«هاشمي بدون روتوش» به زودي منتشر مي شود
صادق زيباكلام: سعي كردم فقط به خاطرات نپردازم
17 تير 1386 ساعت 15:15
خبرنگار :
"هاشمي بدون روتوش" عنوان كتابي است كه از سيزده مصاحبه مفصل دكتر صادق زيباكلام با آيتالله هاشميرفسنجاني طي پنج سال حاصل شده است. آيتالله علياكبر هاشميرفسنجاني بيشك يكي از مهمترين چهرههاي تاريخ انقلاب اسلامي ايران است كه فعاليتهايش هميشه موجب بحث و جنجال در ميان طرفداران و مخالفان بودهاست.
در اين مصاحبه آيتالله هاشمي براي نخستين بار به برخي از ناگفتههاي تاريخ جمهوري اسلامي اشاره كرده است كه خواندن آن را براي هر محقق و علاقهمند تاريخ معاصر جذاب خواهد ساخت.
به نظر ميرسد اين كتاب كه نشر روزنه آن را منتشر ميكند تفاوتهاي بسياري با كتابهاي از اين دست خواهد داشت. اين كتاب ظرف 5-4 هفته آينده زير چاپ خواهد رفت. از اين رو گفتوگويي پيرامون نگارش اين كتاب با دكتر صادق زيبا كلام انجام دادهايم.
* تاكنون كتاب هاي بسياری پيرامون زندگي، خاطرات و مبارزات آيتالله هاشمي رفسنجاني منتشر شده است. حال اساسا اين كتاب «هاشمي بدون روتوش» چه برتري نسبت به كتابهاي قبلي از زندگي ايشان دارد؟
** كتابهايي كه تاكنون در مورد آيتالله هاشمي رفسنجاني منتشر شده اساسا و ماهيتا به عنوان خاطرات آقاي هاشمي بوده است و من سعي كردم از ابتداي توليد اين كتاب تفاوتهاي بنيادين داشته باشم.
شما اگر به كتاب هاي قبلي منتشره رجوع كنيد ميبنيد كه در همه آنها آقاي هاشمي متلكم وحده وگفتگوها مونولوگ بودند ولي اين كتاب در چنين فضايي حركت نميكند. به اعتقاد من اين كتاب، تنها مصاحبه با آقاي هاشمي نيست بلكه گفتوگو مجادله و بحث با ايشان است كه اين كتاب را از ديگر كتابها متمايز كرده است.
* حوزه گفتوگويي شما با آقاي هاشمي بيشتر پيرامون چه مسايلي بود؟
** سعي كردم از سه دهه بعد از انقلاب اسلامي و قبل از پيروزي انقلاب سوالاتي داشته باشم از اين رو تقريبا به همه مسايل پرداختم. براي مثال در مورد ادامه جنگ ايران و عراق بعد از فتح خرمشهر، نقاط ضعف ايشان در طول هشت سال سازندگي، ريشه خانوادگي ايشان، ايده ولايت فقيه و... ، بنابراين شما وقتي كتاب را ميخوانيد ميبينيد كه هر موضوعي كه براي بسياري، گنگ مانده و سوال بيجوابي بوده آن را مطرح كردم و به جواب صريح، كامل و جامعي رسيدم.
* نشر روزنه ناشر اين كتاب عنوان ميكند كه اين كتاب، ناگفتههاي بسياري دارد. آيا اين ناگفتهها به معني افشاگري مورد يا موضوع خاصي است؟
** خير ناگفتهها به اين معنا نيست كه اطلاعات جديد يا افشاگري صورت گرفته و يا ايشان نام افرادي را بردند كه ما براي اولين بار اسمشان را ميشنويم. ناگفتهها از اين بابت است كه به تمامي موارد به صورت جزيي و حتي چالشي پرداخته شده است و من به پاسخ كلي و كليشهاي بسنده نكردم و شما وقتي كتاب را مطالعه كنيد متوجه ميشويد كه تمامي سوالها و جوابها، مو به مو شكافته شده و اين شكافتن مسايل باعث گفته شدن بسياري از ناگفتهها شده است.
* همه افراد جامعه نسبت به افراد سياسي مملكت موضعي دارند. سوالات و يا انتقادهاي شما در اين كتاب تا چه حد با موضعتان نسبت به ايشان در ارتباط بوده است؟
** بخش عمدهي سوالات و انتقادات مربوط به موضع خودم بوده است و بايد بگويم در اين چهار- پنج سال هرچقدر بيشتر با آقاي هاشمي صحبت كردم به اين قضيه پيبردم كه ايشان آدم ليبرال و متساهلي است و سعهصدر زيادي دارد به طور قطع بسياري از خوانندگان كتاب بعد از مطالعه اين كتاب تعجب خواهند كرد كه چطور چنين سوالاتي از ايشان شده است، البته ناگفته نماند كه روحيه آقاي هاشمي هم تاثير زيادي در شكل گرفتن اين كتاب داشته است و من هم سعي كردم از اين روحيات به بهترين نحو استفاده كنم.
