عضو هيات رئيسه انجمن كتابداري و اطلاعرساني ايران:
كتابداران بايد مشاوران اطلاعرساني باشند
11 دی 1387 ساعت 14:00
خبرنگار : نجمه شمس
به گفته« يزدان منصوريان»استاديار دانشگاه تربيت معلم تهران، كتابداران به عنوان فعالان در عرصه اطلاعات می توانند به عنوان مشاور اطلاع رسانی علاوه بر بخشهای علمی و فرهنگی کشور در فعالیتهای عمده جامعه چون صنعت، کشاورزی، خدمات و امور اداری مفید باشند.
استاديار دانشگاه تربيت معلم تهران به خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا) گفت:«به نظر می رسد با توجه به گستره موضوعی و کارکردهای عملی رشته كتابداري و اطلاع رساني، جایگاه آن میتواند به مراتب بهتر از موقعيت فعلي باشد. کتابداری و اطلاع رسانی از یک سو به عنوان یک حرفه و از سویی دیگر به عنوان یک رشته دانشگاهی رویکردی میان رشته ای و درونمایهای بنیادی با اهمیت و گستردگی عنصر اطلاعات» دارد.»
وي گفت:« اطلاعات در هر زمینه موضوعی که باشد و به هر شکل که تولید، ذخیره و بازیابی شود، مبنای اصلی فعالیتهای کتابداران و متخصصان اطلاع رسانی است و در عصر حاضر این ویژگی از مهمترین امتیازهای این رشته به شمار می آید.»
عضو هيات رئيسه انجمن كتابداري و اطلاع رساني ايران افزود: «بنابراین کتابداران به عنوان کسانی که حوزه فعالیتشان با فراهم آوری، سازماندهی و اشاعه اطلاعات ارتباط دارد، باید بتوانند در عرصه های مختلف نقش آفرین باشند.»
جایگاهی نامناسب کتابخانه مدارس
به گفته «دكتر منصوريان»، کتابداران و متخصصان اطلاع رسانی كشور تا کنون نتوانستهاند به نحو موثری توانمنديهاي خود را به قشرهای مختلف جامعه نشان دهند و این امر تا حدی آنان را از رسیدن به جایگاه واقعی خود باز داشته است. به عنوان نمونه، آموزش و پرورش کشور هنوز اثربخشی آموزش برخوردار از تعامل و مشارکت کتابخانه مدرسه را به نحو گسترده ای تجربه نکرده است. به همین دلیل، هنوز در نظام آموزش رسمی ما کتابخانه مدرسه و کتابدار آموزشگاهی جایگاهی در خور توجه نیافته اند.
«دكتر منصوريان» در ادامه صحبت هايش به واحدها و سرفصلهاي رشته كتابداري اشاره كرد و افزود: «به دلیل پیوند این رشته با عنصر بنیادی اطلاعات و نيز با توجه به تحولات سریع در زمینه فناوری اطلاعات، روزآمدسازی واحدهای درسی اجتناب ناپذیر است. ضرورت روزآمدسازی این دروس برای هماهنگی سرفصلها با تغییرات دنیای اطلاعات و ارتباطات، مدتهاست که مطرح شده و تا کنون تعدادی از دانشگاههای کشور اقدامهايي در خور توجه در اين زمينه انجام دادهاند.»
وي خاطرنشان كرد: «خوشبختانه دسترسی به انواع واحدهای درسی و سرفصلهای دانشگاههای پیشرو در زمینه کتابداری و اطلاع رسانی در دنیا به سادگی میسر است و دانش لازم برای تدریس دروسی مشابه و متناسب با نیازهای کشور وجود دارد.»
اين استاد دانشگاه، افزود: «کتابداران در جوامع توسعه یافته زمینه های کاری بیشتری دارند. اين امر به دليل بالاتر بودن مهارتهاي آنان از كتابداران ايراني نيست. بلكه آنها خود را به كار در كتابخانه محدود نمي كنند. کتابدارن و متخصصان اطلاع رسانی در کشورهاي پيشرفته، به عنوان مشاور اطلاع رسانی دایره خدمات خود را به عرصه ها و اقشار مختلف جامعه گسترش داده و از مهارتهای خود به نحو موثرتری در عمل استفاده می کنند.»
