خبرگزاری کتاب ايران (IBNA) 10 اسفند 1393 ساعت 10:35 http://www.ibna.ir/fa/report/219207/قرن-هاست-دچار-سکوت-تصویری-شده-ایم-غیبت-تصویرگران-حرفه-ای-حوزه-کتاب-های-مذهبی -------------------------------------------------- در نشست «آسیب شناسی تصویرگری قصه‌های قرآنی» مطرح شد عنوان : قرن‌هاست که دچار سکوت تصویری شده‌ایم/ غیبت تصویرگران حرفه‌ای در حوزه کتاب‌های مذهبی -------------------------------------------------- کیانوش غریب‌پور در نشست «آسیب شناسی تصویرگری قصه‌های قرآنی» گفت: امروزه با وجود تجدد و پیشرفت‌هایی که رخ داده است به اندازه دوران سنتی صفویه و قاجار، تصویرگری مذهبی را مجاز نمی‌دانیم و برای کار کردن در حوزه تصویرگری به آن میزان تصمیم‌گیری قاطع وجود ندارد و این مساله نه از سوی تصویرگران بلکه باید از طرف علمای دین و مفسران قرآن بررسی و مشخص شود. متن : به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) نشست آسیب شناسی تصویرگری قصه های قرآنی با حضور محمود حکیمی، کیانوش غریب پور ، سحر ترهنده و جمعی از نویسندگان عصر شنبه(9اسفند93) در خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد. کیانوش غریب پور در این نشست گفت: تصویرگری کتاب های مذهبی و این که آیا می توانیم چهره معصومان و ائمه(ع) را بکشیم یا نه، دست تصویرگران نیست، نظر تصویرگران در این حوزه بر اساس مطالعات عمیق دینی و اسناد مذهبی نیست و باید از طرف علمای دین و مفسران قرآن بررسی و مشخص شود. وی افزود: اول باید مشخص کنیم که از قرآن به عنوان یک نسخه ادبی در ادبیات مذهبی می خواهیم چه مطلبی استخراج کنیم. نهاد روحانیت به عنوان سازمانی که درون آن سلسله مراتب وجود دارد، در دوران صفویه آغاز شده و در دوران قاجار اوج گرفته است. در آن دوران سنتی، که نهاد روحانیت کاملا به دربار مسلط بوده است می بینیم نسخه هایی که درباره مضامین مذهبی کار شده بسیار جدی بوده است. سکوت تصویری در چندین قرن غریب پور ادامه داد: امروزه با وجود تجدد و پیشرفت هایی که رخ داده است به اندازه آن دوران سنتی، تصویرگری مذهبی را مجاز نمی دانیم و برای کار کردن در حوزه تصویرگری به آن میزان تصمیم گیری قاطع وجود ندارد و دچار تردید شده ایم. وی با تاکید بر این که ما چندین قرن متمادی است که دچار سکوت تصویری شده ایم، گفت: نمی توانیم در تصویرگری های کتاب های مذهبی چهره را ببینیم و این مساله باید از سوی روحانیون و صاحب نظران دینی حل شود. وی گفت: تصویرگر برای تصویرگری باید به زمان، مکان، لباس و واقعه ای که در داستان رخ داده است وفادار باشد و آن صحنه مورد نظر را به تصویر بکشد. تصویرگران مذهبی باید بتوانند با موضوعات و تصاویر ارتباطات درونی برقرار کنند و گرایش درونی به موضوعات مذهبی داشته باشند. غریب پور ادامه داد: اگر دقت کنیم می بینیم بهترین تصویرهایی که از قصص قرانی و دینی کار شده اند از تصویرگرانی بوده است که ظاهرا متدین نیستند. تصویرگری به میزان ارادت بستگی ندارد. وقتی موضوع را به یک موضوع بدیهی، عادی و روشن تبدیل کنیم و بگوییم گرایش دینی هم یکی از گرایش های ادبیات است که می خواهد با استفاده از تصاویر، بیشتر در مخاطبش نفوذ کند، موفق تر خواهیم بود. نقش ارتباط جدی تصویرگر با موضوع وی افزود: اگر به این دلیل مانع تصویرگری کتاب های مذهبی می شویم که فکر می کنیم اگر مخاطب تصویری را که در کتاب های مذهبی تصویرگری شده است ببیند، ذهنش از بقیه مشخصات و ویژگی های مطرح شده دینی و الهی خالی می شود و فقط معطوف به آن تصویر می شود، این گونه نیست. مساله ای که وجود دارد فرهنگ و باورهایی است که در جامعه ما وجود دارد و در موجودیت سینما، سریال ها، نقاشی ها و توصیفات شعری دیده می شود. غریب پور گفت: باید به تصویرگر مشخصات و