خبرگزاری کتاب ايران (IBNA) - آخرين عناوين اندیشه و علوم اجتماعی :: نسخه کامل http://www.ibna.ir/fa/social Sun, 16 Jun 2019 18:23:50 GMT استوديو خبر (سيستم جامع انتشار خبر و اتوماسيون هيئت تحريريه) نسخه 3.0 /skins/default/fa/normal3/ch01_newsfeed_logo.gif تهيه شده توسط خبرگزاری کتاب ايران (IBNA) http://www.ibna.ir/ 100 70 fa نقل و نشر مطالب با ذکر نام خبرگزاری کتاب ايران آزاد است. Sun, 16 Jun 2019 18:23:50 GMT اندیشه و علوم اجتماعی 60 دردسرهای آلمانی‌هایی که نام غیرآلمانی دارند، کتاب شد http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/276942/دردسرهای-آلمانی-هایی-نام-غیرآلمانی-کتاب به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، کتاب «من اهل اینجا هستم، سوال پرسیدن را متوقف کنید» نوشته فردا آتمان /  Ferda Ataman، ستون نویس مشهور اسپیگل، در ۲۰۸ صفحه منتشر شد. این کتاب درباره دردسرهای کسانی است که نام غیرآلمانی دارند، اما در آلمان زندگی می‌کنند. اگر به اسامی آلمانی دقت کنید، می‌بینید که در کنار اسامی مانند گابی یا گونتر، فاطمه و فاتح هم دیده می‌شود. با این وجود وقتی درباره مهاجران، پناهندگان و ادغام در کشور آلمان صحبت می‌شود، به وضوح مشخص است که مشکلاتی وجود دارد. آلمانی‌ها هنوز نمی‌دانند که می‌توانند پذیرای مهاجران باشند یا خیر؟ آنها حتی نمی‌دانند که تا چه اندازه می‌توانند با پناهجویان و مهاجران مدارا کنند. این در حالی است که در حال حاضر پناهجویان و مهاجران زیادی به عنوان شهروندان آلمانی در این کشور زندگی می‌کنند و در مواجهه با آلمانی‌ها ناچارند مدام درباره ریشه نام و یا مذهب خود توضیح دهند. فردا آتمان، ستون‌نویس اشپیگل در اثر جدید خود «من اهل اینجا هستم، سوال پرسیدن را متوقف کنید» درباره برخورد شهروندان آلمان با مهاجران و پناهجویان نوشته است. به اعتقاد او آلمان میزبان خوبی برای مهاجران و پناهجویان نیست. او همانند بسیاری از شهروندان آلمان که نامی غیر آلمانی دارند، همواره مجبور است به سوالاتی درباره ریشه‌های خانوادگی و اعتقادات مذهبی خود پاسخ دهد. سوالاتی که به نظر می‌رسد او را خسته کرده‌اند. این خبر را رایزنی فرهنگی ایران در آلمان برای انتشار در اختیار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، قرار داده است. ]]> اندیشه و علوم اجتماعی Sun, 16 Jun 2019 13:06:49 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/276942/دردسرهای-آلمانی-هایی-نام-غیرآلمانی-کتاب «دوران دانشکده» رونمایی می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/276936/دوران-دانشکده-رونمایی-می-شود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، مراسم رونمایی کتاب «دوران دانشکده» (تاریخ شفاهی دانشکده حقوق، علوم سیاسی و اقتصادی دانشگاه تهران) از ساعت ۵ تا 6 و 30 دقیقه بعدازظهر روز چهارشنبه ۲۹ خرداد ۱۳۹۸ در محل دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران (طبقه اول، سالن اجتماعات دکتر درودیان) برگزار می‌شود.   این کتاب که توسط محمدحسین دانایی تدوین و توسط موسسه انتشاراتی اطلاعات منتشر شده، حاوی خاطرات جمعی از استادان، مدیران و دانشجویان دانشکده حقوق، علوم سیاسی و اقتصادی دانشگاه تهران در پنجاه سال اول فعالیت این دانشکده است. برخی از کسانی که خاطراتشان در این کتاب درج شده و در مراسم رونمایی آن هم شرکت می‌کنند، عبارتند از دکتر: داوود هرمیداس باوند، علی رشیدی، گودرز افتخار جهرمی، فریدون مجلسی، گیتی پورفاضل، صالح نیکبخت و نعمت احمدی. حضور در مراسم مزبور برای تمام علاقمندان آزاد است. ]]> اندیشه و علوم اجتماعی Sun, 16 Jun 2019 10:30:52 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/276936/دوران-دانشکده-رونمایی-می-شود مطالعات اجتماعی مرگ در ایران بررسی می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/276923/مطالعات-اجتماعی-مرگ-ایران-بررسی-می-شود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، نشست «مطالعات اجتماعی مرگ در ایران» توسط دفتر طرح‌های ملی و پژوهشکده فرهنگ پژوهشگاه و با همکاری انجمن انسان‌شناسی ایران برگزار می‌شود، هاجر قربانی، پژوهشگر و مترجم حوزه مطالعات مرگ، «مرتضی کریمی» انسان‌شناس و محقق حوزه مطالعات مرگ و «رضا تسلیمی طهرانی» جامعه‌شناس و پژوهشگر جامعه‌شناسی مرگ، سخنرانی خواهند کرد.   در این نشست، رویکردهای نظری در حوزه مطالعات اجتماعی مرگ و برخی پژوهش‌های میدانی انجام‌گرفته در حوزه‌های جامعه‌شناسی و انسان‌شناسی مرگ در ایران بررسی خواهند شد. «اهمیت مطالعات اجتماعی مرگ»، «اهمیت پدیده مرگ در ایران معاصر»، «حیات اجتماعی گورستان‌ها»، «مرگ در شهر»، «سیمای فکری مرگ در بین شهروندان» و «فراسوی زهدان و گور؛ انسان‌شناسی هویتِ انسانِ بی‌بدن، پیش از تولد و پس از مرگ» از محورهای این نشست است. نشست «مطالعات اجتماعی مرگ در ایران» سه‌شنبه ۴ تیر ۱۳۹۸ از ساعت ۱۶ تا ۱۸ در پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات برگزار می‌شود. ]]> اندیشه و علوم اجتماعی Sun, 16 Jun 2019 09:48:12 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/276923/مطالعات-اجتماعی-مرگ-ایران-بررسی-می-شود شب «منوچهر صدوقی سها» در خانه اندیشمندان علوم انسانی http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/276915/شب-منوچهر-صدوقی-سها-خانه-اندیشمندان-علوم-انسانی به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، شب «منوچهر صدوقی سها»، به همت مجله فرهنگی و هنر «بخارا»، با مشارکت انجمن آثار و مفاخر فرهنگی سه‌شنبه ۲۸ خردادماه درتالار فردوسیِ «خانه اندیشمندان علوم انسانی» برگزار می‌شود.   منوچهر صدوقی سها (متولد ۱۳۲۷- اردبیل) نویسنده، مترجم، عرفان پژوه، فیلسوف و حقوق‌دان است. او تحصیلات دانشگاهی‌اش را در رشته حقوق تا مقطع لیسانس پی گرفت. بعد از آن تحصیلات خود را تا مراحل عالی در عرفان و فلسفه اسلامی ادامه داد. او هم‌اکنون علاوه‌بر وکالت دادگستری و عضویت در شورای علمی انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، در برخی از دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی کشور از جمله «مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران» به تدریس حکمت و عرفان اسلامی اشتغال دارد. تاریخ حکماً و عرفای متاخر بر صدرالمتالهین، التفسیر المنتسب الی مولنا ابی عبدالله جعفر بن محمد الصادق (ع)، شطریاز اوایل امور عامه شرح منظومه حکمت سبزواری، شرح جدید منظومه سبزواری، فواید در عرفان و فلسفه و تصوف و تاریخ آن، رساله در برخی از مسائل الهی عام، منتخب معجم الحکماء، صوفی صومعه قدس: یادواره میرزا محمدعلی حکیم شیرازی، الحاوی علی رسائل جمه مفرده فی الفحص عن انیه التفسیر و التاویل و مائیتهما باقسامها و ما یتعلق بهمامن المحکم و المتشابه و الظهر و البطن و…، تفاسیر عقلیه لفلاسفه الهیین، ترجمه «مقدمه قیصری بر فصوص الحکم»، محی‌الدین عربی، ترجمه تحقیق ماللهند، ابوریحان بیرونی و… بخشی از آثار منتشر شده اوست. در این مراسم که از ساعت ۱۷ تا ۱۹ برگزار خواهد شد، مهدی محقق، رئیس مؤسسه مطالعات اسلامی دانشگاه مک گیل و تهران، حکمت الله ملأ صالحی، عضو هیأت امنای بنیاد ایران شناسی، نصرالله حکمت، استاد فلسفه دانشگاه شهید بهشتی، حسن بلخاری، رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، حسین کلباسی اشتری، استاد فلسفه دانشگاه علامه طباطبایی و علی دهباشی، سردبیر مجله فرهنگی و هنری «بخارا» سخنرانی خواهند کرد. خانه اندیشمندان علوم انسانی در خیابان استاد نجات اللهی (ویلا)، نبش پارک «ورشو» واقع است. ]]> اندیشه و علوم اجتماعی Sun, 16 Jun 2019 07:00:08 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/276915/شب-منوچهر-صدوقی-سها-خانه-اندیشمندان-علوم-انسانی سراج زاده: بحث و تبادل نظر درباره همبستگی اجتماعی و تضادها نیاز امروز جامعه‌شناسی ایران است http://www.ibna.ir/fa/doc/report/276906/سراج-زاده-بحث-تبادل-نظر-درباره-همبستگی-اجتماعی-تضادها-نیاز-امروز-جامعه-شناسی-ایران به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، نشست خبری چهارمین همایش «کنکاش‌های مفهومی و نظری درباره جامعه ایران» با رویکرد توسعه جامعه ایران و دشواره همبستگی و تضاد اجتماعی عصر ديروز 25 خرداد ماه برگزار شد. حسین سراج‌زاده (رئیس انجمن جامعه‌شناسی ایران) در این نشست گفت: هرجامعه‌ای برای آنکه مسائل خودش را خوب تبیین کند نیازمند تاملات نظری و ایجاد نظریه‌های عینی و مفهوم‌سازی و مفهوم‌پردازی در همان جامعه است. نظریه‌های تئوریک جامعه‌شناسی پیشینه جهانی دارند ولی ما برای نتیجه‌گیری بهتر و درست‌تر نیازمند گرفتن اطلاعات واقعی و مطالعات تجربی و فهم زمنیه‌های فرهنگی آن جامعه هستیم. همایش «کنکاش‌های مفهومی و نظری درباره جامعه ایران» نیز دقیقا با چنین رویکردی برگزار می‌شود. او ادامه داد: اساسا انجمن جامعه‌شناسی ایران به عنوان بزرگترین انجمن حوزه علوم اجتماعی ایران با سابقه بیست و چند ساله یکی از پرکارترین انجمن‌ها در این حوزه است که بارها نیز توسط وزارت علوم برای تلاش‌ها و فعالیت‌های مورد تقدیر قرار گرفته است. ما همچنین با همکاری دانشگاه خوارزمی همایشی برای بازخوانی انتقادی جامعه‌شناسان کلاسیک برگزار می‌کنیم که اسفندماه دومین دوره خود را پشت سر گذاشت. همچنین روز ملی علوم اجتماعی را هم‌زمان با سالروز غلامحسین صدیقی برای پنجمین سال در آذرماه سال گذشته برگزار کردیم.  رئیس انجمن جامعه‌شناسی ایران همچنین تاکید کرد: نظریه‌پردازی و مفهوم‌سازی چندان مورد توجه علوم اجتماعی ما نبوده و ما سعی داریم با برگزاری چنین همایش‌هایی پتانسیل موجود در حوزه نظریه‌سازی و مفهوم‌سازی را فعال کنیم. در این همایش‌ها نیز در هر دوره سعی می‌شود بنا بر مسائل روز جامعه یک محور اصلی برای مقالات و پنل‌ها مشخص کنیم و در این دوره از همایش «کنکاش‌های مفهومی و نظری درباره جامعه ایران» با توجه به وضعیت بحرانی که به لحاظ پیامدهای مشکلات برجام با آن روبه‌رو هستیم موضوع همبستگی اجتماعی و تضادهای اجتماعی را در دستور کار همایش قرار داده‌ایم. ۱۴۰ چکیده نیز در این موضوعات به دست رسیده که اکثریت آن‌ها در کتابچه همایش منتشر شده‌اند. بسیاری از مقالات به موضوع نقش دین در ایجاد همبستگی اجتماعی و کاهش تضادها پرداخته‌‌اند و به همین دلیل هم ما سه نشست از همایش را به موضوع دین اختصاص داده‌ایم.  سراج‌زاده افزود: موضوع خانواده از دیگر مباحثی بود که در بحث مقولات همبستگی اجتماعی مورد توجه استادان حوزه علوم‌اجتماعی قرار گرفته است. نهایتا در این همایش طی دو روز ۹۰ سخنران در ۱۸ نشست به بیان مباحث خود می‌پردازند و امیدواریم این مفهوم‌سازی‌ها فرصت گفت‌وگوی هم ایجاد کند. درواقع ما از مشروطه جهد عظیمی برای رسیدن به توسعه داشته‌ایم که در این مسیر مقاومت‌هایی هم ایجاد شده و نیروهای جامعه را در تعارض و چالش نسبت به یکدیگر قرار داده است. همه این‌ها یعنی بحث همبستگی و تضاد دو مفهوم بنیادین در جامعه‌شناسی ایران هستند که باید مورد توجه قرار داشته باشند. مخصوصا آنکه در شرایط سخت اقتصادی و اجتماعی امروز این تضادها بسیار فعال شده‌اند و می‌توانند همبستگی اجتماعی را تهدید کنند. او متذکر شد: حرف این است که این تضادها باید به صورت درستی هدایت شوند که مبنای انشقاق و فرقه‌گرایی قرار نگیرند. برای این مسئله هم باید بررسی کنیم که اساسا همبستگی‌های اجتماعی چگونه شکل می‌گیرند و پایدار می‌مانند که خودش ابزاری برای انشقاق نشود. باید تکثر و تنوع جامعه جدید ایران را بپذیریم و راهی بیابیم تا این دگرگونی محرک پویایی جامعه شود نه آنکه مثل آنچه امروز در بحث حجاب می‌بینم به تضادها دامن بزند.  محمدجواد زاهدی (دبیر علمی همایش «کنکاش‌های مفهومی و نظری درباره جامعه ایران») نیز در سخنانی گفت: امیدواریم برگزاری این همایش باعث شود تا وجوه ویژه‌ای به موضوع همبستگی اجتماعی صورت گیرد. همبستگی اجتماعی همیشه از حوزه‌های پرچالش جامعه بوده و هست. برخی معتقدند همبستگی در جامعه ما بسیار ضعیف است و نگرانی‌هایی در این زمینه مطرح است. واقعیت این است که از لحاظ تضادهای اجتماعی جامعه ما به وضعیت ویژه‌ای روبروست و ما نیاز داریم تا درباره این مسئله گفت‌وگو کنیم. این همایش هم فضای تبادل نظر و گفت‌گوست. قطعنامه یا تجویز کلی نخواهیم داشت اما فضایی ایجاد می‌کنیم تا مباحث حوزه همبستگی از زوایای مختلف بیان شود و حتی انگیزه‌ای باشد برای شنیدن نظرات مختلف و مخالف در این باب.  ]]> اندیشه و علوم اجتماعی Sun, 16 Jun 2019 06:03:31 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/276906/سراج-زاده-بحث-تبادل-نظر-درباره-همبستگی-اجتماعی-تضادها-نیاز-امروز-جامعه-شناسی-ایران رباین: هر علم اجتماعی باید انتقادی باشد/ علوم اجتماعی بی طرف نداریم http://www.ibna.ir/fa/doc/report/276902/رباین-علم-اجتماعی-باید-انتقادی-باشد-علوم-بی-طرف-نداریم به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، همایش «جهانی شدن و کانون فرهنگ‌های بدیل؛ گفت‌وگوهای فرهنگی ـ تمدنی ایران و آلمان» عصر روز گذشته 25 خردادماه در دانشکده ادبیات فارسی و زبان‌های خارجی دانشگاه علامه طباطبایی کار خود را آغاز کرد. بویکه رباین، محمدرضا حسینی‌بهشتی و علی‌اصغر مصلح سخنرانان اولین روز این همایش بودند که در موضوع «حقیقت: جامعه، فلسفه، سیاست» سخنرانی کردند. بویک رباین با اشاره به سخن نیچه که حقیقت یک ارزش است گفت: برای اینکه بدانیم حقیقت یک ارزشِ مطلق است، انسان باید حقیقت (مطلق) را بشناسد. به این معنا که اهمیت حقیقت با اهمیت آن در رابطه با ارزش‌های دیگر متفاوت است، از آنجا که هر ارزش به درجه مشخصی از حقیقت اشاره دارد: فرضیاتِ مستتر در یک ارزش، حقیقی تلقی می‌شوند. تمامِ محصولاتِ فرهنگی در آخر به نوعی از حقیقت اشاره می‌کنند. یک ارزش وابسته به نگرش است که آن نیز به نوبه خود وابسته به جایگاه اجتماعی: فرهنگ، طبقه اجتماعی، جنسیت و ... است. بدین معنا که حقیقت نیز وابسته به جایگاه اجتماعی است- مگر آنکه حقیقتِ مطلق باشد. اینکه حقیقت و ارزش‌ها وابسته به جایگاه اجتماعی هستند دلالت دارد بر اینکه انسان باید نگرش‌های دیگر جایگاه‌های اجتماعی را درک، نقد و یا با هم ادغام کند. و این منجر به روندی هرمونتیکی برای یادگیری، درک و اتصال نگرش‌ها می‌شود. او در بخش دیگری از سخنانش درباره هرمنوتیک، نقد و علوم اجتماعی سخن گفت و افزود: هر علم اجتماعی باید انتقادی باشد. در اصل، حتی کارل پوپر نيز با آن موافق است. یک نظریه باید به طرزی منتقدانه پیش‌فرض‌های خود را بررسی کند و این یک حقیقت موقتی ایجاد می‌کند که باید در معرضِ استدلال‌های انتقادی و همچنین آزمایش‌های تجربی قرار گیرد. طبق این استانداردها، هر علمی، حتی در علوم طبیعی نیز انتقادی است. اما، علوم اجتماعی باید از این مفهومِ نقد فراتر برود. این به علت وابستگی منطقی سوژه و ابژه است که در علوم طبیعی به همان اندازه وجود ندارد. به گفته این استاد دانشگاه، وابستگی متقابلِ سوژه و ابژه در علوم اجتماعی سه جنبه دارد. اول، ابژه، سوژه را تحت تاثیر قرار می‌دهد. دانشمند علوم طبيعي مفاهيم خود را مستقل از ابژه مي‌سازد - هيچ ابژه طبيعي نمي‌گويد: «من اتم هستم». در علوم اجتماعی، مفاهیم، اهداف، مسائل و نظامِ علم بخشی از خود ابژه است. مفاهیمی همچون جامعه، سوژه و علم توسط جامعه یا همان ابژه علمی ایجاد شده است. این بحث حتی برای برخی از مفاهیم فنی‌تر نیز صادق است. علم در یک جامعه اتفاق می‌افتد و نمی‌تواند کاملاً مستقل از آن عمل کند. او ادامه داد: دومین جنبه وابستگی منطقی، تأثیر سوژه بر روی ابژه است. البته این جنبه قبلاً در علوم طبیعی نیز با مشکلِ اندازه‌گیری اشیاء بسیار کوچک کشف شده است. با این حال، مشکل در علوم اجتماعی بسیار جدی‌تر است. پس از انتشار یک نظریه، ابژه می‌تواند بر اساس این نظریه رفتار خود را تغییر دهد. انقلاب‌های مارکسیستی نمونه‌ای از این است. آیا انقلاب اثبات نظریه یا ناشی از نظریه است؟ این سوال را نمی‌توان پاسخ داد، که وابستگی متقابل را نشان می‌دهد. رباین با بیان اینکه در نهایت، سوژه علمی و ابژه اغلب حیاتِ خود را به خاطرِ علم تغییر می‌دهند یادآور شد: هر گونه بینش، اثراتی بر نگرش بر جهان دارد. کسی که نظریه‌های جدید یاد می‌گیرد، حقایق جدید را کشف می‌کند، واقعیت را از یک زاویه متفاوت می‌بیند و درکش از خود را تغییر می‌دهد. پس از هر کشف در علوم اجتماعی، یک انسان، دیگر همان شخص نیست. پیش‌بینی این تغییرات امکان پذیر نیست. او گفت: هیچ راهی برای خنثی کردن این تأثیرات وجود ندارد. انسان باید زبانی پیدا کند که تحت تأثیر هیچ‌گونه زبانِ موجود قرار نگیرد و باید کار علم را به طور کامل از جامعه و از جمله خودِ دانشمندان جدا کند. اما اگر قرار باشد این پروژه موفق شود، انسان بخش بزرگی از ابژه، یعنی جامعه، را از دست خواهد داد. در علوم اجتماعی می‌دانیم - حداقل تا حدی مشخص - ابژه چه معنایی به خود می‌دهد، چه اهداف و اولویت‌هایی دارد، چگونه جهان را می‌بیند، رفتارش چه معنایی دارد، چه احساساتی به آن وابسته است و چیزهای خیلی بیشتر. و ما همه اینها را به دلیل وابستگی منطقی سوژه و ابژه می‌دانیم. ما درباره این موضوع دربابِ جهانِ طبیعی خیلی کم می‌دانیم یا هیچ نمی‌دانیم. اگر علوم اجتماعی را بر اساسِ علوم طبیعی مدلسازی کنیم، تمام این دانش را از دست خواهیم داد. این استاد دانشگاه با بیان اینکه از بین بردن این دانش معادل با تبدیل شدن به شخصی ابژکتیوتر یا علمی‌تر نیست عنوان کرد: این موضوع بلکه بدان معناست که مطلق‌تر و فرمالیست‌تر شود. دانشمندی که در واقع تحت تأثیر جامعه نیست و مایل است یک واقعیت اجتماعی را توضیح دهد، باید ابتدا معنای این واقعیت را درک کند. دانشمند با یک آیین آنیمیستی رو به رو می‌شود بدون آنکه بداند این چه آیینی است و چه معنایی دارد. این می‌تواند یک بازی، انتخاب یک رئیس‌جمهور، بهبود یک بیمار یا یک تمرین پیوند باشد. اما در واقع، این پیش‌ فرض فرض می‌کند که دانشمند عضو جامعه است و قبلا با چنین مفاهیم و اقداماتی آشنا است. به این ترتیب، او تحت تأثیر جامعه قرار خواهد گرفت و می‌تواند بر ابژه تاثیر بگذارد و شخصیت خود را در روند توضیح علمی تغییر دهد.  به همین دلیل، یک دانشمندِ کاملاً ابژکتیو (یک بیگانه یا یک ماشین) مجبور است گمان کند آیینِ آنیمیستیِ مشاهده شده ممکن است هرچیزی باشد. چگونه دانشمند می‌تواند به آنچه که در واقع هست، پی ببرد؟ اگر او فقط فرایندهای مشاهده شده را توضیح دهد، توضیح به نحوی شبیه به این خواهد شد: اگر شخص A روی طبل بکوبد، افراد B و C سر خود را به جلو حرکت می‌دهند. البته، این حرکت سر می‌تواند فقط یک تصادف باشد، اما دانشمند چگونه می‌تواند این را بگوید؟  ممکن است او بتواند آیین‌های اینچنینیِ زیادی را مشاهده کند، سپس  شباهت‌هایی را اثبات کند و ارتباط آماری بین جنبش‌های خاص را مشخص کند. او اضافه کرد: حتی اگر بپذیریم که می‌توان همبستگی‌ها را براین اساس  به درستی شناسایی کرد (که در واقع بسیار دشوار و نامشخص است)، چه چیزی به دست آورده‌ایم؟ چه کسی به اینکه مردم با شنیدن یک صدای طبل سر خود را حرکت می دهند، توجه می‌کند؟ آنچه درواقع می‌خواهیم بدانیم این است که آیین به چه معناست. با توجه به این هدف، ابتدا باید مفهوم یک آیین را داشته باشیم. و این مفهوم اجتماعی است و به ارزش‌ها و معانی مرتبط است. ما در علوم اجتماعی خیلی کم نمی‌دانیم، خیلی زیاد می‌دانیم. و فقدان بیطرفی و ابژکتیویته در واقع یک امتیاز است. ما خیلی زیاد می‌دانیم و می‌خواهیم حتی بیشتر هم بدانیم. در مقابل، در  مورد دنیای طبیعی نسبتاً کم می‌دانیم.  به گفته رباین، وقتی که ما به خود ابژه نگاه می‌کنیم، چیزها حتی پیچیده‌تر می شوند. ابژه یک انسان است یا به یک انسان مرتبط است. این موجود، ماهیتی مشابهِ ماهیت یک دانشمند دارد. او می‌تواند بر مبنای علم تغییر کند یا حتی فقط برای اثبات اینکه دانشمند اشتباه می‌کند، رفتارش را تغییر دهد. این بدان معنی است که در علوم اجتماعی آزمودن یک توضیح با منطقِ علوم طبیعی امکان پذیر نیست (فون رایت 1974). آیا انقلاب مارکسیستی به خاطرِ مارکس رخ داد یا آیا او به درستی آن را پیش بینی کرد؟ آیا نبود یک انقلاب مارکسیستی حرف او را رد می‌کند یا آیا برخی از شرایط موجود نبودند و یا آیا افراد آگاهیِ اشتباهی را پرورانده بودند - یا آیا آنها چیزی را یاد گرفته بودند که مارکس هنوز نمی‌دانست؟ دادنِ پاسخی منطقی به این پرسش‌ها  غیرممکن است. او با اشاره به اینکه اگر فرض کنیم که کارکرد جوامع را در آینده بهتر درک می‌کنیم و می‌توانیم به این سوالات پاسخ دهیم، مسئله همچنان پابرجا خواهد بود گفت: بیایید فرض کنیم که یک دانشمند علوم اجتماعی واقعا می‌تواند جامعه را توضیح دهد. این بدان معنی است که او می‌تواند اقدامات مردم را پیش‌بینی کند. از آنجا که دانشمند هم عضوی از جامعه است، متضمن آن است که و‌ی بتواند زندگی خود را پیش‌بینی کند. به این ترتیب، او تمام استقلالِ شخصی را از دست می‌دهد.  