خبرگزاری کتاب ايران (IBNA) 22 خرداد 1397 ساعت 17:25 http://www.ibna.ir/fa/doc/book/262046/نویسنده-بازی-برد-دلش-باخت -------------------------------------------------- کتاب «داستایِفسکی به آنّا» منتشر شد عنوان : نویسنده بازی را برد و دلش را باخت -------------------------------------------------- آنّا وقتی به داستایِفسکی رسید که موج مشکلات نویسنده را در هم شکسته بود. باید قمارباز را به نشار می‌رساند، کتابی که درباره قمار است و، در اصل، خود قمار است؛ قماری از قمارهای زندگی داستایفسکی. نویسنده بازی را برد و دلش را باخت. متن : به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) فیودار داستایفسکی از نویسندگان مهمی است که در ایران همچنان خوانندگان زیادی دارد و کتاب های او با ترجمه های مختلف در نشرهایی متعدد منتشر و تجدید چاپ می شود. به تازگی از این نویسنده بزرگ روس کتاب داستایِفسکی به آنّا با ترجمهیلدا بیدُختی نژاد منتشر شده است. یلدا بیدختی نژاد در پیشگفتار این کتاب می نویسد:داستایفسکی نامه نوشتن را دوست نداشت، یا به قول خودش، بلد نبود. در نامه 19 مه 1867 از هامبورگ به آنّا می نویسد: خودم هم قبلا برایت گفته ام که نمی توانم نامه بنویسم، اصلا بلد نیستم. یا در نامه دیگری به تاریخ دوم ژانویه 1867 از مسکو می نویسد: آخ! آنّاجانم، چه قدر از نامه متنفرم! آخر چه طور می توان در نامه از آدم ها نوشت؟! برای همین است که فقط وقایع خشک و خالی را می نویسم. با وجود این، حجم مکاتباتش پنج مجلد از مجموعه آثار سی جلدی اش را در برمی گیرد! بی از دویست نامه هم با همسرش، آنّا گریگوری یِونا، رد و بدل کرده است؛ نامه هایی جذاب که گاهی هر روز یا حتی به فاصله چندساعت نوشته شده اند، با بعدالتحریرها و بعد از بعدالتحریرهای جالب و خواندنی که در آنها همیشه از آنّا می خواهد نامه بنویسد و مفصل هم بنویسد. از روی این نامه ها می شود داستایفسکی را کمی بهتر شناخت، انگار حجاب از چهره این غول ادبیات، کنار می رود و مردی تنها، وسواسی، لجوج، شکاک، خانواده دوست و گاه مثل کودکانْ معصوم و بی پناهو ساده دل رخ می نمایاند. کسانی که پیش از این زندگینامه داستایفسکی را از کتاب های جامعی که روزگار هرگز بر او آسان نگرفت و مشکلات و ناملایمات چون کوهی همیشه بر گرده جسم و جان مریض احوالش سنگینی می کرد و تنها در چند سال آخر عمرش از رفاهی نسبی برخوردار بود. بیدختی نژاددر ساختار و محتوای کتاب توضیح می دهد: در کتاب پیش رو، گزیده ای از نامه های او به همسرش، آنّا گریگوری یِونا سنیتْکینا، را خواهید خواند. آنّا وقتی به داستایِفسکی رسید که موج مشکلات نویسنده را در هم شکسته بود. باید قمارباز را به نشار می رساند، کتابی که درباره قمار است و، در اصل، خود قمار است؛ قماری از قمارهای زندگی داستایفسکی. نویسنده بازی را برد و دلش را باخت. قمارباز را با کمک آنّا سر موعد به ناشر رساند و با آنّای تندنویس ازدواج کرد؛ دخترکی که تبدیل شد به یک بانوی همه چیز تمام و علاوه بر همسر نقش منشی و مادر را برایش ایفا کرد، آن چه واقعاً داستایِفسکی پریشان احتیاج داشت. مترجم همچنین توضیح می دهد: در گزینش نامه های داستایِفسکی به آنّا پنج دوره از زندگی پر افت وخیز داستایِفسکی را مدنظر داشته ام: قمار و شیدایی (1871 ـ 1867)، پدر خانواده (1872)، درمان در اِمس (1876)، دوران برادران کارامازوف (1878 ـ 1877) و سال پیش از مرگ؛ خطابه پوشکین (1880). ترجمه این نامه ها ممکن است به مثابه ماده خامی باشد برای پژوهش های زندگینامه که از کارآمدترین پژوهش ها در حوزه شناخت مشاهیر و بزرگان است. در ضمن، به شناخت فضا و بافت تاریخی و اجتماعی که داستایفسکی در آن قلم می زده، کمک می کند. این امر به خصوص برای نویسنده ای چون داستایفسکی که کارهایش با بافت اجتماعی، تاریخی و سیاسی کشورش در پیوند است، می تواند بسیار مهم باشد. دوران شیدایی و قمار از پرتنش ترین و سخت ترین سال های زندگی داستایِفسکی است، زمان که تنگ دستی، بار مسئولیت زندگی خانوادگی و عقب ماندن از فعالیت های ادبی همزمان به او فشار می آورد. پس از کنار گذاشتن قمار نویسنده ما مسئولیت خانواده را به دوش می کشد و، در عین حال، در