعضی از استادان هنوز منتشر نشده است/ سرنوشت نامعلوم نسخه دست‌نویس «الولایه» http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/254194/تقریرات-علامه-دروس-بعضی-استادان-هنوز-منتشر-نشده-سرنوشت-نامعلوم-نسخه-دست-نویس-الولایه خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)،محمد آسیابانی- علامه سید محمدحسین طباطبایی، فیلسوف مشهور معاصر و صاحب کتاب‌‌هایی چون «تفسیر المیزان»، «آغاز فلسفه»، «نهایت فلسفه» و «شیعه در اسلام» 36 سال پیش در چنین روزی (24 آبان 1360) در قم درگذشت. به همین مناسبت در تقویم رسمی کشور 24 آبان به نام روز بزرگداشت علامه طباطبایی نامگذاری شده است. علامه طباطبایی در دوره‌ای تدریس فلسفه را آغاز کرد که روی خوشی به این درس در حوزه‌های علمیه داده نمی‌شد. بر این اساس تلاش وی به دو دلیل عمده معطوف شد: نخست تدریس فلسفه و تربیت شاگردان و دوم تالیف کتاب. عموم فیلسوفان و پژوهشگران برجسته عرصه فلسفه در حوزه و دانشگاه که امروزه از شهرت خاصی برخوردارند، در دوران تحصیل خود از شاگردان علامه بوده‌اند. درباره علامه سخن‌های بسیار گفته شده و تالیفات و پژوهش‌های متعددی از سوی صاحب‌نظران منتشر شده است. تعدادی از شاگردان علامه نیز خاطرات خود از زندگی و طریق سیر و سلوک وی را مکتوب کرده‌اند. مجموعه آثار علامه طباطبایی نیز با تلاش و کوشش حجت‌الاسلام سیدهادی خسروشاهی از سوی انتشارات موسسه بوستان کتاب قم به طور مرتب منتشر می‌شود. به مناسبت روز بزرگداشت علامه طباطبایی با محمدحسین قدوسی، نوه علامه (فرزند شهید آیت‌الله علی قدوسی) گفت‌وگوی کوتاهی داشته‌ایم که در ادامه آن را می‌خوانید. متن یا کتابی از علامه طباطبایی باقیمانده که منتشر نشده باشد؟ تقریبا همه آثار علامه منتشر شده فقط تقریرات ایشان از دروس فقه و اصول بعضی از اساتید خود هنوز فرصت طبع پیدا نکرده‌ و با وجود تلاش فراوان فرزند ارشد علامه مرحوم مهندس عبدالباقی طباطبایی برای انتشار آنها این مهم انجام نشد و اکنون نیز شرایط برای انتشارشان آماده نیست. همچنین فراموش نکنیم که حرف‌های ناگفته علامه بیشتر از حرف‌های بیان شده ایشان است. علامه در دوره خود بخش مهمی از نگاه عمیقش به اسلام رحمانی، مباحث سلوکی و معارفی را به دلیل آنکه فضای حوزه‌های علمیه و جامعه متدینین آن روز کشش لازم را نداشت، یا بیان نکرد یا به صورت رمزآلود گفت. بنابراین وجه عرفانی علامه اکنون مکتوم مانده است؟ اکثر پژوهش‌هایی که درباره علامه صورت گرفته و به صورت کتاب منتشر شده‌، از فضای کلی و عرضه شده علامه پژوهش کرده‌اند و از عمق شخصیت رازآلود و پر رمز او غفلت کرده‌اند. بدتر اینکه در فضای عرفان زده، سطحی و تبلیغاتی امروز، اکثر مطالبی که در این مورد نقل می‌شود بهره کمی از حقیقت دارد. بسیاری از زندگینامه‌هایی که از علامه منتشر شده نیاز به بازنگری و بررسی مجدد دارد. در فضای مجازی هم که نقل قول‌های نادرستی به ایشان نسبت داده می‌شود که حقیقت ندارند. علامه طباطبایی با بسیاری از شخصیت‌های مهم معاصر در حوزه فلسفه مراوده علمی داشت و قطعا اسناد بسیاری از علامه ممکن است در دست دیگران باشد. از سرنوشت آن اسناد خبری دارید؟ متاسفانه هیچ مرکز و بنیادی برای پیگیری و حفظ میراث علامه طباطبایی وجود ندارد و تلاش فراوان خانواده او به دلیل عدم همکاری دیگران به نتیجه‌ای نرسید. اگر چنین بنیادی تشکیل می‌شد بر نگارش و انتشار زندگینامه‌های نوشته شده از علامه نظارت می‌کرد. بر این اساس خبر و اطلاع دقیقی از مکتوبات علامه نداریم و احتمالا بسیاری از آنها در اختیار افراد مختلف است. به عنوان مثال نسخه دست‌نویس «رساله الولایه» را علامه در اختیار دکتر سیدحسین نصر گذاشت، اما ایشان فرصت بازگرداندن آن به علامه را پیدا نکرد. این نسخه دست‌نویس در کتابخانه شخصی دکتر نصر بود که خبری از سرنوشت آن بعد از انقلاب در دست نیست. هرچند که گویا کتابخانه دکتر نصر اکنون در انجمن حکمت و فلسفه نگهداری می‌شود. گویا مرحوم علامه مجموعه اشعارشان را خود نابود کرده بودند، اما امروزه کتابی از اشعار علامه منتشر شده است. این کتاب تا چه میزان اعتبار دارد؟ بله خود ایشان مجموعه را از بین برده ولی بخشی از آنها به صورت شفاهی زمان خود علامه نقل شده است، بعدها اشعار باقیمانده مرحوم علامه با تلاش  محمدرضا رمزی اوحدی از گوشه و کنار جمع‌آوری و تحقیق شده و منتشر شدند. این مجموعه معتبر است و همه اشعار گردآوری شده در آن سروده علامه است. ]]> علوم‌انسانی Wed, 15 Nov 2017 05:53:23 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/254194/تقریرات-علامه-دروس-بعضی-استادان-هنوز-منتشر-نشده-سرنوشت-نامعلوم-نسخه-دست-نویس-الولایه نابینایان هم باید پیام‌ها و اندیشه‌های اهل قلم و علم را بخوانند http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/254251/نابینایان-هم-باید-پیام-ها-اندیشه-های-اهل-قلم-علم-بخوانند علی بلوکباشی استاد و پژوهشگر حوزه مردم‌شناسی در گفت‌وگو با خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) با بیان اینکه راه‌اندازی پویش ملی سطر سپید حرکت سودمندی برای تولید کتاب‌های صوتی ویژه نابینایان است، افزود: به هر حال نابینایان گروهی از جامعه هستند که باید از عدالت در امکانات برخوردار باشند و آنها هم باید حق داشته باشند مانند افراد بینا در جامعه کتاب بخوانند. وی ادامه داد: افراد نابینا باید در جامعه این امکان را داشته باشند که پیام‌ها و اندیشه‌های اهل قلم و علم را بخوانند و تولید کتاب‌های صوتی این مهم را فراهم می‌کند، بنابراین از این نظر راه‌اندازی این پویش حرکت مثبتی است. بلوکباشی در پایان اظهار تمایل کرد که برخی از آثار خود را که برای صوتی شدن مناسب باشد در اختیار پویش ملی سطر سپید قرار خواهد داد. ]]> علوم‌انسانی Tue, 14 Nov 2017 13:21:14 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/254251/نابینایان-هم-باید-پیام-ها-اندیشه-های-اهل-قلم-علم-بخوانند هیلاری کلینتون با «آنچه اتفاق افتاد» آمد http://www.ibna.ir/fa/doc/book/254243/هیلاری-کلینتون-آنچه-اتفاق-افتاد-آمد خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)- کتاب «آنچه اتفاق افتاد» نوشته هیلاری رودهام کلینتون با ترجمه فریبا جعفری نمینی که تاکنون بیش از 300 هزار نسخه فروش داشته و عنوان پرفروش‌ترین کتاب غیرداستانی در پنج سال گذشته را از آن خود کرده از سوی انتشارات نسل نواندیش روانه بازار نشر شده است. برای اولین بار، هیلاری کلینتون احساسات و تفکرات خود را در طول یکی از بحث‌برانگیزترین و غیرمنتظره‌ترین انتخابات در تاریخ آمریکا آشکار کرده است. او اکنون، فارغ از محدودیت‌های دوره مبارزات انتخاباتی، شما را با خود در یکی از بی‌نظیرترین تجربه‌ها به عنوان اولین بانوی نامزد انتخاب ریاست جمهوری از سوی یکی از بزرگترین احزاب سیاسی آمریکا همراه خواهد کرد. شما در این سفر همراه با هیلاری، تبعیض جنسیتی، خشم، پستی‌های ناامیدکننده و بلندی‌های هیجان‌انگیز، پیچیدگی‌های عجیب‌تر از داستان‌های تخیلی، دخالت‌های روسیه و شکستن تمام قوانین توسط