می‌توانیم این را به عنوان تغییر شخص بر اساس علم تفسیر کنیم: خود تفسیری به عنوان موجودی کاملاً قاطع. یا آن را به عنوان شناخت کامل حقیقت تفسیر می‌کنیم. نمی‌توانیم این احتمال را که رفتار ما از پیش تعیین شده است یا اینکه ما توسط نیروی بالاتری کنترل می‌شویم، حذف کنیم. با این حال، این واقعا چیزی را تغییر نمی‌دهد. این بدان معنی است که حتی بینش‌های علمی ما و اقدامات مبتنی بر این بینش‌ها از پیش تعیین شده است. اما از آنجا که همه چیز از پیش تعیین می شود، نمی‌توانیم کار دیگری انجام دهیم. ما نمی‌توانیم علم و انقلاب را ترک کنیم، زیرا بدون توجه به آنچه ما می‌خواهیم انجام دهیم، این امر از پیش مشخص شده است. و اگر علم را رها کنیم، این نیز از پیش تعیین شده بوده است. بنابراین ما فقط پیش می‌رویم. به گفته او، از این ملاحظات می‌توان برخی از ویژگی‌های علوم اجتماعی را در مقابل علوم طبیعی نتیجه‌گیری کرد. دانشمند علوم اجتماعی باید قبل از ورود به هرگونه توضیح، معنای ابژه را درک کند. در عین حال، دانشمند همواره نوعی پیش درک از ابژه دارد، که نقطه نظر هانس-گئورگ گادامر (1960) است که فرض می‌کند که علوم انسانی رویکردی هرمنوتیک را دنبال می‌کند، نه توضیحی که از روی علوم طبیعی الگوسازی شده باشد. به نظر می‌رسد این پیش درک از ابژه یک معادل کاربردی از فرضیه در علوم طبیعی باشد. آزمون فرضیه در علوم اجتماعی رویاروییِ پیش درک با خودتفسیری از ابژه است. وابستگی متقابل نشان می‌دهد که ابژه می‌تواند با دانشمند در تضاد باشد . ابژه می‌تواند تفسیر دانشمند را رد کند. او حتی می‌تواند با خودِ نظریه علمی هم مخالف باشد. با این حال، رابطه بین پیش درک و فرضیه علمی تنها یک شباهت است از آنجا که پیش درک و رویارویی آن با خودتفسیری تنها اقداماتِ مقدماتی هستند . فرایند علمی خود یک توضیح است، که پیش درک و خود تفسیری را به چالش می‌کشد. پیش درکِ علمی از یک آیین ممکن است فرآیند بهبود باشد، خود تفسیری از آیین، اما سنت ممکن است به عنوان یک تمرینِ پیوند ایجاد شده باشد که بعداً توسط جامعه دوباره تفسیر شده است. تمام تفسیرها یک جنبه از عمل مشاهده شده را توضیح می‌دهند (در این مورد) هیچ کدام کاملا اشتباه نیست و هیچ کدام برای خودش درست نیست. این استاد دانشگاه در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به معرفت شناسی، اخلاق و نابرابری توضیح داد: وابستگیِ متقابل سوژه و ابژه در علوم اجتماعی پیامدهای معرفت‌شناختی و اخلاقی دارد. علوم اجتماعی بی‌طرف و بدون ارزش، همانطور که توسط ماکس وبر (1965) پیشنهاد شده است، غیرممکن است. حتی یک توصیف بی‌طرف از ابژه امکان پذیر نیست. اگر مجموعه‌ای از اقدامات مشاهده شده را به عنوان یک آیین آنیمیستی، یا به عنوان یک روندِ بهبود یا به عنوان یک تمرین پیوند دادن توصیف کنیم، یک تفاوت بزرگ ایجاد کرده‌ایم. این رویه‌ها اهداف بسیار متفاوتی را دنبال می‌کنند. حتی اگر ما این سوال را نپرسیم که آیا این رویه‌ها موفق بوده‌اند، هنوز ابژه‌های نسبتاً متفاوتی را براساسِ تفسیر ایجاد می کنیم. او افزود: اگر سعی ‌کنیم یک آیین، یک روند بهبود یا یک تمرین پیوند را توضیح دهیم، به رویه‌ها و معانی مشابه نگاه نمی‌کنیم. و اگر ما تمام مفاهیم ارزشمند را از بین ببریم و فقط آنچه را که می‌بینیم شرح دهیم، همانطور که در بخش قبلی استدلال کردم، نکته را کاملاً از دست می‌دهیم. قبل از توضیح آنها باید بدانیم معنای رویه‌های مشاهده شده چیست. معنا توسط جامعه ساخته می‌شود. در این بافت اگر به معنایی که رویه‌ها برای عوامل یا ساختارهای علمی دارند مانند «ناخودآگاه» یا «منافع طبقاتی» ، تکیه کنیم اهمیتی ندارد. هرمعنایی ریشه در برخی از فعالیت‌های اجتماعی دارد، یعنی در خود ابژه. و هر گونه توضیح علمی، ابژه را در برخی موارد تغییر می‌دهد. توضیح مجموعه‌ای از رویه‌ها به عنوان یک آیین، بهبود یا پیوند، در نهایت به افرادی که این رویه‌ها را انجام می‌دهند می‌رسد، و خودتفسیریِ آنها  و احتمالا  خودِ رویه‌ها را تغییر می‌دهند. حتی اگر آنها هرگز با دانشمندان ارتباط برقرار نکنند و کارشان را نخوانند، نمایندگان دولت یا سازمان‌های مردم نهاد رفتار خود را با توضیحات علمی تنظیم می‌کنند و به این ترتیب بر ابژه تأثیر می‌گذارند. پذیرفتن این سخت است. ما برای ابژکتیویته تلاش می‌کنیم و تمایل داریم بگوییم یک گزاره درست است یا غلط. اگر نتیجه یک انتخابات را پیش‌بینی کنیم، پیش‌بینی درست یا غلط یا دستِ کم از لحاظ آماری صحیح است (همپل، 1962). با این حال، همه خوب می‌دانند که پیش‌بینی‌های انتخابات بر نتایج تأثیر می‌گذارد. به منظور آزمودنِ علمیِ یک پیش‌بینی ، باید آن را تا قبل از پایان یافتن انتخابات مخفی نگه داشت. در چنین موارد منفردی، درجه‌ای از ابژکتیویته ممکن است. آنها به خاطر نتایج پیش‌بینی انتخابات منفرد باقی مانده‌اند و روش آنها تا حدی شناخته خواهد شد و در نتیجه بر سایر تحقیقات انتخاباتی و راهبردهای احزاب سیاسی تأثیر می‌گذارد. بازتولید ابژکتیوِ پیش‌بینی به زحمت امکان پذیر است، زیرا در نهایت ابژه را تحت تأثیر قرار می‌دهد. رباین گفت: در نهایت، پیش‌بینی انتخابات بر رفتار دانشمند تأثیر خواهد گذاشت. او رفتار رأی‌دهی آتی و احتمالا تفسیرِ معنا و مفید بودن انتخابات را با نتایج تحقیق تطبیق خواهد داد. حتی اگر شخص عضو یا طرفدار یک حزب سیاسی نباشد (که اغلب اوقات هست)، رفتارِ این شخص خاص در حوزه رأی‌گیری متأثر از تحقیقِ خود او  قرار خواهد گرفت. او با بیان اینکه پیامد معرفت‌شناختی این وابستگی متقابل، ضرورت بررسی انتقادیِ مفروضات زیربناییِ جامعه و علوم اجتماعی و بررسی تاثیر آنها است توضیح داد: این به ارزش‌ها مرتبط است، زیرا جامعه صرفا تلاش برای دانستن حقیقت نیست بلکه شبکه‌ای از زندگی هم هست. این مورد برای خود علم نیز به میزانی اندک ولی فناناپذیر صادق است. این بدان معناست که علم اجتماعی هرگز نمی‌تواند به طور کامل از شرایط اجتماعی خود جدا شود. بنابراین، نمی‌تواند به معنای قاطع جهان شمول باشد، حتی اگر شرایط اجتماعی مربوطه توسط همه جوامع به اشتراک گذاشته شده باشد. این شرایط ممکن است در آینده تغییر کند. به گفته این پژوهشگر، یک دانشمند علوم اجتماعی باید به طرزی انتقادی درباره شرایط اجتماعیِ جامه خویش تأمل کند.  او همچنین باید شرایط اجتماعی ابژه را به وضوح مشخص کند. هر بینش به دست آمده در علوم اجتماعی  تنها برای تأمل درباره شرایط اجتماعی خاص ابژه و سوژه معتبر است. تحقیق باید شامل قواعد و محدودیت‌های نظری، روش شناختی و تجربی باشد. این برای همه نمونه‌ها معتبر نیست، بلکه برای آنهایی که مشخص شده‌اند و به آن اندازه که شرایط اجتماعی آنها مورد بررسیِ منتقدانه قرار گرفته است. این بیشتر از نسبیت گرایی اما کمتر از حقیقتی جهان شمول است. او افزود: می‌توانم استدلال کنم که این رویه نزدیک به چیزی است که ما در علوم اجتماعی سعی می‌کنیم انجام دهیم. یک گزاره واقعی، مشخص می‌کند که چه چیزی را می‌توان از منظری مشخص برای یک دوره و ابژه مشخص، از جمله چرایی و چگونگی شناخت. با منظور کردنِ مواردِ تجربی بیشتر، حوزه‌های تحقیقاتی بیشتر و روش‌های بیشتر، گزاره حقیقت بیشتری به دست می‌آورد، به خصوص اگر تحقیقات مشابه را در زمینه‌ها و سنت‌های نظریِ مختلف ادغام کند. این تعامل منجر به کشف محدودیت‌ها، نقاط کور و نقص‌ها می‌شود و واقعیت تجربی را که گزاره به آن اشاره می‌کند، گسترش می دهد. من روندِ ثبتِ یک حقیقت را «پیکربندی» می‌نامم (راجع. آدورنو، 1975). ادعا می‌کنم که تحقیقات تجربی زیادی در واقع با ثبتِ پیکر‌بندی پیشرفت کرده است. ایده یک علوم اجتماعی پیکربندانه، رویکردی هرمنوتیک برای تحقیق را نشان می‌دهد. هیچ حقیقت پایه‌ای که بتواند به عنوان نقطه شروع ایفای نقش کند، هیچ نتیجه (رسماً واضح) یا نقطه پایانی و هیچ دستور العملی وجود ندارد . آنچه امکان‌پذیر است ایجاد پیکربندی‌ها، مقایسه آنها با موارد تجربی و نظریه‌های متضاد و ارتقای آنها با حذف نواقص و کشف نقاط کور از دیدگاه‌های دیگر است. من این فرایند را تحت عنوان یک «دیالکتیک کالیودوسکوپی» توضیح داده‌ام (رباین، 2015) . به گفته او، این دیالکتیک شبیه رویکرد پیشنهادی هگل (1986) است. دقیق‌تر، آن را می‌توان به عنوان بازنگری جامعه‌شناختی هگل مشخص کرد. در نتیجه، خدای هگل و فرض او که هر نظریه بخشی از حقیقتِ جهان‌شمول خداوند است، از بین می‌رود. سابقه دیدگاه‌های اجتماعی و فکری، جایگزینِ مفهوم تاریخ به عنوان جلوه حقیقت می‌شود (راجع. هاراوی، 2008). این تاریخ شامل تعامل دیدگاه‌ها و شرایط و عواقب مرتبط با آن است. انواع مختلفی از دیدگاه‌ها و نظریه‌ها وجود دارد که همه آنها را نمی‌توان در یک رویکرد ادغام کرد. این امر نسبیت‌گرایی را شامل نمی‌شود، بلکه کاملا ماهیتی تجربی دارد: ما فقط می‌توانیم درونِ مرزهای مشخصی فکر کنیم که با ساختن پیکربندی‌ها گسترش می‌یابد. در سخنان هگل، توسعه سوژه، دیدگاه و دانش در یک بافت واحدِ صورت می‌گیرد و ما نمی‌توانیم یکی را از دیگری جدا کنیم. پس از کسب یا کشف دانشی جدید، انسان به یک فرد جدید تبدیل می‌شود و جهان را در  پرتو نوری متفاوت می‌بیند. حافظه و نقد از عوامل تعیین‌کننده در این روند هستند.  این ایده یادگیری دیالکتیکی «موقعیت ایده‌آل گفتار» (هابرماس 1984) را یادآوری می‌کند و به ابعاد اخلاقی مشکل اشاره می‌کند. علوم اجتماعی با مفاهیم، نظریه‌ها، دیدگاه‌ها، انواع جامعه و ارزش‌های مختلف و حتی رقابتی مقابله کند. از ابتدا، مشخص نیست که آیا یک مجموعه خاص از رویه‌ها، یک آیین آنیمیستی، یک روند بهبود یا یک تمرین پیوند است. ممکن است همه آنها در عین حال همه آنها باشد - از دیدگاه‌های مختلف یا برای عوامل مختلف. دیدگاه‌های مختلف ممکن است نشان دهنده مکاتب نظریِ مختلف باشند، اما ممکن است نمایانگر گروه‌های اجتماعی مختلف یا انواع جامعه نیز باشند. تفسیر بیانگر یک ارزشگذاریِ شخصی درباره آرایش جامعه است. رباین با اشاره به اینکه لازم است به طور انتقادی شرایط اجتماعی سوژه و ابژه را مرور کنیم، زیرا آنها وابسته به خودِ علوم اجتماعی هستند گفت: اینکه صرفاً تمام دیدگاه‌ها را درک کنیم و سپس آنها را برای تشکیل یک پیکربندی مقایسه کنیم، کافی نیست. اولا، همه دیدگاه‌ها برابر نیستند و یا امکان ورود به پیکربندی را ندارند. دوماً، ممکن است شرایط و پیامدهای علم به گونه‌ای منفی ارزشگذاری شده باشند: مخرب، استثمارگرانه، سرکوب کننده، منحرف کننده یا گمراه کننده. به گفته او، هابرماس زمانی که توافقی حاصل شود، متقاعد (راضی) است. پسااستعماری این ادارک را به چالش می‌کشد با این پرسش که چرا و در چه زمینه‌هایی یارهای ارتباطی باهم موافقند (اسپیواک، 1988). اکثر مردم و بیشتر رویکردهای حقیقت، ابزارهایی برای به درک رساندنِ خود ندارند. این ابزارها می‌تواند فناوری، اقتصادی، فکری، زبانی یا علمی باشد (آلاتاس، 2001). تا زمانی که این را بدیهی می‌دانستند که،هیچکدام از کسانی که به دانشمندان نخبه اروپایی تعلق ندارند، چیزی مرتبط برای گفتن نداشتند زیرا ظاهراً توسعه‌نیافته بودند، این فقدانِ ابزار مسئله‌ نبود. اما اگر دیالکتیک هرمنوتیک را به عنوان فرآیند یادگیری درک کنیم، باید به طور جدی در جستجوی آنچه که نمی‌دانیم باشیم (کانل، 2007). انسان باید کسانی که به زبانی دیگر صحبت می‌کنند را به زبان خودشان درک کند، کسانی که ایده متفاوت از جامعه  دارند را در جامعه خودشان درک کند و کسانی که ایده‌های متفاوت دارند و یا حتی حقیقت را در زمینه خودشان نمی‌پذیرند، درک کند. نقد پسااستعماری نه تنها به مسئله روابط قدرت درون علوم اشاره می‌کند، بلکه اروپامحوریِ محلی در فیلسوفانی نظیر گادامر یا هگل را نیز به نمایش می‌گذارد. تا زمانی که علم ریشه در سنت‌های اروپایی دارد، انحرافات در معرفت‌شناسی و مسائل مربوط به قدرت به راحتی می تواند نادیده گرفته شود. اگر کسی تلاش کند هند را در "موقعیت ایده‌آل گفتار" قرار دهد، این غیرممکن است. رباین تاکید کرد: با این حال، من با پسااستعماری در تفسیر نابرابری مخالف هستم. محققان پسااستعماری، که اغلب در هاروارد یا آکسفورد ساکن هستند، ادعا می‌کنند که افراد زیردست نمی‌توانند صحبت کنند (اسپیواک، 1988). البته، افراد زیردست از ابزارهای مهم نمادین و مادی محروم شده‌اند اما هنوز واقعیت اجتماعی خود را دارند که می توانند نشان دهند. اکثر محققان پسااستعماری به خود زحمت نمی‌دهند تا با آنها صحبت کنند. رویکردی که در بالا ذکر شد ضرورت رفتن  و به صورت تجربی آموختن را دربردارد و نه فقط سر میز کار یاد گرفتن. اگر کسی این کار را انجام دهد، آشکار می‌شود که جهان اجتماعی از دو بلوک دوگانه (بد) مسلط و (خوب) تحتِ سلطه تشکیل نمی‌شود. او افزود: در عوض، من یک نظریه انتقادی پیشنهاد می‌کنم که فلسفه کاربردی جامعه‌شناختی است و نه مطالعه سرِ میز (راجع. رباین، 2007). لازم است که مطالعه تجربی نابرابری، سلطه و خشونت نمادین به عنوان «شرایط شبه-ماوراالطبیعه» (هابرماس، 1984) یادگیری شناخته شود. به منظور فراتر رفتن از اشکال ایالتیِ علوم اجتماعی، این مطالعه باید در دسترس جهانی قرار گیرد و توسط تیم‌های چند فرهنگی انجام شود که به صورت ایده آل شامل تمام اعضای همه جوامع باشد. آنها هیچ حقیقت جهان‌شمولی را ایجاد نمی‌کنند، بلکه افق جامعه و علوم اجتماعی را تا حدی که انسان بتواند از بهترین دانش ممکن سخن بگوید، گسترش می‌دهند. رباین در بخش جمع بندی سخنانش عنوان کرد: موقعیت‌های مختلف اجتماعی قدرت متفاوتی دارند تا خود را قابل فهم کنند و استانداردهایی برای حقیقت تعیین کنند. اگر این قدرت اعمال شود، حقیقت در رده‌بندیِ قدرت قرار می‌گیرد. از آنجایی که هر گزاره فعالِ حقیقت (فرضی) بیانگرِ یک استاندارد است، هر تلاش برای بیان حقیقت، یک عمل سلطه است - یا زیرمجموعه قراردادنِ حقیقت تحت قدرت. این تنها اینگونه قابل مقابله است که جستجوی حقیقت را با یک فرایند هرمنوتیک درک دیگران و خودمان ادغام کنیم به معنای مطالعه پیش‌فرض‌های یک دیدگاه. این فرایند در عین حال ابژکتیو و سوبژکتیو است. این باید دیدگاه‌های دیگران و خودِ انسان را ادغام کند، اما باید آنها را با تحت سوال قرار دادنِ نقادانه فراتر ببرد. این سوال مربوط به قدرت است: تا چه میزان جستجو برای حقیقت زیرمجموعه قدرت قرار می‌گیرد  و توسط قدرت منحرف می‌شود؟ ]]> اندیشه و علوم اجتماعی Sun, 16 Jun 2019 05:06:11 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/276902/رباین-علم-اجتماعی-باید-انتقادی-باشد-علوم-بی-طرف-نداریم اعتقاد ادیان به جهان پس از مرگ بار تراژیک مرگ را کم می‌کند/ هر برداشتی از دین که حس ترس ایجاد کند خرافه است http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/276877/اعتقاد-ادیان-جهان-مرگ-بار-تراژیک-کم-می-کند-برداشتی-دین-حس-ترس-ایجاد-کند-خرافه به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، درونمایه کتاب «کمدی، تراژدی و دین: درآمدی بر خرد شاد در برابر روان تراژیک» بررسی شیوه رویارویی انسان‌ها با یک شکاف است: شکاف میان چیزها آن‌گونه که هستند و آن‌گونه که باید باشند. جان مورل نویسنده اثر بر آن است تا روشن کند که انسان‌ها چگونه می‌توانند با اتخاذ چشم‌اندازی درست، به جای فروغلتیدن و نابود شدن در این شکاف، از کنار آن بگذرند یا دست‌کم در حوالی آن سکنی گزینند.   البرز حیدرپور  مترجم کتاب در گفت‌وگو با ایبنا توضیح می‌دهد که جان مورل از چه زاویه‌ای می‌گوید که کمدی، تراژدی و دین از آغاز درهم‌تنیده بودند. در واقع تراژدی و کمدی نه‌تنها به جهان یکسانی می‌نگرند بلکه هردو گرایش به تمرکز بر سویه‌ پرسش‌برانگیز این جهان دارند.   تقریبا اغلب ادیان به نوعی با مسئله رنج و ریاضت پیوند خورده‌اند، آیا با نگاه و تعاریفی که مورل در کتاب ارائه داده می‌توان نتیجه گرفت که این دو مقوله به نوعی بیان‌گر بعد تراژیک یا نگاه تراژیک به مسائل هستند؟  یعنی آیا صرف استفاده از المان‌های تراژیک در آیین‌ها منتسب به ادیان را می‌توان نشانی از رویکرد تراژیک دین به امور دانست؟   بحث اینکه خود رنج در ادیان مطرح است و در برخی از ادیان تا حدودی ریاضت هم به چشم می‌خورد نمی‌تواند به این معنا باشد که بگوییم ادیان رویکردی تراژیک به امور دارند. در بحث تراژدی و کمدی به عنوان دو رویکرد در نگاه به جهان بیشتر از اینکه مربوط به واقعیت بیرونی و خود امر رنج‌آور باشد، بیشتر به طروز نگاه ما به موقعیت مذکور وابسته است. یعنی چه در نگاه تراژیک و چه در نگاه کمیک مقوله رنج و موقعیت‌های رنج‌آور وجود دارد. منتها مسئله اینجاست که آیا ما برای این رنج ارزش ذاتی قائل می‌شویم که راه برون‌رفتی از آن وجود ندارد یا راه برون‌رفتی از آن در نظر داریم و آن را منتسب به یک ارزش ذاتی ندانیم.   اگر از این دید به ارتباط تراژدی و کمدی و دین نگاه کنیم، ادیان تفاوت‌هایی با هم دارند. ادیانی مثل دین جین ریاضت را امری مسلم می‌دانند و در مقابل بودا با ریاضت و رنج شروع می‌کند اما لحظه‌ای که به حقیقت و روشن‌شدگی می‌رسد اتفاقا راه میانه یا همان عقل سلیم را پیشنهاد می‌کند و دستور می‌دهد از رنج دادن خود با ریاضت پرهیز شود.   منظور این است که باید بین ادیان تفاوت قائل شویم؛ مثلاً در اسلام بسیار بر عدم ریاضت و کناره‌گیری از دنیا تاکید شده است و در مسیحیت هم چنین است. درواقع مسئله این است که خود رنج یک واقعیت در عالم خارج است و صرف وجود رنج در واقعیت‌‌های زندگی آن موقعیت را تراژدی یا کمدی نمی‌کند و این نوع نگاه ماست که مسئله را تراژدی ببیند یا کمدی.   آیا وجه تقدس موجود در ادیان، به نوعی به کم‌رنگ شدن بعد کمدی یا نگاه کمیک آن‌ها به آنچه که مورل ناهمخوانی‌ها در زندگی نامیده منجر نشده یا نمی‌شود؟ یا آن‌طور که مورل در کتاب اشاره کرده جدیت‌ذاتی ادیان با ویژگی‌های ضدکمیک یا ضدتراژیک آن‌ها پیوند می‌خورد؟ بستگی دارد که شما تقدس را در کدام لایه از دین مطرح کنید. اگر تقدس به معنای فلسفی و آنچنان که رودولف اتو در کتاب امر قدسی مطرح کرده و اینکه به هر حال در جهان یک رازی وجود دارد و جهان به صورت چند لایه هست به خودی خودی موجب جدیتی که دین را به یک ساختار صرفا تراژیک تبدیل کند نمی‌شود. رولدف اتو و کانت در بحث امر والا معتقدند که راز یا امر مقدس یک احساس خشیت و هیبتی در ما ایجاد می‌کند اما این به معنا ضد کمیک بودن آن نیست. اتفاقا کانت در جایی که از مسائل ماورالطبیعه صحبت می‌کند می‌گوید که هر مفهوم و برداشتی از دین که حس شکوهمندی نسبت به خداوند در شما ایجاد کند و حس احترام نسبت به امر والا درست است، اما آن برداشتی که ترس را در شما ایجاد کند یک خرافه است.   بنابراین خود امر مقدس پذیرش چندلایه بودن جهان و رازآلود بودن آن که اتفاقا به جهان معنا می‌دهد و نوعی خرسندی ایجاد می‌کند است. منتها اینکه حالا ما یک جدیتی نسبت به ساختارهای دینی، شعائر دینی و مذهبی داریم یک امر برساخته است که می‌تواند تاحدودی بازتاب‌دهنده به آن امر والا و قدسی باشد و تا حدودی هم امری تاریخی و اجتماعی است. بین این‌ها یک رابطه علت و معلولی صریح وجود ندارد و ما می‌توانیم به امر مقدس قائل باشیم و آن جدیت و قطعیت سقت و سختی هم که در برخی شعائر دینی دیده می‌شود وجود نداشته باشد.    اساسا این پیوند دین با تراژدی و کمدی از منظری که مورل آن را بررسی کرده چقدر در واکاوی نوع واکنش یک دین به امر شر کمک می‌کند؟ از سوی دیگر نوع واکنش دین به امری که شر تلقی می‌کند چقدر می‌تواند در آنچه که امروز به نام پلورالیسم می‌شناسیم و پذیرش دیگری منجر شود؟  اتفاقا این موضوع می‌تواند هسته مرکزی بحث نگرش تراژی و کمیک و رابطه‌شان با دین باشد. تمام خصوصیات و تفاوت‌هایی که جان مورل برای نگرش تراژیک و کمیک بیان می‌کند به همین تقابل بین خیر و شیر و دوگانه‌نگری بازمی‌گردد. مورل دوازده تفاوت این دو مقوله را با نگاه روان‌شناخنی بیان کرده و من وقتی این‌ها را بررسی کردم دیدم اتفاقا تمام این‌ها به یک قانون مربوط می‌شوند: «قانون همه یا هیچ». یعنی این نگرش که این درست است و غیر از این درست نیست. تقابل اینکه بگوییم این خیر است و دیگری شر و هیچ سایه‌روشنی هم بین این‌ها وجود ندارد خود‌به‌خود به نگاه همه یا هیچ منتهی می‌شود و چندگانه‌نگری و واگرایی را نمی‌پذیرد.   به نظر می‌رسد اگر ما بتوانیم آن نگاه کمیک را در ادیان برجسته کنیم، با توجه به اینکه اغلب ادیان هم این قابلیت دارند و وجوهی از نگرش کمیک در آن‌ها هست کمک می‌کند این تقابل سرسختی که بین خیر و شر قائلیم تا حدودی از آن قطعیت و زمختی دور شود. مهمتر اینکه مثلا ما یک تقابل دوگانه میان تن و روح در اکثر ادیان داریم و معمولا جسم از لحاظ ارزش در جایگاه پایین‌تری نسبت به روح قرار می‌گیرد و حتی سرکوب می‌شود. در نگرش کمیک جسم هم‌ارزش روح شناخته می‌شود و اگر از این زاویه به موضوع جسم و روح نگاه کنیم خیلی از عوامل و موانعی که در فقه خودمان داریم درواقع منع لذات جسمی است و یک نوع شر تلقی می‌شود که اگر دست از این تقابل برداریم و برای هر دو ارزش یکسانی قائل باشیم دامنه شر اخلاقی و نه شر طبیعی و آن چیزهایی که نهی می‌شوند محدودتر می‌شوند و از تعدادشان کاسته می‌شود.   این تقابل‌هایی که در خاورمیانه می‌بینیم و ستیزه‌ای که همیشه در این منطقه وجود دارد را اگر در این چارچوب بررسی کنیم کمک می‌کند که بفهمیم این همه خشونت چه در بعد اجتماعی و بین‌فردی و سیاسی از کجا ناشی می‌شود.   نگاه تراژیک یک پیوند اساسی با بحث ستیز دارد و جان مورل می‌گوید ما چون نگاه تراژیکی به همه موضوعات داریم و این نگرش هم تاکید دارد که این هست و جز این نیست و یا تقابل بین خیر و شر را مطرح می‌کند خواه‌ناخواه این ستیز از دل آن درمی‌آید.   من کتاب کارل یاسپرس را نیز در دست ترجمه دارم و روی دیدگاه هایدگر در همین حوزه کار می‌کنیم. ریشه تمام این تقابل‌هایی که منجر به ستیز و خشونت می‌شود این است که یک افق دید را نسبت به دیگر افق‌ها مطلق‌سازی می‌کنیم. به عبارت دیگر هم هستی را تک‌ساحتی می‌کنیم و هم نگاه ما تک‌بعدی می‌شود. تمام تاکید این کتاب یا نگرش یاسپرس و هایدگر و امثالهم همین است که گشودگی را به انسان بازگردانیم و افق‌هایی که وجود داشته و دارد ولی فراموش شده را به او برگردانیم.   بنا بر آنچه جان مورل در کتاب می‌گوید واکنش ادیان به تقابل سلسله مراتب و مساوات بیشتر از منظر تراژدی قابل بررسی است یا کمدی؟  اینجا هم باز مهم است که بببینم از چه زاویه‌ای به بحث مساوات یا تفاوت انگاری توجه داریم. اکثر ادیان در حوزه اخلاق نسبت به پیروان خودشان مساوات‌طلب هستند. مثلا در اسلام می‌گوییم همه انسان‌ها برابرند مگر از حیث تقوا که می‌تواند باعث برتری یکی بر دیگری شود. یا مثلا تاکید می‌شود که انسان‌ها همانند دانه‌های یک شانه با همدیگر برابر هستند که اتفاقا مورل هم در کتاب به آن اشاره کرده است. منتها در همین ادیان که از لحاظ اخلاقی بین پیروان خودشان مساوات قائل هستند، وقتی وارد حوزه اجتماعی و حقوقی می‌شویم حتی بین پیروان خودشان هم ممکن است مساوات قائل نباشند. در خود کتاب جان مورل به تفاوت‌های حقوقی میان زن و مرد در اسلام اشاره کرده است. شما همین موضوع را در بودیسم و هندوئیسم هم می‌بینید که پیروان همه جزو یک دین هستند اما تفاوت‌های حقوقی در بحث حقوق خانواده، ارث و حقوق جزا محسوس است. در یک قلمرو دیگر نسبت به پیروان ادیان دیگر هم بحث تفاوت‌ها به چشم می‌خورد و شما اگر همین نظام حقوقی خودمان را نگاه کنید می‌بینید که پیروان خیلی از ادیان امکان رسیدن به مناسب اجتماعی در سطوح بالا را ندارند، حتی ادیانی که به رسمیت شناخته شده‌اند. بنابراین این موضوع را باید در قلمروهای مختلف تحلیل کرد. از نظر من این همان مسئله‌ای است که نزاعی میان نگرش‌های دینی و حقوق‌بشری به وجود می‌آورد.   بزرگترین ناهمخوانی پیش روی بشر یعنی مرگ، از سوی دین صرفا از منظر تراژیک واکنش داده می‌شود یا می‌توان تفسیر کرد که با اعتقاد ادیان به جهان پس از مرگ و زندگی در دنیایی دیگر منظر کمیکی هم در این ماجرا نهفته است؟  اتفاقا آن چیزی که جان مورل به عنوان وجه کمیک در بیشتر ادیان پیدا می‌کند، همین نوع نگاهشان به مرگ است. شما در یک نگاه غیردینی به مرگ به عنوان واپسین دغدغه و رنج‌آورترین دلواپسی راه‌حلی نمی‌بینی اما ادیان عموما برای مرگ راه‌حلی دارند و یکی از ویژگی‌های کمیک همین است که در هر وضعیتی یک فرصت دوباره به شخص داده می‌شود. یعنی اتفاقا ادیان با پیوندی که با جهان پس از مرگ دارند این شانس دوباره را به آدمی می‌دهند که پس از این رنج مجدد وضعیت بهتری پیدا خواهد کرد. درواقع این جهان پس از مرگ باعث می‌شود یک نگاه کمیک به هستی و زندگی و پس از مرگش داشته باشد و یک بخت دوباره برای زیستن. از این منظر چه ادیان شرقی که به تناسخ قائل هستند و چه ادیان غربی که از بهشت و جهنم صحبت می‌کنند بیشتر رویکردی کمیک به مقوله مرگ دارند. البته تنها یک مسئله هست که شاید بعد تراژدی به مرگ بدهد و جان مورل هم به آن اشاره می‌کند این وجه جاودانگی عذاب پس از مرگ است که به نوعی بخت دوباره را از پیروان می‌گیرد. از این منظر جاودانگی عذاب پس از مرگ به مرگ یک وجه تراژیک و بدون بازگشت می‌دهد. ]]> اندیشه و علوم اجتماعی Sun, 16 Jun 2019 04:45:25 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/longint/276877/اعتقاد-ادیان-جهان-مرگ-بار-تراژیک-کم-می-کند-برداشتی-دین-حس-ترس-ایجاد-کند-خرافه الگویی عمل‌گرایانه؛ بدون مطالبه تغییرات رادیکال برای رسیدن به توسعه اقتصادی http://www.ibna.ir/fa/doc/book/276673/الگویی-عمل-گرایانه-بدون-مطالبه-تغییرات-رادیکال-رسیدن-توسعه-اقتصادی به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، محمدمهدی احمدی‌معین در کتاب «اقتصاد ستارگان» با زیرعنوان طراحی الگویی عملی برای توسعه اقتصادی ایران با توجه به شرایط اقتصاد سیاسی کشور، سعی دارد به این پرسش‌ها پاسخ بدهد که چگونه می‌توان کشوری مانند ایران را که در مسیر توسعه اقتصادی خود با موانع متعدد سیاسی، اقتصادی و فرهنگی مواجه است به سوی توسعه اقتصادی حرکت داد؟ آیا برای کشوری که با شدیدترین تحریم‌های اقتصادی طول تاریخ دست‌وپنجه نرم می‌کند دست‌یابی به توسعه اقتصادی با تکیه به منابع داخلی امکان‌پذیر است؟  درواقع این کتاب ضمن ارزیابی وضعیت کشور در عرصه‌های اقتصادی، سیاسی، اقتصاد سیاسی و فرهنگی، با رویکردی واقع‌گرایانه در جست‌وجوی پاسخی عملی برای این پرسش‌های مهم است. آن‌طور که ناشر در پشت جلد کتاب نوشته است؛ کتاب «اقتصاد ستارگان» الگویی عمل‌گرایانه است که بدون مطالبه تغییرات رادیکال، می‌تواند ایران را در وضعیت کنونی و به زعم وجود موانعی مانند تحریم به سوی انباشت درونزا و توسعه اقتصادی رهنمون کند. اقتصاد سیاسی ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی دستخوش تحول شده اما به دلیل عدم تغییرات ساختاری و کارکردی به تناسب این تحول، کشور نتوانسته شاهد توسعه پایدار اقتصادی باشد. این کتاب با توجه به شرایط شرایط خاص اقتصادی ایران، به ارائه الگویی عملی برای توسعه پایدار اقتصادی کشور می‌پردازد. این الگو با رویکردی عمل‌گرایانه و با اقتباس از نظریه‌های انباشت سرمایه، ساختار اجتماعی انباشت، نهادگرایی و دولت توسعه‌گرا طراحی شده است.  