
بررسي وظايف شيعيان در زمان غيبت
3 مرداد 1388 ساعت 17:00
متن سخنراني دكتر محمدصابر جعفري درباره دوران غيبت امام زمان(عج) در كتابي با عنوان «غرب و مهدويت» از سوي پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي منتشر شد./
به گزارش خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، اين كتاب، گزارشي از بيانات دكتر محمدصابر جعفري در نشستي است كه پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات با عنوان «غرب و مهدويت» منتشركرده است.
با توجه به بخشي از مقدمه كتاب، اين نشست با هدف ايجاد فضاي گفتوگو و تبادلنظر ميان نخبگان فرهنگي كشور و نقد و بررسي مسايل و مشكلات مبتلابه جامعه برپا شده بود.
پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات در بخشي از كتاب آورده است: «پژوهشكده مطالعات راهبردي فرهنگ، يكي از سه گروه مطالعاتي اين پژوهشكده از گروه مطالعات راهبردي مهدويت است. در كنار فعاليتهاي پژوهشي و برگزاري ميزگردها، سلسله نشستهايي داريم كه از حضور استادان صاحبفن حوزههاي مرتبط با موضوع مهدويت بهرهمند ميشويم. حجتالاسلام محمدصابر جعفري از استادان بهنام حوزه مهدويت، بهخصوص در موضوع "غرب و مهدويت" و نقد فيلمهاي آخرالزماني هستند و همين حوزه فعاليتها و سوابق ايشان، مناسبتي بود براي اين كه ايشان را دعوت كنيم از قم تشريف بياورند تا امروز از بياناتشان بهره ببريم.»
حجتالاسلام دكتر محمدصابر جعفري در بخشي از سخنراني خود پس از مقدمهاي كوتاه درباره مهدويت بيان كرده است: «يكي از مسايلي كه هم به امروز و هم به آينده ارتباط دارد و به همين علت براي منفعتطلبان عالم بحثي جدي است و در مديريت آنها جا پيدا ميكند، بحث مهدويت است. اين بحث دو بعد دارد كه هر دو بعدش براي آنها مهم است. گاهي ما در حوزه نظر بحث ميكنيم و گاهي در حوزه عمل(مصداقها) و در عين حال از مهدويت دو تعريف داريم يكي به مثابه صفت نسبي است كه بدين ترتيب مهدويت عبارت است از آموزهها، رفتارها و هرآنچه كه بهگونهاي به حضرت مهدي(ع) ارتباط پيدا ميكند. اين اوصاف ممكن است رفتار باشد، اعتقاد باشد يا هر چيزي كه به حضرت مهدي(ع) ارتباط دارد. گاهي هم واژه مهدويت را در معناي وسيعتري به كار ميبريم و از آن معني منجي را مد نظر داريم، يعني ميگوييم مهدويت عبارت است از رفتارها، آموزهها و هرآنچه كه به منجي و موضوع منجيگرايي مربوط باشد. در اين نگاه دو بعد وجود دارد؛ يكي بعد امروز است كه وقتي منجيگرايي را تعريف ميكنيم، در بر دارنده تمام تعاريف دوران انتظار هم خواهد بود. بنابراين در بحث انتظار هم اين تعاريف موضوعيت دارد.
از طرفي در مهدويت به معناي صحيح و انتظار مثبت، نشانههايي داريم. درباره صفات منتظران واقعي در روايات آمده است كه "الداعي الي دينالله سرا و جهرا"؛ (كساني كه خستگي ناپذيرند مردم را به دين خدا دعوت ميكنند)؛ مثل خود امام زمان(عج) كه ميگوييم "الحجاحالمجاهد" حتي اگر ندانيم نوع فعاليتهاي ايشان چيست. اما روايت به اين معني است كه حضرت مهدي(عج) تلاشگر خستگيناپذير است. كتابي هم كه به نام "تلاشگر پنهان" منتشر شده درباره همين موضوع است. منتظران كساني هستند كه "يوطئون للمهدي سلطانه". در خبر داريم كه گروهي از مشرق برميخيزند كه اينها "يوطئون للمهدي سلطانه". بايد توجه كنيم كه وقتي بحث مشرق مطرح ميشود، شامل ايران و مكانهايي مثل طالقان و خراسان هم ميشود.»
دكتر جعفري در بخش ديگري از سخنان خود معتقد است كه «نخستين بعد مهدويت اين است كه در اصل بحث مهدويت "بحث امروز" است؛ از اينرو در صفات منتظران آمده است كه منتظران واقعي كساني هستند كه غيبت برايشان مثل ديدار امام است يعني منتظر "امروز" در صف است. بنابر اين "امروز" مهم است و براي همين من بر لفظ "امروز" تاكيد ميكنم و در مديريت زمان هم اين بحث مهم است. پس اين بحث در فضاي امروز و استفاده از فرصتها و درك سورهاي است كه به عصر قسم ميخورد؛ "والعصر" و گفته شده است كه "عصر" به معني "امام عصر" است و "زمان" به معني "امام زمان" است.
بدين ترتيب و با اين نگاه، مساله كاملا روشن ميشود. مساله روز بودن مهدويت و انتظار را غربيها هم درك كردهاند و خودشان به اين مطلب اعتراف كردهاند، مثلا "فرانسيس فوكوياما" گفته است؛ شيعه مثل پرندهاي است كه يك بال سرخ، يك بال سبز و يك قلب دارد. بال سرخ را شهادت و امام حسين(ع)، بال سبز را آينده روشن، امام زمان و اعتقاد به او و قلب را هم روحيه تعبدپذيري بيان كرده است.»
در بخش ديگري از متن اين سخنراني با اشاره به ابعاد مهدويت آمده است كه «بعد دوم هم كه خود آنها معترفاند، بحث آينده و شامل دو نگاه است؛ يكي نگاه صرفا پيشبيني مآبانه كه در آن فقط به پيشگوييها و حدسها پرداخته ميشود كه براي مثال در غرب، آيا همين هزاره ظهور اتفاق خواهد افتاد؟ آيا سال 2000 سال ظهور است؟ آيا حضرت عيسي(ع) خواهد آمد؟ از همان نوع جنجالهايي كه به راه انداختند كه رايانهها به هم خواهد ريخت و از اين حرفهايي كه گهگاه آن را به بحث منجيگرايي ارتباط ميدادند. اين نوع نگاه آيندهنگر است، يعني صرفا پيشگويي آينده.
يك نكته بسيار جالب و مشترك در همه اديان داريم، اين كه در همه اديان اين مفهوم وجود دارد كه "كذب الوقاتون" يعني كساني كه وقت براي ظهور تعيين ميكنند، دروغ ميگويند. اين مطلب از نكتهاي مشترك ميان شيعه، سني و تمام اديان است و شما هم بارها ديدهايد كه بسياري افراد پيشبيني ميكنند و همه هم دروغ درميآيد.» و ... .
چاپ نخست كتاب «غرب و مهدويت» از سوي پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در شمارگان 300 نسخه، 34 صفحه و بهاي 10000 ريال روانه بازار نشر شده است.
کد مطلب: 45306
آدرس مطلب: http://www.ibna.ir/vdch-xnk.23nmvdftt2.html