حریف را تجربه خواهید کرد. این‌ها خصوصی‌ترین خاطرات هیلاری کلینتون هستند. هیلاری کلینتون در این کتاب از نحوه مبارزه علیه دونالد ترامپ خواهد گفت، اشتباهاتش را برایتان شرح خواهد داد و خواهد گفت که چگونه توانسته است بر این شکست غریب و خرده کننده فائق آید و بار دیگر به زندگی شاداب و عادی خود بازگردد. هیلاری به شما خواهد گفت که زن بودن در عرصه سیاست، او را به چه چالش‌هایی روبه‌رو کرده است، از انتقادها درباره صدا، سن و ظاهرش و همچنین کلیشه‌هایی خواهد گفت که دیگران بدان باور داشتند و از او نیز می‌خواستند آن‌ها را بپذیرد. هیلاری با مدارک و شواهد نشان می‌دهد که در این انتخابات بی‌سابقه‌ترین اهانت‌ها و بی‌توجهی‌ها به دموکراسی‌ شده است. او با در کنار هم قرار دادن اتفاقات، نقشه‌ای را ترسیم می‌کند که نشان می‌دهد چه خطراتی در برابر آینده آمریکا قرار دارد و چرا باید آن‌ها را دریافت تا بتوان از دموکراسی در جهان آینده محافظت کرد. انتخابات سال 2016 آمریکا اتفاقی بی نظیر و تاریخی است و کتاب آنچه اتفاق افتاد همه این داستان را بی کم و کاست برای مخاطب شرح می‌دهد. در بخشی از مقدمه این کتاب می‌خوانیم: «این کتاب داستان مسیری است که در این دو سال پیموده‌ام. نوشتن این کتاب کاری آسان نبود، زیرا ناچار بودم بار دیگر این مسیر را از ابتدا تا انتها طی کنم و بار دیگر خشم و غم ناشی از آن را تجربه کنم. در حین نوشتن، بارها ناچار شدم، از پشت میز کار بلند شوم، به پشت دراز بکشم، چشمانم را ببندم و تلاش کنم ذهنم را از این احساسات آزاردهنده خالی نمایم. نوشتن این کتاب از جنبه دیگری نیز برای من دشوار بود، به راستی حساب زمان‌هایی که پشت میز آشپزخانه نشسته و مشغول نوشتن بودم و ناگهان با دیدن و شنیدن یک خبر فوری از تلویزیون، سرم را به زیر می‌انداختم، آه می‌کشیدم و خودکار قرمز را برمی‌داشتم تا آنچه را نوشته بودم بازنگری کنم، از دستم در رفته است. زمانی که نگارش این کتاب تمام شد، احساس کردم، برای رویارویی با آینده آماده‌ام، امیدوارم با خواندن آخرین صفحه این کتاب، شما نیز همراه با من برای این رویارویی آماده باشید.» هیلاری رودهام کلینتون متولد 26 اکتبر 1947 ایالت «ایلینویز» آمریکاست. او پس از پایان تحصیلات در کالج «ولزلی» در رشته علوم سیاسی، در سال 1969 وارد مدرسه حقوق دانشگاه «بیل» شد و سال 1973 دکترای حقوق را از همین دانشگاه دریافت کرد. در دوران دانشجویی با بیل کلینتون آشنا شد و سال 1975 با هم ازدواج کردند. سال 1980 بیل و هیلاری صاحب دختری به نام «چلسی» شدند. هیلاری مدت 12 سال بانوی اول آرکانزاس بود با انتخاب بیل کلینتون به عنوان رئیس جمهور آمریکا، هیلاری بانوی اول کشور شد سال 2000 هیلاری کلینتون سناتور ایالت نیویورک شد. او یکی از اولین زنان منتخب در مجلس سنای آمریکا بود. اول دسامبر 2008 باراک اوباما رسما هیلاری کلینتون را وزیر امور خارجه دولت خود معرفی کرد. او همسر، مادر و مادربزرگ است. کتاب «آنچه اتفاق افتاد» نوشته هیلاری رودهام کلینتون با ترجمه فریبا جعفری نمینی با شمارگان هزار نسخه در 462 صفحه به بهای 39900 تومان از سوی انتشارات نسل نواندیش منتشر شده است. ]]> علوم‌انسانی Tue, 14 Nov 2017 13:19:47 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/254243/هیلاری-کلینتون-آنچه-اتفاق-افتاد-آمد دوره علمی جریان‌شناسی‌ روشنفکری‌ در ایران‌ معاصر برگزار می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/254244/دوره-علمی-جریان-شناسی-روشنفکری-ایران-معاصر-برگزار-می-شود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) دوره علمی جریان‌شناسی‌ روشنفکری‌ در ایران‌ معاصر با تدریس حجت‌الاسلام حمید پارسانیا با محوریت کتاب‌های حدیث پیمانه، هفت موج اصلاحات، ادوار و انواع روشنفکری برگزار می‌شود. زمان و مکان برگزاری پنجشنبه ۲۵ آبان و ۲ آذر، ساعت ۹ تا ۱۰ صبح، قم، مدرسه امام موسی کاظم(ع) است. علاقه‌مندان می‌توانند برای ثبت به دو شکل زیر اقدام کنند: ۱. مراجعه به پایگاه اینترنتی: afaghehekmat.ir ۲. ارسال نام و نام خانوادگی به شماره: ۰۹۱۰۹۹۸۸۱۱۳ ]]> علوم‌انسانی Tue, 14 Nov 2017 12:13:29 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/254244/دوره-علمی-جریان-شناسی-روشنفکری-ایران-معاصر-برگزار-می-شود دو رمانم را برای صوتی شدن به «سطر سپید» اهدا می‌کنم http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/254229/دو-رمانم-صوتی-شدن-سطر-سپید-اهدا-می-کنم دکتر منصوره اتحادیه در گفت‌وگو با خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) ضمن حمایت از پویش ملی «سطر سپید» و پیوستن به آن عنوان کرد: تولید کتاب‌های صوتی نه تنها برای نابینایان در جامعه مفید است که حتی برای گروه‌های کم‌توان نیز مانند افراد سالمند که بینایی کمتری هم دارند می‌تواند مفید باشد. مدیر نشر تاریخ با بیان اینکه دو رمان «زندگی باید کرد» و «زندگی خالی نیست» را برای صوتی شدن در اختیار این کمپین قرار می‌دهد، افزود: البته من تمایل داشتم که کتاب‌های تاریخی را نیز به این کار اختصاص دهم اما شاید به دلیل ماهیت خشک و جدی که این نوع کتاب‌ها داشته باشند برای این گروه از مخاطبان و تبدیل به کتاب صوتی شدن مناسب نباشند. از سوی دیگر در تولید کتاب‌های صوتی باید این موضوع را مد نظر داشت که این کار توسط متخصصان این حوزه انجام شود. این تاریخ‌نگار با اشاره به بازدیدی که پیش از این از بنیاد رودکی داشته نیز عنوان کرد: بنیاد رودکی از موسساتی است که به صورت تخصصی در تولید و توزیع کتاب‌های ویژه نابینایان فعالیت می‌کند و من به همراه گروهی از نشر تاریخ از نزدیک با فعالیت‌های این بنیاد آشنا شدیم و بنا داشتیم که همکاری‌های بیشتری را با یکدیگر ادامه دهیم که متاسفانه هنوز میسر نشده است. اتحادیه در پایان سخنانش گفت: راه‌اندازی پویش ملی «سطر سپید» قطعا حرکت مفیدی است و البته در این راستا افرادی که می‌خواهند به این کمپین بپیوندند نیز باید آموزش‌های لازم را برای تولید کتاب‌های صوتی ببینند چون این حوزه تخصصی است.  ]]> علوم‌انسانی Tue, 14 Nov 2017 11:25:16 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/254229/دو-رمانم-صوتی-شدن-سطر-سپید-اهدا-می-کنم نشست «فلسفه، صلح و جنگ» برگزار می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/254237/نشست-فلسفه-صلح-جنگ-برگزار-می-شود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) نشست «فلسفه، صلح و جنگ» به مناسبت روز فلسفه با حضور رضا داروی اردکانی، بیژن عبدالکریمی و مهدی بنایی برگزار می‌شود. این نشست چهارشنبه یکم آذرماه از ساعت 9 و 30 دقیقه صبح آغاز خواهد شد و استادان درباره این موضوع سخنرانی خواهند کرد. علاقه‌مندان برای حضور در این نشست می‌توانند به پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی واقع در بزرگراه کردستان، خیابان صادق آئینه وند(۶۴ غربی) مراجعه کنند. ]]> علوم‌انسانی Tue, 14 Nov 2017 11:24:53 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/254237/نشست-فلسفه-صلح-جنگ-برگزار-می-شود کتاب خواندن کُنش فرهنگی است یا سیاسی؟ http://www.ibna.ir/fa/doc/note/254209/کتاب-خواندن-ک-نش-فرهنگی-یا-سیاسی خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)ـ رحیم محمدی، مدرس رشته جامعه‌شناسی، مدیر حلقه مطالعاتی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران و دبیر علمی همایش‌های جامعه‌شناسان ایرانی و جامعه ایرانی: شرایطی که در زمانه‌ی جدید و در تجدد پیش آمد، کتاب و کتاب خواندن را به یک امر عمومی تبدیل کرد و آن‌را از انحصار اشخاص محدود و طبقات اشراف به «عرصه عمومی» آورد و به پدیده‌ای همگانی و عمومی تبدیل کرد. چرا که با تجدد آموزش و تحصیل و مدرسه و دانشگاه و کتاب و خیلی چیزهای دیگر، اموری همگانی و عمومی شدند. در حالی که این امور در اجتماعات و زمانه قدیم به افراد و گروه‌هایی خاص محدود بود و اساساً اموری همگانی و عمومی نبودند. به دیگر سخن در عصر حاضر آگاهی و فرهنگ کم و بیش از انحصار نخبگان و اهل قدرت خارج شد و جامعه به معنی عموم و همگان می‌اندیشد و می‌گوید و عمل می‌کند، و ملت خودْ حرف برای گفتن دارد. البته من انکار نمی‌کنم که در مسیر تکوین وضعیت جدید ضد اندیشه و ضد آگاهی هم پدید آمده است و فرصت‌طلبی و توهمات و ستیز هم میدانداری کرده‌اند. اما به هر حال امروز آگاهی و فرهنگ در میان عموم و همگان شکل می‌گیرد و «افکار عمومی» معنادار شده است و مردم صرفاً مصرف کنندگان آگاهی و فکر و اطلاعات نخبگان و گروه‌های قدرتمند نیستند. کتاب‌خوان‌ها در جامعه امروزی ما  به سه دسته بزرگ قابل تفکیک هستند: ۱ـ قاعدتاً دانش‌آموزان و کنکوری‌ها و دانشجویان و پژوهشگران و کارشناسان سازمان‌ها و شرکت‌ها از سر الزام و اجبار درس حاضر می‌کنند و کتاب می‌خوانند تا در تحصیل و شغل و ارتقاء و درآمد خود موفق شوند. البته این الزام و اجبار هم امری نهادی و ساختاری است و چندان امر و نهی مستقیم نیست. ۲ـ اشخاص و گروه‌هایی نیز به جهت تعهد و رسالتی که به گروه‌های دوستانه و روشنفکرانه و مذهبی و حزبی و ایدئولوژیک پیدا کرده‌اند، کتاب می‌خوانند. چنانکه انقلابیون و پیروان یک ایدئولوژی سیاسی و علاقه‌مندان یک روشنفکر کتاب می‌خوانند تا راهی را که انتخاب کرده‌اند خوب بشناسند و مخالفان را مجاب کنند و تعهد و رسالت و اهداف خویش را همواره به یاد داشته باشند و از موانع و سدهای راه عبور کنند. در ایران از دهه ۱۳۲۰ که رضاخان مجبور شد سلطنت سرکوبگر خود را رها سازد و از ایران خارج شود تا چند دهه پس از آن تا وقوع انقلاب اسلامی کتاب زیاد خوانده می‌شد و تیراژ کتاب‌ها غالباً بالا بود. اما این کتاب خواندن‌ها بر حسب جوّ سیاسی زمانه و رسالت‌های عملی و تعهدات حزبی و مرامی و ایدئولوژیک اتفاق می‌افتاد، هر یک از گروه‌های سیاسی فعال نیز نویسندگان و کتاب‌های مطلوب و خاص خود را داشتند و خوانندگان‌شان نیز پیروان و دل‌بستگانی بودند که به مرام و حزب و رهبری وابستگی و علاقه‌مندی آشکار و غیرآشکار داشتند. اما با پیروزی انقلاب اسلامی در سال 1357 کتاب خواندن یک باره کاهش یافت و به قول یکی از دوستانم که زمانی گفت: امروز دیگر زمان خواندن و گفتن نیست، بلکه روز عمل کردن و دوندگی است. ۳ـ دسته سوم اشخاص و افراد منفردی هستند که بر حسب علاقه و انگیزه‌های خود و برای یادگرفتن بیشتر و تعمیق آگاهی خود و البته گاهی برای سرگرمی، در اوقات فراغت و زمان‌هایی که کار رسمی برای تکلیف شغلی و درآمد انجام نمی‌دهند، کتاب‌هایی را می‌خوانند و از طریق خواندن پاسخی به سئوالات خود می‌یابند و گاهی بر سئوالات خویش می‌افزایند. مثلاً کتاب رمان و شعر و تاریخ و سرگذشت اشخاص و قهرمانان می‌خوانند و حتی کتاب‌هایی از جامعه‌شناسی و روان‌شناسی و فلسفه و دین که عموم می‌توانند با آن‌ها ارتباط برقرار کنند، می‌خوانند و پیوندی میان حال و هوا و نیازهای خویش با جملات و معانی کتاب برقرار می‌کنند. این نوع کتاب خواندن‌ها گاهی به سئوالات قبلی خوانندگان پاسخ می‌دهد و گاهی سئوالات جدیدی در ذهن و خاطره آنان بر می‌انگیزد و آنان را به فکر کردن و دوباره دیدن و گفت‌وگو کردن فرا می‌خواند و گاهی نیز تردید و شک در جهان و جهان‌بینی آنان ایجاد می‌کند یا بر عکس جهان و جهان‌بینی آنان را تثبیت می‌کند. اما خوب است در اینجا این پرسش را پیش بکشیم که کتاب خواندن این گروه سوم به چه معنا است؟ یا حتی می‌توانیم پرسش را مقداری عام‌تر کنیم و بپرسیم کتاب خواندن چیست؟ و اگر کسانی و جماعتی در اوقات فراغت و برای غیر درآمد و تکلیفِ شغلی کتاب می‌خوانند چه اتفاقی می‌افتد؟ جامعه‌شناسان معمولاً کتاب خواندن را یک «کنش» تعریف می‌کنند، اما اینکه چه نوع کنشی است؟ در مورد آن اختلاف نظر وجود دارد. مثلاً آیا کتاب خواندن کنش فرهنگی است؟ یا سیاسی؟ کنش عقلانی است؟ یا عاطفی؟ کنش برساخت گرایانه است؟ یا واسازانه؟ پاسخ هر یک از این سوالات به تناسب زمان و واکنش‌هایی که نهادها و ساختارها و کنشگران دیگر نشان می‌دهند، متغیر است. مثلاً از محمود دولت آبادی نویسنده ایرانی نقل شده است: اﺯ ﮐﺘﺎﺏ‌ﻫﺎ ﻣﯽ‌ﺗﺮﺳﻢ، ﻫﺮ ﻭﻗﺖ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻣﯿﺎﻥ ﮐﺘﺎﺏ‌ﻫﺎ ﻣﯽ‌ﺑﯿﻨﻢ ﺑﺎ ﺻﺮﺍﺣﺖ ﺑﯽ ﺭﺣﻤﺎﻧﻪ‌ﺍﯼ ﺍﺣﺴﺎﺱ ﻧﺎﺩﺍﻧﯽ می‌کنم. در همین زمان یک نشریه‌ای نوشته بود: کتاب به سلاحی برای نفوذ تبدیل شده است و یکی از شیوه‌های نفوذ بیگانگان کتاب و کتابخانه‌های کشور است. این دو پاسخ کتاب خواندن را به دو نوع متفاوت تفسیر کرده‌اند؛ پاسخ اول کتاب خواندن را یک کنش فرهنگی دانسته است که بر دانش و شناخت و علائق می‌افزاید و از نادانی می‌کاهد. اما پاسخ دوم کتاب خواندن را یک کنش سیاسی تفسیر کرده است که بر بسط نفوذ بیگانه و دشمن خارجی می‌انجامد. همین دو پاسخ کوتاه حاکی از آن است که در ایران هنوز فهم چندان روشن و اجماع شده‌ای از کتاب و کتابخوانی سامان نیافته است و در این میان کشمکشی در جریان است. در واقع در ایران معاصر با پدید آمدن صنعت چاپ و توزیع مطبوعات و کتاب‌های جدید و به دنبالش شکل‌گیری گروه جدیدی به اسم خوانندگان مطبوعات و کتاب‌ها و روزنامه‌ها، زبان و ادبیات و فهم جدیدی نیز شکل گرفت و به تدریج خواندن کتاب و مطبوعات در میان طبقه متوسط قدیم عمومیت یافت و جای فراخی در شهرها و بازارهای ایران باز کرد و از این زمان رسمی نو از نوشتن و استدلال کردن و بحث کردن در فضای مطبوعات و کتاب‌ها و رساله‌های جدید شکل گرفت، اما همین رسم نو کنشگران نهادهای دین و سیاست را که خواهان تداوم شیوه استدلال و نظم معنایی و جهان بینی قدیم بودند به واکنش و مخالفت واداشت و این مخالفت خواندن را به «کنش سیاسی» تبدیل کرد. از این رو در دوره معاصر ما به صورت معمول با این پرسش مواجه بوده‌ایم که چرا نهاد دین و نهاد سیاست کتاب خواندن را کنش سیاسی تعریف می‌کنند؟ و چرا فکر می‌کنند خوانندگان با خواندن کتاب‌هایی به دین و سیاست آسیب می‌رسانند؟ برای یافتن پاسخ این پرسش به نقش و تأثیر چهار عامل به صورت گذرا اشاره می‌کنم: 1ـ مناسبات ملت و دولت؛ دو تصور از دولت را می‌توانیم با یکدیگر مقایسه کنیم: اگر تصور از دولت و حاکمیت این باشد که دولت هادی و قیّم جامعه است و به مثابه یک «دانایِ کل» مصالح و مفاسد جامعه را تشخیص می‌دهد و دانشگاهیان و عالمان و نویسندگان و روشنفکران و هنرمندان بزرگ کمتر از دولت می‌فهمند و کمتر از دولت به مصالح جامعه دلبستگی دارند، در این صورت خواندن و دیدن و شنیدن بخشی از کتاب‌ها و فیلم‌ها و موسیقی‌ها و هنرها به مثابه مخالفت با دولت تلقی خواهد شد و خواندن و دیدن و شنیدن نیز کنش سیاسی تلقی می‌گردد. اما اگر تصور از دولت این باشد که دولت نماینده خواست عمومی و مُجری اراده ملت است در آن صورت ملت صاحب کشور و تصمیم‌گیر مقدرات جامعه است و نخبگان و عوام ملت مسئول نظم و تغییرات جامعه هستند و دولت نیز بخشی از این فرایند است. در این صورت است که اتحادی مستقیم میان ملت و دولت شکل می‌گیرد و هیچکدام از کارهایی که از ملت صادر می‌شود به معنی مخالفت با دولت نیست و کتاب خواندن و فیلم دیدن نیز کنش فرهنگی تلقی می‌شود. 2ـ تغییر و نظم؛ گویا سنت جامعه و تاریخ و انسانیت آن است که همه چیز در حال تغییر و متحول شدن است. تغییر گاهی تدریجی و پنهانی و آرام و مسالمت‌آمیز صورت می‌گیرد و مردمان آنها را چندان به روشنی احساس نمی‌کنند. اما در مواردی تغییرات آشکار است و با مخالفت و مقاومت روبه‌رو می‌شود. در ایران معاصر تغییرات اجتماعی و فرهنگی غالباً با مخالفت و خصومت برخی نهادها و گروه‌های اجتماعی روبه‌رو بوده است. بنابراین نهادها و گروههایی که بر ماندن در وضع موجود و رسم مألوف اصرار داشته‌اند، خواندن و نوشته شدن بخشی از کتاب‌ها و مطبوعات و ساختن بسیاری از فیلم‌ها و نمایشنامه‌ها را بر علیه نظم رایج و سنت مألوف و عادت دیرین دانسته‌اند و با آن خصومت ورزیده‌اند و جلوی آنها را گرفته‌اند. 3ـ فرهنگ و ایدئولوژی؛ یکی از خصلت‌های عصر حاضر چالش مداوم فرهنگ و ایدئولوژی است. وقتی ایدئولوژی می‌آید فرهنگ می‌رود و وقتی فرهنگ بازمی‌گردد، ایدئولوژی می‌رود. اگر این چالش را در پهنه تاریخ معاصر ایران بنگریم، چالش فرهنگ و ایدئولوژی کل تاریخ معاصر ایران را پوشانده است. اساساً فرهنگ الزامات و تبعات خود را دارد، چنانکه ایدئولوژی هم الزامات و تبعات خود را دارد. اما ایدئولوژی اصولاً خصلتی زاهدمنشانه دارد و خیلی از چیزها را انکار می‌کند و به بسیاری از کتاب‌ها و مطبوعات و فیلم‌ها و موسیقی‌ها و گفتارها یا بی‌اعتنا است یا مخالف است. از این رو در زمانه‌ای که ایدئولوژی مسلط است، کتاب خواندن و فیلم دیدن و سخنرانی کردن به کنش‌های سیاسی تبدیل می‌شوند. 4ـ دین و دنیای جدید (تجدد)؛ همیشه نسبتی میان انسان و دین برقرار بوده است و همواره سروش غیبی نداهایی در گوش انسان خوانده است، در دنیای سنت و در زمانه‌ی قدیم انسان و دین به تناسب زمانه نسبتی باهم داشتند. اما این نسبت در دنیای جدید مثل خیلی از امور دیگر دگرگون شد و انسان رابطه‌ی خود را با خداوند تازه کرد و درکی نو از دین و پیامبری پیدا کرد. اما بخشی از اهل دین و دیندارانِ سنتی این تازه شدن رابطه‌ی انسان و خداوند را «بدعت» دانستند و سر ستیز با آن برداشتند و آن را چیزی شبیه بی‌دینی و سکولاریسم و اباحه‌گری توصیف کردند. بنابراین اینان نوشته‌های نو و کتاب‌های جدید را چونان «کُتب ضاله» می‌نگرند که مردمان را از دین و ایمان تهی می‌سازد و از این‌رو جلوگیری از آنها را تکلیف خود می‌دانند. ]]> علوم‌انسانی Tue, 14 Nov 2017 08:07:53 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/note/254209/کتاب-خواندن-ک-نش-فرهنگی-یا-سیاسی چرا کتاب فیزیک برای نابینایان تولید نمی‌شود؟ http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/253988/چرا-کتاب-فیزیک-نابینایان-تولید-نمی-شود مهرناز خراسانچی در گفت‌وگو با خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) درباره وضعیت فعلی کتاب‌های نابینایان در کشور عنوان کرد: متاسفانه اغلب کارهایی که در این حوزه انجام شده بر اساس هوش هیجانی و شور است تا شعور! بدین معنی که صرف اینکه فقط یک فراخوان یا طرحی را در این حوزه راه‌اندازی کنیم کافی نیست و باید دقت کنیم که هر کتابی را نباید گویا کرد چراکه هر کتابی مناسب مخاطب نابینا نیست.   وی ادامه داد: مهمترین کاری که باید برای نابینایان در این باره انجام شود نیازسنجی است و برای تولید کتاب‌های کاغذی و صوتی برای این گروه از مخاطبان باید در ابتدا نیازسنجی کنیم تا مشخص شود که نیازمند تولید چه نوع کتابی هستیم.   رئیس کتابخانه حسینیه ارشاد با اشاره به استفاده از متخصصان برای تولید کتاب‌های صوتی نیز بیان کرد: متاسفانه گاهی به دلیل اینکه از غیر متخصصان برای تولید کتاب‌های صوتی استفاده می‌شود برخی از کلمات غلط خوانده می‌شود و در ذهن نابینا باقی می‌ماند.   خراسانچی با بیان اینکه بسیاری از سیستم‌هایی که در آن کتاب‌های گویا تولید می‌شود با مشکل مواجه است، افزود: این سیستم‌ها نیازمند تجهیز و نوسازی است با این وجود و علی‌رغم همه کمبود امکاناتی که نابینایان در کشور با آن روبه‌رو هستند بازهم شاهد این مساله هستیم که نفرات اول رشته‌هایی چون حقوق در کشور نابینا هستند. متاسفانه ما نابینایان را به پستوها فرستادیم و به‌جای آنها خودمان تصمیم گرفتیم و نتوانستیم در سطح کشور امکانات مناسب را برای آنها فراهم کنیم.   به گفته وی، امروز در کتابخانه‌های کشور کتاب فیزیک برای نابینایان تولید نمی‌شود و به‌طور مثال آنها فقط باید در رشته‌های علوم انسانی درس بخوانند تنها کتابخانه‌ای که در رشته‌های ریاضی، شیمی و فیزیک کتاب به خط بریل تولید می‌کند کتابخانه حسینیه ارشاد است و واقعا جای سوال دارد که چرا باید این محدودیت‌ها برای نابینایان اعمال شود!   خراسانچی در پایان گفت: اگرچه اجرای طرح‌هایی همچون پویش ملی «سطر سپید» برای تولید و حمایت از کتاب‌های ویژه نابینایان مفید است اما باید مشکلات نابینایان را به‌صورت ریشه‌ای حل کرد و به‌طور مثال صور اجتماعی‌ای که منجربه محدود شدن نابینایان در سطح جامعه شده است را حل کرد. ]]> علوم‌انسانی Tue, 14 Nov 2017 07:55:06 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/253988/چرا-کتاب-فیزیک-نابینایان-تولید-نمی-شود کتاب صوتی نابینایان را به کتابخانه‌ وابسته نمی‌کند/ تولید کتاب‌ بریل هزینه‌بر است http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/254082/کتاب-صوتی-نابینایان-کتابخانه-وابسته-نمی-کند-تولید-کتاب-بریل-هزینه-بر پرستو ولدخان در گفت‌وگو با خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) درباره روند تولید کتاب‌های ویژه نابینایان توضیحاتی را ارایه کرد و گفت: حدود 10 سال پیش برای نابینایان به صورت آنالوگ صورت می‌پذیرفت و کتاب‌ها روی نوار کاست ضبط می‌شد و تعداد کتابخانه‌هایی هم که به این کار مبادرت می‌کردند بسیار کم بود چون انجام این کار به دلیل صرف نیروی انسانی هزینه‌بر بود. انجام این کار باعث وابستگی نابینایان به کتابخانه‌ها می‌شد و طبیعتاً محددیت‌هایی را هم برای کتابخانه‌ها ایجاد می‌کرد چرا که زمانی که یک نوار کاست مدام بین تعدادی از کاربران می‌چرخید از بین می‌رفت و در نتیجه هزینه‌هایی را برای کتابخانه ایجاد می‌کرد.   