خبرگزاری کتاب ايران (IBNA) 17 مهر 1391 ساعت 9:22 http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/150376/شناسایی-دقیق-تاریخ-جغرافیای-حج-آینده-اسلام-مشخص-می-کند -------------------------------------------------- نویسنده کتاب «حج؛ حقیقت جاوادانه»: عنوان : شناسایی دقیق تاریخ و جغرافیای حج، آینده اسلام را مشخص می‌کند -------------------------------------------------- نویسنده کتاب «حج؛ حقیقت جاوادانه» با اشاره به لزوم بازشناسی جغرافیای حج و اماکن مقدس از میان رفته این سرزمین تاکید کرد: شناخت حقیقت در نقطه نقطه این بخش‌هاست؛ حقیقتی که آینده اسلام را مشخص می‌کند.- متن : سیدعلی اصغر موسوی در گفت وگو با خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، در معرفی کتابش و شیوه نگارش آن بیان کرد: این اثر در شمار طرح های پژوهشیمرکز پژوهش های صدا و سیما و در راستای تامین کتاب مرجع برای تهیه کنندگان و محققان این حوزه به رشته تحریر در آمد. وی با اشاره به این کهقرار شد بخش جغرافیایی اماکن حج، یعنی مکان های مقدس میان مکه و مدینه را بنده به شکل متن ادبی معرفی کنم. گفت: شیوه نگارشی متن ادبی صورتجدیدی از نگارشاست كه بر اساس آن، در گذشته بزرگانی مانند جلال آل احمد در کتابخسی در میقات، دکتر علی شریعتی در کتاب تحلیلی از مناسک حج و آیت اللهطالقانی در کتاب به سوی خدا می رویم متونی ادبی را درباره سفر حج به رشته تحریر درآورده اند. آثار مرتبط با سفر حج حجت الاسلام جواد محدثی نیز ازنمونه نثرهای این حوزه به شمار می آیند. موسوی با اشاره به این که اغلب آثار این حوزه، نثری کهنه و غیرعلمی داشتند، اظهار کرد: ازاین روقرار شد در این طرح پژوهشی آثارمنثور جدید را بامکتوبات 50 ساله اخیر به شکل تطبیقی بررسی کنم. نثر ادبی من حدود نیمی از متون ادبی این اثر را تشکیل می دهدو سایر متن ها نیز برگرفته از آثار صاحبان قلم و اندیشه در سطح ادبیات کشور است. وی تلفیقی از شیوه های متن ادبی و شناساندن مکان هایی که برخی اکنون به دلیل سیاست های دولت سعودی مثل مسجد بلال و ابوذر از بین رفته اند و وجود خارجی ندارند، رویکرد اصلی کتاب دانست و عنوان کرد: به دلیل سیاست حکومت های این سرزمین بسیاری از مکان های مقدس میان مکه و مدینهاز میان رفته اند یا بناهایی جایگزین آن ها شده اند. تبیین حقایق این حوزه نیازمند نوعی بازسازی ادبی بود تا آیندگان نیزیادمانی از این بخش ها داشته باشند. از این رو با ارایه بیوگرافی برای هریک از این مناطق به بیان جایگاه خاص این سرزمین ها در اسلامپرداختم. موسوی كه از شاعران و نظریه پردازان شعر دینی و آیینی استدر پاسخ به این سوال که نگارش چنین کتابی با قلم یک شاعر چه تفاوت هایی با آثار قلمی محققان و نویسندگان حوزه دین دارد؟ گفت:بسیاری از افراد که معلومات فراوانی دارند دربلاغت بیانی مشکلاتی دارند. قلم پژوهشگران صرف دینی، قلم علمی است. قلم ادبی برای مخاطب خیلی زیباتر است. در مواقعی افرادی در این حوزه وارد شده اند که تخصص دینی ندارند اما برای دین می نویسند! این امر باعث شده است برخی متون دینی و آیینی ما از نظر اعتقادی اشکال پیدا کنند. نویسنده کتابحج؛ حقیقت جاوادانه با اشاره به برخیمشکلات متون ادبی جدید در حوزه دین عنوان کرد: متاسفانهپیام قوی از آن ها دریافت نمی شود و برخی از این مکتوبات بزرگان دینی را نوعی نمایش می دهند که در حقیقت با انسان های عادی هیچ فرقی ندارد. نه این حالت مناسب است و آن که آن ها را اهوایی و دست نیافتنی نشان دهیم. این متون با تفکرات اومانیستی ارایه می شوند، همان کاری که روشنفکر یا پروتستانیسم اروپا درباره دین مسیحیت انجام داد؛ اصالت را به انسان دادند و اصالت خدایی برای انسان در نظر نگرفتند. این محقق حوزه ادبیات دینی در پاسخ به این پرسش که رویکرد نگارشی اش در تحریر متون ادبی این کتابو معرفی جغرافیای حج چگونه بوده است؟ عنوان کرد: بسیاری از افراد فکر می کنند شاعر نباید در بحث حوزه های علمی وارد شود در حالی کهاغلب شاعران ما در طول تاریخ از بزرگان حکمت، فلسفه و عرفان بودند و اگر شعر آن ها ماندگاری پیدا کرده به همین دلیل بوده است. پژوهش دینی همراه با لطافت ادبی اثربخشی بیشتری دارد، تاثیریکه هیچ چیز نمی تواند با آن برابری کند. وی با بیان این که در این کتاببه مطالب و اماکن مربوط به مدینه به ویژه به بقیع بیشترین توجه شده است، گفت:امام باقر(ع) فرموده اند قبل از آن که به حج بروید ما را زیارت کنید و وقتیکه حجتانتمام شد هم گزارشی از آن به ما ارایه دهید. این حدیث نشان می دهد که زیارت این بزرگان حالت عبادی ندارد بلکه برای مقبولیت حج شرط لازم است. موسویبا تاکید بر لزوم بازشناسی جغرافیای حج و اماکن مقدس از میان رفته این سرزمین تاکید کرد: حقیقت در نقطه نقطه این بخش ها وجود دارد؛ حقیقتیکه آینده اسلام را مشخص می کند. تسلط عثمانیان به منطقه حجاز و بعد از آن آل سعود، نشانگر آن است کههریک در راستای کم رنگ کردن یا بی رنگ کردن نقاطی که به نام معصومان(ع) شناخته می شد، کوشیدند الگوهایی را به جای آن بنا کنند. آن ها با ساخت بناهایی، تلاش کردند افرادی را معرفی کنند که اغلب علیه امام علی(ع) خروج کردند و بسیاری از آن ها گردانندگان جنگ جمل بودند که از نظر ما مطرودند. یکی از وظایف مرکز پژوهش های صدا و سیما نشر عقاید و افکار خاص شیعی یا اسلامی است. قرار بود کتاب جامع حج این کمبودها را پوشش دهد. وی در معرفی اثرش توضیح داد: بخش ادبی که به من سپرده شد نزدیک دو سال و نیم طول کشید و از آثارپرحاشیه بود، به دلیل افکار شیعی خاص من و برخی مسایل که اشکالات را در حوزه وحدت اسلامی ایجاد می کرد، مجبور شدیم متون را بارها مورد تجزیه و تحلیل قرار دهیم. در بخش متون ادبی کوشیدم 100 درصد اعتقادات شیعی را در نگارش اماکن مرتبط با مکه و مدینه به کار ببرم. به عنوان نمونه در تاریخ فرازهایی مانند شهدای فخ داریم.فخ منطقه ای است که مخالفان شیعه سعی کرده اند، فراموش شود.[یکی از نوادگان امام حسن(ع) با 72 تن از یاران اشدر مقابله با حکام عباسی به شهادت رسید، در حقیقت در کنار مکه یک کربلای کوچک رخ می دهد و این نواده امام حسن(ع) مانندامام حسین(ع) به شهادت می رسد.] در نگارش این اثر با بیان رخدادهای مرتبط با شیعیان مناطق این وقایع را نیز معرفی کرده ام. نویسنده این اثر به مخاطبانش توصیه کرد:کسانی که به حج مشرف می شوند همان مقداری کهنگاهشان به حج، وجه عبادی آن است، بدانند به همان مقدار قبولی حجشان در نشان دادن محبت شان به اهل بیت(ع) است. موسوی یادآور شد: به دلیل محدودیت گنجایش کتاب بسیاری ازمطالبی که برای آن درنظر گرفته بودم حذف شد. در بخش های حذف شدهیادآور شده بودم که حاکمان سعودی سعی کرده اند با تحریف تاریخ، بسیاریاز نمادهای این حوزه به ویژه نمادهای مرتبط با شیعیان را حذف و نمادهاینادرست را ترویج کنند که در حقیقت نوعی بدعت است؛ نظیر ساعت مکه که می توانست حتی با فاصله از خانه خدا قرار گیرد اما کاری کرده اند که تمام اذهان را از این خانه مقدس به این ساعت کناری معطوف کنند. این نویسنده و شاعر آیینی معتقد است: آنچه در جهان اسلام در حال رخ دادن است، حضور و فعالیت بسیاری از فرقه ها به صورت مشهود است. این فرق کهاز تشکیلات صهیونیستی هستند در پی ایجاد تغییر محتوا و ساختار در اسلام اند. توجه به این نکات برای پژوهشگران خیلی بااهمیت است. کتاب آثار اسلامی مکه و مدینه اثر رسول جعفریان مکان های متعددی را معرفی می کند که متاسفانه امروز دیگر وجود خارجی ندارند. نویسنده کتاب اظهار کرد: آنچه در حوزه حج مهم است آن است که نه تنها یک نماد وحدت و نقطه عطف جهان اسلام است بلکه همین جهان اسلام برای رسیدن به این نقطه عطف بسیاری بزرگان داشته که از زندگی خود گذشته اند.هیچ کس نمی تواند نام امام علی(ع)، حضرت خدیجه(س) و فاطمه زهرا(س) را از یادها پاک کند. به پژوهشگران این حوزه توصیه می کنم با پژوهش های عمیق تر و کندکاوهای بیشتر آثار متعددی را خلق کنند. کتاب حج؛ حقیقت جاوادانه با زیر عنوان نگاهی ادبی به جغرافیای حج با شمارگان هزار و 200 نسخه در صفحه 326 به بهای هشت هزار تومان از سوی مرکز پژوهش های اسلامی صدا و سیمامنتشر شده است.