وونهگات تاريخ را به سخره میگیرد
30 آبان 1388 ساعت 10:51
خبرنگار :
فرزين بانكی در نشست بررسی آثار و انديشههای وونهگات، سلاخخانه شماره 5 را نمايشی پسامدرن از تاريخ و زمان ميداند. به گفته وی، وونهگات در این کتاب تاریخ به سخره میگیرد.
به گزارش خبرگزاري کتاب ايران (ايبنا)، در سي و سومين نشست سخن ماه كانون ادبيات ايران، فرزین بانکی و سعید سبزیان به بررسي آثار و اندیشههای کورت وونهگات پرداختند.
فرزين بانكي، داراي مدرك دكتراي فلسفه تعليم و تربيت از دانشگاه زوريخ سوييس است. آثار تاليفي و ترجمه بسياري به زبان آلماني در كارنامه خود دارد. از جمله ترجمه آثار علامه طباطبايي، برگردان اشعار سهراب سپهري، فروغ فرخزاد، محمود دولتآبادي و علياشرف درويشيان. او همچنين مدرس فلسفه تعليم و تربيت در دانشگاههاي شهيد بهشتي، فردوسي، تهران، دانشگاه زوريخ و مدرس زبان و ادبيات آلماني در دانشگاههاي اصفهان و علامه طباطبايي است.
فرزين بانكي سخنرانياش را به كتاب سلاخخانه شماره 5 اختصاص داد و اشاره كرد كه اين كتاب نمايشي پسامدرن از تاريخ و زمان است. وونهگات نويسنده آمريكايي (11 نوامبر 1922 ـ 11 آوریل 2007) به استفاده از سخره و نمايش مضحك در مورد مرگ و جنگ و نيز داستانهاي علمي تخيلي معروف است. تجربه خدمت سربازي و اسارت در آثارش مشهود است.
در ادامه بانكي به تضادها، مغايرت ميان متون، سفر زمان و مكان، استفاده از استهزا، استفاده وونهگات از تاريخ نگاري فرا خيال دراين اثر اشاره كرد.
به اعتقاد او، وونهگات در اين داستان به پرسش از اختيار انسان نميپردازد. او راه حلي ارائه نميدهد و اين انديشه به ذهنش نميرسد كه با نوشتن از جنگ بخواهد مانع از جنگ شود. در اين نوشته خواننده بايد استهزا را تعبير كند. همچنين وونهگات خودش، در اين كتاب يكي از شخصيتهاي داستان است.
به اعتقاد بانكي اين اثر پسامدرن است چراكه تاريخ، بازسازي گذشته بر اساس نيازمنديهاي عصر حاضر است. همچنين پسامدرن از محدوديتها ميگذرد و خود را براي دگرگونيها توانا مييابد. در پي جهانشمولي و فرديت نيست. پسامدرن اوديسهاي است بدون بازگشت ايتاكا.
سعيد سبزيان ديگر سخنران اين نشست بود. او داراي مدرك فوق ليسانس ادبيات انگليسي است. از آثار او ميتوان به فرهنگ نظريه و نقد ادبي(تاليف)، فرهنگ توصيفي اصطلاحات ادبي(ترجمه)، درسنامه نظريه ادبي، دوره فنون ترجمه و دايره المعارف اسلام اشاره كرد. او همچنين رمان «دلقك و هيولا»، «نظريه نقيضه در شكلهاي هنري قرن بيستم»، «فرهنگ تشريحي ادبيات و نظريه ادبي» و مجموعه «داستان مجردان تپه» را در دست چاپ دارد.
به اعتقاد سبزيان، مهمترين وجه نوشتههاي وونهگات شوخي و طنز سياه است. انسانها آنقدر كه بايد صادق نيستند. وونهگات اعتقاد دارد كه ما در دنياي ديوانهها زندگي ميكنيم، ديوانههايي كه به راحتي با جان انسانها بازي ميكنند.
سبزيان در ادامه ميگويد: سال 1961 اولين كتابش به نام «پيانوي خود نواز» منتشر شد ولي آنچنان مورد استقبال قرار نگرفت. ولي انتشار «گهواره گربه» به دليل انتقاد از جامعه آمريكا با اقبال گسترده روبه رو شد. وونهگات ديدگاه ضد جنگ دارد و اين ديدگاه در تمامي رمانهاي او قابل مشاهده است.
رمانهاي او تاريخي است اما بر خلاف رمانهاي تاريخي ديگر، شخصيتهايش نماينده قشر خاصي نيستند. شخصيتها در آثار او مبهم هستند. نميتوان گفت كه شخصيتي مثبت است يا منفي، قهرمان است يا خيانتكار به كشورش.
سبزيان ادامه داد: بعد از 1960 ديگر در رمانهايش قهرمان ديده نميشود. شخصيتهاي داستان نه شرافت دارند و نه در انتقاداتشان راسخ هستند. بعد ديگري از رمان پستمدرنيسم، نقيضه است. مساله ديگري كه در اين آثار ديده ميشود، بازنگري در اعتقادات يك جامعه است. جنگ هميشه در قالب دفاع نبرد حق عليه باطل ستودني و ارزشمند بوده است اما در رمان وونهگات، جنگ با شرارت برابر است.
مفهوم ديگري كه بايد اشاره كرد شر و نيكي است كه در آثار او مخدوش شده. او اعتقاد دارد كه نور از دل تاريكي بيرون ميآيد.
سبزيان، شيزوفرنيك بودن شخصيتها را از ديگر ويژگيهاي آثار وونهگات ميداند و میگويد: در اكثر داستانها با ذهن بيمار شخصيتها روبهرو هستيم. به همين خاطر داستان در خط سير مستقيمي حركت نميكند و نوعي سردرگمي در متن بهوجود ميآيد.
وونهگات در آثارش مرز ميان ادبيات متعالي و پست را بر هم ميزند. در رمانهاي وونهگات به چيستي جهان و هدف از زندگي همواره اشاره ميشود.
سبزيان در پايان سخنرانیاش يادآور شد: از ديگر مفاهيمي كه وونهگات اشاره ميكند اين است كه نبايد لحظات سخت را فراموش كرد و خود را با لحظههاي خوش درگير كرد و دچار توهم شد. همچنين وونهگات اعتقاد دارد كه تاريخ معلم بشريت نيست؛ چرا كه بشر مدام همان اشتباهات گذشته را تكرار ميكند.
اين برنامه پنجشنبه 28 آبان ماه از ساعت 16 تا 18 در تالار بتهوون خانه هنرمندان واقع در خيابان سيد عباس موسوي (فرصت)، بالاتر از طالقانی، باغ هنر برگزار شد.
کد مطلب: 55406
آدرس مطلب: http://www.ibna.ir/vdcjmxei.uqeiyzsffu.html