مسئول بخش نابینایان کتابخانه حسینیه ارشاد ادامه داد: این شرایط با تبدیل کار از آنالوگ به دیجیتال دچار تحولاتی شد و تولید کتاب از طریق نرم‌افزار به‌سادگی صورت پذیرفت اکنون مخاطبان نابینا به‌سادگی می‌توانند کتاب صوتی را در اختیار داشته باشند و وابستگی کمتری را به کتابخانه‌ها دارند از سوی دیگر کتابخانه‌های نابینایان تولیدکننده کتاب‌های گویا بودند با این وجود تولید انبوه کتاب‌های صوتی متفاوت در مراکز مختلف رخ داده است و اکنون بیش از 50 مرکز در این حوزه کار می‌کنند.   وی اضافه کرد: علاوه بر مخاطبان نابینا، امروزه مخاطبان بینا هم از کتاب‌های صوتی استفاده می‌کنند و به همین دلیل این حوزه به یک بازار تبدیل شده و موسسات مختلف به‌کار تولید کتاب‌های صوتی مبادرت کرده‌اند. بنابراین می‌توان گفت که خلا موجود اکنون تولید کتاب گویا نیست چون تولیدکننده‌های این حوزه زیاد هستند اما نیازمند رویکرد جدید در افزایش کیفیت هستیم.   ولدخان با بیان اینکه کتاب‌های بریل نیز در این حوزه کمتر مورد توجه قرار گرفته است، بیان کرد: چرا که تولید این کتاب‌‌ها هزینه‌بر است و هر مرکزی نمی‌تواند این کتاب‌ها را مدیریت و سازماندهی کند بنابراین تولید این کتاب‌ها سخت است و از این جهت امروز کمتر تولید می‌شود. از سوی دیگر کتاب‌های بریل برای کودکان و نوجوانان نیز کمتر تولید شده و لازم است تا در این حوزه نیز اقداماتی صورت گیرد.   وی افزود: پس از تولید کتاب‌های صوتی یکی از مسایلی که به‌وجود آمده عدم رعایت کپی‌رایت از سوی کاربران موسسات تولیدکننده بوده که منجر به اعتراض ناشرانی شده که آثار آن‌ها در این فرایند مورد استفاده قرار گرفته است. این در حالی است که در این میان کتابخانه‌هایی مانند حسینیه ارشاد که از طریق قانونی و بدون هیچ هزینه‌ای کتاب‌ها را صوتی می‌کنند نیز گاهی از سوی ناشران مورد اتهام قرار می‌گیرند. وجود چنین مشکلاتی می‌تواند در نهایت به ضرر مخاطبان نابینا تمام شود چرا که اگر تولید کتاب صوتی با مشکل مواجه شود مخاطب بینا صدمه‌ای نخواهد دید چرا که این کالا برای او محصولی لوکس است اما برای مخاطب نابینا کالایی ضروری است.   مسئول بخش نابینایان کتابخانه حسینیه ارشاد در بخش پایانی سخنانش درباره پویش ملی سطر سپید نیز گفت: طی سال‌های اخیر حرکت‌های اینچنینی از سوی سازمان‌هایی چون سازمان فرهنگی و هنری شهرداری انجام شده است اما آنچه که همواره در این طرح‌ها باید مورد توجه قرار گیرد این است که در اتاق فکر این طرح‌ها، سازماندهی و مدیریت به درستی صورت گرفته و باید اهداف از پیش تعیین شود چرا که در بحث تولید و توزیع کتاب‌های صوتی و کاغذی برای نابینایان بحث حقوق ناشران و نیز کیفیت کتاب‌های صوتی باید مورد توجه قرار گیرد.  ]]> علوم‌انسانی Tue, 14 Nov 2017 07:51:21 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/254082/کتاب-صوتی-نابینایان-کتابخانه-وابسته-نمی-کند-تولید-کتاب-بریل-هزینه-بر آثارم را برای نشر کتاب نابینایان اهدا می‌کنم http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/254124/آثارم-نشر-کتاب-نابینایان-اهدا-می-کنم اصغر نوری، کارگردان تئاتر درباره پویش ملی «سطر سپید» به خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) گفت‌: هر کتابی که چاپ می‌شود برای افراد بینا است اما باید در نظر داشت که افراد نابینا علاقه‌مند به مطالعه کتاب هستند. البته تولید کتاب برای نابینایان سال‌هاست که شروع شده است. کتاب‌های داستانی به صورت صوتی یا با خط بریل تهیه می‌شود یا روزنامه‌ی ایران روزنامه‌‌ای مخصوص نابینایان را با نام «ایران سپید» تولید می‌کند. این نویسنده و مترجم در رابطه با حمایت از این پویش گفت: من فکر می‌کنم همه باید به این کمپین کمک کنند. اگر این مساله فراگیر نشده شاید دلیلش این باشد که هیچ نهادی در این رابطه وجود ندارد. وی افزود: این نهاد نباید صرفا یک نهاد مردمی باشد. بودجه چنین نهادی را باید صرفا دولت تامین کند و از نویسندگان و مترجمان و کسانی که در این حوزه فعال هستند بخواهد که آثارشان را در اختیار این نهاد قرار دهند. این کارگردان تئاتر ادامه داد: در همه جای جهان دولت وظیفه تامین رفاه کسانی را دارد که از نظر جسمانی شرایط ویژه‌ای دارند. مثل ایجاد مسیر ویژه برای معلولان یا اتوبوس‌هایی که وظیفه حمل‌ونقل آن‌ها را بر عهده دارند. اینکه صرفا یک نهاد مردمی برای چنین کاری تشکیل شود کار درستی نیست. با این کار از دولت سلب مسئولیت می‌شود. نوری ادامه داد: اگر قرار است مردم کمکی کنند باید گردهمایی تشکیل دهند که آن‌ها و صاحبان آثار در آن حضور داشته باشند. حاصل یک گردهمایی یک بیانیه است که در آن از دولت تقاضا می‌شود که چنین نهادی تشکیل شود و دولت وظیفه دارد آن را اداره و هزینه‌های آن را تامین کند اما اگر یک نهاد صرفا مردمی تشکیل شود که دولت هر از گاهی به آن کمک کند درست نیست و من کاملا با آن مخالفم. وی در پاسخ به این پرسش که در صورت وجود چنین نهادی حاضر است چه کمکی به آن بکند، گفت: برای چاپ و نشر یک کتاب باید بین ناشر و صاحب اثر یک توافق مالی صورت بگیرد اما در صورت وجود چنین نهادی من به سهم خودم حاضرم تمام آثارم را بدون هیچ چشم‌داشتی برای نشر کتاب برای نابینایان تقدیم کنم. ]]> علوم‌انسانی Tue, 14 Nov 2017 06:28:11 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/254124/آثارم-نشر-کتاب-نابینایان-اهدا-می-کنم «تاریخ محلی بیرجند» یک شهرنامه است/ گردآوری هزار و 200 عکس و سند در کتاب http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/254171/تاریخ-محلی-بیرجند-یک-شهرنامه-گردآوری-هزار-200-عکس-سند-کتاب دکتر محمدامین ناصح، مولف «دولت یاد، تاریخ محلی بیرجند در آغاز سده معاصر» که اثرش در بیست و چهارمین جشنواره کتاب سال دانشجویی برگزیده شده است در گفت‌وگو با خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) درباره این کتاب توضیحاتی ارائه کرد و گفت: فضای تاریخ محلی یک فضای جدید در غرب است که طی 50 سال اخیر مورد توجه ویژه قرار گرفته است اما در ایران یک دهه است که در مقطع دکتری به آن توجه شده است.   وی ادامه داد: فضای تاریخ محلی می‌تواند دربرگیرنده یک حوزه محدود باشد به طور مثال در حوزه فرهنگی و اجتماعی به آن نگریسته شود. یکی از نقاط تمایز این کتاب این است که در آن من به حوزه‌های مذهبی، تاریخی، اقلیمی، آموزشی و... پرداخته‌ام و در واقع می‌توان گفت این اثر یک شهرنامه است. این تاریخ‌نگار با اشاره به دست‌نویس‌های ارزشمندی که در این کتاب از آن استفاده شده گفت: یکی از برگ‌های برنده‌ای که خراسان جنوبی دارد این است که همزمان با مشروطه مدرسه به سبک جدید در آن تاسیس شده است و به همین دلیل نوگرایی‌هایی در آن وجود داشته است، به طور مثال روزانه‌نویسی در این شهر مشاهده می‌شود. این در حالی است که در آن دوره روزانه‌نویسی تنها در نقاط مرکزی کشور دیده می‌شده است. تلاش من این بوده که در این کتاب، آثار میرزا ذبیح‌الله ناصح را در انتهای کتاب به عنوان روزانه‌نویس و کسی که فرهنگ بیرجند را زنده نگه داشته است بیاورم.   