با توجه به نقش محوری انباشت موثر سرمایه در توسعه اقتصادی، در این الگو طرحی تحت عنوان اقتصاد ستارگان ارائه شده که می‌تواند انباشت موثر سرمایه را در اقتصاد ملی ایران ایجاد کند و به نحوی که نه به تجمیع سرمایه در اختیار اشخاص معدود منجر شود و به نه افزایش تصدی‌گری دولت در اقتصاد بیانجامد. نقش دولت در این الگو منحصر به نوعی زمینه‌سازی چندبعدی، ایجاد و تقویت ساختار اجتماعی انباشت، میانجی‌گری مالی و نه بیش از آن خواهد بود. در این راستا توجه شده است که الگوهای مورد استفاده در سایر کشورهای توسعه‌یافته و در حال توسعه نمی‌تواند در کشوری مانند ایران (که با شرایط خاص سیاسی مانند تحریم‌های درازمدت بین‌المللی روبروست) نتایج مشابهی به دنبال داشته باشد. الگوی مورد نظر این پژوهش، با درنظر گرفتن وضعیت سیاسی و بین‌المللی پیش روی جمهوری اسلامی، بررسی محرک‌های آزموده شده در اقتصاد ملی و علل و عوامل ناکارآمدی این محرک‌ها، توجه به مزیت‌های نسبی اقتصاد اقتصاد ایران، الزامات ناشی از شرایط اقتصاد سیاسی کشور، نگاهی به تجارب دیگر کشورها و توجه هم‌زمان به مولفه‌های سیاسی، اقتصادی و فرهنگی توسعه، راهکار خود را برای انباشت موثر سرمایه در طبقه متوسط جامعه در قالب طرح اقتصاد ستارگان ارائه می‌کند که می‌تواند به رشد موثر و پایدار سرمایه‌گذاری بخش خصوصی واقعی بدون افزایش تصدی‌گری دولت در اقتصاد منجر شده و به عنوان محرکی موثر برای توسعه پایدار اقتصاد کشور عمل کند. احمدی‌معین در پیشگفتار اثر نیز تاکید می‌کند با پیروزی انقلاب اسلامی فصل جدیدی از تاریخ اقتصاد سیاسی ایران آغاز شد که با توجه به سیاست‌های مستقلانه جمهوری اسلامی در عرصه بین‌المللی یکی از مشخصه‌های آن، کاهش نقش‌آفرینی مستقیم عامل خارجی ضدتوسعه‌ای یعنی دست‌یازی به منابع طبیعی و ثروت ملی ایران‌زمین بود. اما این‌بار عامل خارجی در قالب غیرمسقیم و از طریق مقابله مستمر با پدیده جمهوری اسلامی، نقش ضدتوسعه‌ای خود را در برابر ایران ایفاد کرد که پدیده تحریم یکی از جلوه‌های نمایان آن است. از دید او تداوم پدیده تحریم به آن معناست که جمهوری اسلامی حداقل در آینده میان‌مدت نمی‌تواند به منظور دستیابی به توسعه اقتصادی روی عواملی نظیر سرمایه‌گذاری مسقیم خارجی، بهره‌منده از وام‌ها و اعتبارات بین‌المللی، دسترسی به ماشین‌آلات و تکنولوژی روز دنیا و همکاری‌های بین‌المللی برای ایجاد عامل کلیدی انباشت سرمایه حساب کند. به طور مختصر امکان بهره‌مندی از انباشت برون‌زا تا حد زیادی برای جمهوری اسلامی ایران در آینده میان‌مدت منتفی است و الگوهای توسعه اقتصادی برای جمهوری اسلامی ایران برای موفقیت، بایستی بر انباشت درونزا تکیه کنند. نویسنده در یکی از بخش‌های کتاب گریزی به بحث فقدان احترام به مالکیت خصوصی در جامعه ایرانی می‌زند و می‌نویسد: «ترس تاریخی فعالان اقتصادی ایران در آثار متعددی مورد اشاره قرار گرفته است. طبق دیدگاه برخی پژوهشگران، تعرض به حقوق مالکیتی افراد در ایران سابقه‌ای دیرینه دارد و از زمان‌های دور در صحنه کشور نمونه‌های زیادی از آن قابل ملاحضه است. تعرض به حقوق مالکیت افراد شکل‌های گوناگونی دارد که حتی تضعیف ارزش پول ملی نیز از مهمترین مصادیق این تعرض حساب می‌شود که حداقل از دو طریق حقوق مالکیت افراد را خدشه‌دار می‌سازد؛ یکی از طریق کاهش ارزش پس‌اندازهای گذشته و دیگری ارزش‌زدایی از ذخیره استهلاک بنگاه‌های تولیدی موجود.» به عقیده احمدی‌معین، شوک‌درمانی از طریق کاهش ارزش پول ملی همچنین منجر به بی‌ثباتی فضای کلان اقتصادی، افزایش فعالیت‌های سوداگران و رانت‌جویان، افزایش هزینه فرصت باقی‌ ماندن در فعالیت‌های تولیدی و کاهش توان رقابتی تولیدکنندگان داخلی با تولیدکنندگان خارجی به سبب افزایش قیمت نهاده‌های تولید می‌شود. نویسنده سیاست خارجی نامتناسب با الزامات توسعه یا سیاست‌خارجی غیرتوسعه‌گرا را یکی از موانع پیش روی توسعه اقتصادی کشور می‌داند و توضیح می‌دهد که هراس ناشی از اعتقاد به حاکمیت فضای استعماری و امپریالیستی و توطئه شبانه‌روزی امپریالیسم جهانی، استراتژی روابط و سیاسا خارجی‌ای که تجویز می‌شود پرهیز از روابط با کشورهای پیشرفته غربی و برقراری روابط با کشورهای درجه دو و یا جهان سومی است، حتی اگر منجر به افزایش هزینه‌های اقتصادی کشور و زیان‌دهی در سطح ملی شود. نهایتا هم برای ارائه مبانی الگوهای عمل‌گرایانه اقتصاد ستارگان به لزوم بازتعریف دولت از خود (حرکت به سوی هویت کارکردگرا و دولت توسعه‌گرا) و تثبیت شرایط اقتصاد سیاسی کشور تاکید می‌شود. کتاب «اقتصاد ستارگان» با زیرعنوان طراحی الگویی عملی برای توسعه اقتصادی ایران با توجه به شرایط اقتصاد سیاسی کشور نوشته محمدمهدی احمدی‌معین در ۲۹۲ صفحه و به شمارگان ۵۵۰ نسخه و به قیمت ۴۸۰۰۰ تومان از سوی نشر اختران منتشر شده است.  ]]> اندیشه و علوم اجتماعی Sun, 16 Jun 2019 03:54:47 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/276673/الگویی-عمل-گرایانه-بدون-مطالبه-تغییرات-رادیکال-رسیدن-توسعه-اقتصادی وقتی کمبود کاغذ کار و کاسبی اکشن‌سازان را کساد می‌کند http://www.ibna.ir/fa/doc/note/276767/وقتی-کمبود-کاغذ-کار-کاسبی-اکشن-سازان-کساد-می-کند خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)؛ نصرالله حدادی ـ پیر صاحبدلی در دوران نوجوانی من، با حلاوتی خاص، گه‌گاه سر به سر جوان‌های بی‌تجربه‌ای مثل من می‌گذاشت و اگر آن‌ها در رفتار و کردار و بخصوص گفتار اغراق‌ می‌کردند و احیاناً دروغ به هم می‌بافتند، به طنز می‌گفت: یه چیزی میگی که وسط کله آدم درخت اسفناج سبز می‌شه! و من که می‌دانستم اسفناج «بوته» است و نمی‌تواند درخت شود، به عمق گفته بی‌پایه و اساس خودم و یا اطرافیان، پی می‌بردم. درخت، آن هم اسفناج، غیرممکن بود، اما شنیده بودم درخت خربزه نیز وجود دارد و ضرب‌المثل: درخت گردکان، به این بزرگی، درخت خربزه، الله‌اکبر، موید این ادعا بود، تا این که سفری دست داد و به دیار سیستان و سرزمین رستم راهم افتاد و در آنجا درخت خربزه را دیدم و باور کردم: الله اکبر و چه خربزه‌های آبدار و شیرینی داشت و تا آدمی به چشم خودش ندیده باشد و طعم و مزه خربزه درختی، زیر زبان و دندانش ننشسته باشد، باور نمی‌کند یک درخت می‌تواند بیش از پنجاه خربزه بدهد، آن هم به چه زیبایی و آویزان از شاخ و برگ آن. خبرگزاری ایبنا در مصاحبه با رضا غیبی مدیر کتاب‌فروش گنجنامه (واقع در پاساژ ایران) به نقل از او نوشته است: «در تقسیم مشتریانی که در چند سال فعالیت با آن‌ها مواجه شده است، گفت: جز دانشجویان و افرادی که رُمان می‌خرند، ما چند قشر مشتری داریم. مشتریانی که متری کتاب می‌خرند، یعنی کتابخانه یا قفسه‌ای در خانه خود ساخته‌اند و برای پرکردن فضای آن کتاب می‌خرند و دوم، دسته‌ای هستند که برای آتش زدن کتاب می‌خرند. این‌ها معمولا کتاب‌ها را برای ساخت فیلم می‌خرند و در صحنه اکشن از آن‌ها استفاده می‌کنند.» (ایبنا، دوشنبه 22 اردیبهشت 1398، ساعت 27: 12). خریدِ کتاب خمیری، برای آتش زدن، آن هم برای فیلم اکشن؟! یاد درخت اسفناج افتادم و دستی به سرم کشیدم و خبری از آن نبود و وقتی فرمایش آقای رضا غیبی را با چندتن از دوستانِ همکار در میان گذاشتم، از تعجب من، تعجب کردند و یکی از دوستان گفت: سه وانت نیسان کتاب انباری را برای کارخانه مقواسازی، آماده ارسال کرده بودم که یکی از وانت‌‌دارها، به من گفت: از این به بعد اگر کاغذ و کتاب خمیری داشتی، به خودم زنگ بزن، بهتر می‌خرم. گفتم: برای چی می‌خواهی؟ گفت: می‌برم ده‌مون، اونجا به جای هیزم می‌سوزونیم، گفتم: مگر نفت و گاز ندارید؟ گفت: گاز که نداریم، نفت هم خیلی گرونه و یک 20 لیتری را باید سی تا چهل هزار تومن پول بدیم و هزینه حمل هم به جای خودش و برخی مواقع هم بعضیا بنزین سوزوندن و خونه و زندگیشون آتیش گرفته و ترجیح میدن کاغذ بسوزونن و چون بسته کتاب، دیرتر می‌سوزه، صرف داره توی زمستون طرفای ما، که خیلی هم سرده، کاغذ بسوزونیم؛ از او که لهجه آذری داشت، پرسیدم: اهل کجایی؟ گفت: آذربایجان هرجاش بری، زمستون و سرده و آبا و اجداد من، کوچ‌نشین هستند و توی صحرا و بیابون، این کتابا به دردشون می‌خوره. پس، از این به بعد اگر خواستی بفروشی، به خودم زنگ بزن. آفتاب آمد، دلیل آفتاب. یکی کتاب می‌سوزاند برای ساختن فیلم «بزن بزن» و یکی هم آن را می‌افروزد تا در دل سیاه زمستان یخ نزند و من مانده‌ام که کتاب چه کاربردهای تازه‌ای پیدا کرده است. سال‌ها پیش کتاب «کتاب‌سوزی ایران و مصر» شهید مطهری را خوانده بودم و آن مرحوم، بحثی مستوفا در این باره ارائه کرده و با ارائه اسناد تاریخی، کتاب‌سوزی را به چالش کشیده است. شنیده بودم که «مثنوی مولانا» را برخی با انبر می‌گیرند، تا این که «من خود به چشم خویشتن دیدم که» کتاب را با انبر گرفته‌اند. مرحوم اکبر رادی ـ البته اگر اشتباه نکنم، چون اکتفا به حافظه است ـ در نمایش‌نامه‌ ارثیه ایرانی، چنین صحنه‌ای را ترسیم می‌کند و تا به آنجا که به یاد دارم، در تئاتر تلویزیونی‌ای که براساس «ارثیه‌ ایرانی» در سال‌های قبل از انقلاب در تلویزیون ملی آن زمان نشان دادند، منوچهر فرید، در نقش یک مخالف سرسخت مولانا، مثنوی را با انبر گرفت تا در چاه بیندازد و آنچه که من دیدم، در مورد یکی از کتاب‌های بسیار پر سروصدا در ابتدای دهه پنجاه بود که چندین ردیّه بر آن نوشتند و چون ناشر و توزیع‌کننده‌اش در سال‌های پس از انقلاب من و دوست خوبم محمدرضا ناجیان بودیم، همسایه طبقه اول ما در پاساز مجیدی، همواره به من اعتراض می‌کرد و یک روز دیدم با دستان مخفی در پشت سر، به طبقه دوم پاساژ آمده و خواستار کتاب شد. تعجب کردم و وقتی کتاب را که قیمت آن، 25 تومان بود، با 20 درصد تخفیف به قیمت 20 تومان به طرفش دراز کردم تا بگیرد، مبلغ 25 تومان را بر روی میز گذارد و سپس انبری را که در پشت سرش مخفی کرده بود را به سمت کتاب گرفت و در حالی که سعی می‌کرد آن را قدری دورتر از خودش نگاه دارد، راهی طبقه اول شد و من با نگاهم او را دنبال می‌کردم و وقتی به مغازه خودش رسید، بیرون مغازه، کتاب را روی یک تکه مقوا نهاد و به زبان عربی به فردی که کتاب را می‌خواست داد و او نیز بدون این که به کتاب دست بزند، با همان تکه مقوا، آن را با خود بُرد! این نکته را به نویسنده کتاب که شیخ خنده‌رویی بود، گفتم، او گفت: خدا پدرش را بیامرزد که با انبر کتاب را گرفت. یکی از ردیه‌نویسان بر کتاب من، در کتابش نوشته است: از ابتدا که شروع به خواندن این کتاب ضاله کردم، به خود طپانچه [سیلی] می‌زدم، تا آن که کتاب را تمام کردم، و من [نویسنده] حساب کردم و دیدم حداقل تا پایان قرائت کتاب من، باید پنج هزار طپانچه به خودش زده باشد! حتماً در مورد حماقت تاریخی احمد کسروی و مراسم کتاب‌‌سوزان او، مطالبی را شنیده و یا خوانده‌اید و کافی است «حافظ چه می‌گوید» او را بخوانید تا دریابید گاهی حماقت و خودبینی تا به کجا انسان را به ورطه سقوط می‌کشاند و دست به کارهایی می‌زند که کار نامربوط اخوی حاتم طایی را به یاد انسان می‌آورد. خدا رحمت کند مرحوم عبدالغفار طهوری را که صفا و محبتش، همچنان نزد فرزند دوست داشتنی‌اش احمدرضا، متبلور است. او می‌گفت: به هر شغل و کسبی که نگاه بیندازی، کالای در انبار مانده‌اش، قابلیت فروش دارد، به جز ما، کتابفروش‌ها و ناشران و «عدل»های موجود در انبار، همانند «آینه دق» هر بار که قدم در داخل انبار می‌گذاری، در برابر چشمانت قد علم می‌کنند و نه دلت می‌آید به کارخانه مقواسازی بسپاری و نه توان نگاهداری آن را داری و مستأصل بین ماندن و رفتن میمانی. امروز دیگر کتاب شمارگانی ندارد تا کار به «عدل» زدن در انبار برسد و خیلی جا بخواهد، قفسه کتاب‌فروشی‌ است و شاید تا چندی دیگر، فقط در کتاب‌ها بخوانیم که کتاب در گذشته تیراژ نسبتاً معقولی داشت و اگر انباری می‌شد، به درد «اکشن‌سازان» فیلم‌ فارسی می‌خورد و امروز دیگر خبری از عدل‌زنی نیست. کمبود و نبود کاغذ، هر بدی‌ای داشته باشد، این خاصیت را دارد که کار و کاسبی اکشن‌سازان را کساد می‌کند و ما ناشران و کتابفروشان نیز با این کمبود و نبود، همچنان می‌سازیم و به گرانی هر دم افزونش عادت کرده‌ایم. ]]> اندیشه و علوم اجتماعی Sat, 15 Jun 2019 12:07:21 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/note/276767/وقتی-کمبود-کاغذ-کار-کاسبی-اکشن-سازان-کساد-می-کند ایده‌‏هایی عجیب از فیلسوفان بزرگ تاریخ http://www.ibna.ir/fa/doc/book/276883/ایده-هایی-عجیب-فیلسوفان-بزرگ-تاریخ به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) کتاب «سرهم‏‌بندی نکن» با عنوان فرعی «ایده‌‏هایی عجیب از فیلسوفان بزرگ تاریخ» نوشته گری هیدن منتشر شد. این کتاب که توسط شهاب‌الدین عباسی ترجمه شده، همان طور که از عنوان فرعی‌اش پیداست، به بررسی نظریات عجیبی می‌پردازد که از سوی اندیشمندان و فلاسفه مطرح شده است. به عنوان نمونه با خواندن کتاب «سرهم‌بندی نکن» می‌توان دریافت که بزرگترین فلاسفه جهان ادعا کرده‌اند که اسب تک‌شاخ وجود دارد، جهان چیزی جز اعداد نیست، ذهن تاثیری روی رفتار ندارد و...  گری هیدن، فیلسوف و روزنامه‌نگار مشهور انگلیسی، در این کتاب به سراغ  این ادعاهای شگفت‌آور رفته و با زبانی ساده و طنازانه، آن‌ها را بررسی و تشریح کرده است. مثلا به این موضوعات پرداخته است: چرا  نیچه به این نتیجه رسید که خدا مُرده؟ جان‌ لاک بر چه مبنایی معتقد بود که پرتقال‌ها، پرتقالی‌رنگ نیستند؟ چرا قدیس آگوستین بر این باور بود که نوزادان گناهکارند و مستحق رفتن به دوزخ؟ چرا شوپنهاور می‌گفت جهان ما بدترین جهان ممکن است؟ کارما و مکافات عمل چیست؟ دن براون بهتر است یا شکسپیر؟ آیا رنج پایانی دارد؟ قمار پاسکال بر سر وجود خدا چه بود؟ و... پیتر کیو، نویسنده  کتاب «آیا روبات می‌تواند انسان باشد؟» درباره کتاب «سرهم‌بندی نکن» گفته است: کتابی سرزنده و سرگرم کننده. بعضی از فلاسفه بزرگ را در  عجیب‌ترین و حیرت‌انگیزترین شکل‌شان نشان می دهد. شهاب‌الدین عباسی که ترجمه این کتاب را انجام داده، از چهره‌های نام‌آشنا در تالیف و ترجمه‌ کتاب‌های عرصه اندیشه، عرفان و فلسفه است و بیش از چهل عنوان کتاب در کارنامه‌اش دیده می‌شود. کتاب «سرهم‌بندی نکن» در 224 صفحه و با بهای 30 هزار تومان از سوی نشر خزه به کتابفروشی‌ها راه یافته است. ]]> اندیشه و علوم اجتماعی Sat, 15 Jun 2019 11:27:29 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/276883/ایده-هایی-عجیب-فیلسوفان-بزرگ-تاریخ نشست «مفهوم ایران در دوره میانه» برگزار می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/276868/نشست-مفهوم-ایران-دوره-میانه-برگزار-می-شود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، به همت پژوهشکده علوم تاریخی و گروه تاریخ سیاسی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی نشست «مفهوم ایران در دوره میانه» در ادامه سلسله نشست‌های مساله و ایده ایران برگزار می‌شود.   سخنران این نشست نگین یاوری، استاد تاریخ دانشگاه کلمبیای آمریکا و کارشناس سیاست و سیاست نامه در دوره میانه است. نشست «مفهوم ایران در دوره میانه» روز دوشنبه ۲۷ خرداد ماه ساعت ۱۰ تا ۱۲ در سالن اندیشه پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار می‌شود. ]]> اندیشه و علوم اجتماعی Sat, 15 Jun 2019 07:05:27 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/276868/نشست-مفهوم-ایران-دوره-میانه-برگزار-می-شود چهارمین کنفرانس دو سالانه اخلاق فن‌آوری‌های مخل برگزار می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/276872/چهارمین-کنفرانس-دو-سالانه-اخلاق-فن-آوری-های-مخل-برگزار-می-شود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، چهارمین کنفرانس دو سالانه اخلاق فن‌آوری‌های مخل در روزهای ۷ و ۸ نوامبر ۲۰۱۹ در دانشگاه آیندهوون هلند برگزار می‌شود. موضوعات محوری کنفرانس شامل موضوعات ذیل است. ۱. شرایط انسانی: مفاهیمی که برای خودآزاری اخلاقی ما، مانند آگاهی (اخلاقی)، استقلال، وابستگی انسان و مسئولیت، پایه هستند. ۲. آینده یک جامعه آزاد و عادلانه: مفاهیمی که اساس نهادهای سیاسی، اجتماعی و حقوقی ما هستند، مانند دموکراسی، عدالت و برابری ۳. طبیعت، زندگی و مداخله انسانی: مفاهیم و تمایزاتی که برای نظم دادن به دنیای خود از استفاده می کنیم: مانند تمایز بین طبیعی و مصنوعی، انسان‌ها و ماشین‌ها و عوامل و سیستم‌های فیزیکی علاقه‌مندان به موضوعات فوق می‌توانند با ارسال آثار خود به نشانی https://easychair.org/account/signin?l=13Dw9yUTJxr3ubUhWTEI5d در این کنفرانس مشارکت کنند. مهلت ارسال آثار تا پایان روز ۱۵ ژوئن ۲۰۱۹ است. برای کسب اطلاعات بیشتر به آدرس https://philevents.org/event/show/71458 مراجعه شود. ]]> اندیشه و علوم اجتماعی Sat, 15 Jun 2019 07:03:46 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/276872/چهارمین-کنفرانس-دو-سالانه-اخلاق-فن-آوری-های-مخل-برگزار-می-شود کنفرانس تجربه زیبایی‌شناختی امروزی برگزار می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/276871/کنفرانس-تجربه-زیبایی-شناختی-امروزی-برگزار-می-شود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، گروه زیبایی‌شناسی دانشگاه چارلز، پراگ کنفرانس تجربه زیبایی‌شناختی امروزی را در روزهای ۱۲ و ۱۳ سپتامبر ۲۰۱۹ برگزار می‌کند.   هدف از این کنفرانس، ارائه و بحث در مورد چالش‌هایی است که مفهوم تجربه زیبایی‌شناختی در حال حاضر با آن مواجه است و زمینه‌هایی که زیبایی‌شناختی در آن نقش مهمی ایفا می کند را مورد بررسی قرار می‌دهد. موضوعات کنفرانس شامل تاریخ تجربه زیبایی‌شناسی و تاریخ زیبایی شناسی، تجربه زیبایی‌شناسی در زیبایی‌شناسی تحلیلی و قاره‌ای، تجربه زیبایی‌شناسی و علوم اعصاب، رویکردهای فلسفی و روانی به تجربه زیبایی‌شناختی، تجربه زیبایی‌شناسی و زندگی روزمره، تجربه زیبایی‌شناسی و آثار تعاملی از هنر، تجربه زیبایی‌شناسی هنر و تجربه زیبایی‌شناسی طبیعت است. علاقمندان به موضوع کنفرانس می‌توانند با ارسال چکیده آثار خود به آدرس ایمیل aestheticexperienceprague2019@gmail.com در این کنفرانس مشارکت کنند. مهلت ارسال آثار تا پایان روز ۵ ژوئن ۲۰۱۹ است. برای کسب اطلاعات بیشتر به نشانی https://philevents.org/event/show/70270 مراجعه شود. ]]> اندیشه و علوم اجتماعی Sat, 15 Jun 2019 07:01:54 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/276871/کنفرانس-تجربه-زیبایی-شناختی-امروزی-برگزار-می-شود موسوی اقدم: تغییر پارادایم‌های هنری را نمی‌توان به تغییر دولت‌ها تقلیل داد/ تلاش مولف برای نزدیک شدن به تاریخ اجتماعی هنر http://www.ibna.ir/fa/doc/report/276797/موسوی-اقدم-تغییر-پارادایم-های-هنری-نمی-توان-دولت-ها-تقلیل-تلاش-مولف-نزدیک-شدن-تاریخ-اجتماعی-هنر به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) نشست نقد و بررسی کتاب «گفتمان‌های فرهنگی و جریان‌های هنری ایران» نوشته محمدرضا مریدی عصر روز سه‌شنبه 21خرداد ماه، با حضور نعمت‌الله فاضلی، امیر مازیار و کامبیز موسوی اقدم در دانشگاه هنر برگزار شد. گفتنی است که پیش‌تر در ایبنا گزارش سخنرانی نعمت‌الله فاضلی در این نشست منتشر شده بود.    در ابتدای این نشست نویسنده کتاب، محمدرضا مریدی گفت: نوشتن این کتاب را از سال 1392 آغاز کردم و نگارش آن تا سال 1396 طول کشیده است. در عین حال که دوست داشتم کاری در حوزه تاریخ هنر انجام دهم، قصد داشتم از شکل رایج نوشتن تاریخ هنر نیز پرهیز کنم بنابراین تلاشم این بود که کتاب را به نوعی از تاریخ اجتماعی هنر نزدیک کنم. تاریخ اجتماعی هنر در شکل کلاسیک خود محدودیت‌هایی داشت و از همین رو برای گذر از این محدودیت‌ها در این کتاب از منظر روشی رویکرد گفتمانی را در پیش گرفتم.   مریدی درباره ایده کلی کتاب خود افزود: نبض اصلی این کتاب در بستر تاریخ اجتماعی هنر پرداختن به پیدایش، گسترش و تثبیت طبقه متوسط بود. ظهور طبقه متوسط در پایان دوران قاجار موجب تغییر در همه شکل‌های اجتماعی و هنری شد. از انقلاب مشروطه تا انقلاب‌هایی که در هنر رخ دادند تحت تاثیر همین شکل‌گیری طبقه متوسط بودند.   وی ادامه داد: در این کتاب بر کمال‌الملک تاکید داشتم و او را به عنوان نقطه شروع بحث در نظر گرفتم. برخی به این کتاب ایراد گرفته‌اند که چرا قاجار در آن مدنظر قرار داده نشده است. در پاسخ می‌توانم بگویم من شروع کتاب را لحظه آغاز هنر مدرن در ایران قرار دادم. برای چنین امری من موقعیت کمال‌الملک را به عنوان وضعیتی نمادین که در آن تصویر به استقلال رسید در نظر گرفتم. روندی را در نظر گرفتم که در آن سوژه تصویر از ناصرالدین‌شاهی که حضوری مطلق در تصویر داشت به کمال‌الملکی تغییر کرد که صاحب اصلی تصویر شده بود. یکی از درس‌های اصلی کمال‌الملک به شاگردانش این بود که مدام از خود پرتره بکشند. کمال‌الملک عمل نقاشی را سوژه نقاشی قرار داد و این از نظر من لحظه مهمی بود. لحظه‌ای که چیزی به نام استقلال هنر شکل گرفتن خود را آغاز کرد. این آغاز دموکراتیک شدن تصویر بود که در آثار شاگردان کمال‌الملک نیز ادامه یافت.   پس از توضیحات نویسنده، نوبت به کامبیز موسوی اقدم رسید تا درباره کتاب سخن بگوید. وی گفت: پرداختن به تاریخ هنر معاصر امری است که کمتر مورد توجه بوده است. زمانی در این زمینه تنها کتاب روئین پاکباز، تاریخ نقاشی ایران از دیرباز تا معاصر را داشتیم که اندکی به دوران معاصر پرداخته بود. ولی این کتاب با منظری جامعه‌شناسانه تمرکز خود را بر دوران معاصر گذاشته و از این منظر جالب توجه است.   وی ادامه داد: از خصوصیات این کتاب اشاره به ادبیات بحث و کسانی که پیشتر به این بحث پرداخته‌اند و تلاش برای اضافه کردن نکاتی تازه به این مبحث است. آنچه به نظر من در این کتاب جالب توجه است رویکرد گفتمانی آن است. بخش‌بندی‌های کتاب سیاسی است و بر اساس دوره‌های سلطنت و حتی در دوران پس از انقلاب بر اساس تغییر رئیس‌جمهورهاست و بر این مبنا کتاب تلاش می‌کند نشان دهد تغییر سیاست‌ها در سطح حکومت تا چه میزان در تغییر پارادایم‌های هنری تاثیر داشته است. از خصوصیات دیگر کتاب این است که به ژانرهای هنری به طور عام می‌پردازد و در ابتدا متمرکز بر یک حوزه هنر و به طور مشخص نقاشی نمی‌شود. این کاری است که در فاز بعدی کتاب صورت می‌گیرد و بر تصاویری که در هر دوره پدید آمده است متمرکز می‌شود و از منظری گفتمانی آنها را تحلیل می‌کند. این مسیری است که در تمام فصول کتاب دنبال می‌شود. تحلیل‌های گفتمانی کتاب نیز بر مبنای شکل‌دهی به تقابل‌های دوتایی رئالیسم/ ایدئالیسم و طبقه متوسط جدید/ طبقه متوسط سنتی شکل می‌گیرد. بر این مبنا می‌توان گفت بعد از سال‌ها ما نگاهی کم‌غرض‌تر به تاریخ هنر داشته‌ایم و در جهت نابودکردن یک گروه برای تقدیس گروهی دیگر حرکت نکرده‌ایم. این امری است که کتاب به خوبی از پس آن برآمده است.   این منتقد در بخش دیگری از سخنان خود به انتقاد از کتاب پرداخت و گفت: بر مبنای بنیانی که در این کتاب شکل گرفته است در جاهایی از آن این حس دست می‌دهد که با وجود حضور گروه‌های معترض که تلاش می‌کنند بر خلاف خواست قدرت حرکت کنند، این نهادهای قدرت هستند که فضای هنری را می‌سازند و با سیاستگذاری خود حرکت هنری را جهت می‌دهند. از سوی دیگر کتاب در فصل دوم تلاش فراوانی برای معرفی چارچوب نظری دارد. بحث‌های فراوانی درباره بحث‌های پیچیده نظری در ابتدای کتاب صورت می‌گیرد ولی وقتی که به بحث‌های مصداقی می‌رسیم با مباحثی روبه‌رو می‌شویم که بسیار ساده هستند و از توصیف‌های عادی فراتر نمی‌رود. به عبارتی مباحث عمیق نظری چندان در بخش‌هایی که به تاریخ ایران می‌پردازد منعکس نشده است.   