در گفت‌وگو با استاد كتابداري و اطلاع‌رساني بررسي شد

موانع گسترش رشته علوم كتابداري و اطلاع‌رساني

26 شهريور 1387 ساعت 11:13

خبرنگار : نجمه شمس

يك عضو هيات علمي دانشگاه تربيت مدرس معتقد است براي گسترش و توسعه کارآمد گرايش‌هاي علوم كتابداري و اطلاع‌رساني در دانشگاه‌ها بايد نسبت به مديريت هماهنگ و تحقيقات جدی و گسترده در اين حوزه اقدام شود.\


دكتر محمد حسن‌زاده، محقق و استاد كتابداري و اطلاع‌رساني در گفت‌و‌گو با خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، توضيح داد: «شرايط موجود رشته» و «نيازهاي آتي» در ايجاد يا گسترش رشته و گرايش جديد موثرند و براي راه‌اندازي يك گرايش جديد در رشته كتابداري و اطلاع‌رساني بايد وجود نيروهاي متخصص برای تدريس، دانشجويان علاقه‌مند، منابع علمي و تخصصي موردنياز و اراده مثبت دست‌اندركاران و تصميم‌گيران را درنظر بگيريم.

دكتر حسن‌زاده افزود: وجود بازار كار، نياز اجتماعی و سازماني و نيز مجموعه شرايط آکادميک، مواردي هستند كه بايد به عنوان بخشی از آينده‌نگري در راه اندازی گرايش‌هاي تخصصي مورد توجه قرار گيرند.

اين پژوهشگر حوزه مديريت دانش در پاسخ به اين پرسش كه «آيا گروه‌هاي كتابداري و اطلاع‌رساني ما آمادگي كافي را براي تاسيس گرايش‌هاي تخصصي اين رشته دارند؟»، اظهار داشت : ابتدا بايد از طريق تحقيقات جدی به دركي روشن از شرايط موجود و آينده گرايش موردنظر دست يابيم تا بتوانيم با قاطعيت بگوييم راه‌اندازی گرايش‌ها مفيد واقع خواهند شد يا نه. در غير اين صورت ممکن است عملكرد ما به هدر رفتن نيروها بينجامد.

وي ادامه داد: در كشورهاي ديگر اين تحقيق و بررسي در حوزه وظايف گروه‌هاي كتابداري و اطلاع‌رساني يا انجمن‌هاي علمي قرار دارد، ولی به نظر می‌رسد هنوز در ايران تلاش مفيدي در اين زمينه انجام نشده است.

وي همچنين عنوان كرد: ناهماهنگي مديريتي مشكل ديگري است كه بايد براي آن چاره‌انديشي كنيم. ضمن اينكه پس از انجام تحقيقات، به ساز و كار مديريتي يكپارچه نياز داريم تا درباره نياز و توانمندی گروه‌هاي آموزشي به راه‌اندازي گرايش‌هاي تخصصي تصميم‌گيري كند.

وي خاطرنشان كرد: در برخي كشورها، انجمن‌هاي كتابداري كنترل كيفي كار گروه‌هاي آموزشي را برعهده دارند. به عنوان نمونه، انجمن كتابداري آمريكا (ALA) به اعتبارسنجی گروه‌ها مي‌پردازد و در صورتي كه جايگاه يك گروه مطلوب نباشد، در فعالیت آن بازنگری می‌كند. اين اعتبارسنجی در ميزان استقبال دانشجويان از يك دانشگاه خاص نيز نقش موثري ايفا مي‌كند. 

وي فزود: انجمن كتابداري و اطلاع‌رساني ايران از امكان كافي براي ارزيابي گروه‌ها و رتبه‌بندي آن‌ها برخوردار نيست و اميد می‌رود در آينده براي حل اين مشكل چاره‌انديشي شود.

دكتر حسن زاده همچنين خبر داد: اخيرا با ورود دكتر جعفر مهراد به عنوان مدير كميته برنامه‌ريزي كتابداري و اطلاع رساني در شوراي گسترش آموزش عالي كشور، خلا و ناهماهنگي مديريتي موجود رو به بهبود است. اين كميته با همكاري پژوهش‌گران و گروه‌هاي كتابداري و اطلاع‌رساني مي‌تواند تدابير لازم را براي حركت‌هاي آتي رشته بينديشد.

اين محقق حوزه مديريت دانش در كتابداري و اطلاع‌رساني در پاسخ به اين پرسش كه «آيا دانشگاه ها از آمادگي كافي براي تاسيس گرايش تخصصي مديريت دانش برخوردار هستند؟»، بر ضرورت ايجاد شرايط لازم براي دستيابي به مقدمات تاسيس اين گرايش تاكيد كرد و گفت: مديريت دانش، فرايندي پيچيده و ميان رشته‌اي است كه به جنبه دانش عيان و نهان توجه مي‌كند و سپس به گردآوري، سازماندهي و اشاعه اين دانش‌ها در راستاي اهداف سازماني مي‌پردازد.

دكتر حسن‌زاده اظهار داشت: تاكنون كتابداران در فهرست‌نويسي، تحليل محتوا و مجموعه‌سازي به سراغ محمل‌هاي عيان اطلاعات مي‌رفتند، در حالي‌كه مديريت دانش جنبه عيان دانش را نيز مورد توجه قرار می‌دهد. در عين حال متخصصان IT و مديريت يا رشته‌هاي ديگر مرتبط با مديريت دانش هيچ‌يك به اندازه كتابداران نمي‌توانند به مديريت نهان دانش بپردازند.

وي معتقد است كه مديريت دانش يك امر ميان رشته‌اي است و با توجه به اين‌كه كتابداران در طول فعاليت حرفه‌اي، بيش از فعالان رشته‌هاي ديگر از مديريت اطلاعات (دانش عيان) تجربه دارند، مي‌توانند اين تجربه را در مديريت دانش و اطلاعات نهان نيز به كار ببرند.

به گفته دكتر حسن زاده، براي راه‌اندازي گرايش مديريت دانش، گروه‌هاي كتابداري و اطلاع‌رساني پيشتازند، ولي بدون استفاده از دانش متخصصان رشته‌هاي ديگر، در اين راه به توفيق کامل نمي‌رسند.
محمد حسن زاده متولد 1356 است. وي سال 1385 از پايان‌نامه دكتري خود با عنوان «بررسي عوامل زيرساختي مديريت دانش در دولت جمهوري اسلامي ايران» دفاع كرد و اكنون عضو هيات علمي دانشگاه تربيت مدرس است.

 از ميان 80 عنوان مقاله دكتر حسن‌زاده در عرصه كتابداري و اطلاع‌رساني، 10 عنوان مرتبط با مديريت دانش است. همچنين از جمله كتاب‌هاي دكتر حسن زاده درباره مديريت دانش مي‌توان به تاليف «مديريت دانش، مفاهيم و زيرساخت‌ها» و ترجمه « مديريت دانش، آموزه هايي از مهندسي دانش» و « دانش‌سنجي و ارزيابي» اشاره كرد.


کد مطلب: 25234

آدرس مطلب: http://www.ibna.ir/vdcfj0d0.w6dtmagiiw.html

خبرگزاری کتاب ايران (IBNA)
  http://www.ibna.ir