ناصح با بیان اینکه نکته‌ای که این اثر را از سایر آثار متمایز‌تر می‌کند این است که اسناد و عکس‌های چاپ‌نشده‌ای از بیرجند در این کتاب استفاده شده است که در هیچ کتاب دیگری دیده نمی‌شود، بیان کرد: به هر حال بیرجند بیش از 300 سال منطقه‌‌ای بوده که حاکمان شرق کشور در آن مستقر بودند به طور مثال خاندان اعلم که اسدالله اعلم از این خاندان به وزارت رسیده در این منطقه مستقر بوده‌اند.   برگزیده بیست و چهارمین جشنواره کتاب سال دانشجویی ادامه داد: بنیاد مستضعفان نزدیک به 30 سال اسناد و عکس‌هایی از این خاندان را داشت که برای نخستین‌بار در اختیار من قرار داد و برای اولین بار نزدیک به هزار و 200 عکس و اسناد در این کتاب از بیرجند استفاده شده که آن را بی نظیر کرده است و شاید برای نخستین بار باشد که یک کتاب به این تعداد عکس و سند مستند می‌شود.   وی در بخش پایانی سخنانش درباره تاثیر کسب این جایزه بر روال کاری خود نیز عنوان کرد: من تنها نویسنده‌ای هستم که طی 24 دوره برگزاری این جایزه توانسته‌ام دوبار این جایزه را کسب کنم و فکر می‌کنم همان‌طور که کسب نخستین جایزه در سال 1387 روح تازه‌ای در من دمید، این بار هم این جایزه بتواند نیروی جدید برای ادامه کار در من ایجاد کند. در کتاب «دولت یاد، تاریخ محلی بیرجند در آغاز سده معاصر» گوشه‌های پنهانی از وقایع مرتبط با مرز شرقی ایران با محوریت شهر بیرجند در جریان جنگ جهانی اول همراه با اسناد و عکس‌های چاپ شده متعددی از این شهر کویری روایت شده و برای اطلاع خوانندگان، نمونه‌هایی از فرهنگ روزانه‌نویسی در این خطه از کشور در اواخر عهد قاجار ارایه شده است. از دل این یادداشت‌ها اطلاعات نابی چون وجود خط تلفن بین مرکز حکومتی شهر تا محل مدرسه تاریخی شوکتیه (تأسیس 1286ش) در سال 1296 شمسی، امکان برگزاری «گاردن پارتی» و صرف «بیسکوئیت»، تجهیزات «ژیمناستیک» و وجود ملزومات عکاسی و نیز برگزاری کلاس اکابر در آن زمان، برقراری کلاس زبان انگلیسی در مدرسه در خارج از وقت اداری برای داوطلبان در اواخر عهد قاجار به همراه گوشه‌هایی از کیفیت حضور و ارتباطات قوای انگلیس در شرق ایران در جریان جنگ جهانی اول قابل ردیابی است. ]]> علوم‌انسانی Tue, 14 Nov 2017 05:45:29 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/254171/تاریخ-محلی-بیرجند-یک-شهرنامه-گردآوری-هزار-200-عکس-سند-کتاب پویش ملی «سطر سپید» اقدامی برای توسعه عدالت آموزشی است http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/254152/پویش-ملی-سطر-سپید-اقدامی-توسعه-عدالت-آموزشی عباس کاظمی، عضو هیئت علمی پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی در گفت‌وگو با خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) ضمن حمایت از پویش ملی «سطر سپید» با بیان اینکه این طرح گامی برای توسعه عدالت آموزشی است، عنوان کرد: همه حق برابر برای دسترسی به اطلاعات، دانش و معرفت دارند و این کمپین می‌تواند اقدامی برای توسعه عدالت آموزشی محسوب شود و باید از آن استقبال کرد.   این جامعه‌شناس ادامه داد: از سوی دیگر نابینایان جزء گروهی از جامعه هستند که به لحاظ سیاست‌گذاری و قواعد در حاشیه فرض می‌شوند و از این نظر نیازمند توجه بیشتر و وضع قوانین مثبت تبعیض هستند. اگرچه امروز متاسفانه قوانین منفی تبعیض برای آنها به‌کار می‌رود، بدین معنی که اگر یک کارمند یا معلم نابینا بخواهد استخدام شود، معلولیت مانع جذب می‌شود.   کاظمی تاکید کرد: این یکی از ددمنشانه‌ترین و ناعادلانه‌ترین قوانینی است که در کشورهای توسعه‌نیافته وجود دارد که ما کمتر در کشورهای دموکراتیک مشاهده می‌کنیم.   این استاد دانشگاه در پایان ابراز امیدواری کرد که کمپین سطر سپید بتواند به بالابردن دانش نابینایان و سطح سواد رسانه‌ای آن‌ها در جامعه کمک کند.  به منظور جلب حمایت و کمک به کتابخانه‌های ویژه نابینایان، پویش ملی «سطر سپید» با هدف کمک به تولید و توزیع کتاب‌های ویژه نابینایان به راه افتاد. این پویش می‌کوشد تا با جلب حمایت و کمک‌های همه مردم، خیرین، سازمان‌ها و نهادهای گوناگون، اصحاب نشر، اهل قلم و ... به تولید کتاب‌های صوتی و کاغذی (به خط بریل) در بین نابینایان کشور و ایجاد یا تجهیز کتابخانه‌های ویژه نابینایان کمک کند. نشانی تلگرامی پویش «سطر سپید»: https://t.me/satresepid ]]> علوم‌انسانی Tue, 14 Nov 2017 05:11:47 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/254152/پویش-ملی-سطر-سپید-اقدامی-توسعه-عدالت-آموزشی معصومی‌همدانی: آثار ضیاء موحد مصداق گفتگو با سنت ماست/ محمدخانی: موحد ذوالفنون است http://www.ibna.ir/fa/doc/report/254195/معصومی-همدانی-آثار-ضیاء-موحد-مصداق-گفتگو-سنت-ماست-محمدخانی-ذوالفنون به‌گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) دوازدهمین عصرانه کتاب با گرامیداشت ضیاء موحد، فیلسوف و شاعر عصر امروز دوشنبه (22 آبانماه) در سرای کتاب موسسه خانه‌کتاب برگزار شد.   علی‌اصغر محمدخانی، معاون فرهنگی شهر کتاب در این مراسم با اشاره به سابقه آشنایی سی‌ساله خود با ضیاء موحد گفت: ایشان از کسانی بوده که در حوزه‌‌های نشر، کتاب و ادبیات طی سالیان گذشته فعالیت کرده و شاید در عرصه کتاب کمتر کسی را داشته باشیم که در حوزه‌های گوناگون اینچنین آثار مختلف داشته باشد یکی از محققان ادبیات مکاتب ادبی را به دو قسم دقت و سرعت تقسیم کرده بود و به‌ترتیب قزوینی و سعید نفیسی را مصادیق آن می‌دانست. در دوره ما نیز ضیاء موحد نماینده مکتب دقت در عرصه ادبیات، فلسفه و منطق است چرا که او در حوه علمی با هیچ‌کس تعارف ندارد.   وی با اشاره به اینکه موحد ذوالفنون است و توانسته شعر و منطق را کنار یکدیگر بنشاند، افزود: شعرهای موحد به زبان‌های مختلف ترجمه شده و من چندی پیش که با یکی از استادان دانشگاه‌های هلند دیدار داشتم دیدم که آنها با شعرهای ایشان آشنایی دارند همچنین تک‌نگاری موحد با عنوان سعدی یکی از شاخص‌ترین کارهای وی است و وقتی به روش او در این کتاب نگاه می‌کنید می‌بینید که چقدر کار او در این کتاب متفاوت است. در حوزه ترجمه نیز کارهای ایشان مانند نظریه ادبیات و همچنین مجموعه فعالیت‌های او در حوزه منطق و فلسفه تحلیلی قابل تأمل و زبانزد است. من کتاب «سعدی» ضیاء موحد را اثری قابل تأمل برای ترجمه به زبان‌های دیگر پیشنهاد می‌کنم.   حذف زوائد یکی از وجوه بارز شخصیت موحد است حسین معصومی‌همدانی نیز در بخش دیگری از این نشست با اشاره به اینکه صحبت‌کردن درباره موحد سهل و ممتنع است از سابقه 35 ساله دوستی خود با او سخن گفت و افزود: من موحد را قبل انقلاب اسلامی از طریق شعر و نوشته‌هایش شناختم پس از آن نخستین بار او را در مرکز نشر دانشگاهی دیدم و زمانی که تازه از انگلیس برگشته بود در کلاس‌های منطق ایشان شرکت کردم به‌تدریج دوستی ما با یکدیگر عمیق شد و به‌مرور زمان برخی از کارهای او را ویراستاری کردم و طی این زمان هیچگاه ندیدم که در کارهایش علاقه‌ای به وجود زوائد داشته باشد.   