جوايز ادبي، ارزش مالي، وجهه جهاني

26 آبان 1388 ساعت 14:55

خبرنگار : خالد کارون

به گزارش خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا) به نقل از خبرگزاري فرانسه، بارها و بارها شنيده ‌شده قصه شكل‌گيري جوايز ادبي اختراع فرانسوي‌ها بوده اما از طرفي بيشتر كشورهاي دنيا هرسال به نويسندگان برتر خود مبالغي بسيار بيشتر از جوايز فرانسوي تقديم مي‌كنند. 

هر چند گنكور بدون شك قديمي‌ترين جايزه ادبي است كه از سال 1903 در فرانسه اهدا مي‌شود، اما دو سال پيش از آن و از سال 1901 جايزه نوبل به وسيله بنياد نوبل در استكهلم اهدا مي‌شد، ارزش مادي جايزه نوبل 10 ميليون كرون سوئد معادل 989 هزار يورو است. در مقابل دريافت گنكور هرچند نويسنده را نه تنها در فرانسه بلكه در تمام دنيا به شهرت مي‌رساند و آثار معرفي شده از سوي هيات داوري اين جايزه معمولا با اقبال فراواني از سوي خوانندگان روبه رو مي‌شوند، اما ارزش نقدي گنكور بسيار ناچيز و معادل فقط 10 يورو است؛ مبلغي كه در برابر جوايز نقدي ارائه شده در كنار جوايز ادبي كشورهاي ديگر به ويژه نوبل بسيار ناچيز شمرده مي‌شود. 

در ايالات متحده آمريكا جايزه پوليتزر از سال 1917 از سوي دانشگاه كلمبيا اهدا مي‌‌شود و ارزش مالي آن 5000 دلار (معادل 3300 يورو) است. جوايز ديگر ادبيات آمريكا چون جايزه ملي كتاب آمريكا (از سال 1950) با ارزش مالي 10 هزار دلار و جايزه پن فاكنر (از سال 1980) با ارزش 15هزار دلار سال‌ها پس از جايزه پوليتزر باب شدند. 

پس از جنگ جهاني دوم جوايز ادبي فراواني در دنيا به وجود آمد كه هر يك سالي يك بار نويسنده‌اي را به دنياي ادب و هنر معرفي مي‌كنند.
 
جايزه ادبي استرگا از سال 1947 در ايتاليا به وجود آمد و ارزش مالي آن معادل 5000 يورو است و برنده اين جايزه بوسيله هيات داوراني متشكل از 400 چهره فرهنگي تعيين مي‌شود.
 
در آلمان، جايزه ادبي گئورگ بوشنر (از سال 1951) جايزه‌اي با ارزش 40 هزار يورو، از سوي آكادمي زبان آلماني به نويسنده‌اي كه كوشش و تلاش خود را در راه فرهنگ آلمان انجام داده، اهدا مي‌شود. از سال 2005 نيز جايزه كتاب آلمان با ارزش 25000 يورو به كتاب سال آلمان اهدا مي‌شود. 

در دنياي اسپانيولي زبان نيز نخستين جايزه در دهه پنجاه شكل گرفت. جايزه پلانتا از سال 1952 جايزه بسيار گرانبهايي است كه برنده آن 601 هزار يورو و هر يك از فيناليست‌‌هاي آن 150.250 يورو دريافت مي‌كند. جايزه پلانتا در اسپانيا ميان هنرمندان اسپانيولي زبان خواهان فراواني دارد. 

جايزه ديگر كه در اسپانيا به نام جايزه «نوبل ادبي اسپانيا» شناخته شده و از سال 1975 اهدا مي‌شود، جايزه سروانتس است. ارزش مالي اين جايزه 125 هزار يورو است و به وسيله آكادمي زبان اسپانيولي و آمريكاي لاتين اهدا مي‌شود. جايزه سروانتس به دست پادشاه اسپانيا به مجموعه آثار يك نويسنده تعلق مي‌گيرد. تاكنون بزرگاني چون اكتاويو پاز و خوزه لوئيز بورخس برنده جايزه ادبي سروانتس اسپانيا شده‌اند.
 
عجيب اينكه بريتانيايي‌ها تا سال 1969 صبر كردند تا بالاخره جايزه داستاني من بوكر را به وجود آوردند كه بيشتر به نام جايزه بوكر در دنيا مطرح شده است. جايزه بوكر هرسال به يك نويسنده اهل كشورهاي مشترك‌المنافع (بريتانيا و مستعمرات پيشين چون هند، پاكستان، استراليا و ...) و جمهوري ايرلند داده مي‌شود. ارزش مالي جايزه بوكر 50 هزار پوند انگليس (53000 يورو) است. 

از جوايز بزرگ ادبي كه پس از آن به وجود آمدند جايزه كاموس در پرتغال است كه از سال 1988 به وجود آمده و ارزش مالي آن 100 هزار يورو است. جايزه كاموس به اثري نوشته شده به زبان پرتغالي تعلق مي‌گيرد. جايزه نيك در لهستان از سال 1996 با ارزشي معادل 24 هزار يورو اهدا مي‌شود و جايزه فرانتز كافكا در جمهوري چك از سال 2001 با ارزش 6.600 يورو به وجود آمد. 

در روسيه نيز از سال 1992 جايزه دولتي ادبيات روسيه به نويسنده برتر سال در روسيه چكي پنج ميليون روبلي (معادل 115.000 يورو) اهدا مي‌كند. جايزه بوكر روسيه از سال 1991 با ارزش 13.200 يورو به كتاب سال روسيه اهدا مي‌شود. 

در چين نيز جوايز لوكسون و مائودوم به وسيله انجمني رسمي از نويسندگان چين اهدا مي‌شود.

کد مطلب: 53433

آدرس مطلب: http://www.ibna.ir/vdchxknm.23nxxdftt2.html