او افزود: کتاب بدون آنکه ادعایی در این زمینه داشته باشد، با توجه به حوزه گسترده بحثی که انتخاب کرده است این انتظار را برای مخاطب پدید می‌آورد که گویی می‌خواهد همه تاریخ را بیان کند ولی در بسیاری از موارد این انتظارات برآورده نمی‌شود. هم طول حوزه‌ای که کتاب انتخاب کرده گسترده و از مشروطه تا دوران پس از انقلاب را شامل می‌شود و هم عرض آن، یعنی حوزه‌های مختلفی از تاریخ و اجتماع و جنبه‌های مختلف هنر مانند نقاشی و تئاتر و ادبیات و... را شامل می‌شود. بنابراین اینکه یک کوشش فردی توانسته است این پروژه را به سرانجام برساند قابل تقدیر است ولی به نظر می‌رسد برای آنکه به تمامی جوانب این مباحث پرداخته شود، کوششی جمعی لازم بوده است.   این منتقد در بخش دیگری از سخنانش گفت: این‌که بخواهیم تغییر پارادیم‌های هنری را به آمدن و رفتن دولت‌ها تقلیل دهیم چندان پذیرفتنی نیست و به نظر نمی‌رسد پارادایم‌ها به همین راحتی تغییر کنند. از سوی دیگر در بحث طبقه متوسط جدید و سنتی تعریف دقیقی در کتاب ارائه نشده است. هر چند گفته شده که طبقه متوسط سنتی وابسته به بازار و روحانیت است و طبقه متوسط جدید برساخته حکومت پهلوی است ولی این موضوع که در کتاب به نقل از یک منبع دیگر درصد دقیقی برای میزان جمعیت هر یک از این طبقات اعلام می‌شود برای من چندان پذیرفتنی نبود. بنا به آن اطلاعات در سرشماری سال 75 پنجاه ممیز دو درصد مردم ایران در طبقه متوسط می‌گنجیده‌اند که از این میان چهل و نه ممیز چهار درصد متعلق به طبقه متوسط سنتی و پنجاه ممیز شش درصد متعلق به طبقه متوسط جدید بوده‌اند. این تقسیم‌بندی برای من بسیار عجیب بود. این میزان از دقت را در ریاضیات هم نمی‌شود داشت.   او در پایان سخنان خود گفت: دو بخش آخر کتاب که به هنر زنان و هنر خاورمیانه اختصاص دارد مانند ضمیمه‌هایی برای کتاب هستند و می‌توانند مقالاتی مستقل باشند یا در دل بحث بگنجند. این بخش‌ها انسجام و روالی که در کتاب وجود دارد را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد. فصل آخر کتاب که نتیجه‌گیری اثر است، بیشتر به بازگویی خلاصه‌وار آنچه در کتاب گفته شده اختصاص دارد و به جمع‌بندی نمی‌انجامد.   پس از سخنان این منتقد نوبت به مازیار رسید تا نقد و نظر خود درباره کتاب را بیان کند. او با تاکید بر لزوم تولید متن‌های عمیق و جدی برای شکل‌گیری گفت‌وگوهای انتقادی کتاب مورد بحث را اثری جدی و بحث‌انگیز دانست. او گفت: رویکرد سنتی نوشتن تاریخ هنر در ایران بر مبنای نوشتن زندگی‌نامه هنرمندان بوده است. این سنت با شکل‌گیری نگرش‌های مدرن مورد انتقاد قرار گرفت. این رویکرد هنر مدرن مدعی شد آنچه که در تاریخ هنر سنتی نوشته می‌شد از اساس تاریخ هنر نبود. چرا که هنر را امری خنثی در نظر می‌گرفت که هر محتوایی را می‌شد در آن ریخت. در نگرش جدید آنچه اتفاق می‌افتد هویت یافتن هنر است که با تاریخ در ارتباط و کنش و واکنش قرار می‎‌گیرد.   وی ادامه داد: هنگامی که ما این‌گونه به رابطه تاریخ و هنر نگاه می‌کنیم ابتدا باید مشخص کنیم ما تاریخ را چه می‌دانیم. بحث‌های ماهیتی و هویتی درباره تاریخ از جمله مباحثی است که باید مشخص شود تا پس از آن بتوانیم نسبت اثر با تاریخ را مشخص کنیم. بر این مبنا تاریخ هنرنگاری مشخص کردن شان و جایگاه اثر است در چیزی که دارای هویت مشخص هست و تاریخ نام گرفته است. ما در این حوزه بسیار کم کار کرده‌ایم و کتاب «گفتمان فرهنگی» تلاشی در جهت نوشتن چنین تاریخ هنری است که به هنر و تاریخ به شکل منفعل نگاه نمی‌کند.   وی درباره فواید رویکرد این کتاب گفت: این اثر رویکردی را برای برقراری نسبت اثر با بستر تاریخی اتخاذ می‌کند و مکانیزم تولید اثر در تاریخ را مشخص می‌کند. رویکردی خنثی ندارد و با موضع به سراغ مقوله مورد بررسی خود می‌رود و همین موضع داشتن آن را به شدت در معرض نقد قرار می‌دهد و نویسنده نیز از مورد نقد قرار گرفتن در اثر خود فراری نیست. چرا که حتی در جاهایی زیاده از حد بر موضع خود پافشاری می‌کند و قصد ندارد تنها توصیف‌گر امکان‌های مختلف برای موضع‌گیری درباره پدیده‌ها باشد. این خصوصیت از آنجا که مجال نقد و گفت‌وگو را به ما می‌دهد بسیار مفید است.   مازیار در بخش دیگری از سخنان خود گفت: قلمرو گسترده‌ای که نویسنده برای خود اتخاذ کرده است باعث شده است آثار دقیقا به شیوه تحلیل گفتمان بررسی نشده باشند، اگر چه در جاهایی نشانه‌هایی از تحلیل گفتمان را در کتاب می‌بینیم. در عین حال در این کتاب ایده‌های بسیار و موضوعات بسیاری بحث می‌توان یافت و اثر بسیار خلاقانه و پر ایده است.   وی گفت: من در این کتاب یک مشکل اساسی نظری می‌بینم که کتاب را از انسجام انداخته است. بر مبنای عنوان کتاب ما انتظار نوعی از تاریخ‌نگاری هنر معاصر ایران با رویکرد تاریخ اجتماعی هنر با تاکید بر نقاشی که نویسنده در مقدمه بر این تاکید انگشت گذاشته است مواجه شویم. ای کاش ادعای کتاب نوشتن تاریخ اجتماعی هنر معاصر بود. لزومی نداشت که پای نظریه‌پردازان گفتمان مانند لاکلائو و موف و فرکلاف در کتاب باز شود. پیشنهاد من این است که بار مباحث نظری کتاب اگر بناست بازنویسی در مورد آن صورت بگیرد کم شود. چرا که کتاب زمینه‌های اجتماعی تاریخ هنر را خیلی خوب طرح کرده است ولی کار تحلیل گفتمان در آن صورت نگرفته است. ولی مسئله این است که وقتی در کتاب دقیق‌تر شویم می‌فهمیم نویسنده ایده‌ای را دنبال می‌کند که آن ایده چیزی که عنوان کتاب مدعی آن است نیست. آن ایده جدال بین رئالیسم و ایده‌ئالیسم در هنر معاصر ماست.   این منتقد ادامه داد: این دو مفهوم در سطوری اندک در ابتدای کتاب تعریف می‌شود و در فصول مختلف کتاب این دوگانه همواره بررسی می‌شود. با اینکه نویسنده از منظر تحلیل گفتمان به نقد لوکاچ می‌پردازد، ایده جدال بین رئالیسم و ایده‌ئالیسم از لوکاچ اخذ شده است. با اینکه نویسنده گاه می‌گوید من کار لوکاچی نمی‌خواهم انجام دهم، نوع تحلیل لوکاچی در کتاب دیده می‌شود. این موضوع تنشی نظری در کتاب پدید آورده است. تحلیل گفتمان تاریخ گسسته را نمایندگی می‌کند. تاریخی که به دنبال کلان‌روایت‌ها نیست. ایده لوکاچ اما برآمده از یک کلان روایت است. ]]> تاریخ و سیاست Thu, 13 Jun 2019 05:46:27 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/276797/موسوی-اقدم-تغییر-پارادایم-های-هنری-نمی-توان-دولت-ها-تقلیل-تلاش-مولف-نزدیک-شدن-تاریخ-اجتماعی-هنر بررسی بنیادهای فلسفیِ نهفته در پارادایم‌های پزشکی http://www.ibna.ir/fa/doc/book/276775/بررسی-بنیادهای-فلسفی-نهفته-پارادایم-های-پزشکی به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، «فلسفه و اخلاق زیستی» از معدود کتاب‌هایی است که به اهمیت فلسفه در پزشکی و مسئله‌ کلی درمان می‌پردازد. برخلاف رویکردی که در گذشته مطرح بوده، ارتباط میان بیمار و پزشک نباید ارتباطی یک طرفه باشد. این ارتباط یک طرفه مبتنی بر الگویی است که از فلسفه‌ رنه دکارت و فرانسیس بیکن منتج شده است. یعنی نگاهی مکانیکی و شیء‌انگارانه به بیمار در ارتباط سوژه و ابژه. مقالات این کتاب می‌کوشند به پرسش‌های محوری این بحث در چارچوب اخلاق زیستی پاسخ گویند: ارتباط میان بیمار و پزشک چگونه ارتباطی باید باشد؟ بیماری و سلامتی چیستند و چه نسبتی با مفهوم کلیِ سعادت بشری دارند؟ کار تشخیص بیماری تا چه میزان به یک نشست گفتگویی به معنای گادامریِ کلمه نزدیک است؟ و بسیاری از پرسش‌های دیگر.  مقاله نخست کتاب به نقش فلسفه در پزشکی جدید می‌پردازد، و بنیادهای فلسفیِ نهفته در پارادایم‌های پزشکی امروز را بررسی می‌کند. در این فصل، از این مسئله بحث می شود که هستی شناسیِ مکانیکی دکارت، به برداشتی ابژکتیو از موجود انسانی منجر شده است. مقاله دوم رویکردهای علمی و فلسفی به مسئله بیماری و سلامتی را بررسی می‌کند و به بحث از این دو مفهوم در ارتباط با ایده ارزش می‌پردازد. مقاله سوم اما بحث را در سطح فلسفی‌تری بررسی می‌کند و به اهمیت فلسفه عملی ارسطو در هرمنوتیک پزشکیِ گادامر می‌پردازد. مطالعه‌ این کتاب برای طیف وسیعی از خوانندگان مفید است؛ دانشجویان حوزه‌ اخلاق زیستی و اخلاق پزشکی، و علاقمندان فلسفه‌ حیات و حتی کسانی که در موضوعاتی چون هرمنوتیک و تفسیر پژوهش می‌کنند. اهمیت این کتاب در این است که تأملات فلسفی را به انضمامی‌ترین و ملموس‌ترین موضوعات زندگی پیوند می‌زند و نشان می‌دهد که اخلاق زیستی از موضوعاتی است که علم و فلسفه را به هم نزدیک می‌کند.  ناصر مؤمنی، مترجم این کتاب، دانش‌آموخته‌ دکتری فلسفه است و اخیراً ترجمه‌ کتاب دیگری را در حوزه فلسفه و پزشکی به سرانجام رسانده است. کتاب «فلسفه و اخلاق زیستی» با ترجمه ناصر مومنی را انتشارات شوند منتشر کرده است. ]]> اندیشه و علوم اجتماعی Thu, 13 Jun 2019 04:30:00 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/276775/بررسی-بنیادهای-فلسفی-نهفته-پارادایم-های-پزشکی لاریجانی: احمدی به بحث‌های عقلی در جامعه معتقد بود/ او علم آموخته‌اش را زندگی کرد http://www.ibna.ir/fa/doc/report/276798/لاریجانی-احمدی-بحث-های-عقلی-جامعه-معتقد-او-علم-آموخته-اش-زندگی به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) نشست مراسم بزرگداشت حجت‌الاسلام والمسلمین احمد احمدی و اولین سالگرد درگذشت او بعداز ظهر امروز چهارشنبه (22 خردادماه) با حضور اهالی حوزه و دانشگاه و شخصیت‌هایی همچون حسام‌الدین آشنا، حسن خمینی، عفت مرعشی، علی مطهری و ... برگزار شد.   علی لاریجانی، رئیس مجلس شورای اسلامی در این مراسم درباره شخصیت مرحوم احمد احمدی گفت: مرحوم احمد احمدی شخصیتی جامع‌الاطراف داشت. او یک معلم پارسا بود که هم نسبت به زمان تدریس و هم محتوای درسی که ارایه می‌شود و همین‌طور شنیدن نظرات دانشجویان حساس بود. او همچنین خصوصیات اخلاقی بسیار ممتازی داشت. در ترجمه آثار فلسفی به شدت دقیق بود و با وسواس کار می‌کرد تا متنی که ارایه می‌کند قابل استناد باشد. ترجمه آثار فلسفی کار ساده‌ای نیست و فرد باید هم به محتوا و هم به دو زبان مبدا و مقصد اشراف داشته باشد و مرحوم احمدی چنین بود. حتی پاورقی‌های ترجمه‌های او حاوی نکات بسیار مهمی هستند.   او سپس با اشاره به فعالیت‌های احمدی در حوزه فلسفه گفت: او هم در زمینه نظریه‌های دکارت صاحب نظر بود و هم در حوزه اندیشه‌های کانت. او به تئوری شناخت کانت علاقه‌مند بود. هرچند ایراداتی نسبت به آن وارد می‌دانست و مثلا می‌گفت کانت در این نظریه بین متافیزیک و منطق خلط مبحثی صورت داده با همه اینها احمدی معتقد بود کانت یک قله را در حوزه معنویت فلسفی طی کرده است. حرفم این است که موضوعاتی که مرحوم احمدی در حوزه فلسفه به آن می‌پرداخت مباحث بسیار مهمی هستند که قابل بحث و پیگیری است.   رئیس مجلس شورای اسلامی افزود: احمدی معتقد بود بحث‌ها در جامعه باید بحث‌های عقلی باشد و زمانی که صحبت‌های غیراستدلالی می‌شنید ناراحت می‌شد. البته نه ممکن است و نه نیاز است که مبانی فلسفه به صورت کامل در جامعه جاری شود اما وجود یک انسجام عقلی برای یک جامعه مهم است چرا که کمک می‌کند به جای مبانی هیجانی بر مبانی عقلانی تکیه کند.   او تاکید کرد: مرحوم احمدی دلمشغولی عجیبی نسبت به انقلاب داشت و ورای دسته‌بندی‌های چپ و راست نگران کلیت امت اسلامی بود. نگرانی‌هایش در حوزه سیاست بسیار کلان‌تر از مسائل خرد سیاسی بود. او همیشه نگران تحقق عدالت در جامعه بود و اینکه چرا برخی از سیاسیون ما نظراتشان را با ناپختگی اعلام می‌کنند که برای کشور هزینه می‌آفریند. خیلی‌ها علم دارند اما این علم در خودشان به بار ننشسته‌ است اما او آنچه را که آموخته بود زندگی می‌کرد. انتشارات سمت و دانشگاه تربیت مدرس از خیرات اوست که برای جامعه به یادگار گذاشته است و امیدوارم راهش ادامه پیدا کند.   محمد ذبیحی، رئیس سازمان سمت نیز گزارشی از فعالیت‌های این سازمان ارایه کرد و گفت: موسسه سازمان با یک میلیون پول اهدایی امام کارش را آغاز کرد و با تلاش‌های مرحوم احمدی به سازمانی بلندآوازه تبدیل شد که امروز یک برند بزرگ علمی در حوزه علوم انسانی کشور است. انتشار دو هزار و 500 کتاب مبنایی و درسی در طی سال آن هم در این شرایط دشوار کاغذ واقعا مهم است. ما سعی می‌کنیم کاغذی که هزینه‌اش صفحه‌ای 130 تا 150 تومان برای خریدار می‌افتد را نهایتا با مبلغ 70 تومان به او ارایه دهیم. در حوزه زبان‌های خارجی و حقوق نیز در این سال‌ها تلاش گسترده‌ای صورت گرفته است.   ذبیحی ادامه داد: البته قطعا کاستی‌های نیز وجود دارد ولی منتقدان هم باید بپذیرند علم وقف کسی نیست و کشفی است. یعنی یک پدیده کاشف است که مسیرش را خودش مشخص می‌کند. ما کاستی‌هایی داریم ولی دستمان را به سمت همه استادان و صاحب‌نظران دراز می‌کنیم و امیدواریم با همراهی هم این برند ملی را به یک برند بین‌المللی تبدیل کنیم. واقعا چرا ما نباید در حوزه علوم انسانی و حقوق به دنیا حرف صادر کنیم.   منصور غلامی، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری نیز با بیان اینکه به حکم شاگردی بر خود واجب دانسته به استادش ادای احترام کند گفت: 40 سال از شکل‌گیری سازمان سمت گذشته بود ولی مرحوم احمدی تا روزهای آخر حیات همچون با انگیزه و شور و شعف اولیه کارها را پیگیری می‌کرد. واقعا علاقه وافری به تدوین و پیگیری تولید محتوای علوم انسانی داشت. حوزه علوم انسانی واقعا حوزه سنگین و پرتنشی است آن هم اگر بخواهید یک کار در چارچوب و با هدف ارایه دهی. مرحوم احمدی همه کتاب‌هایی را که اینجا منتشر می‌شد پیش از چاپ می‌خواند که نشان از مسئولیت بالای او دارد.   این عضو کابینه دولت دوازدهم تاکید کرد: با همراهی تمام فعالین حوزه‌های علمیه و پژوهشگران و استادان باید علوم انسانی کشور را احیاء کنیم ما در وزارتخانه برنامه‌هایی نیز برای حمایت از موسسه سمت داریم که می‌تواند به حوزه عمل آن بیافزاید و بنا داریم مجموعه‌ها فعال در حوزه علوم انسانی را در یک فرایند هم‌افزایی به حصول نتایج کلان نزدیک کنیم.   علیرضا اعرافی، رئیس حوزه‌های علمیه سراسر کشور نیز در سخنانی گفت: من 4 دهه با مرحوم احمدی مأنوس بودم هم دانشجویان و هم طلاب ما نیازمند بازشناسی این الگوهای جذاب و الهام‌بخش هستند. بعد دانش و علم مرحوم احمدی در پس تواضع و خشوع او چندان نمایان نمی‌شد او به واقع یک ذات و شخصیت فلسفی مبنی بر فلسفه اسلامی بود. مرحوم احمدی البته در فلسفه اسلامی توقف نکرد و با الهام از استادش علامه طباطبایی به سرچشمه‌های فلسفه غرب نیز ورود کرد. اشرافش به زبان انگلیسی کمک کرد تا از منابع اصلی بهره ببرد و با جدیت به بررسی مباحث در باب هگل، کانت و دکارت پرداخت.   اعرافی افزود: مرحوم احمدی به انقلاب عشق می‌ورزید و به امام عاشقانه می‌نگریست. با تسلط خود توانست مباحث تطبیقی معارف و علوم انسانی را گره بزند در نگارش و ویرایش مقالات به شدت وسواس داشت و به دیگران در بازسازی متن‌ها کمک می‌کرد. روح عبادی و معنوی خاصی داشت و نمازش هم نماز خاصی بود. در حوزه اخلاق فردی و اجتماعی احمدی برای حوزویان و دانشگاهیان یک الگوست. صبور و شکیبا بود و هیچ‌گاه از دایره عدالت و انصاف بیرون نرفت. نقطه وصل دو نهاد حوزه علمیه و دانشگاه بود و در بسیاری از تحولات قم نقش او به‌شدت مشهود است.   در پایان مراسم از مجموعه مقالات ارائه شده درباره حجت‌الاسلام احمد احمدی رونمایی شد. ]]> اندیشه و علوم اجتماعی Wed, 12 Jun 2019 13:50:17 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/276798/لاریجانی-احمدی-بحث-های-عقلی-جامعه-معتقد-او-علم-آموخته-اش-زندگی آیت‌الله سیدمحمد خامنه‌ای: حکمت متعالیه حرف‌های بسیاری برای گفتن دارد http://www.ibna.ir/fa/doc/report/276781/آیت-الله-سیدمحمد-خامنه-ای-حکمت-متعالیه-حرف-های-بسیاری-گفتن به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) بیست و سومین همایش بزرگداشت ملاصدرا با عنوان «حکمت ایرانی و حکمت متعالیه» چهارشنبه 22 خردادماه در مجموعه فرهنگی آدینه برگزار شد. آیت‌الله سیدمحمد خامنه‌ای، رئیس بنیاد حکمت اسلامی صدرا در ابتدای این مراسم درباره حکمت ایرانی و حکمت متعالیه گفت: حکمت ایرانی اشراقی یونانی شده از طریق افلوطین و مرحوم سهروردی و سهل شوشتری است به ما رسیده است. آنها خودشان معنی اشراق و معنی گفته‌های قدیمی ایرانی را می‌فهمیدند و اگر به ایران قدیم برگردیم می‌فهمیم حکمت چقدر عظمت و اهمیت داشته است. او با بیان اینکه حکمت متعالیه حرف‌های بسیاری برای ما دارد ولی به آن خیلی ساده نگاه می‌کنیم افزود: هر حکیمی در هر جایی، خوبی‌های آن را گرفته است. معارف قرآنی هم از این حکمت برخوردارند. حدیث در نظر شیعه بسیار مهم بوده که این یعنی نگاه به گفتار ائمه اطهار. معارف ائمه را هم گرفته‌اند و بعد متکلمان شیعی فرهنگ و عرفانش را هم از ائمه اطهار گرفته و بعد فرهنگ تصوف که کامل ترین رشته معرفت است. امروز حکمت متعالیه در ساده ترین محیط‌ها می‌تواند جا باز کند چون یک حقیقت مستقل و مکتبی است که همه مزایا را دارد و نسبت به حکمت ایران قدیم می‌توان یک تفسیر از آن ارائه کرد. همچنین می‌توان آنها را تحلیل و نقد کرد. از سوی دیگر این حکمت نگاه توحیدی را برگرداند. این استاد فلسفه در ادامه با اشاره به کلمه نور در حکمت متعالیه توضیح داد: کلمه نور اشاره بر وجود دارد، نور عبارت است از چیزی که خود ظاهر است به نفسه و زائل کننده چیزهای دیگر هم است و این نور است که مستقل از موجودات سایر موجودات را به ما نشان می‌دهد. قرآن نور دارد و خداوند نور همه چیزهاست؛ یعنی خالق همه چیزهاست و اصل بر همه وجودها یا واجب الوجود است. در تاریخ فلسفه حکمت ایرانی هم کلمه ایرانی زروان را داریم که یک حقیقت واحد عینی است، وجود و حقیقت اصلی در همان واجب الوجود است که از زروان دو نیروی ملکوتی و شیطانی زاده می‌شوند. آیت‌الله سیدمحمد خامنه‌ای در پایان با توجه به اهمیت حکمت ایرانی تأکید کرد: به هر طرف که نگاه می‌کنیم حکمت ایرانی اهمیت و نورانیتی دارد که ما آن را از دست نداده‌ایم. ابن سینا حدود ۲۰ جلد کتاب درباره حکمت یونانی نوشته که متأسفانه همه آنها از بین رفته‌اند. سهروردی حکمت ایرانی را احیا کرد و اصل اشراق را بیان می‌کند. حکمت ایرانی قدیم بحث زیاد دارد و به صورت مختصر نمی‌توان حق این مطلب را ادا کرد. غلامحسین ابراهیمی دینانی نیز در این مراسم با بیان اینکه جامعه‌ای که تاریخ ندارد یا تاریخ خود را نمی‌شناسند، دارای هویت نیست گفت: تاریخ آغاز دارد و این بحث مهمی است؛ دانشمندان می‌کوشند آغاز تاریخ را در زمان پیدا کنند، اما آغاز تاریخ در خود تاریخ نبوده و بی نسبت به حال و آینده نیست. آغاز حقیقت است و آغاز همیشه با حال و آینده است و گذشته معنایی ندارد. او با اشاره به اینکه بهتر است حقیقت را از همان آغاز بگوییم، گفت: تاریخ بدان گونه که می‌گویند ثبت وقایع نیست، بلکه تاریخ فهم وقایع است. حکیم تاریخ را می‌داند، حکمت فلسفه از درون تاریخ بیرون می‌آید تا مفاهیم تازه ایجاد کند و دوباره به تاریخ باز می‌گردد. گفته‌ها و گفتن‌ها داریم. گفته‌ها را می‌توان شمرد، ولی گفتن‌ها شماره ندارد، فلسفه گفتن است، کسانی که فلسفه می‌خوانند گفته‌ها را می‌دانند، ولی فیلسوف نیستند. فلسفه یک جرقه است که انبار پنبه جهالت را آتش می‌زند. فلسفه برتر از هر علم، افکار و زندگی است، اما سلطه ندارد. دینانی با اشاره به اینکه فلاسفه با هم اختلاف دارند، ولی یکدیگر را نمی‌کشند، عنوان کرد: فلسفه خیلی چیز‌ها برای گفتن دارد، فلاسفه با هم اختلاف دارند، ولی یکدیگر را نمی‌کشند، پس می‌توان اختلاف داشت و یکدیگر را نکشت و گفتن را ادامه داد. فلسفه با تاریخ را نمی‌توان از هم جدا کرد. در این جغرافیا و کره زمین کشور‌های پیشرفته بسیار داریم، ولی یکی از سرزمین‌هایی که از قدیم مهد فلسفه بوده، ایران است. ایران حکیم پرور بوده، اما یونان را هم نمی‌توان نادیده گرفت. با این حال غربی‌ها ایران را در زمینه حکمت نادیده می‌گیرند، زیرا آثار را سوزانده شده، اما حکمت متعالی ایران باقی مانده است.  رضا داوری اردکانی هم در بخش دیگری از این مراسم درباره حکمت ایرانی و لزوم بازخوانی و تدوین تاریخ فلسفه اسلامی گفت: فیلسوف تفنن نمی‌کند، زیرا این سخن فلسفه و تفکر را انکار می‌کند، فلسفه با اصلی آغاز شده است، تاریخ فلسفه تاریخ جمع فلسفه اشراقی و عرفان و کلام است که همه این‌ها در حکمت ملاصدرا جمع می‌شود. حکمت ایرانی در قوام این فلسفه دخیل بوده و ما باید زوایای آن را روشن کنیم تا دخالت و راه‌های آن را بیابیم، یکی از مطالبی که باید به آن حساس شد این است که فلسفه ایرانی قوام پیدا کرده تا خلافت اسلامی را سرنگون و حکومت جدید بسازد که اینطور نیست. او با اشاره به اینکه فلسفه با سیاست ارتباط دارد، گفت: هر فلسفه اقتضای سیاسی دارد، اما فرق می‌کند که فیلسوف به قصد اقدام سیاسی به فلسفه بپردازد، یا نه.  همه فلاسفه نظر را بر عمل مقدم می‌دانستند. بعضی استدلال‌ها روزنامه‌ای و فریبنده است. اینکه بگوییم ابن سینا فلسفه ایدئولوژی دارد، عجیب به نظر می‌رسد دانشمندی که اشتغال خود را به سیاست خسران می‌شمارد و گلایه از این دارد که مدت‌ها به چیزی اشتغال داشته که مناسب او نبوده و این نظر درست نیست. این استاد فلسفه افزود: خوب است این مطلب را روشن کنیم که تاریخ ما در تاریخ اسلامی با دین چه نسبتی دارد، تاریخ اسلامی تاریخ ملت است. سیر تفکر برنامه ریزی ندارد، زیرا فیلسوفان تابع برنامه نیستند درنتیجه این برنامه تابع فلسفه است. اردکانی با اشاره به اینکه ایدئولوژی دستورالعمل است، گفت: ایدئولوژی اعتقاد غیر دینی و مبتنی بر شریعت خاصی است که بر اساس آن دستوراتی را صادر می‌کند، اما ما در فلسفه اطاعت نداریم و در فلسفه تفکر داریم. ملاصدرا به حکمای یونانی بسیار اهمیت می‌داد تا ارسطو چرا که ارسطو آن حکمت اشراقی یونانی را به هم می‌زند، کسانی که صوفی بودند و اهل اشراق، حکمت ایرانی را می‌فهمیدند، چون در ایران قدیم حکمت بسیار مهم بوده است. اردکانی با بیان اینکه حکمت متعالی خیلی بزرگ است عنوان کرد: حکمت ایرانی هم با نور آمیخته شده است؛ ابن سینا درباره حکمت یونانی نوشته و سهروردی حکمت ایرانی را احیاء می‌کند، او اصل اشراق را بیان می‌کند و از قرآن نیز می‌گیرد، اما ملاصدرا همه این‌ها را در هم می‌آمیزد.   