خبرگزاری کتاب ايران (IBNA) 20 بهمن 1397 ساعت 10:32 http://www.ibna.ir/fa/doc/shortint/271306/علوم-اجتماعی-بعد-انقلاب-توسعه-شناختی-یافت-جامعه-دانشگاه-انسان-نمی-خواهد -------------------------------------------------- روایت نعمت‌الله فاضلی از بازخوانی چهار دهه علوم اجتماعی و آثار آن؛ عنوان : علوم اجتماعی بعد از انقلاب توسعه شناختی یافت/ جامعه از دانشگاه انسان نمی‌خواهد چرا نمی‌توان به قهرمانان علمی امیدوار بود؟ -------------------------------------------------- نعمت‌الله فاضلی می‌گوید: علوم اجتماعی و انسانی هر دو پس از انقلاب اسلامی از نظر شناختی توسعه خوبی پیدا کردند اما نمی‌توان به قهرمانان علمی امیدوار بود. متن : نعمت الله فاضلی عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی در گفت وگو با خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) با بیان اینکه پس از انقلاب اسلامیعلوم اجتماعی و انسانی هر دو از نظر شناختی توسعه خوبی پیدا کردند و دسترسی ما به منابع دانش بیشتر شده است عنوان کرد: تسلط دانش آموخته ها به نرم افزارها، روش های تحقیق و مباحث فلسفه علم خیلی بهتر شده است. او ادامه داد: زیر ساخت های مادی و پایه ای برای توسعه آموزش و پژوهش بسیار بیشتر از گذشته فراهم شده اما در عین حال از لحاظ انگیزشی و ارزشی، خودانگیختگی ها و... کمتر شده بدین معنی که دانشجویان و استادان تعلق خاطری به علم پیدا کرده باشند و به طور خود انگیخته و خودخواسته برای آرمان های علمی و معرفتی، کنجکاوی و پرسشگری کنند این موضوع کاهش یافته و انگیزه ها بیشتر بیرونی است تا درونی. این استاد مطالعات فرهنگی با تاکید بر اینکه از نظر رفتاری و ارزشی ما نسبت به گذشته وضعیت بهتری نداریم و حتی بدتر شده است گفت: بدین معنی که نابه هنجاری ها در اجتماعات علمی روز به روز افزایش یافته و تقلب ها، سرقت های علمی و بهره کشی و بیگاری های آکادمیک توسعه یافته است. او تاکید کرد:نظم آکادمیک در حال سست تر شدن است و به همین دلیل ما به نوعی در وضعیت پیچیده ای هستیم، یعنی از جهاتی در حال توسعه یافتن هستیم که آن هم جهات شناختی و معرفتی است اما از جهاتی هم عقب نشینی می کنیم پس نمی توانم بگویم در یک کلام بهتر یا بدتر شده است چون با نوعی پیچیدگی و فرا پیچیدگی در فضای دانشگاه رو به رو هستیم. فاضلی درباره قضاوت خود از کارنامه تولیدات علوم اجتماعی بیان کرد: معتقدم در حوزه علم ما تولید نداریم چون علم کارخانه نیست که تولید داشته باشیم! در علم با آفرینش سر و کار داریم و آفرینش ها هم توسط آدم هایی خلاق، با انگیزه و دارای منش آکادمیک صورت می گیرد. در گفتمان عمومی جامعه سوال غلطی به وجود آمده و می گویند تولیدات ما چگونه است؟ گویی با یک کارخانه سر و کار داریم یا با مرغداری سر و کار داریم و تعداد مرغ های ما بیشتر یا کمتر شده است. یکی از اتفاقات بد در گفتمان آموزشی ما این است که زبان نادرستی جا افتاده است. او با تاکید بر اینکه علم تولید نمی شود بلکه آفریده می شود یادآور شد: آفریده های علم ابتدا انسان هایی هستند که می آفرینند و انسان هایی هستند که منش علمی و ارزش دانشگاهی و تاریخی دارند. فاضلی بیان کرد: در جشنواره فارابی ما بزرگانی مثل محمد علی موحد داشتیم که به دلیل منش و شخصیت و اثر هویتی اش در جامعه مهم است. امیدوارم روزی برسد که سوال غلط نپرسیم که تولیدات علمی چگونه است؟ این حرف از بنیاد غلط است باید بگوییم دانشگاه چه انسان هایی دارد؟ قهرمانان علم چه کسانی هستند؟ شخصیت های بزرگ چگونه هستند؟ دانشجویان ما چه انگیزه و ارزشی دارند؟ فضای دانشگاه کنجکاوی و پرسشگری، شنیدن، دیدن و گفتن را تمرین می کند؟ او افزود: مهم این نیست که ما چه قدر مقاله نوشتیم. تعداد کتاب ها و مقالاتهیچ ارزشی ندارد چون اینجا کارخانه نیست. مهم این است که مولف داشته باشیم. عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی در پاسخ به این سوال که به قهرمانان علمی آینده امیدوار هستید چون گویی این نسل رو به زوال است؟ عنوان کرد: خیلی امیدوار نیستم چون جامعه از دانشگاه انسان نمی خواهد و مقاله می خواهد. جامعه از دانشگاه باید انسان، جوانان پرسشگر، کنجکاو، جویای یادگیری و یاددهی و ... بخواهد. فاضلی تاکید کرد: مهمترین بحرانی که وزارت علوم، تحقیقات و فناوری طی می کند این است که وزارتخانه اسمش وزارت فرهنگ و آموزش عالی باشد اما این دو را از آن بر داشتند و به تدریج فرهنگ کمرنگ شد و آموزش کمتر شد. او گفت: ما اکنون با نسلی سر و کار داریم که به جای اینکه انتقادی فکر کند و مستقل بیاندیشد به جای اینکه پروژه های و برنامه های یادگیری و فکری اش را دنبال کند سعی می کند روزمه درست کند. ما به جای اینکه انسانی تربیت کنیم که اهل تعالی باشد می خواهیم انسان موفقی تربیت کنیم که از این نردبان ها بالا برود به هر طریقی که ممکن است.