وی با تاکید بر اینکه حذف زوائد یکی از وجوه بارز شخصیت ضیاء موحد است، عنوان کرد: توجه به این بُعد از شخصیت او در زمانه‌ای که ما در زوائد غوطه‌ور هستیم بسیار حایز اهمیت است در حوزه شعر پس از آنکه عده‌ای سعی کردند به حوزه‌هایی بپردازند که در جهان ما مناسبت ندارند. امروز ما باید از درس‌هایی که بزرگان شعر گذشته داده‌اند را فراموش نکنیم. در حوزه علوم انسانی هم رشته‌های متعدد دانشگاهی به وجود آمده است و آخرین دستاوردهای نظریه غرب را به دانشجویان یاد می‌دهند اما هدفشان مشخص نیست ما عده زیادی را پرورش می‌دهیم که مشخص نیست قرار است چه کاری انجام دهند.   وی ادامه داد: قبل از انقلاب اسلامی در نقد ادبی افرادی مانند جلال آل‌احمد و نجف دریابندری وجود داشتند که شاخک‌های قوی‌ای داشتند اما اکنون آن نسل دیگر وجود ندارد و امروز ما عده‌ای را داریم که علی‌رغم اینکه مجهز به سلاح نظری هستند اما نمی‌دانند که این سلاح را کجا باید به کار ببرند. در چنین فضایی موحد از کسانی است که می‌داند با همان دانش نظری که دارد بیشترین و بهترین استفاده را از آن می‌کند.   به گفته معصومی‌همدانی، کتاب «سعدی» موحد نیز این خصوصیت را دارد و نظریه را به رخ خواننده می‌کشد و یک لایه نظری در تمامی آن دیده می‌شود به‌گونه‌ای که می‌توان کلاس درسی در حوزه نقد ادبی محسوب شود.   این استاد دانشگاه با بیان اینکه ضیاء موحد در عین اینکه شخصیت دانشگاهی دارد اما با محیط بیرون از دانشگاه نیز ارتباط دارد افزود: ما بسیار شنیده‌ایم که باید با سنت خودمان گفت‌وگو کنیم و آثار ضیاء موحد مانند «تاملاتی در منطق ابن سینا و سهروردی» او مصداق گفتگو با سنت ماست. حتی شعر او هم گفت‌وگویی با سنت شعری ماست. او در شعرش با منوچهری جوان، خیام و ... ارتباط دارد و چنان شعر می‌گوید که گویی یک سعدی جلویش نشسته است.   وی در بخش دیگری از سخنانش به نظریه شعر بی‌تصویر موحد نیز اشاره کرد و گفت: شخصیت ایشان جنبه رسیدن به اصل مطلب را دارد و در فضایی که همواره همه سردرگم هستیم موحد یک نقطه اتکاست و مطالعه نوشته‌های وی به غیر از فوایدی که برای خواننده دارد شیوه برخورد خواننده را به ما نشان می‌دهد.   معصومی‌همدانی در بخش پایانی سخنانش درباره تخصص موحد در حوزه منطق صوری نیز سخن گفت و ادامه داد: قبل از انقلاب اسلامی درس منطق صوری تدریس می‌شد اما ایشان نخستین کسی بود که می‌گفت اهمیت و پیامدهای فلسفی منطق صوری را نشان داد چرا که حتی فیلسوفان هم اهمیت منطق جدید را نمی‌دانستند بنابراین مطرح کردن منطق جدید به‌عنوان یک مساله فلسفی یکی از کارهای بزرگ ضیاء موحد بود چون ایشان بیش از اینکه به فرمول‌ها دقت کند به اصل مطلب توجه می‌کرد و این نتیجه مطالعات او از فرگه و ... بود.   اهمیت نثر فارسی در «البته واضح و مبرهن است» امیر طبیب‌زاده نیز در ادامه این نشست به هوش ضیاء موحد در تشخیص وزن اشعار اشاره کرد و گفت: این نشان می‌دهد که موحد از کودکی در فضایی که با شعر و موسیقی وجود داشته بزرگ شده است. ایرادهایی که او بعدها به آل‌احمد وارد کرد ادعاهای کاملا درستی بود و من معتقدم اگر ما در ایران روشنفکر‌هایی مانند آل‌احمد نداشتیم شاید بعدها افرادی مانند ضیاء موحد را نمی‌داشتیم چون اگر می‌خواهیم مسیر درست را طی کنیم باید از مسیرهای ناجور هم گذر کنیم.   وی با اشاره به کتاب «البته واضح و مبرهن است» نوشته ضیاء موحد گفت: این کتاب اهمیت نثر فارسی را به ما نشان می‌دهد چرا که امروز در دانشگاه‌ها اگر کسی می‌خواهد مقاله علمی و پژوهشی بنویسد به‌گونه‌ای آن را نگارش می‌کند که قابل فهم نیست و تاثیر چندانی ندارد ما احتیاج به گونه‌ای از نگارش داریم که برای مخاطب قابل فهم باشد و این خدمتی است که این کتاب انجام می‌دهد.   کتاب «سعدی» یکی از بهترین تک‌نگاری‌هاست علی موسوی گرمارودی دیگر سخنران این مراسم بود که با اشاره به اینکه کتاب «سعدی» ضیاء موحد یکی از بهترین تک‌نگاری‌ها در این حوزه است، گفت: من این کتاب را بارها مطالعه کرده‌ام و بی‌گمان می‌توان گفت که یکی از بهترین آثاری است که در این حوزه نگارش شده است.   موحد در بخش پایانی این نشست طی سخنانی کوتاه تاریخچه‌ای از روند تحصیل خود در کشور انگلیس را روایت کرد و گفت: وقتی در کشور انگلیس تحصیل می‌کردم استادان مشهور مختلفی در دپارتمان‌های مختلف واحدهای منطق و فلسفه را تدریس می‌کردند و اگر علاقه‌مند بودید طی یکسال نمی‌توانستی در همه کلاس‌های درس شرکت کنید این در حالی بود که اساتید نام‌آور این حوزه سخنرانی‌ها و میزگردهای مختلفی هم داشتند و اینگونه نبود که تنها سخنور باشند و گفتمانی وجود داشته باشد.   این استاد منطق عنوان کرد: وقتی به ایران آمدم دیدم اصلا منطق صوری و جدید وجود ندارد و تدریس نمی‌شود و نتیجه این شد که محدود شد و نتوانستم با توجه به امکاناتی که وجود داشت همه آنچه را که آموخته بودم تدریس کنم و در نتیجه بسیاری از این آموخته‌ها از یادم رفت و متاسفانه نتوانستم خدمت زیادی کنم.   در پایان این مراسم نیز با اهدای جوایزی از سوی موسسه خانه‌کتاب، انتشارات نیلوفر و ... از ضیاء موحد قدردانی به عمل آمد.  ]]> علوم‌انسانی Mon, 13 Nov 2017 15:28:06 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/254195/معصومی-همدانی-آثار-ضیاء-موحد-مصداق-گفتگو-سنت-ماست-محمدخانی-ذوالفنون پیران: اشرف از جامعه‌شناسانی است که تاریخ‌محور به موضوعات می‌نگرد http://www.ibna.ir/fa/doc/report/254114/پیران-اشرف-جامعه-شناسانی-تاریخ-محور-موضوعات-می-نگرد به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) گروه علمی تخصصی انجمن جامعه‌شناسی ایران، چهارمین مرحله همایش جامعه‌شناسان ایرانی و جامعه ایرانی را با موضوع بررسی و نقد آثار و افکار و کوشش‌های علمی و اجتماعی سید احمد شریف یکشنبه 21 آبان‌ماه در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران برگزار کرد. پرویز پیران، استاد پیشین دانشگاه علامه طباطبایی با عنوان «دیالکتیک خاص و عام: نقدی گذرا بر برخی آثار دکتر احمد شریف» سخنرانی کرد. پیران در ابتدای این نشست با بیان اینکه جامعه‌شناسی از گرایش‌های مسلط و احتمالی گزارش می‌دهد، گفت: من چشم خود را روی دستاوردهای اندک جامعه‌شناسان طی سال‌های اخیر نمی‌بندم و اگر نقدی بر علوم انسانی وارد می‌کنم منظورم علوم انسانی است که طی سال‌های گذشته دچار سترونی شده است.   وی ادامه داد: علوم انسانی در ایران مشتمل بر رشته‌هایی چون فلسفه و تاریخ طی صدسال گذشته دچار سترونی شده و هرچه زمان گذشته بر این سترونی اضافه شده است و هر روز خوشه علوم انسانی نسبت به گذشته نحیف‌تر شده است. ما در ایران علوم انسانی بی‌ربط و باربط داریم که نزدیک به 80درصد علوم انسانی ما بی‌ربط است که مملو از بدآموزی است و شامل گزاره‌ها و جملاتی است که هیچ پشتوانه علمی و نظری ندارد. به‌طور‌مثال سال‌هاست که گفته می‌شود اصلاحات ارضی سبب نابودی کشاورزی در ایران شده است در حالی که با مراجعه به آمار مشاهده می‌کنیم که اصلا چنین چیزی وجود نداشته است.   