مسکو پیگیر کارها و مشغولیت های ادبی اش است (1872). سپس، سالها نسبتا آرامی با بیماری ریوی و درمان در امِس سپری می شود (1876). داستایِفسکی چندین دوره برای درمان به امِس رفت. در نامه های این دوره، درمان در سال 1876 را در نظر داریم، چراکه در این سال سرگرم بزرگترین رمانش ـ برادران کارامازوف ـ بود. بلافاصله پس از درمان، داستایِفسکی در تب وتاب انتشار یادداشت های نویسنده و همچنین برادران کارامازوف است. باید قرارومدارهایش را با ناشر بگذارد، طرح اولیه را به کاتکوف بدهد و قانعش کند رمان را به چاپ برساند. درست سال پیش از مرگش (1880)، طعم کامروایی را چنان که می خواست، چشید. مراسم تاریخی بزرگداشت پوشکین و مقاله تأثیرگذار او در این مراسم (خطابه پوشکین) آن هم پس از انتشار برادران کارامازوف، کار خود را کرد: نویسنده ما بالاخره قدر و صدر دید و شاید آخرین تصویر دلپذیرش از زندگی همین کف زدنهای پرشور و حلقه های گل بوده باشد؛ صحنه ای رنگین و باشکوه در پلان آخر یک زندگی سراسر رنج. یلدا بیدختی نژاد مترجم این کتاب در پیشگفتار می افزاید: ترجمه نامه ها، در نوع خود تجربه ای سخت و در عین حال لذت بخش است. چراکه با خصوصی ترین احوال و افکار نویسنده سروکار دارد. گاه نکات و اشاراتی در آنها پیدا می شود که بدون خواندن تفاسیر و مراجعه مکرر به زندگینامه های مختلف نمی توان رمزشان را گشود. داستایِفسکی در نامه هایش لحظه به لحظه سرگردانی، شیدایی و تنهایی اش را می نویسد. انگار دریچه ای بازشده و ما از آن به همان مرد آشنای غمگینی می نگریم که زیر نور شمع نشسته است. این بار اما خودش از خودش برایمان حرف می زند. نمونه ای از نامه های این کتاب را بخوانید: هامبورگ، 23 مه 1867 ساعت ده صبح، به درسدن من مقدس نیستم، فرشته نورانی من، آن کسی که روحی پاک دارد تویی. عجب نامه دلربایی دیروز برایم فرستادی! بوسیدمش! در وضعیتی که من هستم نامه ات حکم گزانگبینِ آسمانی را داشت. حداقل می دانم وجودی هست که من را برای همه زندگی دوست دارد. چه وجود مهربان و نورانی و متعالی ای هستی. همه عمر بی حد دوستت خواهم داشت. تنها چند سطری باعجله برایت می نویسم. باید سریع بروم پست، شاید رسیده باشی برایم پول بفرستی و امروز بگیرمش. خدا کند اینطور باشد. یک سکه هم ندارم و امروز حتما صورتحساب هتل را می آورند، چون یک هفته است اینجا اقامت دارم و همه هتلها حسابهاشان را سر یک هفته می آورند. اگر پول امروز به دستم نرسد، هیچ کاری نمی توانم بکنم، جز اینکه یک شبانه روز دیگر هم تحمل کنم. البته نگران نباش، عزیزم. دیگر اینکه دیروز یکباره هوا سرد شد، به قدری سرد که اصلا عجیب بود؛ کل روز باد و باران. امروز اگرچه باران نمی بارد، گرفته و ابری ست، بادمی آید و خیلی سرد است. نمی دانم چه طور شد که دیروز گوشم سرما خورد، حوالی غروب هم باز دندان درد امانم را برید. پنج دقیقه ای تیر می کشید و همین طور یکریز نبض می زد. تمام شب را خانه نشسته بودم، یا بهتر بگویم. افتاده بودم و هرچه به دستم می افتاد می پیچیدم به خودم. امروز هرچند درد دندانم خوب شده، حس می کنم گوشم هنوز خوب نشده و باز دارم سرما می خورم و دندان درد شروع می شود. برای همین هم، عزیزکم، ممکن است پول را هم که بگیرم، نیایم. می ترسم، عزیزم. وقتی می آمدم اینجا شبی جهنمی را در قطار با سرما و پالتوی نازکم گذراندم. حالا هم که سردتر شده. بگذار کمی صبر کنم، فرشته من. وگرنه چند سالی گرفتار همین دندان درد خواهم بود. بگذار کمی صبر کنم، عزیزم، نرنج و عصبانی نشو. خیلی دوستت دارم، اما هیچ خوب نیست که با آه و ناله بیایم خانه. با این همه امیدوارم دندان دردم دیگر کاملا ساکت شود و باز شروع نکند؛ خدا کند. آن وقت دیگر یک لحظه هم معطل نمی کنم، باورکن، باور کن که خیلی دلم می خواهد کنار هم باشیم. فرشتهمن، به خاطر نامه دیروزم من را ببخش، به دل نگیر و حتی ذرهای هم دلخور نشو. تا دیدارِ نزدیک. با تمام جانم در آغوشت می گیرم و بارها می بوسم. همسر عاشقت داستایِفسکی کتاب داستایِفسکی به آنّا اثر فیودار داستایفسکی با ترجمه یلدا بیدختی نژاد در 316 صفحه با شمارگان 1000 نسخه به بهای 18 هزار تومان از سوی انتشارات علمی و فرهنگی روانه بازار کتاب شد.