قاسم پورحسن عضو هیئت‌علمی دانشگاه علامه طباطبایی در ادامه با بیان اینکه فرزانگی بنیان حکمت ایرانی است گفت: فرزانگی این است که گوش فرا دهند. اندیشه ایرانی به ما می‌گوید هر کس که گوش ندارد سخن نیز نمی‌تواند بگوید. فهم اصیل و مبتنی بر حکمت با گوش سپردن به دست می‌آید. این آغاز حکمت است. حکمت یاد می‌دهد که چگونه گوش بسپاریم. مولوی در دفتر ششم می‌گویند: آدمی فربه شود از راه گوش. او افزود: حکمت بر گفتگو با دیگری بناشده است. در حکمت ایرانی، دیگری امری اصیل و بنیادین است. بدون دیگری نمی‌توان از فهم و گفتگو سخن گفت. این مسئله بنیان صلح را شکل می‌دهد. صلح پاسخی به زندگی است. بنیان زندگی را خرد شکل می‌دهد. انسان ایرانی گذشته، ریشه و بنیادی دارد که بر حکمت استوار شده است. صلح دفاع از این ریشه و میراث است. امروزه صلح وزندگی برای ایرانی، یک مسئله و پرسش است. دفاع از حکمت ایرانی، دفاع از صلح خواهد بود. جنگ بیرون از حکمت رخ می‌دهد و ریشه‌های فرزانگی را می‌سوزاند. امروزه جهان از حکمت دور شده است به همین روی جنگ بر او سلطه پیدا کرد. بدون حکمت نمی‌توان بر جنگ و خواست ستیز غلبه پیدا کرد. دانشیار دانشگاه علامه طباطبایی در ادامه سخنانش با اشاره به اینکه جهان امروز آن‌چنان پرآشوب و ناآرام شد که می‌توان صدای کشمکش را احساس کرد، اظهارکرد: ستیز، زندگی را می‌سوزاند و خاکستر تحویل می‌دهد. هیچ‌کس نمی‌تواند در این وضعیت بی‌تفاوت بماند. مسئولیت حکیمان و فرزانگان بنیادی‌تر است. اگر نتوانیم از گسترش مناقشه در جهان حیات آدمی با تهدید واقعی روبرو خواهد شد. راهی غیر از صلح و کوشش نخبگان برای فهمیدن اهمیت صلح وجود ندارد. به گفته پورحسن، حکمت به آدمی آموخت چگونه زندگی را قدر بدانند، با ابتناء بر عقل و آگاهی مدارا جویند، بر ستیز غلبه آیند و به دیگری گوش بسپارند. انسان ذاتاً نه‌تنها در پی جنگ‌طلبی نیست بلکه به پشتوانه عقل، دین و اخلاق در جستجوی صلح است. زندگی و صلح پرسش اساسی دوره کنونی است. عقل و دین امکان‌های فراخی را برای صلح پیش روی انسان‌ها قرار می‌دهند. میل به جنگ، میل درونی انسان‌ها نیست. منافع و مطامع غیرانسانی، جهان را به‌سوی جنگ می‌کشاند. این استاد دانشگاه تأکید کرد: امروزه بر اساس فهمی نادرست از قدرت، غرب می‌کوشد تا خواست جنگ را خواستی ضروری و مسلط جلوه دهد و هر نفعی را در جنگ و با راه انداختن ستیز به دست آورد. جنگ در تعارض با حکمت است. ستیز می‌تواند همه دنیا را به خاکستری تبدیل کند و آرزوهای زندگی را محو سازد. «راه غلبه بر این سلطه و نزاع چیست؟» او با اشاره به اینکه بازگشت به خرد و عقلانیت راه نخست و بنیادین است، گفت: به کمک خرد و اخلاق می‌توان از صلح دفاع به عمل آورد. خرد، بنیان زندگی است. در پیش گرفتن راه خرد و پرهیز از رفتارها و کنش‌های ستیزه خیز از سوی همگان می‌تواند راه جلوگیری از جنگ را مهیا نماید. بزرگان فکری و نخبگان ایرانی مسئولیتی مهم در پیشگیری از جنگ دارند. فهم اصیل آن‌ها از صلح و ضرورت دفاع از صلح باید به جامعه، و جهان انتقال یابد. اگر جنگی از سر نادانی رخ دهد بیش از همه متفکران مقصر خواهند بود. اندیشمندان وظیفه بنیادین دفاع از حیات و زندگی بشر را برعهده دارند. کوشش و عزم جمعی آنان سبب خواهد شد تا دیگران خطرات جنگ را دریابند و تلاش همگانی در مخالفت با ستیزه صورت دهند. جنبش ضد جنگ باید تبدیل به حرکتی عمومی در ایران و منطقه شود. نباید منطقه به‌سوی جنگ پیش برود. پورحسن با اشاره به اینکه گفتگو، راه‌حل عقلانی است، افزود: گفتگو می‌تواند آرامش و صلح را به همراه داشته باشد. ایران با پشتوانه حکمی و میراث فلسفی خود باید بنیاد گفتگو و صلح را فراهم سازد و دیگران را نیز به خرد و گفتگو فرابخواند. ایران به کمک نخبگان و متفکران خود، عقلانیت را طرح کرده و گسترش می‌دهد. خردورزی می‌تواند بسیاری از مناقشات را حل کند. ایران می‌تواند منادی صلح و دوستی باشد. بدون گفتگو، صلح دست‌نیافتنی است. میراث انسانی و سنت معنوی- اخلاقی ایران بنیاد صلح خواهد بود. این استاد دانشگاه علامه طباطبایی تاکید کرد: ایران فرهنگی و تطورات تاریخی آن، بنیان‌های فکری و فرهنگی ایران، خرد ایرانی، ضرورت آگاهی ایرانیان از میراث و سنت بنیادین ایران و نیز تاریخ بنیادین ایران برای وضع کنونی یک مسئله شالوده‌ای و اصیل است. زمانی که از سنت و خرد ایرانی سخن می‌گوئیم درصدد احیای گرایش‌های قومی و برتری‌جویی نیستیم. مسئله بازنگاری میراث فرهنگی ایران است تا بتواند گفتگوی شرق و غرب را سامان دهد. در شاهنامه سخن بر سر گوهرها و فرهنگ اصیل است بنیانی که هستی انسان را بر می‌سازد سخن بر سر پیوند و جدایی انسان‌ها و تعارض و آشتی فکرها و فرهنگ‌هاست که زندگی و جهان آدمیان را شکل می‌دهد. پورحسن گفت: پس از فهم دقیق ایران و بنیان‌هایش باید به ریشه‌های فرهنگی و حکمی ایران روی آورده و نقش ایران در معضلات کنونی بشر و نیز آینده ایران را در بنیاد فرهنگ آن جستجو کنیم، بنیادی که اصیل است و ریشه دارد و در مواجهه با سایر فرهنگ‌ها و دیگری، آغوشی بازدارد و به استقبال گفتگو می‌رود. او بابیان اینکه امروزه باید از جهان ایرانی و جهان غرب و ضرورت گفتگو میان جهان‌ها روی آوریم و از تقابل فرهنگ‌ها و جهان‌ها دست بشوییم و مواجهه ایرانیان با دیگران را بر فهم صحیح استوار سازیم، گفت: بهترین شیوه مواجهه جهان و فرهنگ ایرانی با دیگری، گفتگو و فهم عالمیت‌ها است. پور حسن با بیان اینکه ایران حلقه میانه غرب و شرق است، از این حیث ایرانیان هم‌ریشه در آسیا دارند و هم نگاه به غرب دوخته‌اند گفت: موقعیت میانه امری بنیادین است که سبب ظهور حکمت و تمدن ایرانی شده است. به‌واسطه بنیان‌های حکمی است که می‌توانیم از جهان ایرانی و میراث حکمی ایران دفاع کرده و گفتگوی میان جهان‌ها را طرح کنیم. امروزه جهان ایرانی با میراث بنیادین خود در مواجهه با سایر جهان‌ها و مدرنیته قرار دارد. این مواجهه، تقابل و تعارض نیست. بهترین شیوه، گفتگو و فهم عاملیت‌ها است ازاین‌رو برخلاف بسیاری از متفکران معاصر غربی که از برتری عالمیت مدرنیته و غرب سخن راندند، بپذیریم که جهان‌ها را باید از نو در درون خود بازشناسی کرد.   ]]> اندیشه و علوم اجتماعی Wed, 12 Jun 2019 11:41:01 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/276781/آیت-الله-سیدمحمد-خامنه-ای-حکمت-متعالیه-حرف-های-بسیاری-گفتن مومنی ترجمه کتاب «پدیدارشناسی: یک مقدمه» را به ناشر سپرد http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/276755/مومنی-ترجمه-کتاب-پدیدارشناسی-یک-مقدمه-ناشر-سپرد به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) کتاب phenomenology: an introdution با عنوان فارسی «پدیدارشناسی: یک مقدمه» توسط ناصر مومنی ترجمه شده است. این کتاب در ۹ فصل مفصل به بررسی زمینه‌های تاریخی پدیدارشناسی، کانت و فلسفه قرن هجده و نوزده، هوسرل، هیدگر، مرلوپونتی، سارتر، گیبسون و روانشناسی محیطی، علوم شناختی و کامپیوتری، روانشناسی گشتالت و می‌پردازد. نویسنده با تسلط بر فلسفه و پدیدارشناسی و ربط و نسبت آن با علوم شناختی و هوش مصنوعی به مباحثی جذاب و تاحدی دشوار در این زمینه‌ها پرداخته است. مومنی ترجمه این اثر را به پایان رسانده و برای چاپ به انتشارات هرمنوتیک و پژوهش‌های پدیدارشناسی سپرده است. ]]> اندیشه و علوم اجتماعی Wed, 12 Jun 2019 09:08:19 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/276755/مومنی-ترجمه-کتاب-پدیدارشناسی-یک-مقدمه-ناشر-سپرد مسعود علیا از زیبایی شناسی هوسرل می‌گوید http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/276754/مسعود-علیا-زیبایی-شناسی-هوسرل-می-گوید به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) کلاس درسگفتارهای بهار ۱۳۹۸ مؤسسه پرسش کلاس پدیدارشناسی هنر «زیبایی شناسی هوسرل: تخیل، هنر و جهان‌های ممکن، تصویرآگاهی» برگزار می‌شود. «مسعود علیا» مدرس این درسگفتار است. شروع این دوره از شنبه ۲۵ خردادماه ساعت ۱۷ در موسسه پرسش خواهد بود. ]]> اندیشه و علوم اجتماعی Wed, 12 Jun 2019 06:22:23 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/276754/مسعود-علیا-زیبایی-شناسی-هوسرل-می-گوید سخنرانی‌های سه دوره خلوت‌گزینی «اکهارت تله» کتاب شد http://www.ibna.ir/fa/doc/book/276721/سخنرانی-های-سه-دوره-خلوت-گزینی-اکهارت-تله-کتاب به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، کتاب «سفر به خویشتن» اکهارت تله که از سوی وحید مهدیخانی گردآوری و ترجمه شده، حاوی سخنان و نیز پرسش‌وپاسخ‌های اکهارت تله در سه دوره مختلف خلوت‌گزینی است. اکهارت تله یکی از موثرترین معلم‌های معنوی جهان است که پیوسته به کشورهای مختلف سفر می‌کند و دوره‌هایی به اسم retreat به معنای خلوت‌گزینی یا گوشه‌نشینی برگزار می‌کند. این کتاب هم سخنان و نیز پرسش‌وپاسخ‌های اکهارت تله در سه دوره مختلف از این خلوت‌گزینی‌ها را شامل می‌شود. دوره اول تحت عنوان «سفر به خویشتن» شش فصل ابتدای کتاب را در برمی‌گیرد، دوره دوم تحت عنوان «از میان درب باز» موضوع فصل هفتم کتاب است و دوره سوم تحت عنوان «زیستی آزاد و رها« در فصل هشتم کتاب آمده است. در هرکدام از این دوره‌ها ظرایف و نکات عمیقی مطرح شده که برای علاقه‌مندان به این حوزه، جالب توجه خواهد بود. پرسش‌وپاسخ‌های مطرح شده در این دوره‌ها نیز به غنای مطالب افزوده و نکات جالب توجه بسیاری را مطرح می‌کنند. مترجم نیز در مقدمه‌ای که برای کتاب نوشته می‌گوید با شروع مطالعه این کتاب سفری را آغاز می‌کنیم که بسیار متفاوت از سایر سفرهاست. سفری درونی به خوش خویشتن حقیقی، همان خویشتنی که سروصدای بی‌وقفه ذهن آن را پوشانده است. همچنین پشت جلد کتاب می‌خوانیم: «هرچه شکل این لحظه بدتر و چالش برانگیز‌تر باشد و آن را بپذیرید، شما را عمیق‌تر به سوی فضا ـ آگاهی شرطی نشده و آرامش می‌برد. بنابراین اگر شما با بلا و مصیبت دردناکی در زندگی خود روبه‌رو شوید... بلا و مصیبتی در این لحظه رخ می‌دهد و همه‌چیز از هم می‌پاشد و شما با آن رو‌به‌رو می‌شوید و می‌بینید که این‌چنینی این لحظه همین است که هست. شما به طور کامل شکلی را که این لحظه به خود می‌گیرد، می‌پذیرید آنگاه ناگهان چیزی را احساس می‌کنید که واقعا قابل شرح‌دادن نیست و آن‌را فضا یا آرامش اطراف حادثه دردناک می‌نامیم. آن در میدانی از آرامش و فضا روی می‌دهد. اکهارت تله در اینجا کلمه شاد و خوشحال را به کار نمی‌برد. او معتقد است هنگامی که چنین اتفاقی می‌افتد، شما شاد نیستید، همچنین ناشاد هم نیستید. آن ورای شادی و ناشادی است. آرامش و صفا وجود دارد.» عناوین سرفصل‌های کتاب نیز عبارتند از: رابطه شما با لحظه حال چگونه است؟، وارد بدن خود شوید، استفاده از صوت به عنوان دروازه‌ای به سوی سکون، یک روز در سکوت گذراندن، سوال و جواب، سوال و جواب، از میان درب باز، زیستی آزاد و رها.   کتاب «سفر به خویشتن» نوشته اکهارت تله با گردآوری و ترجمه وحید مهدیخانی در ۲۸۴ صفحه، شمارگان ۵۰۰ نسخه و به قیمت ۳۸۵۰۰ تومان از سوی نشر ترنگ منتشر شده است.  ]]> اندیشه و علوم اجتماعی Wed, 12 Jun 2019 05:44:39 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/276721/سخنرانی-های-سه-دوره-خلوت-گزینی-اکهارت-تله-کتاب نهاد هنر بدون وجود حدی از خودمختاری به توسعه هنری خلاق نمی‌انجامد http://www.ibna.ir/fa/doc/report/276748/نهاد-هنر-بدون-وجود-حدی-خودمختاری-توسعه-هنری-خلاق-نمی-انجامد به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) نشست نقد و بررسی کتاب «گفتمان‌های فرهنگی و جریان‌های هنری ایران» (1397) نوشته محمدرضا مریدی عصر روز گذشته سه‌شنبه 21خرداد ماه در دانشگاه هنر برگزار شد. نعمت‌الله فاضلی یکی از سخنرانان این نشست با بیان اینکه مریدی در این کتاب روایتی فوکویی از «گفتمان‌های هنری» در ایران معاصر ارائه کرده است گفت: تلاش مریدی بنابر نوشته خودش در این کتاب این بوده که «تاریخ اجتماعی هنر ایران» از مشروطیت تا به امروز را بنویسد. او افزود: مریدی ادعا می‌کند که ظهور طبقه متوسط بازاری در دوره قاجار باعث شد این طبقه دربرابر ارزش‌های سنتی اشرافی قاجار قد اعلم کند و زمینه اجتماعی برای استقلال هنر از حکومت تا حدودی فراهم شود. در دوره پهلوی‌ها با شکل‌گیری و گسترش طبقه متوسط بروکرات و تکنوکرات ناشی از گسترش نظام اداری جدید، مجددا کشمکش بر سر ارزش‌های هنری رنگ و بوی دیگری گرفت. در دوره پساانقلاب (1357 تاکنون) هم با ظهور حکومت مذهبی کشمکش‌های سیاسی و قدرت رنگ و بوی ایدئولوژیک تازه‌ای پیدا کردند. بنابر روایت مریدی در قلمرو هنر ایران در دوره معاصر کشمش میان رئالیسم و ایده‌الیسم موتور اصلی منازعات گفتمانی شدند. به گفته فاضلی، در این کتاب 380صفحه‌ای نشان داده شده است که گفتمان‌های سیاسی در این دوره مجالی برای شکل‌گیری و گسترش «گفتمان هنری» ایجاد نمی‌شود و فعالیت‌های زیبایی شناختی و هنری ایران در انقیاد و چنبره ایدئولوژی‌ها قرار می‌گیرند. از این رو گفتمان‌های هنری ما همان گفتمان‌های سیاسی مانند مشروطه، ناسیونالیسم و اسلام‌گرایی هستند. این ایدئولوژی‌ها برای خود نام‌های هنری گوناگون مانند «هنر ایرانی»، «هنر مشروطه»، «هنر مکتبی»، «هنر ارزشی» «هنر معترض» و امثال اینها خلق می‌کنند. عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به اینکه مریدی خبر خوبی برای هنر معاصر ایران به ما نمی‌دهد عنوان کرد: زیرا به گفته او همه تلاش‌های هنری در نهایت به گفتمان‌های سیاسی فروکاسته شده‌اند. به همین دلیل در روایت تاریخ اجتماعی هنر ایران ناگزیر باید از سیاست سخن بگوییم. تکیه اصلی مریدی در این مطالعه در زمینه هنر نقاشی است، اگرچه به تمام هنرهای دیگر هم به صورت پراکنده اشاره می‌کند. او ادامه داد: مریدی برای نگارش این کتاب بسیار زحمت کشیده و آن را با کیفیت و تمیز به چاپ سپرده است. انبوهی از اطلاعات و تصاویر و تحلیل‌های نظری جامعه‌شناسانه در این مطالعه به خدمت گرفته شده‌اند. اگرچه تردید دارم که مریدی به شیوه قابل قبولی موقعیت مسأله‌مند هنر ایران را صورت‌بندی کرده باشد، اگرچه در این روایت گفتمانی بخش‌های زیادی از تلاش‌های هنری ایرانیان از قلم افتاده است، اگرچه کاملا تردید دارم که بتوان براساس تحلیل طبقاتی بتوان روایت قابل قبولی از هنر ایران معاصر ارائه کرد، اگرچه روایت تاریخ هنر نقاشی نمی‌تواند روایت همه هنرهای ایران باشد، و اگرچه کم و کاستی‌های قابل توجهی در روش اعمال دقیق تحلیل گفتمان جناب مریدی وجود دارد، اما این مطالعه جسورانه و خواندنی نکات قابل توجهی درباره حال و روز هنر ایران معاصر در اختیار ما قرار می‌دهد. می‌خواهم این نکات را فهرست وار بنویسم تا شاید در تاریخ و حافظه ما بماند! این استاد مطالعات فرهنگی با بیان اینکه مریدی نشان می‌دهد که سیاست در ایران از هیچ کوششی برای تصاحب کردن هنر در خدمت ارزش‌ها و منافع و خواست‌های قدرت کوتاهی نکرده گفت: همین امر اگرچه زمینه مساعد برای گسترش فعالیت‌های هنری ایجاد کرده است، اما به شدت میدان خلاقیت و ظهور و بروز نوآوری‌های هنری تنگ و تنگ‌تر ساخته است. در دوره مشروطه زمینه اجتماعی برای ظهور نوعی واقع‌گرایی و رئالیسم فراهم شد و کم کم نقاشی و تصویر توانست جای نگاری گری سنتی را بگیرد. ظهور عکاسی و گسترش نقاشی پرتره و ظهور طبقه متوسط و روشنفکران کمک کرد تا ما بتوانیم کمی به واقعیت چشم بدوزیم و نوعی واقع گرایی انتقادی زیبایی شناسانه در هنر پدید آمد. اما با شکل گیری دولت پهلوی و ایدوئولوژی ناسیونالیسم باستان گرا و رمانتیک آن، چنان به هنر و هنرمندان فشار آوردند که مجددا به ایده آلیسم و رمانتیسیسم بازگشتیم. به گفته فاضلی، در واکنش به این موقعیت در سایه حزب توده و جریان‌های چپ زمینه برای کشمکش سیاسی جدید فراهم شد و نوعی سیاسی شدن جدید در هنر ظاهر شد و هنر سوسیالیستی شکل گرفت و بر ذهنیت عده زیادی در هنرمندان و نویسندگان ادبی غلبه کرد. در دوره پهلوی دوم اسلام گراها هم ظاهر شدند و کشمکش‌های سیاسی در هنر شدت و حدت بیشتری پیدا کرد. نتیجه این کشمکش‌ها این شد که هنر معترض و هنر روستاگرا و سنت گرا به عنوان گفتمان رقیب گفتمان رسمی هنر گسترش یافت. او با اشاره به اینکه با شکل‌گیری انقلاب سال 1357 دوباره سیاست با شدت و حدت بیشتری درگیر میدان هنر شد و اعمال عریان قدرت در هنر به صورت امری عادی و همگانی درآمد یادآور شد: هنر انقلابی، هنر مکتبی و هنر ارزشی و هنر معنویت گرا، عناوینی بود که در این دوره ظاهر شدند و گفتمان هنر ایران را تسخیر کردند. در واکنش به هنر رسمی در دوره پساانقلاب، کم کم هنر جهانی و هنر زنان و اشکال هنری دیگر گفتمان رقیبی را شکل دادند. اگرچه این گفتمان جا و جایگاه نهادی نداشت و از جشنواره‌ها و جوایز و سیاست‌های هنری رسمی بیرون افتاده بود. فاضلی تاکید کرد: حاصل این سیاسی شدن افراطی هنر این شد که در هر دوره هنرمندان حول ایدئولوژی‌های سیاسی بسیج شدند و نهاد هنر فاقد خودمختاری حداقلی برای توسعه هنری و زیبایی‌شناختی شد. در واقعیت، چیزی که همواره خودش را بازنما می‌کرد ایدئولوژی‌های قدرت/ضدقدرت بودند که به صورت امری زیبایی‌شناختی خود را نشان می‌دادند؛ و امر زیباشناسانه مجال اندکی برای بروز و ظهور خود اصیل و خلاقه‌اش داشت. برآیند تاریخی این کشمکش‌ها نوعی نارضایتی مستمر نیروهای مولد و خلاق جامعه و  از دست رفتن فرصت‌های تاریخی برای برآمدن و بالنده شدن تمدن ایرانی در عرصه جهانی هنرها شد. این استاد مطالعات فرهنگی در پایان گفت: رضا نجف زاده در کتاب «تجدد رمانتیک و علوم شاهی» (1398) نشان می‌دهد که سیاست‌های دولت‌های پهلوی در زمینه علوم و دانش‌ها، اگرچه همراه با سرمایه گذاری‌های عظیم بود اما در نهایت دانش رسمی و علوم شاهی نتوانست ثبات و پایداری پهلوی را تضمین کند. مشکل یا گره کار در این بود که دانش و علم برای توسعه اصیل خود نیازمند وجود حدی از آزادی و خودمختاری نهاد علم و آموزش است. مطالعه مریدی هم نشان می‌دهد که نهاد هنر نیز بدون وجود حدی از خودمختاری و استقلال و آزادی، نه تنها به توسعه هنری اصیل و خلاق و ماندگار نمی‌انجامد بلکه دائما هنر در نهایت در خدمت ضدگفتمان حاکم قرار می‌گیرد و سرمایه‌گذاری حکومت‌ها برای گسترش نهادهای هنری را بر ضد اهداف رسمی‌شان سوق می‌دهد. می‌دانم که سیاست در ایران گوش شنوایی ندارد. اگر داشت این گونه همه چیز را علیه خودش نمی‌شوراند. اما مگر من دانشگاهی راه دیگری جز گفتن این واقعیت در گوش سیاست در اختیار دارم؟! ]]> اندیشه و علوم اجتماعی Wed, 12 Jun 2019 04:33:29 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/276748/نهاد-هنر-بدون-وجود-حدی-خودمختاری-توسعه-هنری-خلاق-نمی-انجامد دوره‌های آشنایی با آرای لکان برگزار می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/276724/دوره-های-آشنایی-آرای-لکان-برگزار-می-شود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) دوره‌های کوتاه مدت آشنایی با آرای لکان با عنوان «از لکان متقدم تا لکان متاخر» از سوی گروه مطالعات علم مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران برگزار می‌شود.   این دوره با حضور «فرزام پروا» روانکاو و روانپزشک برگزار خواهد شد. دوره‌های کوتاه مدت آشنایی با آرای لکان با عنوان «از لکان متقدم تا لکان متاخر» از یکشنبه ۲۶ خرداد تا یکشنبه ۳۰ تیر از ساعت ۹ تا ۱۱ صبح در مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران برگزار می‌شود. علاقه‌مندان می‌توانند برای حضور در این دوره، اطلاعات بیشتر را در این زمینه از مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران دریافت کنند. ]]> اندیشه و علوم اجتماعی Tue, 11 Jun 2019 11:51:46 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/276724/دوره-های-آشنایی-آرای-لکان-برگزار-می-شود همایش «جهانی شدن و کانون فرهنگ‌های بدیل» http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/276717/همایش-جهانی-شدن-کانون-فرهنگ-های-بدیل به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، همایش «جهانی شدن و کانون فرهنگ‌های بدیل؛ گفت‌وگوهای فرهنگی ـ تمدنی ایران و آلمان» روزهای ۲۵ و ۲۶ خردادماه در دانشکده ادبیات فارسی و زبان‌های خارجی دانشگاه علامه طباطبایی برگزار می‌شود.  بویکه بارین، محمدرضا حسینی‌بهشتی و علی‌اصغر مصلح سخنرانان اولین روز این همایش خواهند بود که ساعت ۱۶ تا 17 و 30 دقیقه روز شنبه ۲۵ خردادماه در موضوع «حقیقت: جامعه، فلسفه، سیاست» سخنرانی می‌کنند. برنامه دیگر سخنرانی‌‌ها نیز متعاقبا اعلام می‌شود. همایش «جهانی شدن و کانون فرهنگ‌های بدیل؛ گفت‌وگوهای فرهنگی ـ تمدنی ایران و آلمان» با همکاری مؤسسه مطالعات آسیا و آفريقا دانشگاه هومبولت برلین برگزار می‌شود.  ]]> اندیشه و علوم اجتماعی Tue, 11 Jun 2019 09:20:28 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/276717/همایش-جهانی-شدن-کانون-فرهنگ-های-بدیل «گفتمان‌های فرهنگی و جریان‌های هنری ایران» روی میز منتقدان http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/276704/گفتمان-های-فرهنگی-جریان-های-هنری-ایران-روی-میز-منتقدان به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) دانشکده علوم نظری و مطالعات عالی هنر با همکاری انجمن پژوهش هنر کمیته هنر انجمن جامعه‌شناسی ایران و انجمن علمی نقاشی نشست نقد کتاب «گفتمان‌های فرهنگی و جریان‌های هنری ایران» را امروز سه‌شنبه 21 خردادماه برگزار می‌کند. محمدرضا مریدی مولف اثر، نعمت‌الله فاضلی، امیر مازیار و کامبیز موسوی مقدم در این نشست حضور دارند و درباره کتاب سخنرانی می‌کنند. علاقه‌مندان برای حضور می‌توانند از ساعت 17 به نشانی دانشگاه هنر، پردیس باغ ملی، پژوهشکده هنر مراجعه کنند. کتاب «گفتمان‌های فرهنگی و جریان‌های هنری ایران: کندوکاوی در جامعه‌شناسی نقاشی ایران معاصر» اثری از محمدرضا مریدی است. این کتاب به بررسی تحولات گفتمانی در جامعه ایران براساس شرایط سیاسی حاکم بر آن می‌پردازد و نقش قدرت را در شکل گیری جریان‌های هنری و جریان های مقاومت مورد بررسی قرار می‌دهد. نویسنده با نگاهی ساختاری و تاریخی به هنر ایران، نقش شرایط اجتماعی و سیاستگذاری‌های فرهنگی را در شکل گیری سبک‌های گوناگون و محتوای آنها به بحث می‌گذارد و بر شرایط تولید متن هنری تمرکز می‌کند. نقاشی شاخه‌ای از هنر است که مریدی در کتاب خود به آن پرداخته است. ]]> اندیشه و علوم اجتماعی Tue, 11 Jun 2019 08:52:10 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/276704/گفتمان-های-فرهنگی-جریان-های-هنری-ایران-روی-میز-منتقدان کرسی گذر از ذات‌مندی ارسطویی به فطرت‌مندی قرآنی برگزار می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/276708/کرسی-گذر-ذات-مندی-ارسطویی-فطرت-مندی-قرآنی-برگزار-می-شود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) کرسی علمی ـ ترویجی «گذر از ذات‌مندی ارسطویی به فطرت‌مندی قرآنی» توسط گروه کلام با همکاری گروه تخصصی علوم انسانی قرآنی پژوهشکده حکمت و دین‌پژوهی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی و با حضور اساتید و صاحبنظران این حوزه در قم برگزار می‌شود.   در این کرسی علمی حجت‌الاسلام محمدتقی سهرابی‌فر به عنوان ارائه‌دهنده، عبداله نصری و حجت‌الاسلام قاسم ترخان به عنوان ناقد حضور خواهند داشت. دبیر علمی این کرسی، حجت‌الاسلام محمد کاشی‌زاده است. کرسی علمی ترویجی «گذر از ذات‌مندی ارسطویی به فطرت‌مندی قرآنی» یکشنبه ۲۶خرداد ماه جاری از ساعت 10 و 30 دقیقه تا 12 و 30 دقیقه با حضور استادان حوزه و دانشگاه، دانشجویان و دانش‌پژوهان در سالن فرهنگ پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی دفتر قم به نشانی بلوار ۱۵ خرداد، کوی شهید میثمی و همزمان به صورت ارتباط ویدئو کنفرانس با دفتر تهران برگزار خواهد شد. حضور علاقه‌مندان در این کرسی بلامانع است. ]]> اندیشه و علوم اجتماعی Tue, 11 Jun 2019 08:47:53 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/276708/کرسی-گذر-ذات-مندی-ارسطویی-فطرت-مندی-قرآنی-برگزار-می-شود قاسمی: سابقه حقوق شهروندی در ایران به پيش از تدوين منشور بر مي گردد http://www.ibna.ir/fa/doc/report/276709/قاسمی-سابقه-حقوق-شهروندی-ایران-پيش-تدوين-منشور-مي-گردد به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) نشست معرفی و بررسی کتاب «حقوق اقتصادی، اجتماعی شهروندی در پرتو مبانی فقهی» نوشته مهری توتونچیان، با حضور آرین قاسمی به عنوان ارزیاب و منتقد و مونس کشاورز رئیس دبیرخانه دائمی حقوق شهروندی و مدیر انتشارات حقوق شهروندی، روز دوشنبه 20 خرداد 1398 در سرای اهل قلم خانه کتاب برگزار شد. این نشست، اولین جلسه از دوره جدید سلسله نشست‌های نقد کتاب‌های حوزه حقوق شهروندی بود که با همکاری خانه کتاب و انتشارات حقوق شهروندی برگزار می‌شود.   در ابتدای نشست، مونس کشاورز که میزبانی این مراسم را برعهده داشت، درباره ضرورت برگزاری این نشست گفت: در سال‌های اخیر و به طور مشخص در پنج سال گذشته تعداد زیادی اثر، از قبیل پایان‌نامه و کتاب در زمینه حقوق شهروندی و حقوق بشر منتشر شده است ولی این موضوع را نمی‌شود نادیده گرفت که به‌ویژه درباره پایان‌نامه‌های منتشر شده، هنگامی که این آثار را در اختیار کارشناسان برای داوری مجدد قرار می‌دهیم، مشاهده می‌کنیم که ایرادات بسیاری در آثار وجود دارد.   