* توليد اين كتاب از كجا آغاز شد؟
** توليد اين كتاب به سال 1378 و انتخابات مجلس ششم بر ميگردد. در جريان آن انتخابات اصلاحطلبان به آقاي هاشمي انتقادات بسياري كردند و او را مقصر همه مشكلات ميشمردند كه البته بعضا شخصي بود. بنده در آن زمان از اين حركتي كه از سوي اصلاح طلبان صورت ميگرفت ناراضي بودم و حذف نام ايشان را به ضرر جبهه اصلاحات ميدانستم چون نيروهاي اصلاح طلب آن قدر نيرومند نبود كه بخواهد اين كار را انجام دهد و حتي در صورت انجام به ضرر اين طيف منجر ميشد.
بنا براين جلوي راديكالها ايستادم و مقالاتي را در اين جهت نوشتم.
بعد از انتخابات مجلس ششم مجموعه مقالات خودم و مجموعه مقالات مخالفان پيرامون آقاي هاشمي را جمعآوري كردم و تصميم گرفتم به صورت كتاب چاپ كنم. بعد از گردآوري مقالات دوست داشتم نظرات آقاي هاشمي را هم به اين كتاب اضافه كنم بنابراين نزد ايشان رفتم و سوال كردم كه خودتان نكته، حرف و سخني داريد كه به آن بيفزاييم كه ايشان اول گفتند نه من حرفي ندارم، ولي به تدريج مسايلي را مطرح كردند، يادم ميآيد كه آن موقع به ايشان گفتم كه اگر حرفي داريد بگوييد اين حرفها تاريخ اين مملكت است و نميشود آنها را در سينه نگه داشت و ايشان نگاهي كردند و گفتند:به نظر شما چه كنيم؟
من گفتم: 2 مصاحبه كوتاه ميكنيم و به اين مقالات اضافه ميكنيم و اين دو مصاحبه كوتاه به 13 مصاحبه بلند و حدود 5 سال به طول انجاميد و در نهايت كتاب «هاشمي بدون روتوش» متولد شد.
* مجموعه مقالات گردآوري شده(مقالات مخالفان وخودتان) به كجا رسيد؟
** آنها در كتابي با عنوان «هاشمي و دوم خرداد» منتشر شد.
* در كتاب «هاشمي بدون روتوش» به همه مباحث پرداخته شده و يا لازم است كه ادامه داشته باشد؟
** مباحث اين كتاب هنوز تمام نشده ولي به خاطر حجم زياد آن تصميم گرفتيم تحولات قبل از انقلاب و بخشي از بعد از انقلاب را به زماني ديگري موكول كنيم.
* نام كتاب را چگونه انتخاب كرديد؟
** من چون در اين كتاب با آقاي هاشمي بيشتر مرافعه كردم تا مصاحبه با خودشان در مورد نام كتاب صحبت كردم و ايشان گفتند: من نام خاصي مد نظرم نيست و اسم كتاب را با همفكري ناشر انتخاب كنيد، پس از بحث و همفكري در نهايت خانم فرشته اتفاق دستيار و همكارم پيشنهاد نام «هاشمي بدون روتوش» را دادند كه ما اين اسم را به آقاي هاشمي گفتيم و او با لبخندي عنوان كرد: اسم عجيب و غريبي است!
* در نهايت آقاي هاشمي و خودتان از كار راضي بوديد؟
** آقاي هاشمي از اين كار بسيار راضي بودند و دليل اين بود كه ايشان اجازه ميدادند كه وارد حريم شخصي و خصوصي و مناقشهآميز شويم به نظرم شما ميتوانيد در اين كتاب احساس آقاي هاشمي را ببينيد.
صحبت های آقای هاشمی در اين كتاب،مستندات تاريخ ايران است و اين صحبتها ميتواند براي ما و آيندگان بسيار با ارزش باشد.
* با توجه به اين كه آقاي هاشمي علاقهمندان بسياري دارند. آيا به فكر ترجمه كتاب و ارسال آن به خارج از كشور هم هستيد؟
** حقيقتا خير، هنوز فكري نكرديم و با توجه به جالب بودن مطالب چه براي افراد داخل و خارج بايد فكري كنيم.
به هر حال فكر ميكنم اين كتاب براي كساني كه به تحولات سياسي ايران علاقهمند هستند كتاب ارزشمندي است. سه بار عصباني شدند و من آن لحظه فكر ميكردم كه آخرين گفتوگوي ما خواهد بود ولي ايشان با علاقه بسيار به گفتوگوي غير كليشهايمان ادامه ميدادند.
خودم و همكارم نيز بسيار راضي هستيم ،چرا كه اين گفت و گو، گفت و گوي بديعي است.
کد مطلب: 5195
آدرس مطلب: http://www.ibna.ir/vdcb.9bsurhb8siupr.html