ویژگی های درست و صحیح مطرح شده در کتاب های مذهبیمان را بدهیم و از او بخواهیم بر اساس آن مستندات تصویرگری کند. ارتباط جدی تصویرگر با موضوع از موارد مهمی است که سبب موفقیت تصویرگر می شود. تصویرگر باید موضوع را از خودش بداند و خودش را نیز جزئی از موضوع بداند تا بتواند با آن ارتباط برقرار کند. آفت نتیجه گیری های مستقیم و اندرزگونه سحر ترهنده نیز در این نشست گفت: با بررسی در تصویرگری کشورهای دیگر می بینیم که بر کتاب های مقدس خارجی مانند تورات و انجیل مخصوصا در بخش قصه ها، تصویرگرهای زیادی در انواع مختلف مانند کارتونی، رئال و ...انجام شده است؛ آنها می دانند چگونه می توانند مخاطبان را جذب کنند. وی افزود: تصویرگری قصه های مذهبی کار دشواری نیست زیرا فقط قصه است که در زمان و مکان مشخص رخ داده است و در کتاب های کهن، گذشتگان ما در آثار مختلف مخصوصا در نگارگری ها به آن پرداخته اند. ترهنده ادامه داد: در زمان حال بسیاری از افراد محافظه کار شده اند. باید پژوهش هایی بر تصویرگری های کتاب های مذهبی در کشورهای دیگر انجام شود. وی گفت: بحث دیگری که در این حوزه وجود دارد و باید مورد توجه قرار گیرد گروه سنی است و این که ما با چه هدفی این قصه ها را برای کودکان و نوجوانان بیان می کنیم، هدف ما سرگرمی است یا آموزش و برای چه گروه سنی این کار را انجام می دهیم. ترهنده افزود: بر اساس نظرات روانشناسان کودک تا سن کمتر از چهار سالگی خودش را محور جهان می داند و از هیچ چیزی پیروی و تبعیت نمی کند. آموزش احکام و شرعیات به این گروه سنی چندان جواب نمی دهد و باید بیشتر بر بخش داستانی و جذاب برای آنها تمرکز کنیم. وی اضافه کرد: کودکان گروه سنی 4 تا 8 سال نیز در سنی هستند که دوران تبعیت و پیروی کورکورانه نام دارد و این کودکان از هر چیزی بدون تفکر تبعیت می کنند از این رو باید تلاش کنیم از جانبداری های یک طرفه در بیان مطالب برای این گروه سنی خودداری کنیم. ترهنده ادامه داد: بعد از هشت سال به گروه سنی می رسیم که بسیار کنجکاو هستند. بچه ها در سنین راهنمایی و دبیرستان بیشر به دنبال هویت یابی هستند و باید بیشتر روی مطرح کردن مسائل دینی و مذهبی برای این گروه سنی تمرکز کنیم. وی عنوان کرد: در سال های اخیر بیشتر کتاب هایی که در حوزه دین و مذهب برای کودکان و نوجوانان منتشر شده اند حالت سرگذشت نامه داشته اند و در 80 درصد از آنها نتیجه گیری های اندرزگونه وجود دارد و این نتیجه گیری های مستقیم و اندرزگونه آفتی است که کودکان و نوجوانان را از خواندن این کتاب ها دور می کند. وی افزود: واقعیت این است که نویسنده واحد، تصویرهای واحد، پیام های واحد، نتیجه گیری های واحد و ... از مواردی است که اغلب مخاطبان را از کتاب ها دور می کند. با نگاهی به این کتاب های دینی می بینیم که اکثر تصاویر حالت کارتونی دارند و خلاقیتی در آنها دیده نمی شود؛ اغلب این کتاب ها بازاری اند و از نظر کیفی بسیار ضعیف و نازلند و تصاویرشان بسیار سطحی و دم دستی است. غیبت تصویرگران حرفه ای درحوزه کتاب های مذهبی ترهنده گفت: تصویرگران حرفه ای ما به دلیل وجود مشکلات و پیچیدگی های کتاب های مذهبی وارد این حوزه نمی شوند و این از آسیب هایی تصویرگری کتاب های قرآنی و مذهبی محسوب می شود. وی افزود: اگر چهره پیامبران با مشخصات و ویژگی هایی که در کتاب های دینی و مذهبی ما بیان شده است از سوی تصویرگران به خوبی و درستی تصویرگری شود برای بچه ها مخصوصا کودکان بسیار بهتر و تاثیرگذارتر است تا استفاده از تصاویر انتزاعی که کودکان نمی توانند ارتباطی با آن برقرار کنند. ترهنده ادامه داد: به نظر من برای کودکان که هیچ تصویر ذهنی ندارند ایرادی ندارد که چهره پیامبران را کار کنیم تا کودکان بتوانند بهتر با آن ارتباط برقرار کنند. خبرنگار: مریم معمار