او افزود: نشست‌های دوره جدید حقوق شهروندی با این رویکرد برگزار می‌شوند که تلاشی برای بازبینی کتاب‌ها و آثار مورد بررسی برای رسیدن به سطح قابل قبول علمی هستند تا ادبیاتی غنی و صحیح به حوزه مطالعاتی حقوق شهروندی تزریق شود.   کشاورز در بخش دیگری از سخنانش متذکر شد که آثاری که در این سلسله جلسات بررسی می‌شوند به صورت محدود منتشر شده‌اند و پس از برگزاری جلسه، بر مبنای نظرات داور مورد بازبینی مجدد قرار می‌گیرند تا نسخه‌ای منقح در اختیار مخاطب قرار گیرد.   پس از کشاورز نوبت به نویسنده کتاب، مهري توتونچیان رسید تا خلاصه‌ای از مبانی کتاب خود را برای حاضران در نشست تشریح کند. وی گفت: این کتاب برگرفته از رساله دکتری من است و هدف از نگارش آن علاوه بر تعیین مبانی و مصادیق حقوق اقتصادی اجتماعی شهروندی در فقه اسلامی، مطالعه فقی این حقوق در نظام حقوقی ایران است.   او سپس فصول مختلف کتاب خود را معرفی کرد و درباره تفاوت‌های تعریفی حقوق بشر با حقوق شهروندی عنوان کرد: حقوق بشر امروزه در قالب منشورها و قوانین و قواعد بین‌المللی بروز و ظهور پیدا کرده و فارغ از مرزهای ملی و بدون ایجاد تمایزی بر مبنای جنس و سن و... متجلی می‌شود. این حقوق ناشی از قرارداد نیستند و برآمده از طبیعت انسانی هستند که خداوند در وجود بشر به ودیعه گذاشته است.   او افزود: انسان‌ها در ازای حق‌هایی که دارند تکالیفی هم دارند و در این حوزه، پای حقوق شهروندی به میان می‌آید. حقوق شهروندی هنگامی معنادار می‌شود که منافع جمع در اولویت قرار می‌گیرد و زیست فردی در ساختار اجتماعی مورد توجه قرار می‌گیرد. بر این مبنا می‌توان گفت حقوق شهروندی استمرار حقوق بشر و حقوق بشر استمرار حقوق طبیعی است.   به گفته توتونچیان، اگر ما مقوله حقوق انسانی را به درختی تشبیه کنیم، ریشه این درخت را حقوق طبیعی، تنه و شاخه درخت را حقوق بشر و میوه‌های درخت را حقوق شهروندی تشکیل می‌دهند. پس حقوق شهروندی در جایی مطرح هست که قرار است حقوق بشر در درون یک جامعه مدنی و در ذیل یک حکومت خاص شکل قانونی به خود بگیرد و چیزی که حقوق شهروندی را از حقوق بشر متمایز می‌کند سرزمینی بودن آن است.   او سپس به تبیین مقوله حقوق اقتصادی و اجتماعی شهروندی پرداخت و گفت:‌ حقوق بین‌المللی بشر، حقوق اقتصادی و اجتماعی را جزئی لاینفک از حقوق بشر تلقی می‌کند. از این حقوق دو معنا را می‌توان برداشت کرد. در معنای محدود و مقید به فعالیت‌های شخصی و حرفه‌ای یک فرد در یک ساختار اجتماعی مربوط می‌شود اما در یک معنای وسیع‌تر با مقوله عدالت اجتماعی و امکان‌هایی که اجتماع برای زیست اقتصادی و اجتماعی مناسب برای فرد فراهم می‌سازد مرتبط می‌شود.   توتونچیان گفت: از 177 اصل قانون اساسی 53 اصل مربوط به اقتصاد هستند و این اصول یا به طور مشخص و صریح مانند فصل چهارم قانون اساسی که شامل اصول 43 تا 55 قانون اساسی است به مقوله اقتصاد پرداخته‌اند یا به تلویح به این موضوع ارتباط دارند.   مهری توتونچیان   توتونچیان در بخش دیگری از سخنانش اصول اقتصادی اسلام در زمینه حقوق اقتصادی و اجتماعی شهروندی را برشمرد و افزود: شناخت حقوق اقتصادی و اجتماعی بدون شناخت حقوق و محرمات فقهی ممکن نیست چرا که فقه احکام متعددی در زمینه‌های اقتصادی دارد و قواعدی را نیز برای رفتار اقتصادی شهروندان مشخص کرده است. از اصول اقتصاد اسلام اصل همگانی بودن ثروت است که در سوره بقره به آن اشاره شده است. این محقق ادامه داد: اموال عمومی در اسلام بسیار مورد احترام است و قواعد بسیاری در زمینه نگه‌داری از انفال و مالیه عمومی وجود دارد که برای تبیین حقوق شهروندی در زمینه‌های اقتصادی و اجتماعی در ساختار قانون اساسی ایران باید به آنها توجه کرد.   او افزود: در کتاب خودم تلاش کرده‌ام ابعاد مختلف نسبت فقه اسلامی با حقوق شهروندی را از منظر مبنایی و مصداقی بررسی کنم تا پایه‌های فقهی حقوق شهروندی در ایران تبیین شود.   پس از توتونچیان نوبت به آرین قاسمی، پژوهشگر و مدرس حوزه حقوق عمومی رسید تا به بیان نظرات خود درباره کتاب بپردازد. او با ذکر این نکته که قصدش از بیان نکاتی درباره کتاب در این جلسه نقد اثر به معنای تمیز سره از ناسره برای بهتر شدن کیفیت اثر است و نه نقض اثر و انکار بنیادین کیفیت آن، گفت: اولین نکته که در هنگام بررسی این کتاب می‌توان با آن مواجه شد، ابهامی است که در نام آن وجود دارد. از نام کتاب مشخص نیست که قصد آن بیرون کشیدن حقوق اقتصادی و اجتماعی شهروندی از دل فقه است یا کشف قاعده در این زمینه است و یا اینکه قصد دارد حقوق اقتصادی و اجتماعی شهروندی را با مبانی فقهی مقایسه کند.   قاسمی ایراد نظامی حقوقی ایران را ناتوانی در ترسیم درست نظام حقوقی اسلامی دانست و بر این مبنا تلاش‌هایی مانند کتاب مورد نقد که در پی تبیین رویکردهای فقهی نظام حقوقی در زمینه‌های خاص هستند را مغتنم برشمرد.   این منتقد سپس به ایرادهای شکلی کتاب پرداخت و گفت: کتاب از نظام تبویبی(نظام فصل‌بندی) خاصی بهره نمی‌برد. در فصل اول ما با زیرفصل‌هایی مشخص مواجه هستیم ولی در فصول دیگر این زیرفصل‌بندی رعایت نشده است. استفاده از یک نظام تبویبی خاص و جامع امکان بهره‌برداری بهتر از کتاب را برای مخاطب فراهم می‌سازد و از آنجا که بناست کتاب بر مبنای نظرات منتقدان بازنگری شود بهتر است این نظام فصل‌بندی هم مورد توجه قرار گیرد.   او همچنین یکی از ایرادهای کتاب را استفاده از ساختار پایان‌نامه‌ای در قالب کتاب دانست و گفت: وجود فصلی به نام کلیات در کتاب چندان جایز نیست. کلیات به نوعی شکل کشکولی دارد و انبوهی از مطالب را بدون آنکه مشخص باشد در ساختار کتاب چه کاری می‌خواهند انجام دهند در کنار یکدیگر می‌آورد. بهتر این است که از کلی‌گویی‌های اولیه در ساختار کتاب پیش‌گیری شود.   آرین قاسمی   قاسمی همچنین یکی از نقاط ضعف کتاب را کم‌رنگ بودن مقوله حقوق اجتماعی در آن دانست و گفت: به‌عنوان نمونه به طور ویژه در فصل سوم کتاب که بنا دارد مقوله حقوق اجتماعی و اقتصادی را تبیین کند عمده مطالب تا حد بسیار بسیار زیادی متمرکز بر حقوق اقتصادی است و گویی حقوق اجتماعی در کتاب مغفول مانده است.   از دیگر ایرادات این ناقد به کتاب خلط دو مفهوم حقوق اقتصادی با حقوق اقتصاد در کتاب بود. وی در این باره گفت: مفهوم حقوق اقتصادی بر مفاهیمی نظیر حق بر اشتغال، حق بر مسکن و... متمرکز است. آنچه که اثر از حقوق اقتصادی مراد می‌کند مبانی حقوقی و فقهی اقتصاد در اسلام است و نه حق اقتصادی یک شهروند. بر این مبنا بهتر بود  این خلط مفهوم صورت نگیرد تا بشود تبیین بهتری از مقولات مورد بحث ارائه داد.   از دیگر ایرادات او به کتاب، اختصاصی نبودن پیوست‌های آن بود. قاسمی گفت: در کتاب مواردی نظیر منشور حقوق شهروندی و... به عنوان پیوست ارائه شده‌اند. این پیوست‌ها به راحتی با یک جستجوی اینترنتی به طور کامل در دسترس مخاطب هستند و نیاز چندانی به انتشار مجدد آنها به عنوان پیوست کتاب نیست، چرا که هیچ اختصاصی به این کتاب خاص ندارند. پیوست هنگامی معنادار و کاربردی است که چیزی ویژه و نو در خود داشته باشد.   او همچنین متذکر شد: در انتهای کتاب منابع و ماخذ با یکدیگر آمده‌اند. به عبارتی آثاری که ارجاعی مستقیم به آنها در کتاب هست و آثاری که ارجاعی در کتاب به آنها نیست ولی پایه و پشتوانه کتاب هستند بدون تفکیک ذکر شده‌اند. تفکیک منبع و ماخذ می‌تواند از هرگونه اتهام منبع‌سازی به اثر جلوگیری کند و در امر منبع‌نویسی لازم و کارآمد است که بهتر است مورد توجه نویسنده قرار گیرد.   از دیگر ایرادات قاسمی به کتاب عدم توجه به برخی منابع مهم بود که او در این باره توضیح داد: به عنوان نمونه کتابی مانند «در هوای حق و عدالت» از استاد محمدعلی موحد که از آثار بسیار مهم در زمینه مورد بررسی کتاب است از نظر کتاب دور مانده است.   مقوله نسبت حقوق شهروندی با مقوله حقوق بشر از دیگر نکاتی بود که قاسمی به آن اشاره کرد. او گفت: بحث حقوق شهروندی در ایران هیچ ربطی  تدوين  منشور حقوق شهروندي ندارد زيرا دعوای حقوق شهروندی دعوایی قدیمی است که ربطی به قوانین موضوعه ندارد و حتی در کتاب‌های اولیه حقوق اساسی نظیر کتاب «حقوق اساسی آداب مشروطیت دول» نوشته ذکاءالملک فروغی نیز وجود دارد. آنچه تازه است موجی است که در چند سال اخیر برای پرداختن به حقوق شهروندی شکل گرفته است. ما اگر نگاهمان را عوض کنیم و روندهای شکل‌گیری مباحث را مدنظر قرار دهیم انقطاعی را در مباحث مشاهده نخواهیم کرد.   این منتقد در انتهای سخنانش جای کتابی با چنین موضوعی را در منظومه ادبیات حقوق شهروندی ایران خالی دانست و نوشتن آن را به فال نیک گرفت و آرزو کرد با اصلاح و بازبینی آن، امکان بهره‌گیری از آن به عنوان یک منبع برای اهل پژوهش و اساتید فراهم شود. ]]> تاریخ و سیاست Tue, 11 Jun 2019 08:34:54 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/276709/قاسمی-سابقه-حقوق-شهروندی-ایران-پيش-تدوين-منشور-مي-گردد کنفرانس بین‌المللی سیاست هویت برگزار می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/276701/کنفرانس-بین-المللی-سیاست-هویت-برگزار-می-شود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) کنفرانس بین‌المللی سیاست هویت در روزهای ۱۷ و ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۰ در زوریخ، سوئیس برگزار می‌شود.   محور موضوعات کنفرانس شامل، سیاست هویت، طبیعت سیاست هویت، سیاست هویت و نظریه‌های معاصر، سیاست هویت، سوسیالیسم و دموکراسی، سیاست ضد نژادپرستانه، فمینیستی و زیست محیطی، جنبش هویت جدید، تاریخچه سیاست هویت، سیاست هویت معاصر و تأثیرات آن، نظریه اجتماعی و سیاسی، هویت سیاسی و اقتصادی، سوسیال دموکراسی و سوسیالیسم لیبرال، سوسیالیسم و جنبش‌های اجتماعی پیشرفته، جنبش‌های حقوقی مدنی، نئومارکسیست جدید چپ، حقوق مدنی و قدرت سیاه‌پوستان و تأثیر سیاست‌های هویت بر نهادها و فرهنگ‌های آمریکایی است. علاقه‌مندان به موضوعات فوق می‌توانند با ارسال آثار خود به نشانی https://waset.org/conference/۲۰۲۰/۰۹/zurich/ICIP در این کنفرانس مشارکت کنند. مهلت ارسال آثار تا پایان روز ۳۰ مه ۲۰۱۹ است. برای کسب اطلاعات بیشتر به آدرس https://waset.org/apply/۲۰۲۰/۰۹/zurich/ICIP?step=۲ مراجعه شود. ]]> اندیشه و علوم اجتماعی Tue, 11 Jun 2019 05:31:58 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/276701/کنفرانس-بین-المللی-سیاست-هویت-برگزار-می-شود کتاب «به سوی دانشگاه فضیلتمند» نقد و بررسی می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/276670/کتاب-سوی-دانشگاه-فضیلتمند-نقد-بررسی-می-شود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) در نشست، کتاب «به سوی دانشگاه فضیلتمند» شاپور اعتماد، امیرحسین خداپرست، میثم سفید خوش و حسین شیخ رضایی سخنرانی می‌کنند. این کتاب تالیف جان نیکسن و ترجمه‌ امیرحسین خداپرست است که توسط سازمان انتشارات جهاددانشگاهی به چاپ رسیده و هدفش تعیین مبانی اخلاقی تخصص دانشگاهی است. مخاطب آن همه فعالان دانشگاهی و کسانی هستند که علاقه‌ای عام‌تر به سیاست‌گذاری و کار در آموزش عالی، هویت حرفه‌ای  و توسعه و رهبری مدنی دارند. علاقه‌مندان برای حضور در این نشست می‌توانند از ساعت 16  تا 18 به نشانی خیابان ملاصدرا، خیابان شیراز جنوبی، خیابان سهیل شماره 9 مراجعه کنند. ]]> اندیشه و علوم اجتماعی Mon, 10 Jun 2019 10:18:52 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/276670/کتاب-سوی-دانشگاه-فضیلتمند-نقد-بررسی-می-شود کلیت‌سازی عجیب نویسنده نسبت به تاریخ ایران در کتاب/ انتقاد از نگاه یکنواخت تاریخی http://www.ibna.ir/fa/doc/report/276654/کلیت-سازی-عجیب-نویسنده-نسبت-تاریخ-ایران-کتاب-انتقاد-نگاه-یکنواخت-تاریخی به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، نشست نقد و بررسی کتاب «زنان سیبیلو، مردان بی‌ریش: نگرش‌های جنسیتی در مدرنیته ایران» نوشته افسانه نجم‌آبادی عصر دیروز، یکشنبه ۱۹ خردادماه با حضور آتنا کامل، ایمان واقفی و مهدی یوسفی در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران برگزار شد. آتنا کامل،مترجم کتاب در این نشست گفت: ترجمه این اثر را از سال ۱۳۹۰ و بنا بر علاقه‌ای که به مباحث جنسیت داشتم و فایل الکترونیک کاملی از کتاب هم در دسترس بود آغاز کردم که تا سال 95 هم طول کشید. در این مسیر معادل‌هاي فارسی مفاهیمی را که در کتاب به کار رفته بود، با خود خانم نجم‌آبادی هماهنگ کردیم. او پیشنهاد داد برای اینکه شانس بیشتری برای انتشار کامل‌تر کتاب داشته باشیم آن را در دو بخش جداگانه برای دریافت مجوز به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي بفرستیم. بخش اول کتاب با کمترین اصلاحيه مجوز گرفت و منتشر شد ولی بخش دوم هنوز مجوز نگرفته است. او ادامه داد: ایده اصلی کتاب بازگرداندن سوژه عاشقانه یا غیرعاشقانه‌ امر جنسی است که از آگاهی تاریخی ما پاک شده است. ما در ادبیات هم شخصیت‌های مذکر جوان یا نوجوانی داشته‌ایم که ابژه میل جنسی مردان بالغ بوده‌اند که این‌ها به تاریخ پیشامدرن ایران بازمی‌گردند. کتاب به بحث زیبایی‌شناختی هم گریزی می‌زند و روشن می‌‌کند که نسبت دادن صفات زیبایی به عنوان امری زنانه و نگاه جنسیتی به آن از دوران قاجار و پس از مواجه ما با اروپایی‌ها آغاز شده است. نویسنده همچنین با تحلیل نمادهایی مثل شیر و خورشید متذکر می‌ود که نهایتا در اواخر دوره پهلوی است که در این نماد سمبولیک هم ویژگی‌های زنانه صورت خورشید حذف شده و به یک شکل هندسی تبدیل می‌شود. مترجم کتاب افزود: در مباحث مربوط به حجاب هم نجم‌آبادی نشان می‌دهد که در پرتو آگاهی کامل نسبت به جنسیت و امر جنسی تصویر و تجربه‌های دیگر حالات سکشوالیته به جز دگرخواهی را نادیده می‌گیریم. اما واقعیت این است که فضای اجتماعی قاجار مملو از روابط اروتیک بین همجنسان و به ویژه مردان بوده است. البته او اشاره کوچکی هم به روابط زنان با زنان می‌کند. نهایتا هم نشان می‌دهد که در ابتدای قرن ۱۹ ایران هم زن و هم مرد اوبژه میل جنسی مردانه بوده‌اند اما در پایان این قرن تنها زن به عنوان ابژه باقی می‌ماند. حتی افراد متمایل به هم‌جنس‌خواهی هم دارای صفات زنانه شناخته می‌شوند. این درحالی است که عشق هم‌جنس‌خواهانه مردانه در فرهنگ پیشامدرن تاریخی ما نه قوی بود و نه ارتباطی به زنانگی داشت.  کامل سپس با اشاره به نقش مدرنیته و ناسیونالیسم در این حذف نگاه هم‌جنس‌خواهی به مقوله عشق متذکر شد: مدرنیست‌ها و ناسیونالیست‌ها بیشتر از همه به دنبال حذف روابط هم‌جنس‌خواهانه بودند و کم‌کم تنها شکل پذیرفته شده از عشق رابطه زن و مرد معرفی می‌شود. علت این مسئله هم نگاه خیره دیگری یعنی غرب و اروپا است. در مواجهه ما با غرب و اروپا در اواسط دوره ناصری ایرانیان متوجه شدند رابطه هم‌جنس شنیع خوانده می‌شود و تلاش برای حذف آن همین نگاه اروپایی‌‌ها و غربی‌ها به عنوان سوژه متمدن و پیشرفته بود. هرچند نجم‌آبادی اشاره‌ای به دگرگونی‌های این اتفاق ندارد و علت اصلی را همین نگاه خیره دیگری می‌داند و می‌گوید از جمله ارزش‌های مدرنیته دگرخواهی شناخته می‌شده است. او اضافه کرد: همان‌طور که اشاره شد نجم‌آبادی برای تحلیل‌های خود تنها از متون مکتوب و اسناد استفاده نکرده و از اشعار؛ داستان‌ها و حنی نشان‌ها و سمبل‌های سلطنتی هم بهره برده است. این حذف روابط هم‌جنس‌خواهانه طی فرایندی صورت گرفته است. یکی زنانه شدن معشوق که حتی باعث پررنگ کردن بعد جنسیتی نسبت به وطن و ایران بود که پیش‌تر وجه جنسیتی نداشت. وقتی تلقی از وطنی به نام ایران، زنانه شد به یک ارتش مردانه برای حفاظت از آن هم نیاز بود. خلاصه اگر بخواهیم وطن را پرستیدنی کنیم باید آن را بازتعریف کنیم و اینجا همین اتفاق با رویکردی جنسیتی صورت گرفت.  این مترجم درباره جنسیت در گفتمان مشروطه‌خواهی نیز گفت: مشروطه‌خواهی گفتمانی مدرن و به شدت ناسیونالیستی و وطن‌خواهانه بود. در این میان از ادبیات آخرزمانی هم استفاده می‌کرده که از نشانه‌های آن آشفتگی جنسیتی بوده و مثلا به مردان هشدار می‌داده که همچون زنان نپوشید و در پستو نباشید و ... با ناپسند معرفی شدن رفتار هم‌جنس‌خواهی و برای گفتن از ناکارآمدی‌های قاجار و شاهان قاجار نیز از آن‌ها بازنمایی زنانه به دست می‌دادند. مثلا به مظفرالدین‌شاه آبجی مظفر یا لچک به سر می‌گفتند. ادبیاتی تحقیرآمیز با بار جنسیتی. درواقع زن‌صفتی بی‌آبرویی بود و لباس زنانه برای تنبیه مردان در عرصه عمومی به آن‌ها پوشانده می‌شد. کامل یادآور شد: البته زنان هم می‌خواستند در این وطن جدید پرستیدنی، ایفای نقش کنند و جزوی از خانواده ایران باشند ولی در یک اتفاق پارادوکسیکال اگر هم تعريف و تمجیدی از آن‌ها می‌شد به نام «شیرمرد» خطاب می‌شدند که باز هم نوعی انتساب به مردان بود. در این میان و با وجود این اصلاحات و گفتمان به شدت جنسیت‌زده زنان هم بخشی از آن می‌شدند، ولی نهایتا تلاش‌های‌شان باعث شد یک بازنگری به زن اتفاق بیفتد و گفتمان همتایی کم‌کم پیش رفت و زنان ادعای برابری با مردان کردند. ایمان واقفی،دیگر مترجم کتاب نیز در سخنانی به پاسخ به این پرسش پرداخت که چگونه رویارویی ما با فرنگیان مفهوم زمان را بازپردازی کرد و گفت: پس از جنگ‌های ایران و روسیه ما یک گسست ادراکی در فهم تاریخ داشتیم. تا آن زمان فهم ما از زمان و فلسفه تاریخی خطی نبود بلکه نگاهی دوره‌ای به مفهوم زمان داشتیم و بر اساس عناصر طبعی مثل طلوع و غروب خورشید یا تغییر فصل‌ها زمان‌ را می‌شناختیم. این فهم سیکلی از تاریخ به ما امکان بروز امر نو را نمی‌داد و تاریخ‌مان جلو نمی‌رفت و فقط ماه‌ها و سال‌ها تکرار می‌شد. وقتی عباس‌میرزا پس از شکست از روسیه از خود پرسید «ما چرا عقب ماندیم؟»، شاهد پدیدار شدن یک دیگری و درک مفهوم زمانی عقب‌افتادگی شدیم.  او ادامه داد: نجم‌آبادی در همین راستا مدام به نگاه خیره غربی‌ها تاکید دارد و اینکه ما درمقایسه با آن‌ها خودمان را عقب‌افتاده می‌دیدیم و شروع کردیم به بازتعریف خودمان بر محور غرب. همان جمله معروف تقی‌زاده که از فرق سر تا نوک پا باید غربی بشویم. در نتیجه امیال و مناسبات جنسیتی برمبنای نگاه غربی‌ها جلو رفت و پرتو قضاوت آن‌ها قرار گرفت. اگر غرب مهد تمدن است؛ مناسبات جنسیتی‌اش هم باعث پیشرفت است و این غرب مناسبات هم‌جنس‌خواهانه نداشت. اینجا بود که کم‌کم انواع و دگرگونی تعریف‌های جنسیتی که در روابط به عنوان شکلی از انواع جنسیت به رسمیت شناخته می‌شدند؛ حذف شدند. نهایتا به یک همگون‌سازی و به رسمیت شناختن تنها دو جنسیت زنانه و مردانه رسیدیم که همه باید جذب یکی از این قطب می‌شدند و تنها دگرجنس‌خواهی هنجار شمرده می‌شد.  واقفی در بیان نقش این تغییرات جنسیتی در نگاه ما به زیبایی نیز یادآور شد: کم‌کم زیبایی هم جنسیتی و امر زنانه شد و حتی تخیل جنسی و جنسیتی ما هم دست‌کاری می‌شود و دیگر فقط جنس مخالف به عنوان اوبژه جنسی شناخته می‌شود و تاریخ چندین هزارساله را که از تمایلات هم‌جنس‌خواهانه پر بود، فراموش می‌کنیم.  مهدی یوسفی نیز به عنوان سخنران نهایی در سخنرانی خود با عنوان «زن چگونه اختراع شد؟» گفت: منظورم فقط مناسبات جنسیتی نیست؛ بلکه رابطه تضاد و تکامل مرد است. هم‌دستی فمنیسیم ایرانی در نظام سرکوبی که علیه‌‌اش مبارزه می‌کند، نقطه قوت کتاب است. نجم‌آبادی شبکه جنسی و جنسیتی دوره قاجار را توضیح می‌دهد، ولی تنها به ارائه تصویری از محبوب محدود می‌شود و با مکانیزم‌های جنسیتی کاری ندارد و صرفا از برساخت‌شدن مخالف‌خواهی صحبت می‌کند.  او همچنین درباره روش‌شناسی تحلیلی نویسنده اثر اضافه کرد: نجم‌آبادی کلیت‌سازی عجیبی در این اثر می‌کند که از او بعید است و به کل تاریخ ایران نگاه یک‌دستی می‌کند. هرچند هدفش صرفا توضیح یک تغییر است و احتمالا از منظر تحلیلی چاره‌ای جز این نگاه یک‌دست ندارد. واقعیت این است که در روند شکل‌گیری دوجنس‌خواهی زن موضوعی است که اختراع شده و متضمن هزاران نگاه سرکوبی در گذر زمان است. نجم‌آبادی در این اثر به ساخت اقتصاد سیاسی زنان نیز توجهی نمی‌کند. ]]> اندیشه و علوم اجتماعی Mon, 10 Jun 2019 10:10:26 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/report/276654/کلیت-سازی-عجیب-نویسنده-نسبت-تاریخ-ایران-کتاب-انتقاد-نگاه-یکنواخت-تاریخی کرسی جایگاه وحی در فلسفه سیاسی برگزار می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/276662/کرسی-جایگاه-وحی-فلسفه-سیاسی-برگزار-می-شود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) کرسی ترویجی عرضه و نقد ایده علمی با عنوان جایگاه وحی در فلسفه سیاسی توسط مرکز همکاری‌های علمی و بین الملل و پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی پنج شنبه ۲۳ خردادماه برگزار می‌شود.   این جلسه با سخنرانی و ارائه حجت الاسلام والمسلمین احمدرضا یزدانی مقدم و محمدکاظم شاکر به عنوان ناقد برپا می‌شود. دبیری این نشست برعهده محسن جبارنژاد است. نشست یادشده از ساعت ۱۱ در دانشگاه باقرالعلوم (ع) به آدرس قم، پردیسان، دانشگاه باقرالعلوم (ع)، طبقه سوم، اتاق جلسات حوزه ریاست منعقد می‌شود. حضور در این جلسه شامل کسانی می‌شود که تا تاریخ ۲۲‬ خردادماه از ساعت ۲۰ ثبت نام کرده باشند. ]]> اندیشه و علوم اجتماعی Mon, 10 Jun 2019 09:05:20 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/276662/کرسی-جایگاه-وحی-فلسفه-سیاسی-برگزار-می-شود امان از این همه شجاعت! http://www.ibna.ir/fa/doc/note/276650/امان-این-همه-شجاعت به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) احمد زیدآبادی در یادداشتی در کانال تلگرامی‌اش نوشت: «برای شرکت در سمینار یک روزه‌ای که آگهی‌اش را بالاتر گذاشتم، به پژوهشگاه علوم انسانی رفتم، اما هنوز وارد ساختمان نشده بودم که گفتند کل سمینار لغو شده است! پرسیدم از بالا دخالت کرده‌اند؟ جواب شنیدم : نه! ظاهراً فقط یکی از سخنرانان سمینار که گرایش آن طرفی داشته به رئیس پژوهشگاه نامه می‌نویسد و نسبت به ترکیب سخنرانان اعتراض می‌کند و رئیس محترم پژوهشگاه هم شبانه لغو کل سمینار را به "صلاح" خود نزدیک‌تر می‌بیند! بدین ترتیب، تلاش یک ماهه برگزارکنندگان سمینار به صرف اعتراض یک فرد و شجاعت قابل تحسین! مدیر مجموعه به باد فنا می‌رود. این وسط امثال من هم که مثلاً کلی فکر و تمرکز کرده بودیم که در نقد دیدگاه زنده یاد مهندس بازرگان مطلبی بیان کنیم که اصلاً اهمیتی نداریم! واقعاً دولت و وزارت علوم با این مدیران شجاع و جسورشان که از یک "پخ" همکار آن طرفی شان نیز این همه دستپاچه می‌شوند، چشم نخورند!» لازم به ذکر است که روز گذشته قرار بود نشست «سازگاری ایرانی: بازخوانی روایت مهدی بازرگان از هویت ایرانی» با حضور احمد زیدآبادی، حبیب الله پیمان، لطف الله میثمی، علی حدیثی، سعید مدنی، عباس نعیمی، علی ملک پور، داود مهدی زادگان، سیدمحسن فاطمی و سیدجواد میری در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار شود که با توجه به تبلیغات آن در شبکه‌های اجتماعی و فضای مجازی از مدت‌ها پیش بدون بیان هیچ علتی از سوی مسئولان پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی به یکباره لغو شد و پیگیری‌های خبرنگار ایبنا هم روز گذشته برای رسیدن به پاسخ درخوری به نتیجه نرسید.   ]]> اندیشه و علوم اجتماعی Mon, 10 Jun 2019 07:38:01 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/note/276650/امان-این-همه-شجاعت نقد رادیکال شکل دولت مدرن؛ اساس فلسفه عملی فوکو http://www.ibna.ir/fa/doc/book/276610/نقد-رادیکال-شکل-دولت-مدرن-اساس-فلسفه-عملی-فوکو به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، کتاب «باید از جامعه دفاع کرد: درس‌گفتارهای کلژدوفرانس ۱۹۷۵-۱۹۷۶» که توسط رضا نجف‌زاده به فارسی برگردانده شده است، دومین مجلد از مجموعه ترجمه‌های فارسی درس‌گفتارهای میشل فوکو در کلژدوفرانس است. انتشار مجموعه درس‌گفتارها در فرانسه، با همین کتاب در سال ۱۹۹۷ آغاز شده است. درس‌گفتارهای کلژدوفرانس فوکو میدانی است برای درک فلسفه عملی وی. این فلسفه عملی در منتهاالیه آن خطی از مدرنیته رادیکال قرار دارد که از ماکیاولی استراتژیست آغاز می‌شود، و از رهگذر فلسفه درون‌بودی اسپینوزا به نیچه و هایدگر می‌رسد. احتمالا تبارهای دور این مدرنتیه رادیکال را باید در ابن‌رشدگرایان قرن سیزدهمی دانشکده صناعات پاریس و فلاسفه طبیعی‌مشرب قرون وسطای متاخر جست‌وجو کرد. شاید با مفهوم «شبکه» بهتر از مفهوم «خط» بتوان حدود این منظومه فلسفی را ترسیم کرد و مکان نا-توپوگرافیک استقرار فوکو در درون آن را نشان داد.  