این استاد دانشگاه افزود: اگر هم امیدی به علوم انسانی وجود داشته باشد در گرو همان 20 درصد علوم انسانی با ربط است که احمد اشرف هم از استادانی است که در این پارادایم قرار دارد.   وی با بیان اینکه علوم انسانی در ایران از فقدان دیالکتیک خاص و عام رنج می‌برد، افزود: در ایران هیچ گفتمانی وجود ندارد و افراد یکدیگر را نقد می‌کنند و دانشی که تولید می‌شود انباشته نمی‌شود تا براساس آن گفتمان شکل بگیرد. تمام بنیانگذاران علم جامعه‌شناسی اعم از دورکیم، وبر، مارکس و ... تاریخ‌ بنیاد هستند. توکفیل هم یکی از جامعه‌شناسان تاریخ‌بنیاد و سرآمد است که باید در دانشگاه‌های ما کتاب‌هایش تدریس شود در حالی که اصلا چنین چیزی وجود ندارد و این هم یکی از مشکلاتی است که علوم انسانی ما از آن رنج می‌برد.   پیران با تاکید بر اینکه جامعه‌شناسی که باید بیش از جای دیگر تاریخ‌محور باشد نیست و رها شده افزود: شما در تاریخ ایران دیالکتیک خاص و عام را می‌بینید تفکری که به مدرنیته در ایران می‌رسد 300سال سرکوب اندیشه و تفکر را با خود دیده است. طی 300 سال تغییرات و تحولات زیادی صورت گرفته و مدرنیته ایرانی در حالی متولد شده است که بریده بریده شکل گرفته است و ما برای اینکه مدرنیته را بفهمیم باید ابتدا غرب را به‌عنوان مبنای زایش آن درک کنیم. چرا که اگر بدن ایرانی بخواهد مدرنیته را به‌عنوان یک عضو پیوندی بپذیرد و آن را پس نزند باید ابتدا آن را درک کند و بفهمد.   این جامعه‌شناس با بیان اینکه احمد اشرف از کسانی است که دیالکتیک خاص و عام را می‌داند بیان کرد: او از متفکرانی است که فلسفه، اندیشه و تاریخ ایران را می‌داند و اگر متنی را نوشته می‌دانسته که این متن چه سابقه‌ای دارد و ماحصل آن چه نتیجه‌ای خواهد داشت این در حالی است که امروزه ما فقط متون غرب را استفاده می‌کنیم بدون اینکه بدانیم جایگاه این متون چه چیزی است و به همین دلیل است که از این علوم انسانی سترون‌شده چیزی درنمی‌آید.   به گفته پیران، احمد اشرف از جامعه‌شناسانی است که در آثارش تلاش کرده تا به صورت تاریخی به موضوعات نگاه کند و جریانات مختلف را در یک مدل به‌هم پیوسته تحلیل کند. او همچنین موضوع هویت را بررسی کرده و در این مساله به بحث نگاه پست‌مدرن به هویت، نگاه تاریخ‌محور به هویت، الگوی طبقه‌محور به هویت و ... پرداخته است. همچنین اشرف در  کتاب «طبقات اجتماعی، دولت و انقلاب در ایران» روی طبقه، کار مهمی انجام داده و تنها نقص کار او این است که تفاوت بین قشر و طبقه را مشخص نمی‌کند گویی که این دو کلمه با یکدیگر مترادف هستند در حالیکه در غرب بین این دو کلمه تفاوت وجود دارد.   این استاد دانشگاه اضافه کرد: متاسفانه اکنون بوی طبقه از نوکیسگی در ایران بلند شده چون اصلا فرد در جامعه ایرانی متولد نشده و ما از نظر جامعه‌ای فرد نیستیم و از نظر قبیله‌ای خودمان را هویت می‌بینیم و از این نظر کتاب احمد اشرف بسیار اثر حائز اهمیتی است. همانگونه که مطرح کردم اشرف از جامعه‌شناسانی است که به‌صورت دیالکتیک عام و خاص موضوعات را می‌بیند و پیش می‌رود و در کتاب «موانع تاریخی رشد سرمایه‌داری در ایران» سوال او این است که چرا ایران سرمایه‌داری نشده است.   وی با اشاره به مقاله دیگری از احمد اشرف با‌عنوان ویژگی‌های تاریخ شهر اسلامی بیان کرد: این اثر احمد اشرف نیز یکی از پرمرجع‌ترین کارهای اوست اما یکی از اشکالات اساسی‌اش این است که الگویی که در جوامع اسلامی درباره رابطه بین مسجد جامع و بازار ارایه کرده است قابل تعمیم به همه دنیای اسلام نیست.   پیران در بخش دیگری از سخنانش در پاسخ به این پرسش که چرا احمد اشرف از منظر جامعه‌شناسی چپ موضوعات می‌نگریسته گفت: به‌هرحال در زمانه‌ای که او می‌زیسته تمامی متفکران آن دوره عضو حزب توده بودند و هرکس به‌نوعی متصل به این حزب بوده است. چرا که در آن زمان یا باید عضو حزب توده می‌شدید یا در مقابل چارچوب مدرنیته آمریکایی قرار داشته است و اگر در چارچوب دیالکتیک عام و خاص و مفاهیمی چون نابرابری و عدم توسعه و پیشرفت و ... می‌اندیشید در نتیجه به چنین نقطه‌ای می‌رسیدید.   این جامعه‌شناس افزود: به‌هرحال اگرچه ما مارکس را نقد می‌کنیم اما به‌هرحال هیچ‌کس به اندازه مارکس سرمایه‌داری را نفهمیده است و از این نظر کار او بسیار حائز اهمیت است. جامعه‌شناسی هم در ایران هیچگاه نقدانانه متولد نشده بوده است گویی همیشه کارکردش به‌گونه‌ای بوده که نه سیخ بسوزد و نه کباب و تنها جنبه پیمایشی داشته است.   پیران در بخش پایانی سخنانش گفت: متاسفانه اکنون هم در حوزه جامعه‌شناسی کار جدی رسمی صورت نمی‌گیرد و اغلب می‌بینیم که جامعه‌شناسی بیشتر به توصیف بسنده می‌کند. ]]> علوم‌انسانی Mon, 13 Nov 2017 08:03:01 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/254114/پیران-اشرف-جامعه-شناسانی-تاریخ-محور-موضوعات-می-نگرد ​غربت زدایی از علوم انسانی الزامی است http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/254115/غربت-زدایی-علوم-انسانی-الزامی به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) علی ربیعی، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در دیدار با مسئولان برگزاری سومین دوره جشنواره نشان دهخدا با بیان این مطلب افزود: اگر به دنبال حل مسائل اجتماعی هستیم این مهم فقط از طریق نظریه‌پردازی در حوزه علوم انسانی رخ می‌دهد. وی در ادامه گفت: متاسفانه امروزه کمتر کسی وقت خود را صرف نوشتن به‌ویژه در حوزه علوم انسانی می‌کند، در حالی که ما به نظریه‌هایی در این حیطه عملی به شدت نیازمندیم. ربیعی با اشاره به اینکه باید حوزه علوم انسانی را بیش از این ارج بنهیم، افزود: ضرورت دارد رشته‌های علوم انسانی را در سیاست‌گذاری‌ها و سیاست‌سازی‌ها و زندگی روزمره اجتماعی بیشتر دخیل کنیم. وی با اشاره به اینکه ما امروز فقدان اندیشه و نظریه را در مشکلات اصلی جامعه می‌توانیم مشاهده کنیم، گفت: علت آن عدم تولید نظریه، فقر مطالعه، ذوق نوشتن، نظریه‌پردازی و همچنین شوق خواندن نظریه و شور تبدیل آن به نظریه اجتماعی است و به همین سبب در بروز آسیب‌های اجتماعی با مشکلات متعددی روبرو هستیم. ربیعی در ادامه با اشاره به این موضوع که پژوهش‌های اجتماعی باید کاربردی شوند و نباید به خاطر کمیت از کیفیت پژوهش غفلت کرد افزود: جامعه‌ای که می‌خواهد رشد کند باید زمینه بزرگی را برای افراد فراهم سازد؛ در غیر این صورت جامعه زمینه‌های افول خود را مهیا می‌کند. وی برگزاری جشنواره نشان دهخدا را نوعی تشویق اجتماعی برای فعالان عرصه اندیشه عنوان کرد و گفت: این جشنواره قدردانی معنوی برای فرهیختگانی است که جان خود را برای ارتقای علم و دانش نثار کرده‌اند. جشنواره دهخدا به منظور بررسی آثار اعضای هئیت‌های علمی دانشگاه‌های سراسر کشور در حوزه علوم انسانی توسط انتشارات علمی و فرهنگی و با مشارکت وزارتخانه‌های تعاون، کار و رفاه اجتماعی، علوم، تحقیقات و فن آوری، فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان تأمین اجتماعی برگزار می‌شود. ]]> علوم‌انسانی Sun, 12 Nov 2017 12:17:35 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/254115/غربت-زدایی-علوم-انسانی-الزامی