نبايد حوزه شغلی دانش آموختگان کتابداری را محدود كرد
اين استاد دانشگاه تصريح كرد: «دانش آموختگان کتابداری ما قابليتهای فراوانی دارند. در عين حال گاه نميتوانند اين توانمديها را در بازار كار و در رقابت با رشتههاي مشابه نشان دهند. به بیان دیگر، برخی از آنان پیوندی موثر ميان نیاز بازار کار و دانستههای خود برقرار نمی سازند و مهارتهای خود را دستکم می گیرند. بنابراين با وجود داشتن دانش و مهارت بالا، در حوزه کاری خود، در عمل موفق نيستند. همچنین، محدود کردن حوزه شغلی دانش آموختگان کتابداری به کتابخانه ها مانع دیگری برای استفاده از توانمندیهای آنان است. گرچه کتابخانه ها اصلی ترین مرکز جذب دانش آموختگان کتابداری هستند، ولي در این زمینه تنها گزینه محسوب نمی شوند. علاوه بر کتابخانهها هر مرکز علمی، فرهنگی، صنعتی یا تجاری می تواند عرصه ای برای فعالیت دانش آموختگان این رشته به شمار آید، به شرط آنکه در آن مرکز، مدیریتی «دانش محور» حاکم باشد.»
وي همچنين در پاسخ به اين پرسش كه آيا تغيير عنوان رشته كتابداري در بهبود نگرش جامعه به فارغالتحصيلان اين رشته و گسترده شدن بازار موثر است؟ گفت:«بحث تغییر عنوان رشته کتابداری و اطلاع رسانی از مدتها پیش مطرح شده و همواره موافقان و مخالفان فراوانی داشته است. موافقان این تغییر نام معتقدند كه تحولات اتفاق افتاده در ابزار و محیط کار کتابداران باید در نام این رشته نیز منعکس شود. اين نظر در جای خود استدلال صحيحي است. در مقابل، مخالفان این اقدام نیز معتقدند كه این تغییر هیچ تحولی در ماهیت رشته و حرفه کتابداران ایجاد نخواهد کرد. در واقع، آنها بر این باورند که به جای نگرانی از تغییر نام رشته بهتر است کتابداران به کار خود اعتقاد داشته باشند و سودمندی آن را در عمل نشان دهند.»
استاديار دانشگاه تربيت معلم، افزود: «ترجمه واژه کتابداری برای «Library Science» و اطلاع رسانی برای «Information Science» ترجمه مناسبی نبوده است و به بروز مشکلات فراوانی در تلقی افراد در داخل و خارج این حوزه از گستره و عملکرد آن منجرشده است.»
وي معتقد است: «مدیریت اطلاعات» و «علم اطلاعات» ترجمههای بهتری برای این دو اصطلاح اند. البته در سالهای اخیر «دانش شناسی» نیز مطرح شده که از گویایی نسبتا خوبی برخوردار است. در مجموع چنانچه این تغییر نام آگاهانه و همراه با تغییر واحدهای درسی انجام شود، شاهد ارتقاي مقبولیت این رشته و گسترش بازار کار آن خواهيم بود.»
دكتر«يزدان منصوريان»، مدرك مهندسي كشاورزي، كارشناسي ارشد كتابداري و اطلاع رساني دانشگاه فردوسي مشهد را دارد. وي دوره دكتراي كتابداري و اطلاع رساني را از مهر 1381 تا آذر 1385 در دانشگاه شفيلد انگلستان به پايان رسانده است. از وي تاكنون مقالههاي فارسي و انگليسي بسياري منتشر شده است.
کد مطلب: 31639
آدرس مطلب: http://www.ibna.ir/vdcb90bf.rhb8fpiuur.html