فلسفه عملی فوکو صورت فرانسوی خاصی دارد. وی در کلژدوفرانس خطی ترسیم می‌کند از فلورانس قرن پانزدهم تا فرانسه لوئی چهاردهم؛ از ماکیاولی تا بولن‌ویلیه.  نجف‌زاده مترجم اثر نیز در مقدمه آن تاکید می‌کند که اگر اساس فلسفه عملی فوکویی، نقد رادیکال شکل دولت مدرن یا به طور کلی هرگونه سازمان مراقبت از اتباع است، چنین نقدی لزوما امری قرن بیستمی نیست؛ هرچند پایه‌های استواری در آرای فیلسوفان علم فرانسوی و ساختارگرایی دارد. میراث فکری چپ نیز نقش عمده‌ای در معطوف ساختن نگاه فوکو به فراماسیون سرمایه‌داری به منزله بستر تکوین عقلانیت زیست‌ ـ قدرت لیبرال داشته است. او همچنین در پاسخ به این پرسش که ترجمه درس‌گفتارهای کلژدوفرانس به چه کار می‌آید، وقتی هنوز هم تعداد ارجاعات به کتاب‌های ترجمه‌شده فوکو بسیار کمتر از ارجاعات به آثار ثانویه‌ای است که «درباره» وی نوشته شده است؟ ترجمه این آثار از سر تفنن یا گونه‌ای شیدایی نیست، بلکه چند کارکرد نظری و عملی دارد: بخشی از کژتابی‌های فوکوشناسی ایرانی، ناشی ار فقدان متون اصلی در زبان فارسی است، درس‌گفتارها مبنایی‌اند برای چیزی که می‌توان آن را چرخش در دل «سنت فوکویی» نامید. فوکو خود فلسفه عملی پسافوکویی را تمهید کرده بود!، صرف‌نظر از نام فوکو، مباحث درس‌گفتارها خلاء‌های بسیاری را در حوزه‌های گوناگون علوم انسانی ما برطرف می‌کنند و درس‌گفتارهای کلژدوفرانس کارگاهی‌اند برای آموزش تبارشناسی. در این‌جا فوکو «سنجش تاریخی نسبت سه پایه حقیقت، قدرت و اخلاق» را تا رخ‌دادهای دهه هفتاد و هشتاد قرن بیستم بسط داده است. درواقع این کتاب نخستین مجلد از مجموعه درس‌گفتارهای میشل فوکو در کلژدوفرانس است. میشل فوکو از ژانویه ۱۹۷۱ تا زمان مرگش در ژوئن ۱۹۸۴ در کلژدوفرانس تدریس کرد (به استثنای سال ۱۹۷۷ که در فرصت مطالعاتی به سر می‌برد). عنوان کرسی او «تاریخ نظام‌های اندیشه» بود. این کرسی در ۳۰ نوامبر ۱۹۶۹، به پیشنهاد ژول ووییمین از سوی مجمع عمومی استادان کلژدوفرانس تاسیس شد، و جای کرسی «تاریخ اندیشه فلسفی» را گرفت.  استادان کلژدوفرانس در یک سال باید ۲۶ ساعت تدریس کنند و باید هر سال تحقیق اصلی خود را ارائه دهند و این‌گونه مستلزم می‌شوند تا محتوای تدریس خود را در هر دوره تغییر دهند.  فرانسیس اوالد و الساندرو فونتانا گردآوردنگان این درس‌گفتارها در پیش‌گفتاری توضیح می‌دهند که این نسخه بر اساس سخنانی که فوکو به صورت عمومی ارائه کرده تهیه شده است، و تا جای ممکن، کلمه‌به‌کلکه با گفته‌های وی انطباق دارد. خلاصه‌گویی‌ها و تکرارها حذف شده‌اند، مگر آنجا که وجود آن‌ها کاملا ضروری به نظر می‌رسید. جملات مغشو.ش بازسازی شده و واژگان و ترکیب‌های نادرست اصلاح شده‌اند. نقل‌قول‌ها بررسی و منطبق شده، و متونی که به آن‌ها استناد کرده در متن ذکر شده است.  همچنین هر مجلد با «موقعیت درس‌گفتارها» نوشته ویراستار، به پایان می‌رسد. در این قسمت اطلاعات زمینه‌ای، بیوگرافیک، ایدئولوژیک و سیاسی‌ای در اختیار خواننده قرار می‌گیرد تا نسبت مباحث مطرح‌شده در دوره‌های درسی با آثار منتشرشده فوکو مشخص شود.  آرنولد دیویدسن نیز در مقدمه‌ای که برای این ویراست درس‌گفتارهای کلژدوفرانس که با اجازه وراث فوکو منتشر شده درباره آن نوشته است: فوکو در دوره درسی و خلاصه درس‌گفتارهای «باید از جامعه دفاع کرد»، گفتمان تاریخی ـ سیاسی جنگ را به منزله طرح‌اندازی حقیقی توصیف می‌کند که «به‌مثابه یک سلاح عمل می‌کند»، و این گفتمان تاریخی ـ سیاسی را سخن گفتن از «حقیقتی چشم‌اندازی و استراتژیک» تلقی می‌کند. این درس‌گفتارها دقیق‌ترین و مبسوط‌ترین ارزیابی تاریخی فوکو از مدل جنگ به‌مثابه شبکه‌ای برای تحلیل سیاست است.  پشت جلد کتاب می‌خوانیم: «با گفتمانی سروکار داریم که ارزش‌های سنتی فهم‌پذیری را واژگون می‌کند؛ نوعی تبیین از پایین که چیزها را بر اساس ساده‌ترین، اولیه‌ترین و روشن‌ترین امور نمی‌نگرد، بلکه بر اساس آشفته‌ترین، تیره‌ترین، بی‌سامان‌ترین و مشوش‌ترین امور می‌نگرد. این گفتمان درهم‌ریختگی خشونت، خشم و خروش، نفرت، انتقام و بافت شرایط حداقلی‌ای را که شکست‌ها و پیروزی‌ها را می‌شازد، به عنوان قاعده‌ای تفسیری به کار می‌گیرد. خدای گنگ و رمزآلود نبرد، باید روزهای بلند نظم، کار و صلح را توضیح دهد. خشم باید هارمونی‌ای را توضیح دهد. خاستگاه‌های تاریخ و حق در مجموعه‌ای از واقعیات حیوانی (نیروی جسمانی، زور، ویژگی‌های طبیعی) و مجموعه‌ای از اتفاقات (شکست‌ها، پیروزی‌ها، توفیق‌ یا ناکامی توطئه‌ها، شورش‌ها یا ائتلاف‌ها) ریشه دارد. نوعی عقلانیت رو به رشد ـ عقلانیت محاسبات و استراتژی‌ها ـ ظهور خواهد کرد، اما تنها در راس این کلاف و هرچه که بالاتر می‌رویم، این عقلانیت نیز بسط می‌یابد، شکننده‌تر و شکننده‌تر می‌شود، شریرانه‌تر و شریرانه‌تر می‌شود و با اوهام، تخیلات و رموز بیش‌تر و بیش‌تر پیوند می‌خورد. این‌چنین، شاهد نقیض آن تحلیل‌هایی هستیم که سعی می‌کنند در زیر آشفتگی ظاهری یا سطحی، در زیر توحش مشهود بدن‌ها و احساس‌ها، عقلانیت بنیادینی را بیایند که هم‌ دائمی و پایدار است و هم ذاتا با عدالت و خیر پیوند دارد.» فهرست مجلدات تاکنون منتشر شده این درس‌گفتارها به شرح زیر است: درس‌های اراده به دانستن، قدرت روان‌پزشکینه، نابه‌هنجار، باید از جامعه دفاع کرد، امنیت، سرزمین، جمعیت، تولد زیست‌سیاست، هرمنوتیک سوژه، حکمرانی بر خود و دیگران و تهور حقیقت. کتاب «باید از جامعه دفاع کرد: درس‌گفتارهای کلژ دوفرانس ۱۹۷۵-۱۹۷۶» با ترجمه رضا نجف‌زاده در ۳۶۶ صفحه با شمارگان۱۰۰۰ نسخه و به قیمت ۴۴۰۰۰ تومان از سوی نشر اختران منتشر شده است.  ]]> اندیشه و علوم اجتماعی Mon, 10 Jun 2019 07:36:55 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/276610/نقد-رادیکال-شکل-دولت-مدرن-اساس-فلسفه-عملی-فوکو برگزاری پنجمین دوره دوسالانه کتاب معماری و شهرسازی http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/276643/برگزاری-پنجمین-دوره-دوسالانه-کتاب-معماری-شهرسازی به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) سیصد و بیستمین گفتمان هنر و معماری انجمن مفاخر معماری ایران، با عنوان پنجمین دوره دوسالانه کتاب معماری و شهرسازی برگزار می‌شود.   در این نشست، گیتی اعتماد، آزاده شاهچراغی، فاطمه کاتب و مهناز محمودی به عنوان سخنران حضور دارند. سیصد و بیستمین گفتمان هنر و معماری انجمن مفاخر معماری ایران به جایزه منوچهر مزینی، چهره شناخته شده معماری اختصاص خواهد داشت. از وی مقالات و کتب متعددی به صورت تألیف و ترجمه در زمینه معماری و شهرسازی بر جا مانده است که از جمله آن می‌توان به از زمان و معماری، مقالاتی در باب شهر و شهرسازی، واسازی، و فضا زمان معماری. از مهم‌ترین آثار ترجمه او می‌توان به کتاب فضا، زمان و معماری نوشته زیگفرید گیدیون اشاره کرد. علاقه‌مندان به حضور در این نشست می‌توانند چهارشنبه ۲۲ خرداد ماه از ساعت ۱۵ تا ۱۸ به موزه هنرهای دینی امام علی (ع) واقع در خیابان ولیعصر، بالاتر از ظفر، بلوار اسفندیار، پلاک ۳۵ مراجعه کنند. ]]> اندیشه و علوم اجتماعی Mon, 10 Jun 2019 04:54:37 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/276643/برگزاری-پنجمین-دوره-دوسالانه-کتاب-معماری-شهرسازی کتاب «حقوق اقتصادی، اجتماعی شهروندی در پرتو مبانی فقهی» روی میز منتقدان http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/276617/کتاب-حقوق-اقتصادی-اجتماعی-شهروندی-پرتو-مبانی-فقهی-روی-میز-منتقدان به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) نشست معرفی و بررسی کتاب «حقوق اقتصادی، اجتماعی شهروندی در پرتو مبانی فقهی» نوشته مهری توتونچیان که از سوی انتشارات حقوق شهروندی منتشر شده، روز دوشنبه 20 خرداد 1398 از ساعت 16 تا 18 در سرای اهل قلم خانه کتاب برگزار خواهد شد. در این نشست، مولف کتاب، مهری توتونچیان و آرین قاسمی به عنوان منتقد به سخنرانی خواهند پرداخت. این نشست، اولین جلسه از دوره جدید سلسله نشست‌های نقد کتاب‌های حوزه حقوق شهروندی است که با همکاری خانه کتاب و انتشارات حقوق شهروندی برگزار می‌شود. علاقه‌مندان به حضور در این نشست می‌توانند به سرای اهل قلم به نشانی خیابان فلسطین جنوبی، کوچه خواجه نصیر، شماره دو سرای اهل قلم مراجعه کنند. ]]> تاریخ و سیاست Sun, 09 Jun 2019 10:13:50 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/276617/کتاب-حقوق-اقتصادی-اجتماعی-شهروندی-پرتو-مبانی-فقهی-روی-میز-منتقدان چگونه از قضا «دانش رسمی» صفرا فزود! http://www.ibna.ir/fa/doc/note/276609/چگونه-قضا-دانش-رسمی-صفرا-فزود خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) ـ نعمت الله فاضلی عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی: این روزها کتاب «تجدد رمانتیک و علوم شاهی» نوشته رضا نجف زاده را می خوانم. این کتاب را به تازگی پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم منتشرکرده است. نجف زاده نویسنده و محقق علوم سیاسی است و مسلط به اندیشه و زبان میشل فوکو. این کتاب هم روایتی کاملا فوکویی از «روابط دانش قدرت» در دوران پهلوی هاست. چندی پیش از این هم مجتبی یاور با انتشار کتاب «تبارشناسی حکمرانی و تغییر در ایران سده نوزدهم» کار نجف زاده را تا قبل از روی کار آمدن خاندان پهلوی برای ما انجام داد و خوانشی فوکویی از تاریخ معاصر ایران از زمان فتحعلی تا پهلوی را به سامان رساند. محمد جواد کاشی و دیگران هم خوانش‌هایی فوکویی از ایران پساانقلاب اسلامی ارائه کرده‌اند. با این حساب ما تا این لحظه خودمان را در ترازوی فوکو سنجید‌ه‌ایم. میزان مطالعات فوکویی در ایران بیشتر از آن است که بشود یکجا همه آنها را توضیح داد. خوانش فوکویی از ایران معاصر از جمله سکه‌های رایج در بازار اندیشه و تحقیقات در ایران امروز است. زبان خلاق و مهیج فوکو به دل بسیاری از ایرانیان نشسته است. لابد تناسبی میان این زبان و حال و روز ما وجود دارد که این گونه فوکویی سخن می‌گوییم. نجف زاده که برنامه مفصلی برای مطالعه «زیست-قدرت ایرانی» دارد می خواهد خوانشی انتقادی از تاریخ فرهنگی ایران معاصر ارائه کند و این کتاب نخستین گزارش اوست. این مطالعه جای حرف و حدیث زیاد دارد و درباره او هم بسیار خواهند گفت. او در پوشاندن قبای فوکو بر تن «سیاست دانش» و «سیاست فرهنگی پهلوی‌ها» زیاده روی کرده و گزینشی هر چه نیاز بوده است و نظریه و زبان فوکو طلب می‌کرده از میان اسناد و روایت‌های این دوره انتخاب کرده است. نجف زاده برخی اقتضائات تاریخی دولت ملت سازی‌ها را نادیده گرفته است. بگذریم؛ در اینجا قصدم نقد کتاب او نیست. این کتاب خواندنی است و عبرت آموز. سخن نجف زاده این است که «سیاستگذاری های فرهنگی آمرانه» و شاهی تمام «رژیم دانایی» پهلوی‌ها  را شکل داد که در نهایت علی رغم سرمایه گذاری‌های بزرگ، حکومت پهلوی‌ها نتوانست برای این رژیم ثبات و پایداری ایجاد کند. نجف زاده نشان می‌دهد به تعبیر خودش «راه شاهانه بی سرانجام است» (ص 35).  کتاب تلاشی است برای نشان دادن «چگونگی» و «سازوکارهای» دستگاه های ایدئولوژیک دولتی برای به انقیاد درآوردن انسان ایرانی و روایتی است از این که چگونه «در دوران پهلوی، نهادهای علم و آموزش در پیوند با قدرت سیاسی قرار می گرفتند» (ص 16) و در نهایت «دانش رسمی» را شکل می‌دادند. سخن نجف زاده با نقد مایکل اپل در کتاب «دانش رسمی» (1397) همسوست که این دانش در نهایت چالش‌ها و بحران‌های بزرگ می آفریند. نکته مهم این است که «دانش رسمی» را به تعبیر جمشید بهنام «تکنوکرات‌های برنامه ریز» پهلوی‌ها پیش می‌برند و باز به تعبیر بهنام (که در سال ها 1347 زمان کوتاهی دبیر شورای عالی فرهنگ و هنر شد) همین تکنوکرات‌ها کار را چنان پیش بردند که «به مرحله بحرانی رسید». نجف زاده می‌خواهد با حفاری‌های مفهومی و تاریخی و به قول خودش «باستان شناسی در زمین فرهنگ ایران جدید» (18ص) نشان دهد که چگونه «کار به بحران رسید». او نشان می‌دهد که در این دوره دو جریان حداقل در درون حکومت پهلوی‌ها وجود داشت؛ یکی جریانی که نسبتا مستقل تر و نقادانه تر می‌اندیشید و اندکی واقع گراتر بود و نجف زاده پرویز ناتل خانلری را نماد آن می‌دانست؛ کسی که «سازمان پژوهش‌های فرهنگی و علمی ایران معاصر را با نگاهی بلند مدت و با حمایت از نسل جدید پژوهشگران ایران شناسی و اسلام شناسی تحکیم می بخشید» (ص 23)؛ و جریان دوم، جریانی که «علم را ایدئولوژیک می‌بیند» و شجاع الدین شفا («نماد مدیر فرهنگی دولتی») این جریان را پیش می‌برد. حکومت میدان را به شجاع الدین‌ها می‌دهد و به خانلری‌ها چندان وقعی نمی‌نهند. قصه به همین سادگی است. چنین می‌شود که شجاع الدین‌ها با دست کردن در چاه‌های نفت و تکیه بر پول های بادآورده نفتی، خیالپردازانه امیال ملکوکانه شاه شاهان را واقعی جلوه داده و هر سال نمایش‌های باشکوه برگزار می‌کنند که گل سر سبد آنها «جشن‌های دوهزار پانصد ساله» است. این جشن‌ها، صرفا کارنوال و آئین نبودند، بلکه نمایشی از علوم شاهی هم بودند. دستاوردهای سال‌ها تلاش و سرمایه گذاری در فرهنگستان‌ها و دانشگاه ها و مراکز پژوهشی و بنیادها در این جشن تبلور می‌یافت. در این جشن‌ها به تعبیر نجف زاده «سمبلیسم باستان گرایانه» که «تمام ارکان نظام سیاسی» را در برگرفته بود نمایش داده شد. «علوم شاهی» وظیفه‌ای جز تولید انبوه و نمایش انبوه این سمبولیسم باستان گرایانه بر عهده نداشت. توهم «تمدن بزرگ» و «خیال اندیشی شاهی» چشم همه از جمله محققان فاخر درباری را کورکور کرده بود. دانش رسمی «نمایش و بازسازی توهم ایدئولوژیک بود» (ص 272). حتی علوم شاهی به سراغ سنت‌ها هم رفتند تا نمایش باشکوهی از تاریخ ایران را برای پهلوی‌ها فراهم کنند. اما اعلیحضرت نمی‌دانست «استخدام سنت برای تداوم قدرت غیر دموکراتیک، خشم خداوند را در پی خواهد داشت» (ص 273). «علوم شاهی در قالب محصولات فرماسیون تکنیکی نشر ظاهر می‌شدند» (ص 276) و دستگاه‌های عریض و طویل برای تولید مکانیکی و تکثیر مکرر در مکرر علوم شاهی ایجاد شدند. «متون علوم شاهی مزین به تمثال همایونی» شدند و هزاران هزار دوز و کلک دیگر. عاقبت چه شد؟ هیچ! عاقبت این شد که نه بازی حذفی زیست ـ قدرت در میان مردم بلکه حتی به میان متولیان همان علوم شاهی هم عمیقا نفوذ کرد، چنان که  «خطوط گریز و مبارزه به صورت ریزوماتیک به خانه های متولیان و کارگزان زیست ـ رسمی قدرت نیز راه یافته بود و سازوبرگ‌های نرم و سخت حاکمیت در تولید سلطه نمی‌توانست موفق باشد. زیست ـ قدرت جامعه‌ای نمایشی ساخته بود که سرپیچی میل‌های طغیان گر و حبس و تیرباران آنها را در پس تصاویر پنهان می‌کرد » (ص 293 ص). وقتی کتاب «تجدد رمانتیک و علوم شاهی» را مطالعه می‌کردم داستان مولانا در مثنوی برایم تداعی شد. پادشاه برای درمان کنیزک مورد علاقه‌اش همه طبیبان سراسر مُلک شاهی را فراخواند. طبیبان مغرور به علم خود بدون تکیه بر خداوند هم سرنگبین تجویز کردند. اما از قضا حال کنیزک به وخامت گذاشت و سرکنگبین که برای صفرا مفید بود صفرا فزود. باری، علم برای سیاست مفید است، اما مشروط به آن که در موقعیت دموکراتیک آن را بکار بندیم! والا همین علم بلای جای پادشاه می‌شود!  روایت پهلوی‌ها و دانش رسمی و علوم شاهی استعاره‌ای است برای درک و دریافت موقعیت مسأله‌مند دانش در دوره  پساانقلاب. علی قلی پور هم اخیرا در کتاب «پرورش ذوق عامه در عصر پهلوی» (1397) روایت تاریخ‌نگارانه خواندنی از سیاست‌های فرهنگی پهلوی‌ها و تلاش ناکام آنها برای از میان بردن همه سلیقه‌ها و شکل دادن سلیقه‌ای واحد مطابق امیال ایدئولوژی رسمی از طریق هنرها و فرهنگ را نشان می‌دهد. روایت قلی پور خوانش فوکویی نیست و صرفا تاریخ نگاری ایده «پرورش ذوق عامه» است و استفاده از «فرم بروکراسی برای اعمال زور مشروع دولت» های پهلوی. نمی‌دانم در چهل سال بعد راویان اخبار و طوطیان شیرین گفتار چه روایتی از حال و روز ایران پساانقلاب روایت کنند، اما پیشنهاد می‌کنم اهل اندیشه و سیاست این کتاب‌ها را با دقت بخوانند و درس عبرت بیاموزند و مراقب شجاع الدین شفاها باشند که نوبت به خوانش فوکویی از این روزگار هم خواهم رسید! پس بهتر است از همین امروز کمی فضای نقد و آزادی اصیل و واقعی به دانشگاه‌ها و نهادهای مولد دانش و فرهنگ اعطا کنیم تا مبادا در خیال خام و توهم ایدئولوژیک علوم شاهی سرنوشت خود و جامعه را به فنا دهیم. نمایش‌های باشکوهی می توانند صفرا فزایند! این را هرگز فراموش نکنیم. لطفا. ]]> اندیشه و علوم اجتماعی Sun, 09 Jun 2019 10:12:01 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/note/276609/چگونه-قضا-دانش-رسمی-صفرا-فزود نشست «انقلاب پارادایمی در جهان و ایران» برگزار می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/276612/نشست-انقلاب-پارادایمی-جهان-ایران-برگزار-می-شود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) دومین نشست از سلسله نشست‌های راهبردی فهم مختصات جامعه ایرانی، با موضوع «انقلاب پارادایمی در جهان و ایران» با سخنرانی ابراهیم فیاض، دانشیار مردم‌شناسی دانشگاه تهران، برگزار می‌شود.   این نشست روز چهارشنبه ۲۲ خرداد ۱۳۹۸ ساعت ۱۶ در موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران واقع در بلوار کشاورز، خیابان وصال، کوچه شاهد، پلاک ۸ برگزار می‌شود. ]]> اندیشه و علوم اجتماعی Sun, 09 Jun 2019 09:10:27 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/276612/نشست-انقلاب-پارادایمی-جهان-ایران-برگزار-می-شود حاتم قادری «اندرز به سلطان» را نقد می‌کند http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/276322/حاتم-قادری-اندرز-سلطان-نقد-می-کند به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، جلسه نقد و بررسی کتاب «اندرز به سلطان» با عنوان فرعی «نصیحت و سیاست اسلام در قرون اولیه» نوشته نگین یاوری و ترجمه محمد دهقانی از ساعت17 و 30 دقیقه روز سه شنبه ۲۸ خرداد در دفتر انتشارات تاریخ ایران برگزار می‌شود. در این نشست حاتم قادری، مدرس و پژوهشگر حوزه علوم سیاسی و عضو هیأت علمی دانشگاه تربیت مدرس، مسعود جعفری و همچنین نویسنده و مترجم کتاب حضور داشته و به ایراد سخن خواهند پرداخت. این دومین جلسه نقد و بررسی این کتاب است، پیشتر نیز یک جلسه دیگر درباره این کتاب در کتابخانه ملی برگزار شده بود. «اندرز به سلطان» زمستان پارسال (۱۳۹۷) با شمارگان هزار نسخه، ۲۳۶ صفحه و بهای ۵۰ هزار تومان توسط نشر تاریخ ایران منتشر شده است. نویسنده در این کتاب می‌کوشد تا به بررسی بخش‌های گوناگون و متعارض در تفکر سیاسی از قرن چهارم هجری تا امروز بپردازد. این کتاب بر آن است که بررسی مجدد این آرا و سرنوشت و اقبال آن‌ها در دورانی طولانی‌تر ما را وامی‎دارد تا در درک خود از رابطه میان تاریخ مدرن و روایت‌های اخیر در تاریخ تفکر سیاسی غرب و اسلام بازنگری کنیم. اندرزهایی که در این پژوهش مورد بررسی قرار گرفته‌اند، که دامنه‌اش از «وظایف وزیر» در مصر باستان است تا «نامه تنسر» در ایران پیش از اسلام و کتاب «سِرالاسرار» و چندین اندرزنامه‎ اروپایی و اسلامی از سده‌های دهم و یازدهم تنوع شیوه‌هایی را نشان می‌دهند که تاریخ در آن‌ها خود را عیان می‌سازد. حقانیتی که همواره آینه‌ها در برابر امیران به نمایش می‌گذارند، درک ما را از متونی به چالش می‌کشند که در آن‌ها به عنوان دریچه‌ای به جهان‌بینی‌ها نظر می‌کنیم و توجه ما را به شیوه‌های غیرمتعارفی جلب می‌کند که می‌توان در آن‌ها به فحوای کلام در متنی خاص دست پیدا کرد. عموم علاقه‌مندان برای شرکت در این نشست می‌توانند در روز و ساعت تعیین شده به دفتر انتشارات تاریخ ایران به نشانی تهران، خیابان فلسطین، پایین‌تر از میدان فلسطین، پلاک ۳۷۲ (ساختمان ۱۱۰)، طبقه سوم، شماره ۳۰۴، مراجعه کنند. ]]> اندیشه و علوم اجتماعی Sun, 09 Jun 2019 09:09:29 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/276322/حاتم-قادری-اندرز-سلطان-نقد-می-کند کمدی، تراژدی و دین چه رابطه‌ای با هم دارند؟ http://www.ibna.ir/fa/doc/book/276568/کمدی-تراژدی-دین-رابطه-ای-هم به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، درونمایه کتاب «کمدی، تراژدی و دین: درآمدی بر خرد شاد در برابر روان تراژیک» بررسی شیوه رویارویی انسان‌ها با یک شکاف است: شکاف میان چیزها آن‌گونه که هستند و آن‌گونه که باید باشند. جان مورل نویسنده اثر بر آن است تا روشن کند که انسان‌ها چگونه می‌توانند با اتخاذ چشم‌اندازی درست، به جای فروغلتیدن و نابود شدن در این شکاف، از کنار آن بگذرند با دست‌کم در حوالی آن سکنی گزینند. جان مورل شیوه واکنش انسان‌ها را به اینگونه ناهمخوانی‌ها بسته به نوع نگرش آنان می‌داند، به اینکه جهان و زندگی خود را تراژیک ببینند یا کمیک. بنابراین در این‌جا تراژدی و کمدی نه به عنوان دو گونه ادبی، بلکه به عنوان دو شیوه نگرش به چیزها یا دو نوع جهان‌بینی بررسی می‌شوند. از این رو شواهد کتاب شواهد کتاب بیش از آنکه ادبیات باشد از زندگی‌نامه‌ها، رویدادهای تاریخی و رفتارهای روزمره گرفته شده است. کتاب «کمدی، تراژدی و دین: درآمدی بر خرد شاد در برابر روان تراژیک» که البرز حیدرپور آن را به فارسی برگردانده است، می‌تواند به ویژه برای پژوهشگران روان‌شناسی، جامعه‌شناسی، ادبیات و فلسفه سودمند باشد. این اثر دارای ۹ فصل است اما می‌توان آن را به دو بخش تقسیم کرد. در بخش نخست که شامل فصل‌‌های ۱ تا ۴ می‌شود جان مورل پس از یک مرور تاریخی کوتاه به بررسی سرشت تراژدی و کمدی به عنوان دو شیوه نگرش به جهان می‌پردازد. سپس با مقابله بینش‌های تراژیک و کمیک از منظر روان‌شناسی شناختی و جامعه‌شناسی، ویژگی‌ها و تفاوت‌های بنیادین این دو بینش را در بیست مورد برمی‌شمرد. این بخش که پیش‌تر با عنوان «بینش‌های تراژیک و کمیک درباره زندگی» در نشریه بین‌المللی پژوهش طنز چاپ شده و اکنون با تغییراتی ناچیز در این کتاب آمده است. بخش دوم کتاب (فصل‌های ۵ تا ۹) بر پایه ویژگی‌ها و تفاوت‌های بیست‌گانه بینش تراژیک و کمیک به کاوش در ادیان می‌پردازد با این هدف که، با جستجوی ویژگی‌های کمیک و تراژیک در هر دین، روشن شود که گرایش اصلی و چیره در آن دین معطوف به بینش کمیک است تا تراژیک. در این بخش، که به ویژه برای دین‌پژوهان با رویکردهای گوناگون سودمند است، جان مورل باورها و سنت‌های ادیان مورد بحث را به همان‌گونه که مراجع رسمی این ادیان پذیرفته و اعلام کرده‌اند ملاک سنجش قرار می‌دهد و از نقد و بررسی درستی یا نادرستی این باورها و سنت‌ها از دید تاریخی و فلسفی دیگر نگرش‌های برون‌دینی می‌پرهیزد. در این بخش رویکرد و و روش کلی او این است که روشن سازد اگر شخصی به مفهوم ویژه‌ای از مفاهیم دینی باور داشته باشد، چنین باوری چه چشم‌اندازی به روی او می‌گشاید و در نتیجه چه احساسات و واکنش‌هایی را در او برمی‌انگیزد. نویسنده در دیباچه کتاب توضیح می‌دهد که مشکلی که با بسیاری از ادعاها درباره تراژدی، کمدی و دین وجود دارد آن است که اغراق‌آمیزند. برای مثال جان ویلاک می‌نویسد تراژدی «بن‌مایه کار همه شاعران از هومر تا الیوت است و در هر بینش شاعر پیرامون واقعیت نهفته است.» یک مشکل دیگر عدم وضوح است. برای نمونه، ادعای ناتان اسکات که کمدی تجسم «گریزی ظریف به سوی ایمان» است سخنی زیبا ولی بدون معنای روشن است. جان مورل معتقد است که کمدی، تراژدی و دین از آغاز درهم‌تنیده بودند. در یونان باستان، تراژدی و کمدی از مراسم مذهبی آیین باروری و حاصل‌خیزی در بزرگداشت دیونیسوس پدید آمد، خدایی که هرساله می‌مرد و دوباره متولد می‌شد. هنگامی که این مراسم به شهرها انتقال یافتند و به نمایش شهری تبدیل شدند، تراژدی و کمدی با هم اجرا می‌شدند. در آتن، تراژدی را صبح و کمدی را عصر اجرا می‌کردند. نمایش‌نامه‌نویسان بزرگ هم تراژدی می‌نوشتند و هم کمدی. او همچنین درباره نگاه‌های متفاوتی که نسبت به تراژی و کمدی وجود داشته است؛ می‌نویسد: بسیاری از نقدهای ادبی در قرن‌های اخیر، کمدی را در مقایسه با تراژدی خوار شمرده‌اند و در این نقدها تراژدی نمایشی «جدی» و کمدی نمایشی «سبک» به شمار می‌آید. وقتی که کمدی در خلال تراژدی روی دهد، مانند صحنه باربر مست در مکبث، معمولا برچسب «وقفه کمیک» می‌خورد. اما یونانیان باستان، شکسپیر و دیگر نمایش‌نامه‌نویسان کمدی‌های خود را جدی‌تر از این‌‌ها می‌پنداشتند. آن‌ها دریافتند که کمدی وقفه یا مهلت فراغتی در جهان نیست بلکه چشم‌انداز دیگری به سوی جهان بازمی‌گشاید، چشم‌اندازی که درستی آن کمتر از چشم‌انداز تراژیک نیست. همان‌گونه که کنراد هایزر می‌گوید، کمدی بیانگر «امتناع سرسختانه از این است که زدن حرف آخر به تراژدی و سرنوشت واگذار شود.» این نویسنده سپس برای ورود به بحث ارتباط دین و تراژی و کمدی می‌گوید تراژدی و کمدی نه‌تنها به جهان یکسانی می‌نگرند بلکه هردو گرایش به تمرکز بر سویه‌ پرسش‌برانگیز این جهان دارند. این‌جا نیز دوباره با دین پیوند می‌خورند که آن نیز بر بخش بغرنج تجربه انسانی تمرکز دارد و یک چیز می‌تواند از لحاظ نظری یا عملی و یا از هردو جهت پرسش‌برانگیز باشد، و این یعنی که ما یا ما در تطبیق چیزی با تصویر کلی خود از جهان با دشواری مواجهیم، یا در تشخیص این‌که در برخی موقعیت‌ها چگونه باید رفتار کنیم. در نگاه مورل هنگامی که چیزها آن‌گونه که باید روی نمی‌دهد، راه‌های زیادی برای واکنش وجود دارد: سرگشتگی، شگفتی، رنجش، خشم، یاس، به بازی گرفتن و تفریح. و تراژدی دربرگیرنده بعضی هیجانات و رفتارها دربرابر ناهمخوانی‌هاست، مانند خشم و شورش. درحالی‌که کمدی این پاسخ عکس را در بردارد که «زیاد جوش نزن.» درواقع کمدی ناهمخوانی‌ها را همچون چیزی نشان می‌دهد که می‌توانیم با آن سر کنیم، حتی می‌توانیم از آن لذت ببریم. یعنی چنین تفاوت‌هایی در نگرش می‌تواند بسیار ژرف باشند و یک دین ممکن است در برابر ناسازگاری‌ها دربردارنده پاسخی تراژیک، یا کمیک، هیچ‌یک یا هردو باشد.  جان مورل یکی از پرآوازه‌ترین اندیشمندان در حوزه فلسفه طنز است و افزون بر نوشتن چندین کتاب در این‌باره، نگارش درآمد طنز در دانشنامه اینترنتی استنفورد نیز به او واگذار شد. کتاب «کمدی، تراژدی و دین» نوشته جان مورل با ترجمه البرز حیدرپور درآمدی بر خرد شاد در برابر روان تراژیک در ۲۱۸ صفحه و شمارگان ۱۰۰۰ نسخه و به قیمت ۳۳۵۰۰ تومان از سوی نشر مرکز منتشر شده است. ]]> اندیشه و علوم اجتماعی Sun, 09 Jun 2019 07:09:40 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/276568/کمدی-تراژدی-دین-رابطه-ای-هم چهارمین دوره «گفتارهای ابن‎سینا» برگزار می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/276585/چهارمین-دوره-گفتارهای-ابن-سینا-برگزار-می-شود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) به همت گروه و انجمن علمی فلسفه دانشگاه تربیت مدرس چهارمین دوره از «گفتارهای ابن‎سینا» با موضوع وجود، عدم، معنا و مفهوم برگزار می‌شود.   این دوره با تدریس آیت‌الله غلامرضا فیّاضی استاد موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) و رئیس مجمع عالی حکمت اسلامی برپا می‌شود. این دوره از سه‎شنبه ۲۱ خرداد صبح و بعدازظهر در دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس با حضور اساتید مربوط به موضوع از دانشگاه‌های تهران برگزار خواهد شد. ظرفیت محدود است و حضور برای دانشجویان تنها با ثبت نام امکان پذیر است. مقتضی است علاقه‎مندان برای پیش ثبت‎نام، اطلاعات ذیل را تا تاریخ 19 خردادماه به رایانامه انجمن علمی فلسفه دانشگاه تربیت مدرس (tmu.philosophy@gmail.com) مشخصات خود شامل نام و نام خانوادگی، سوابق تحصیلی و پژوهشی، رایانامه و تلفن را ارسال کنند. هزینه ثبت‎نام متعاقباً اعلام خواهد شد. ]]> اندیشه و علوم اجتماعی Sun, 09 Jun 2019 05:34:14 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/276585/چهارمین-دوره-گفتارهای-ابن-سینا-برگزار-می-شود شرحی از توحید و فنا و امکان رسیدن به مقام ولایت http://www.ibna.ir/fa/doc/book/276567/شرحی-توحید-فنا-امکان-رسیدن-مقام-ولایت به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)؛ علامه سیدمحمدحسین طباطبایی در کتاب «ولایت‌نامه» یا «رساله‌الولایه» که همایون همتی آن را ترجمه کرده؛ به بزرگان عرفای الهی تاسی جسته و به شرح سیر معنوی و سلوک روحانی پرداخته است. اساسا «ولایت» از مباحث مهم عرفان نظری است که پایه‌های استوار فلسفی نیز دارد، در حقیقت، ولایت مرتبه پایانی سیر عرفانی است و عارفان در رسالات و مکتوبات خویش با عبارت‌های گوناگون از آن یاد کرده‌اند.  در این رساله، اصول و مبانی سلوک عرفانی بر نهج شیعی و مبتنی بر آموزه‌های قرآنی و معارف خاندان وحی استنباط شده تا حق‌جویان و طالبان معرفت در پناه راه یابند و قدم در راه بگذارند، آن‌چنان که خود علامه طباطبایی راه را یافته و آن را پیموده است. این رساله به حقیقت نوعی سفرنامه است که نویسنده دل‌آگاه آن شرح سیر و سفر معنوی خود را باز می‌گوید. چراکه هم پس از سال‌ها ریاضت‌کشی و سیرو سلوک علامه (ره) نوشته شده و شرح سفر عرفانی آن عارف دل‌‌آگاه است و هم بیان روش و مکتب عرفانی خود علامه است که به تصریح شاگردان خاص او (طریق معرفت نفس) بوده است که از استادش عارف کامل مرحوم آیت‌الله سیدعلی قاضی (قدس‌سره) آموخته بود.  این رساله هم شامل تحلیل‌های دقیق فلسفی البته به زبانی ساده است و هم به تحلیل آیات و و روایات مرتبط با بحث‌ها می‌پردازد و مستند به قرآن و حدیث است. محور بحث‌های اصلی این رساله «معرفت نفس» است که طبق احادیث بی‌شماری به «معرفت رب» و شناخت شهودی حضرت حق منتهی می‌شود.  ولایت‌نامه ویژگی‌های منحصربه‌فرد دارد: نخست آنکه موجز و کوتاه است، مفصل و حوصله‌بر نیست. دیگر آنکه قابل فهم و آسان‌یاب است. به زبان فنی و پیچیده نگاشته نشده است و برای غیرمتخصصان نیز فهم آن امکان‌پذیر است. عناوین سرفصل‌های کتاب نیز عبارتند از: «در این که ظاهر دین را باطنی، و صورت حقه آن را حقانی است»، «در این که نظام عالم نظام اعتباری نیست، پس واقعیت آن از چه سنخی باید باشد؟ و به دیگر سخن، این اسرار و حقایقی که در باطن شریعت نهفته‌اند از چه سنخی هستند؟»، «در این که مقام ولایت انحصاری نبوده و قابل وصول برای همگان است» و «در آنچه که انسان به کمال خویش به آن می‌رسد». در فصل نخست با رویکرد فلسفی اما نه با بیانی فنی و پیچیده و دشوارفهم بلکه بسیار ساده و آسان‌یاب با اثبات باطن برای عالم و موجودات این عالم مادی پرداخته‌اند و نشان داده‌اند که جهان هستی در جهان مادی و طبیعت خلاصه نمی‌شود و موجودات و اشیاء تن‌ها همین ظاهر مادی نیستند بلکه باطن دارند و نمی‌توان و نباید که هستی را به همین ظاهر مادی خلاصه و محدود کرد.  در فصل دوم رساله به تبیین رابطه عالم ماده با دیگر عوالم که ساخت مجردات را تشکیل می‌دهند پرداخته شده است. فصل سوم بحثی درباره انسان‌شناسی است. آیا آدمی همین بدن جسمانی ظاهری و همین دوگز تن است یا حقیقتی فراتر از این دارد؟ به علاوه آیا آن بعد باطنی آدمی قابل رشد و کمال‌یابی است یا خیر؟ و اساسا اوج مقام معنوی آدمی کجاست و انسان تا کجا می‌تواند پرواز کند و تعالی یابد؟ فصل چهارم رساله مکمل بحث کمالات انسان و شاکل شواهد بیشتر برای تایید و تنقیح این بحث است. البته در ادامه وارد بحث تازه و عمیقی درباره معرفت نفس، معنا و لوازم آن هم می‌شود.  و نهایتا در فصل پنجم که آخرین فصل است با تاکید مجدد بر توحید و فنا و امکان رسیدن به مقام ولایت آغاز می‌شود و این ولایت غیر از ولایت‌فقیه، امامت و رهبری یا ولایت فقهی و اجازه تصرف در اموال است. پس برای متمایز ساختن این ولایت از دیگر اقسام کلامی و فقهی آن معمولا همراه با قیدی آورده شده است. مثل: ولایت معنوی، ولایت باطنی، ولایت تکوینی و ... کتاب «ولایت‌نامه» یا «رساله‌الولایه» نوشته علامه سیدمحمدحسین طباطبایی با ترجمه همایون همتی در ۱۵۲ صفحه و شمارگان ۱۱۰۰ نسخه و به قیمت ۱۹۰۰۰ تومان از سوی انتشارات روایت فتح منتشر شده است.  ]]> اندیشه و علوم اجتماعی Sun, 09 Jun 2019 05:33:16 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/276567/شرحی-توحید-فنا-امکان-رسیدن-مقام-ولایت «چیستی فلسفه تطبیقی» بررسی می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/276588/چیستی-فلسفه-تطبیقی-بررسی-می-شود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) نشست علمی با عنوان «چیستی فلسفه تطبیقی» به همت پژوهشکده حکمت معاصر و با سخنرانی سید مصطفی شهرآیینی، عضو هیئت علمی دانشگاه تبریز برگزار می‌شود.   این نشست روز دوشنبه، ۲۷ خرداد، از ساعت ۱۴ تا ۱۶ واقع در بزرگراه کردستان، خیابان آئینه‌وند (۶۴ غربی) در سالن اندیشه پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار خواهد شد. ]]> اندیشه و علوم اجتماعی Sun, 09 Jun 2019 05:30:20 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/276588/چیستی-فلسفه-تطبیقی-بررسی-می-شود آئین بزرگداشت حجت الاسلام احمد احمدی برگزار می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/276587/آئین-بزرگداشت-حجت-الاسلام-احمد-احمدی-برگزار-می-شود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، همزمان با نخستین سالگرد ارتحال حجت الاسلام والمسلمین احمد احمدی استاد حوزه و دانشگاه و رئیس فقید سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت)، آئین بزرگداشت شخصیت و مقام علمی این استاد فقید روز چهارشنبه بیست و دوم خردادماه ۱۳۹۸ از ساعت ۱۴ تا ۱۶ با حضور شخصیت‌های ملی، سیاسی و علمی و استادان و دانش پژوهان حوزه و دانشگاه در محل سازمان «سمت» واقع در بزرگراه جلال آل احمد، ضلع غربی تقاطع یادگار امام برگزار می‌شود.   مرحوم احمدی عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی و بنیان‌گذار سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت) بود و حدود ۳۳ سال مدیریت این سازمان را بر عهده داشت. وی همچنین از مؤسسان دانشگاه تربیت مدرس بود و در هفتمین دوره مجلس شورای اسلامی، نمایندگی مردم تهران را بر عهده داشت. از جمله آثار ایشان، می‌توان به کتاب‌های «بن‌لایه‌های شناخت» (تألیف)، «مختارات من نصوص الفلسفه الاسلامیه» (تألیف)، «نقد تفکر فلسفی غرب» (ترجمه)، «تأملات در فلسفه اولی» (ترجمه) و «تأسیس مابعدالطبیعه اخلاق» (ترجمه) اشاره کرد. ]]> اندیشه و علوم اجتماعی Sun, 09 Jun 2019 05:18:54 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/276587/آئین-بزرگداشت-حجت-الاسلام-احمد-احمدی-برگزار-می-شود کنفرانس الهیات سیاسی لیبرالیسم آمریکا برگزار می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/276545/کنفرانس-الهیات-سیاسی-لیبرالیسم-آمریکا-برگزار-می-شود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، کنفرانس «الهیات سیاسی لیبرالیسم آمریکا: دیدگاه‌های جدید در فلسفه تاریخ و دین» در روزهای ۷ تا ۹ اکتبر ۲۰۱۹ در والپارایسو، شیلی برگزار می‌شود. هدف این کنفرانس، بررسی تحولات جدید فلسفه تاریخ و دین و به روز کردن رویکرد هگل یا دیگران است که در مورد جوامع پروتستان آمریکایی مورد استفاده قرار می‌گیرد. پس از هگل، واگلین یک نظریه را که شامل شهود عمیق است که می‌توان آن را به شکلی مکمل دیدگاه هگل دانست، بیان کرد. فرضیه اصلی واگلین این است که اخلاق سیاسی جامعه به گونه‌ای تعیین می‌شود که اعضای آن تجربه قلمرو متعالی یا الوهیت را تجربه کنند. از این نقطه، مجموعه‌ای از سوالات می‌تواند بیان شود؛ شرایط اصلاحات مذهبی که توسط جنبش اصلاحات در مرحله اول در اروپا معرفی شده در ایالات متحده چگونه است؟ تجربه عجیب و غریب الهی یا متعالی که در آمریکا اتفاق می‌افتد چیست؟ آیا تجربه متعالی در آمریکا یک اخلاق کاملاً جدید سیاسی ایجاد کرده است. علاقمندان به موضوع کنفرانس می‌توانند با ارسال چکیده آثار خود به نشانی carlos.medina@uv.cl در این کنفرانس مشارکت کنند. مهلت ارسال آثار تا پایان روز ۱۰ ژوئن ۲۰۱۹ است. برای کسب اطلاعات بیشتر به آدرس https://philevents.org/event/show/70102 مراجعه شود. ]]> اندیشه و علوم اجتماعی Sat, 08 Jun 2019 11:58:34 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/276545/کنفرانس-الهیات-سیاسی-لیبرالیسم-آمریکا-برگزار-می-شود سلسله نشست‌های جدید نقد کتاب‌های حوزه حقوق شهروندی آغاز می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/276537/سلسله-نشست-های-جدید-نقد-کتاب-های-حوزه-حقوق-شهروندی-آغاز-می-شود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) مونس کشاورز، رئیس دبیرخانه دائمی حقوق شهروندی ضمن اعلام این خبر افزود: سلسله نشست‌های تخصصی «نقد کتاب‌های حوزه حقوق شهروندی» با همکاری خانه کتاب در تهران آغاز خواهد شد. مدیر مسئول انتشارات تخصصی حقوق شهروندی هدف از برگزاری این نشست‌های تخصصی را ارج نهادن به حوزه پژوهش در عرصه حقوق شهروندی، تشویق و ترغیب نویسندگان به ویژه نسل جوان به قلم زدن در حوزه حقوق شهروندی با بازبینی و اصلاح آثار چاپ شده در این حوزه، پایش علمی و محتوایی و شکلی و ساختاری آثار موجود و کمک به افزایش غنای علمی در زمینه حقوق شهروندی وتجلیل از پژوهشگران برجسته عرصه حقوق شهروندی اعلام کرد. کشاورز در ادامه از برگزاری بیش از ده نشست تخصصی نقد کتاب در عرصه حقوق شهروندی در سال قبل که به میزبانی سرای اهل قلم برگزار شد، خبر داد و افزود: به هر میزان که بتوان از ظرفیت نسل جوان در پژوهش و آموزش در حوزه حقوق شهروندی استفاده کرد، می‌توان امید بیشتری به تحقق و ترویج موضوع حقوق شهروندی در جامعه داشت. کشاورز در پایان گفت: تلاش کردیم جلسات نقد در سال جاری رابه شیوه نقد پیش از چاپ برگزار کنیم تا مولف پس از اعمال اصلاحات مورد نظر داوران نسبت به بازبینی کتاب اقدام کند و سپس ناشر کتاب را چلپ کند تابتوانیم آثار باکیفیتی را روانه بازار نشر کنیم. ]]> اندیشه و علوم اجتماعی Sat, 08 Jun 2019 11:56:11 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/276537/سلسله-نشست-های-جدید-نقد-کتاب-های-حوزه-حقوق-شهروندی-آغاز-می-شود کنفرانس بین‌المللی انسان‌شناسی اعتقادی و دینی برگزار می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/276546/کنفرانس-بین-المللی-انسان-شناسی-اعتقادی-دینی-برگزار-می-شود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، کنفرانس بین‌المللی انسان‌شناسی اعتقادی و دینی در روزهای ۲۸ و ۲۹ مارس ۲۰۱۹ در سیدنی، استرالیا برگزار می‌شود.   محور موضوعات عبارت است از انسان شناسی دینی، جامعه‌شناسی دینی، انسان شناسی اعتقادی، جهان و وجود انسان، نمادهای مذهبی، زبان مذهبی، رفتار مذهبی، دین، اخلاق و نظم اجتماعی، تغییر مذهبی و جنبش‌های دینی جدید، ادیان جهانی، خشونت مذهبی، سکولاریسم و بنیادگرایی مذهبی است. علاقه‌مندان به موضوعات فوق می‌توانند چکیده آثار خود را به نشانی https://waset.org/apply/2021/03/Sydney/ICABR?step=2 ارسال کنند. مهلت ارسال آثار تا پایان روز ۱۵ نوامبر ۲۰۲۰ است. برای کسب اطلاعات بیشتر به آدرس https://waset.org/conference/2021/03/Sydney/ICABR مراجعه شود. ]]> اندیشه و علوم اجتماعی Sat, 08 Jun 2019 11:55:39 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/276546/کنفرانس-بین-المللی-انسان-شناسی-اعتقادی-دینی-برگزار-می-شود ​هوشنگ عباس‌زاده پیشکسوت روابط عمومی ایران درگذشت http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/276554/هوشنگ-عباس-زاده-پیشکسوت-روابط-عمومی-ایران-درگذشت به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) هوشنگ عباس‌زاده پیشکسوت عرصه روابط عمومی ایران و عضو هیات علمی بازنشسته دانشگاه علامه طباطبائی، ساعتی پیش بر اثر ایست قلبی در سن ۶۸ سالگی درگذشت.  عباس‌زاده از حدود دو ماه قبل در بیمارستان‌های آتیه و امام حسین(ع) تهران به دلیل عارضه قلبی بستری بود. استاد هوشنگ عباس‌زاده در اردیبهشت ماه سال ۱۳۳۰ هجری شمسی در مشهد مقدس به دنیا آمد. وی که دانش‌‍‌آموخته دانشگاه ایالتی اکلاهما آمریکا است، از سال ۱۳۵۶ در دانشکده علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبائی مشغول تدریس دروسی مانند اصول روابط عمومی، تاریخ روزنامه‌نگاری و افکار عمومی و وسایل ارتباط جمعی بود. عباس‌زاده در پاییز سال ۱۳۸۷ از دانشگاه علامه طباطبائی بازنشسته شد. این استاد در آیین نکوداشتی که از سوی دانشکده ارتباطات دانشگاه علامه طباطبائی برگزار شده بود، از سوی اساتید دانشکده علوم ارتباطات این دانشگاه به عنوان چهره ماندگار در تولید علم بومی در حوزه روابط عمومی نامیده شد. زنده‌یاد هوشنگ عباس‌زاده از سال ۱۳۷۱ عضو هیئت علمی داوران انتخاب روابط عمومی‌های برتر کشور بود. وی با همکاری علی میرسعید قاضی، کتاب زبان انگلیسی تخصصی روابط عمومی و ارتباطات را تالیف کرد. ]]> اندیشه و علوم اجتماعی Sat, 08 Jun 2019 08:00:48 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/276554/هوشنگ-عباس-زاده-پیشکسوت-روابط-عمومی-ایران-درگذشت نشست تخصصی «نگاهی به فلسفه نظریه‌های ارتباطات: رویکردی تاریخ نگارانه» برگزار می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/276539/نشست-تخصصی-نگاهی-فلسفه-نظریه-های-ارتباطات-رویکردی-تاریخ-نگارانه-برگزار-می-شود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) نشست تخصصی «نگاهی به فلسفه نظریه‌های ارتباطات: رویکردی تاریخ نگارانه» با سخنرانی غلامرضا آذری، عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی از ساعت ۱۰ تا ۱۲ روز سه‌شنبه ۲۱ خرداد ماه ۱۳۹۸ در پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات برگزار می‏‌شود.   «فلسفه‌ ارتباطات: چیستی و ماهیت»، «زمینه‌های فلسفی و روندهای تاریخی در پدیداری تحول معرفتیِ نظریه‌های ارتباطات» و «رویکردهای فلسفی به بنیان‌های فکری و روشی نظریه‌های ارتباطات» از محورهای مورد بحث در این نشست خواهد بود.   حضور پژوهشگران و علاقه‌مندان در این نشست آزاد است. ]]> اندیشه و علوم اجتماعی Sat, 08 Jun 2019 06:49:37 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/276539/نشست-تخصصی-نگاهی-فلسفه-نظریه-های-ارتباطات-رویکردی-تاریخ-نگارانه-برگزار-می-شود امضا تفاهم‌نامه همکاری بین نهاد کتابخانه‌های عمومی و پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/276540/امضا-تفاهم-نامه-همکاری-بین-نهاد-کتابخانه-های-عمومی-پژوهشگاه-فرهنگ-هنر-ارتباطات به گزارش خبرگزاری کتاب ایران‌(ایبنا) به نقل از روابط عمومی پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، تفاهنامه همکاری میان پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات و نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور با هدف توسعه همكاری‌های علمی و پژوهشی و بهره‌مندی از امكانات و توانمندی‌های يكديگر، امضا می‌شود. متن تفاهمنامه همکاری مشترک میان پژوهشگاه و نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور نهایی شده و یکشنبه ۱۹ خرداد  ساعت ۱۴ با حضور دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور در پژوهشگاه به امضا خواهد رسید. تدارک و اجرای طرح‌های نظرسنجی مورد نياز دو طرف، به‌ويژه در حيطه‌هایی چون سنجش «سرانه مطالعه»، «مطالعات كاربران و اعضای كتابخانه‌ها»، «ارزيابی سلايق و ديدگاه‌های مخاطبان»، «نيازسنجی»، «بازخوردگيری»، «تحليل بازار» و «تدوين اطلس جامع فرهنگي با هدف شناخت آسيب‌ها و معضلات فرهنگی به تفكيک مناطق و استان‌های كشور»، برگزاری نشست‌ها و همايش‌های علمی، انتشاراتی- ترويجی و برگزاری دوره‌ها و كارگاه‌های آموزشي  مشترک در موضوعات مورد علاقه طرفين ازجمله محورهای همکاری پیش‌بینی شده است. ]]> مدیریت‌کتاب Sat, 08 Jun 2019 06:48:28 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/276540/امضا-تفاهم-نامه-همکاری-بین-نهاد-کتابخانه-های-عمومی-پژوهشگاه-فرهنگ-هنر-ارتباطات کتاب «روان‌شناسی سیاسی» نقد و بررسی می‌شود http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/276538/کتاب-روان-شناسی-سیاسی-نقد-بررسی-می-شود به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات نشست نقد و بررسی کتاب «روان‌شناسی سیاسی» را برگزار می‌کند. در این نشست، حسن عشایری روان‌شناس عصبی و استاد دانشگاه علوم‌پزشکی ایران، حسین اسکندری روان‌شناس و عضو هیأت علمی دانشگاه علامه ‌طباطبایی،  محمد سلگی روان‌شناس و رئیس پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات با حضور مترجمان کتاب محمدرضا جلالی و محمد سعدی، این اثر را از زوایای مختلف مورد نقد و بررسی قرار خواهند داد. این کتاب که به‌وسیله متفکران برجسته حوزه‌ سیاست و روان‌شناسی اجتماعی نوشته شده‌، دربرگیرنده تاریخ روان‌شناسی سیاسی، شخصیت رهبران سیاسی و پیروان، رسانه‌های جمعی و ادراک نامزدها، ایدئولوژی و افکار عمومی، چالش‌های تصمیم‌گیری، تنوع و تعارض اجتماعی، و خشونت و تغییرسیاسی است. کتاب «روان‌شناسی سیاسی» در ۱۰۰۴ صفحه، با همکاری پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ترجمه و از سوی انتشارات پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات منتشر شده است. ]]> اندیشه و علوم اجتماعی Sat, 08 Jun 2019 06:47:05 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/276538/کتاب-روان-شناسی-سیاسی-نقد-بررسی-می-شود دفاعی مستدل و مستند از عرفان در «سلوک ما» http://www.ibna.ir/fa/doc/book/276496/دفاعی-مستدل-مستند-عرفان-سلوک به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) کتاب «سلوک ما» در واقع، دفاعی مستدل و مستند از عرفان و روش و منش عرفانی است. با وجود اینکه از قرن‌ها پیش، کتاب‌های متعددی به صورت مستقل در رد عرفان نگاشته شده بود اما تاکنون کتابی مستقل در دفاع از عرفان و نگرش عرفانی تالیف نشده بود.   نویسنده، علی شالچیان ناظر پژوهشگر معارف اسلامی و همچنین پژوهشگر مطالعات عرفانی دراین کتاب به منظور دفاع از عرفان و روش و منش عرفانی از آیات و روایات و از دلایل قابل قبول برای مخالفان عرفان، استدلال‌های فراوانی را ارائه کرده است.    در نگارش این اثر از حدود 350  منبع استفاده شده است. نویسنده بحث‌ها را در قالب گفتگو میان دو شخصیتِ فرضی (عماد الدین و رادمنش) که یکی مخالف روش عرفانی و دیگری موافق روش عرفانی است پیش می‌برد و در پاورقی به منابع هر استدلال اشاره شده است. درلابه‌لای مباحث نویسنده با استدلال‌های فراوان، پرده از حقایق فراوانی برمی‌دارد که پیش از این مورد توجه قرار نگرفته بود.   نویسنده در پیشگفتار کتاب اشاره کرده است که در جوانی  از مخالفان سرسخت عرفان بوده است و سپس با کنار گذاشتن تعصبات و  بادقت نظر و سلوک، دریافته است که مخالفانِ عرفان بر اساس تعصب و  با پیش فرض و پیش داوری به مخالفت با روش و منش عرفانی پرداخته‌اند. این کتاب همچنین برخی از ویژگی‌های نگرش عرفانی را نیز به مخاطبان معرفی می‌کند.   چاپ اول کتاب «سلوک ما» در 423 صفحه به قیمت 570000 ریال از سوی انتشارات سلوک ما منتشر شده است. ]]> اندیشه و علوم اجتماعی Wed, 05 Jun 2019 03:30:00 GMT http://www.ibna.ir/fa/doc/book/276496/دفاعی-مستدل-مستند-عرفان-سلوک